Analiza i interpretacja wiersza Tetmajera - Notatki - Literatura, Notatki'z Literatura. University of Warsaw

Literatura

Opis: Literatura: notatki z zakresu literatury przedstawiające analiza i interpretacja wiersza Kazimierza Przerwy – Tetmajera pt. " Koniec wieku XIX".
Showing pages  1  -  2  z  2
Dorota Kluba
socjologia zaoczna gr.I
rok akademicki 2009/2010
nr.albumu 42624
Analiza i Interpretacja wiersza Kazimierza Przerwy Tetmajera pt. " Koniec wieku XIX"
Kazimierz Przerwa Tetmajer to najpopularniejszy autor ostatniego dziesięciolecia XIX wieku.
Wiersz pt. " Koniec XIX wieku " składa się z pięciu strof, każda po cztery wersy pisane
trzynastozgłoskowcem ze sredniówką po siódmej sylabie. Występuja tu rymy końcowe, żeńskie,
niegramatyczne, okalające. Podmiotem lirycznym jest sam poeta wyraziciel idei swojego
pokolenia. Stara sie on znaleźć odpowiedzi na pytania nurtujące ludzi schyłku XIX wieku.
Wiersz ten został uznany za ideowy manifest dekadentów. Zawiera szereg pytań o sens życia
człowieka, który zewsząd atakowany przez zło, na próżno szuka obrony przed zgubną
rzeczywistościa. Mozna by się zastanawiać, czy podmiot sam udziela sobie kolejnych odpowiedzi,
czy tez otrzymuje je od dyskutanta. Wydaje się to jednak zbędne, bo przecież – niezależnie od
rozstrzygnięcia tego sporu podmiot jest również „człowiekiem końca wieku”, a świadczy o tym
choćby końcowe pytanie: „Co zostało nam [...]”,gdzie podmiot identyfikuje się ze swoim
rozmówcą poprzez użycie zaimka „nam”. Nieistotne jest więc, czy to rozmowa, czy monolog,
istotne jest to, że otrzymaliśmy zapis świadomości „człowieka końca wieku” – everyman’a ze
schyłku XIX wieku.
Podmiot liryczny bezskutecznie próbuje bronić sie ironią i przekleństwami, sięga po modlitwę
odwołuje się do idei. Niestety u schyłku wieku, w czasach upadku autorytetów , ani idee, ani Bóg
nie mogą stanowić oparcia. Wzgarda również nie jest lekarstwem na zło, gdyż:
" Tylko głupiec gardzi tym
ciężarem, którego wziąć
na słabe nie zdoła ramiona "
Podmiot liryczny odrzuca też rozpacz. Niechce być skorpionem – samobójca, który sam zabija się
własnym jadem.Ponieważ człowiek jest słaby nie może nawet próbować walczyć ze złem :
" Ale czy mrówka rzucona na szyny
może walczyć z pociagiem nadchodzącym
w pędzie?"
Człowiek w obliczu wszystkich czekających na niego zagrożeń, wobec świata, jest bezsilny jak
mała mrówka, może jedynie zrezygnować z opierania się złu, lecz to nie uchroni go od cierpienia.
Zawiodła człowieka również wiedza, która choć ogromna nie może dać odpowiedzi na nurtujące go
pytania. Korzystanie z życia pomaga tylko na chwilę oddalić problemy, oderwać myśli od
otaczającej rzeczywistości.
Cóż zatem pozostaje ?
Ani postawy ideologiczne pozytywistów ( rozum i nauka ), ani wartości uznane przez romantyków
( walka i emocje ) nie mogą ocalić człowieka przełomu wieków. Bez wpływu na swoje życie musi
on podporządkować się jego biegowi, samotny w swoich poszukiwaniach lekarstwa na zło.
Pozbawiony nadzieji, patrzący pesymistycznie na życie, może jedynie pozostac biernym wobec
rzeczywistości.
Pesymizm utworu podkreślają słowa :
" Jakaż jest przeciw włóczni złego twoja tarcza,
człowiecze z końca wieku?...
Głowę zwiesił niemy."
Paradoks sytuacji człowieka schyłku wieku polega na tym, że kierując się światłym rozumem,
doszedł do wniosku, że nic nie ma sensu, a jednocześnie nie umie przyjąć argumentów
nierozumowych wywodzących się z religi. Dokonuje się tu przecież również zaprzeczenia postawy
dekadenckiej.
Dekadentyzm był poglądem głoszącym zmierzanie ludzkości ku katastrofie, kryzysowi kultury
i moralności. Był rozrachunkiem z ideologią mijającej epoki, pełen rozczarowań i braku nadzieji na
lepszą przyszłość. Pesymistyczne podejście do świata przedstawione w wierszu jest wręcz
przerażające, choć dla obecnego pokolenia, żyjącego również na przełomie wieków, wiele z
przedstawionych odczuć nie jest obcych. Pytania zawarte w analizowanym wierszu są uniwersalne,
nie dotyczą wyłącznie okresu przełomu wieków. Mogą być one odniesione do czasów obecnych, w
których coraz więcej ludzi poszukuje sensu i swojego miejsca w życiu.
The preview of this document ends here! Please or to read the full document or to download it.
Informacje o dokumencie
Uploaded by: Warsawa
wizyty: 2179
Pobrania : 0
Adres:
Uniwersytet: University of Warsaw
Subject: Literatura
Upload date: 17/06/2013
Embed this document:
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome