Biomonitorowanie strategicznych źródeł wody - Notatki - Mikrobiologia, Notatki'z Mikrobiologia. University of Bialystok
Jakub90
Jakub9026 March 2013

Biomonitorowanie strategicznych źródeł wody - Notatki - Mikrobiologia, Notatki'z Mikrobiologia. University of Bialystok

PPT (858.5 KB)
27 strona
664Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach wyeksponowane zostają stwierdzenia z zakresu mikrobiologii: biomonitorowanie strategicznych źródeł wody.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 27
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Biomonitorowanie strategicznych źródeł wody do picia i wody w kąpieliskach na przykładzie Zalewu Zegrzyńskiego.

Biomonitorowanie strategicznych źródeł wody do picia i wody w

kąpieliskach na przykładzie Zalewu Zegrzyńskiego.

Wykonawcy: Piotr Deptuła Tomasz Florczak Michał Karwowski Sławomir Pasiński

Marcin Grochowski

SGSP DSZ-C8

Jezioro Zegrzyńskie (inaczej Zalew Zegrzyński)

Historia powstania zalewu: Powstało wskutek zamknięcia koryta Narwi zaporą ziemną we wsi Dębe i spiętrzenia wód Narwi i uchodzącego doń Bugu. Budowa zapory i sztucznego jeziora o powierzchni ponad 800 ha (z cofkami 3300 ha) trwała prawie 4 lata i została zakończona w 1964 roku. Przerzucono ponad 5 mln metrów sześciennych ziemi i wzniesiono ponad 60 km wałów ochronnych. Pojemność zbiornika ocenia się na ponad 90 mln metrów sześciennych wody.

SGSP DSZ-C8

Głębokość dochodzi pod Dębem do 5,7 m. Zalew wraz z cofką rozpościera się: na Narwi od Pułtuska (ponad 35 km od Zegrza) i Bugu od Barcic (26 km od Zegrza). Powstanie Zalewu znacznie zminimalizowało groźby powstawania powodzi w dolnym biegu obu rzek, umożliwiło nawodnienie około 8 tysięcy ha łąk i słabych gruntów, ponadto uporządkowało problem gospodarki wodnej na obszarze ponad 13 tysięcy hektarów. Duże znaczenie dla systemu energetycznego Polski ma hydroelektrownia w Dębem o mocy 20 MW .

Zalew Zegrzyński cd.

Najważniejszą jednak rolę Zalewu upatrywać należy w szansie jaką stworzył on okolicznym wsiom i miasteczkom czyniąc z nich naturalne zaplecze turystyczne i wypoczynkowe dla stolicy. Oceniana pierwotnie na około 60 tysięcy pojemność okolicznych domów turystycznych i ośrodków wypoczynkowych dawno już została przekroczona. Miejsce dzisiejszego Zalewu - rejon łączenia się trzech wielkich rzek - Bugu, Narwi i Wisły - od dawna fascynowało przybyszów i mieszkańców. Zwłaszcza rzeki które od niepamiętnych czasów ułatwiały transport towarów i komunikację.

SGSP DSZ-C8

Zalew Zegrzyński cd.

Do niedawna Zbiornik Zegrzyński nie cieszył się dobrą opinią wśród mieszkańców Warszawy, dla których jest to jedyny tak blisko położony akwen. Przyczyną tej niechęci było zanieczyszczenie wód zbiornika. Obecnie ta sytuacja uległa poprawie dzięki oczyszczalniom w dolnym dorzeczu Narwi.

Mimo poprawy jakości wód w okresie letnim nie wszędzie kąpać się można. Zalew Zegrzyński, z którego korzysta Warszawa i okolice, został uszczuplony o trzy kąpieliska. Sztuczne jezioro opanowały bakterie koli i salmonella. Regularnie od 5 lat zakaz wchodzenia do wody obowiązuje w dwóch ośrodkach w Ryni i na plaży miejskiej w Serocku.

SGSP DSZ-C8

Bakterie E. coli

Pałeczka okrężnicy, (łac. Escherichia coli, E. coli),fakultatywnie tlenowa, gram-ujemna bakteria należąca do rodziny Enterobactericeae. Wchodzi w skład fizjologicznej flory bakteryjnej jelita grubego człowieka oraz zwierząt stałocieplnych. W jelicie ta symbiotycznabakteria spełnia pożyteczną rolę, uczestnicząc w rozkładzie pokarmu, a także przyczyniając się do produkcji witamin zgrupy B, C oraz K.

Bakterie E.coli mogą kolonizować skórę i błony śluzowe jamy ustnej i układu oddechowego.W przyrodzie występują też w glebie i wodzie, gdzietrafiają z odchodami człowieka i zwierząt.Ich obecnośćświadczy o zanieczyszczeniu jej kałem.

Obecność Escherichii coli w wodach powierzchniowych (tkz. Miano Coli) jest często stosowanym wskaźnikiem ich zanieczyszczenia.

SGSP DSZ-C8

Bakterie E. coli, które są nieszkodliwe w jelicie, powodują następujące schorzenia:

zakażenia układu moczowego zapalenie otrzewnej posocznica i wstrząs endotoksyczny (sepsa) zatrucia pokarmowe szpitalne zapalenia płuc zapalenie opon mózgowo- rdzeniowych u noworodków

Szczególnie ciężkie objawy powoduje szczep H7, który może doprowadzić do zespołu hemolityczo-mocznicowego

 szczepy enterotoksyczne  szczepy enteropatogenne  szczepy enteroinwazyjne  szczepy werotoksyczne  szczepy enteroagregacyjne

SGSP DSZ-C8

Salmonella

Bakterie Salmonella występują u zwierząt dzikich i hodowlanych. W sprzyjających warunkach (ciepło, wilgoć, obecność białka) mogą żyć poza organizmem żywym przez kilka miesięcy. Przemysłowa hodowla drobiu i przetwórstwo żywności przyczyniły się w ostatnich latach do wzrostu zachorowań na salmonellozy na całym świecie.

SGSP DSZ-C8

Salmonella u ludzi U ludzi bakterie te wywołują najczęściej dolegliwości żołądkowo-jelitowe nazywane potocznie zatruciem pokarmowym. Objawy chorobowe, występjące zwykle po 6-72 godzinach od zakażenia, to:

 bóle brzucha,  gorączka,  biegunka, Nudności wymioty.

W razie wystąpienia objawów chorobowych należy natychmiast zgłosić się do lekarza.

Po przebycieu choroby pałeczki mogą być wydalane z kałem przez kilka tygodni lub miesięcy.

SGSP DSZ-C8

Salmonella – sposoby zarażenia

Oprócz poprzez kontakt z zanieczyszczoną wodą człowiek zakaża się: poprzez żywność zanieczyszczoną odchodami zakażonych zwierząt (najczęściej drobiu, myszy, szczurów), przez produkty żwynościowe pochodzące od zwierząt zakażonych (jaja, mięso, mleko), od zakażonych zwierząt (kurczęta hodowane w domach) i ludzi wydalających pałeczki z kałem, zarówno chorych, jak i zdrowych (nosicieli).

SGSP DSZ-C8

Jak zapobiegać zarażeniom salmonellą

mycie rąk po wyjściu z ubikaci i przed przygotowaniem posiłków utrzymywanie w czystości naczyń, sprzętów kuchennych i samej kuchni (ulubionym siedliskiem bakterii są wilgotne gąbki i zmywaki), przechowywanie żywności w niskiej temperaturze, zapobieganie rozmrażaniu i iponownemy zamrażaniu żywności, wydzielenie miejsca w lodówce na surowy drób, mięso i jaja tak, aby nie stykały się z innymi produktami, całkowite rozmrażanie drobiu, mięsa, ryb i ich przetworów przed przystąpieniem do smażenia, pieczenia, gotowania, poddawanie żywności dziłaniu wysokiej temperatury (gotowanie, pieczenie, duszenie), które jest najłatwiejszym sposobem nieszczenia zarazka (smażenie jest mniej skuteczne), mycie jaj przed rozbiciem skorupki, parzenie we wrzątku przez 10 sekund jaj używanych do wyrobu potraw i deserów, nie poddawanych działaniu wysokiej temperatury,

SGSP DSZ-C8

BIOMONITORING Obserwacje, zazwyczaj długoterminowe, zmierzające do oceny stanu ekosystemu, rzadziej do oceny stanu czystości wybranych elementów środowiska przyrodniczego np. zanieczyszczeń wody i powietrza, na podstawie obecności i liczebności organizmów (gatunki wskaźnikowe). Początkowo stosowano test toksyczności ostrej Później wykorzystywano gatunki wskaźnikowe (np. indeks saprobów). Współcześnie rozwija się metody uwzględniające liczebność grup wskaźnikowych

SGSP DSZ-C8

BIOMONITORING W ocenie czystości wody używane są:

rybyGnathonemus petersii (trąbonos, mruk Petersa) małże słodkowodne owady wodne

Jako pierwsze metody biomonitorowania stosowano kanarki w kopalniach. Na potrzeby biologicznego monitoringu rzek i jezior w Polsce – zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną Unii Europejskiej – w 2004 roku wprowadzono polski indeks biotyczny (skrót BMWP-PL), uwzględniający makrozoobentos. Wcześniej opierano się głównie na indeksie saporobów. Polski Indeks Biotyczny wzorowany był na indeksie brytyjskim (BMWP Biological Monitoring Working Party). Monitoring wód prowadzą w Polsce Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska (WIOŚ).

SGSP DSZ-C8

Gatunek wskaźnikowy, bioindykator

Gatunek wskaźnikowy, bioindykator (rzadziej biowskaźnik) - gatunek lub inny takson o wąskim zakresie tolerancji (stenobiont) względem niewielkiej liczby czynników ograniczających. Wykorzystuje się je np. do oznaczania stopnia zanieczyszczenia powietrza (głównie porosty - Lichenes), stopnia zanieczyszczenia wody (wybrane gatunki ryb, Pisces i larwy niektórych owadów - Insecta), zawartości różnych substancji w glebie (gatunki roślin, Plantae) i innych. Większość z nich znajduje się pod ochroną prawną ze względu na znaczną degradację środowiska.

SGSP DSZ-C8

Cechy dobrego bioindykatoraściśle określone występowanie Dobre bioindykatory powinny charakteryzować stosunkowo wąskim zakresami tolerancji ekologicznej (walencja ekologiczna), najlepsze sa gatunki stenotopowe, wyspecjalizowane.

długi cykl życiowy Lepszymi bioindykatorami są gatunki długo przebywające w badanym środowisku z stanie aktywnym. Gorszymi bioindykatorami np. stanu rzek są amfibiotyczne owady, które w środowisku wodnym przebywają zaledwie kilka tygodni, a resztę czasu spędzają poza zbiornikiem wodnym

szerokie zasięgi geograficzne Gatunki o dużych areałach rozmieszczenia geograficznego mogą być wykorzystywane w wielu krajach, dlatego gatunek może być wykorzystany w miarę uniwersalnie.

duża liczebność występowania Duża liczebność umożliwia łatwe odnalezienie gatunku w środowisku - gatunki rzadkie wymagają pobrania dużej liczby prób, co jest pracochłonne i kosztowne.

łatwość oznaczania Tylko gatunki, które łatwo można oznaczyć (rozpoznać, zidentyfikować), nadają się na wskaźniki.

SGSP DSZ-C8

Wskaźniki jakości wód Wskaźniki jakości wód określają ilość i rodzaje zawartych w wodzie zanieczyszczeń.

Wyróżnia się wskaźniki fizyczne, chemiczne i biologiczne.

Wskaźniki fizyczne to temperatura, zapach, smak, mętność, przezroczystość, barwa wody.

Wskaźniki chemiczne to m.in. Odczyn wody, utlenialność, twardość wody, zasadowość, kwasowość, poziom związków azotu i fosforu, chlorków, siarczanów, żelaza, rozpuszczonego tlenu, dwutlenku węgla, metali ciężkich.

Wskaźniki biologiczne określają warunki sanitarne np. miano Coli, wskaźnik saprobowości, indeks saprobów, polski indeks biotyczny.

SGSP DSZ-C8

Miano mikroorganizmów Miano mikroorganizmów jest to najmniejsza objętość badanego materiału, w którym znajduje się przynajmniej jedna żywa komórka. Oznaczenie miana służy do określenia liczebności a tym samym stopnia skażenia materiału mikroorganizmami. Najczęściej wykonuje się badanie miana coli. Miano coli zwane też mianem pałeczek okrężnicy to najmniejsza objętość wody (w cm3), z której w hodowli powstanie jedna kolonia Escherichia coli. Zakładając, że z jednej komórki bakterii powstanie jedna kolonia. Określanie miana coli jest podstawową metodą oceny, czy woda lub żywność miały kontakt z odchodami. Jest to łatwe do wykonania badanie wskaźnikowe. Na podstawie uzyskanego wyniku można stwierdzić czy woda może zawierać inne szkodliwe bakterie.  0,1 - woda jest niezdrowa  1,0 - woda jest zanieczyszczona (niepewna)  10 - woda jest stosunkowo czysta (możliwa do użycia)  100 - woda jest dostatecznie czysta

Normy:  woda studzienna >50  woda wodociągowa >100

SGSP DSZ-C8

System biomonitoringu, kontrolującego w sposób ciągły jakość wody. Zastosowanie Małż słodkowodnych.

Biomonitoring, polega na połączeniu biologii i elektroniki, między innymi na tym, że kilka małży znajdujących się w akwarium pożywia się substancjami zawartymi w wodzie. Przekłada się to na impulsy elektryczne rejestrowane przez komputer i następuje natychmiastowa sygnalizacja zanieczyszczenia wody. Biomonitoring pozwala na poprawę bezpieczeństwa spożywania wody.

SGSP DSZ- C8

System biomonitoringu, kontrolującego w sposób ciągły jakość wody. Zastosowanie Trąbonosów.

Trąbonosy mogą być wykorzystywane w biomonitoringu do oceny czystości wody w stacjach przy ujęciach wodnych z powodu dużej wrażliwości na zbyt wysoki poziom związków azotowych oraz zanieczyszczenia wody.

SGSP DSZ- C8

SKŁADNIKI NATURALNIE WYSTĘPUJĄCE W NATURALNEJ WODZIE MINERALNEJ I MAKSYMALNE LIMITY, KTÓRYCH PRZEKROCZENIE MOŻE

STANOWIĆ RYZYKO DLA ZDROWIA PUBLICZNEGO Składniki Maksymalne limity (mg/l)

Antymon 0,0050 Arsen 0,010 (łącznie) Bar 1,0 Bor do celów statystycznych* Kadm 0,003 Chrom 0,050 Miedź 1,0 Cyjanki 0,070 Fluorki 5,0 Ołów 0,010 Mangan 0,50 Rtęć 0,0010 Nikiel 0,020 Azotany 50 Azotyny 0,1 Selen 0,010

* Maksymalne limity dla boru zostaną ustalone, w miarę potrzeby, po przedstawieniu opinii przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz na wniosek Komisji do dnia 1 stycznia 2006 r.

SGSP DSZ- C8

WZORCOWY ZAKRES BADAŃ NATURALNYCH WÓD MINERALNYCH Rodzaj badań Wskaźniki jakości wody Zakres badań

Badania wstępne1) Badania pełne w związku z oceną i kwalifikacją wody2)

Monitoring3) Sytuacje wyjątkowe - awaryjne4)

Wskaźniki organoleptyczne

zapach smak

Zapach, smak, mętność, barwa

Zapach, smak, mętność, barwa

zgodnie z zaleceniem organów urzędowej kontroli żywności

Wskaźniki fizyczno- chemiczne

przewodność elektryczna temperatura

przewodność elektryczna temperatura pH radionuklidy

przewodność elektryczna, pH

Składniki niepożądane i toksyczne w nadmiernych stężeniach

azotany (III), azotany (V), amon, ChZT

wszystkie składniki wymienione w § 5 ust. 2 pkt 2 oraz w załączniku nr 1 do rozporządzenia

azotany (III), azotany (V), amon, ChZT

zgodnie z zaleceniem organów urzędowej kontroli żywności

Składniki podstawowe Sód, wapń, magnez, żelazo, mangan, chlorki, wodorowęglany, siarczany

wszystkie aniony i kationy, składniki niezdysocjowane i mikroelementy oraz ditlenek węgla

składniki charakterystyczne wymienione w znakowaniu wody

zgodnie z zaleceniem organów urzędowej kontroli żywności

Wskaźniki mikrobiologiczne

bakterie grupy coli Escherichia coli ogólna liczba bakterii w temp. 22 °C ± 2 °C i 36 °C ± 2 °C

SGSP DSZ- C8

KRYTERIA STOSOWANE PRZY ZNAKOWANIU NATURALNYCH WÓD MINERALNYCH

Oznaczenia Kryteria Bardzo niskozmineralizowana Ogólna zawartość soli mineralnych nie jest

większa od 50 mg/l Średniozmineralizowana Ogólna zawartość soli mineralnych nie jest

większa od 1.500 mg/l Niskozmineralizowana Ogólna zawartość soli mineralnych nie jest

większa od 500 mg/l Wysokozmineralizowana Ogólna zawartość soli mineralnych jest większa

od 1.500 mg/l Zawiera wodorowęglany Zawartość wodorowęglanów jest wyższa od 600

mg/l Zawiera siarczany Zawartość siarczanów jest wyższa od 200 mg/l Zawiera chlorki Zawartość chlorków jest wyższa od 200 mg/l Zawiera wapń Zawartość wapnia jest wyższa od 150 mg/l Zawiera magnez Zawartość magnezu jest wyższa od 50 mg/l Zawiera fluorki Zawartość fluorków jest wyższa od 1 mg/l Zawiera żelazo Zawartość żelaza dwuwartościowego jest wyższa

od 1 mg/l Kwaśna Zawartość dwutlenku węgla jest wyższa od 250

mg/l Zawiera sód Zawartość sodu jest wyższa od 200 mg/l Odpowiednia dla przygotowania żywności dla niemowląt

Zawartość sodu lub siarczanów nie jest większa od 20 mg/l

Odpowiednia dla diety ubogiej w sód Zawartość sodu jest niższa od 20 mg/l Może być przeczyszczająca Dla wód ocenionych klinicznie Może działać moczopędnie Dla wód ocenionych klinicznie

SGSP DSZ- C8

Podstawowe normy Unii Europejskiej dotyczące jakości wód

Zagadnienia jakości wody regulują następujące dyrektywy Rady Wspólnoty Europejskiej:

80/778/EEC w sprawie jakości wody przeznaczonej do użytkowania przez człowieka, 75/440/EEC w sprawie jakości wód powierzchniowych będących źródłem wody pitnej w państwach Wspólnoty, 78/659/EEC w sprawie jakości wód śródlądowych wymagających ochrony lub poprawy w celu utrzymania życia ryb, 76/160/EEC w sprawie jakości wód przeznaczonych do kąpieli.

SGSP DSZ- C8

Podstawowe normy Unii Europejskiej dotyczące jakości wód cd.

W odróżnieniu od przepisów polskich regulujących analogicznie zagadnienia w dyrektywach podane są, w odniesieniu do większości wskaźników jakości wody, dwie wartości liczbowe: zalecana i maksymalna dopuszczalna. W szczególności :

ustalone są odrębne wymagania jakościowe dla trzech kategorii wody powierzchniowej przeznaczonej do pozyskania wody pitnej, przy czym podstawę wyróżnienia kategorii stanowią standardowe metody uzdatniania wody, proste uzdatnianie fizyczne (stosuje się wówczas wymagania najostrzejsze), typowe uzdatnianie fizyczne i chemiczne, wysokosprawne uzdatnianie fizyczne i chemiczne (wymagania najbardziej liberalne),

SGSP DSZ- C8

Podstawowe normy Unii Europejskiej dotyczące jakości wód cd.

poza wymaganiami jakościowymi dla wód w dyrektywach określone są metody oznaczania poszczególnych wskaźników jakości wody, ustalono minimalną częstość? pobierania próbek do badań i oznaczania poszczególnych wskaźników jakości wody. W wypadku wody do picia zależy ona od liczby mieszkańców korzystających z danego ujęcia wody, a w wypadku wody powierzchniowej wykorzystywanej do pozyskiwania wody pitnej - także od przyporządkowania wody do określonej kategorii odpowiednio do sposobu jej uzdatniania, dokładnie określono sposób oceny, czy woda odpowiada wymaganiom jakościowym, tj. metodę interpretacji wykonywanych systematycznie badań, enumeratywnie wymieniono w poszczególnych dyrektywach warunki, w jakich możliwe są odstępstwa od wymagań jakościowych. Są to nadzwyczajne warunki hydrologiczne lub geograficzne, klęski żywiołowe i awarie urządzeń technicznych, a także pewne inne wyjątkowe sytuacje.

SGSP DSZ-C8

Wyniki przeprowadzonej przez nas ankiety. Jaki jest Pani/Pana zdaniem stan wody w Zalewie Zegrzyńskim??

idealny 5,9% zły 17,6% dobry 9,8% tragiczny 17,6%

umiarkowany 35,3% nie mam zdania 11,8% inny 2%

Kto Pana/Pani zdaniem jest odpowiedzialny za aktualny stan wody w Zalewie Zegrzyńskim??

mieszkańcy miejscowości położonych

nad zalewem

19% wczasowicze, którzy przyjeżdżają nad zalew

23,3%

władze samorządowe 12,9% zakłady przemysłowe 18,1% oczyszczalnie ścieków 13,8% gospodarstwa rolne i

ogrodnicze 12,9%

Co Pana/Pani zdaniem należy zrobić, żeby poprawić stan wody w Zalewie Zegrzyńskim??

uświadomić ludzi 20,9% należy rozpocząć obserwacje

18,6%

powiadomić odpowiednie instytucje

22% zwiększyć kary za zniszczenia

26,4%

nic, jest dobrze 4,4% jest to obojętne 6,6% inne 1,1%

SGSP DSZ-C8

Zdanie ankietowanych odnośnie Biomonitoringu wody

Czy Pana/Pani zdaniem długoterminowe obserwacje strategicznych źródeł wody do picia i wody w kąpieliskach są przydatne??

tak 38% nie 21,2% raczej tak 36,4% raczej nie 4,4%

Jaki Pana/Pani zdaniem mają wpływ długoterminowe obserwacje strategicznych źródeł wody?? Polepszenie obecnego stanu wody 70,3% Pogorszenie obecnego stanu wody 6,5%

Nie mają wpływu na stan wody 21,2% inny 2%

Ankieta została przeprowadzona wśród mieszkańców Serocka. Opinie ankietowanych są również podzielone ze względu na poszczególne grupy wiekowe (>19; 20-40; 41<) jak i ze względu na płeć. Nie zostały jednak zamieszczone w prezentacji multimedialnej ze względu na zbyt dużą ilość danych. Są dostępne dla zainteresowanych.

SGSP DSZ-C8

KONIEC DZIĘKUJEMY

SGSP DSZ-C8

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome