Prawo wekslowe - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia
Konrad_88
Konrad_883 June 2013

Prawo wekslowe - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia

PDF (118.7 KB)
4 strony
807Liczba odwiedzin
Opis
Ekonomia: notatki z zakresu mikro e makroekonomii dotyczące prawa wekslowego; weksel na zlecenie i zasady jego obrotu.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 4
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Weksel na zlecenie i zasady jego obrotu

Weksel jest to papier wartościowy, który zobowiązuje jego wystawcę (trasanta) lub inną

osobę (trasata) do zapłaty określonej kwoty pieniędzy na rzecz odbiorcy weksla (remitenta).

Stosunek wekslowy cechuje się abstrakcyjnością, co oznacza, że jego ważność jest

uniezależniona od takich przesłanek jak przyczyna jego zawarcia czy stosunki między

osobami wymienionymi na wekslu. Wyróżnić można weksle na zlecenie oraz weksle

imienne. Pełnią one następujące funkcje:

1) funkcja płatnicza- weksel może posłużyć, jako środek do dokonania zapłaty lub

spłacenia długu. Jednak, jako że nie jest substytutem pieniądza, nie jest to

równoznaczne z wygaśnięciem zobowiązania.

2) funkcja kredytowa- może służyć do zakupu towarów i usług, a więc jako forma

kredytu kupieckiego

3) funkcja gwarancyjna- zapłata sumy weksla jest zabezpieczona przez wszystkie osoby

na nim podpisane

4) funkcja refinansowa- weksle można przedstawić w banku to dyskonta, w celu

uzyskania części sumy wekslowej (pomniejszonej o prowizję banku)

5) funkcja obiegowa- możliwość przeniesienia weksla w drodze indosu, przez co jeden

weksel może zostać wykorzystany w wielu transakcjach

Klauzula „na zlecenie” umożliwia sprzedaż weksla w drodze indosu. Zgodnie z art. 11 ustawy

Prawo wekslowe z dnia 28 kwietnia 1936 roku (Dz.U. 1936 nr 37 poz. 282), zwanej dalej

ustawą, nie jest ona jednak niezbędna. Przez indos, rozumie się proces przeniesienie

własności weksla na osobę trzecią. Ustawa definiuje cechy niezbędne, do jego zaistnienia:

a) bezwarunkowość- proces nie może być uzależniony od jakichkolwiek warunków.

Wszystkie kryteria uważa się za nienapisane.

b) forma pisemna- napisany na wekslu lub na dołączonej do niego karcie dodatkowej.

Wymaga się własnoręcznego podpisu indosanta, jednak jego wadliwość nie

unieważnia indosu.

c) podpis indosanta (osoby przenoszącej weksel)

d) przenosi wszystkie prawa z weksla- indos częściowy lub pochodzący tylko od jednego

współwłaściciela weksla jest nieważny

Każdy weksel, o ile nie posiada frazy „nie na zlecenie” lub zastrzeżenia równoznacznego,

można przenieść przez indos. W przeciwnym wypadku, możliwe jest przeniesienie jedynie w

formie i ze skutkami przelewu.

Osobę, która przenosi weksel i tym samym ustępuje swoich praw nazywa się indosantem, zaś

osobę otrzymującą te prawa indosatariuszem. Indosatariuszem może zostać każdy, nawet

osoby, które już odpowiadają wekslowo, ale należy je określić w sposób jasny i możliwy do

zidentyfikowania bez postępowania dowodowego. Data indosu nie jest wymagana dla jego

ważności, jednak okazuje się pomocna dla oceny zdolności indosanta do działań wekslowych

oraz stwierdzenia czy indos nastąpił przed czy po proteście (w razie wątpliwości,

domniemywa się, że przed protestem, jednak jest to domniemanie wzruszalne). Zgodnie z

art. 20 ustawy, indos dokonany po proteście z powodu niezapłacenia lub po upływie terminu

ustanowionego dla protestu, ma skutki zwykłego przelewu. Indos po terminie płatności (ale

przed terminem protestu) nie różni się niczym od indosu dokonanego przed tym terminem.

Art. 16 ustawy definiuje, kto jest prawym posiadaczem weksla. Zgodnie z treścią artykułu,

jest nim osoba, która ma weksel i wykaże swoje prawo nieprzerwanym szeregiem indosów,

chociażby ostatni z nich był in blanco. W przypadku utraty weksla, posiadacz, który wykaże

swoje prawo w powyższy sposób będzie zmuszony do wydania weksla tylko, gdy nabył go w

złej wierze lub przy jego nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa. Artykuł poprzedni daje

prawo indosantowi do zakazania dalszego indosowania weksla. W takim przypadk u, jest on

wyłączony z odpowiedzialności wobec następujących indosatariuszy.

Indos można podzielić na:

a) indos zupełny- wskazuje osobę indosatariusza

b) indos niezupełny (na okaziciela, in blanco) - brak wskazania osoby indosatariusza. Osoba

posiadająca taki weksel może go wypełnić nazwiskiem swoim lub innej

osoby, indosować go dalej in blanco lub po prostu wręczyć go innej osobie bez

indosowania i wypełniania.

W obrocie spotyka się także szczególne formy indosu:

a) indos pełnomocniczy (per procura) - przekazywane jest jedynie pełnomocnictwo do

wykonywania praw wekslowych w imieniu i na rzecz indosanta. Stosowany jest

m.in. przy oddaniu weksla bankowi do inkasa. Zgodnie z art. 18 ustawy, taki weksel

może być indosowany tylko i wyłącznie ze skutkami pełnomocnictwa.

b) indos zastawniczy- jego główny cel to ustanowienie zastawu na sumie wekslowej.

Podobnie jak w przypadku weksla pełnomocniczego, tak i tutaj prawo własności nie jest

przenoszone, a indos ma znaczenie jedynie indosu pełnomocniczego.

Funkcje pełnione przez indos, to przede wszystkim:

a) funkcja przenośna- zakres praw nabytych przez indosatariusza jest determinowany przez

treść weksla, a nie treść uprawnień zbywcy

b) funkcja gwarancyjna- indosant, w przypadku braku zastrzeżenia, odpowiada zarówno za

przyjęcie jak i za zapłatę weksla. Jest to dodatkowe zabezpieczenie mające

zagwarantować zapłatę sumy wekslowej.

Weksel imienny przedstawienie do zapłaty i zwrotne poszukiwanie zapłaty

Poza wekslami na zlecenie, istnieją także weksle imienne. Cechami charakterystycznymi dla

weksli imiennych jest to, że określają one precyzyjnie osobę remitenta oraz zawierają

wyraźny zakaz indosowania. Weksel imienny, nazywany również rekta weksel, zawiera w

swojej treści zastrzeżenie „nie na zlecenie” lub inne temu równoznaczne. Typowe określenie

spotykane w wekslach nie na zlecenie wygląda następująco: „zapłacę na rzecz Jana

Kowalskiego sumę 3000 zł (słownie: trzy tysiące złotych), ale nie na jego zlecenie.

Tego typu weksel, zgodnie z art. 11 ustawy, nie może być indosowany. Jest jednak możliwe

jego przeniesienie w formie i ze skutkami przelewu (tzw. cesja, przelew wierzytelności).

Takie sformułowanie jest istotnym ograniczeniem uniemożliwiającym korzystanie z

dobrodziejstw prawa wekslowego. Weksel traci swój charakter obiegowy, ze względu na

to, że może zostać przedstawiony do wykupu jedynie przez osobę na rzecz, której został

wystawiony. Weksel imienny jest stosowany przez wystawców, którzy nie chcą, aby ich

weksel trafił do obiegu (zwykle ze względu na to, że uważają tego typu weksel za

bezpieczniejszy). Termin przedstawienia do zapłaty zależy od charakteru weksla i jest ujęty w

jego treści (np. płatny w oznaczonym dniu, w pewien czas po dacie, w pewien czas po

okazaniu). To samo dotyczy miejsca płatności. Przedstawienie weksla w miejscu innym niż

ujęte w treści weksla, powoduje utratę prawa do regresu. W przypadku weksla na zlecenie

należało prześledzić szereg indosów, zaś w przypadku weksla imiennego wystarczy, że

płacący sprawdzi skuteczność cesji. Zgodnie z art. 39 ustawy, trasat spłacający swoje

zobowiązanie może żądać wydania weksla wraz z pokwitowaniem posiadacza. Ten sam

artykuł wyklucza odmowę przez posiadacza przyjęcia zapłaty częściowej.

W razie odmowy przyjęcia lub zapłaty weksla, sporządzony może zostać akt publiczny

(protest) stwierdzający ten fakt. Organami uprawnionymi do sporządzenia protestu jest

notariusz lub w pewnych okolicznościach urząd pocztowy. Termin sporządzenia protestu

określony jest przez ustawę i wynosi:

a) dwa dni powszednie następujące po dniu płatnośc i w przypadku: płatności w oznaczonym dniu, w pewien czas po dacie lub w pewien czas po okazaniu

b) w ciągu roku od dnia wystawienia lub terminu oznaczonego przez wystawcę/indosanta, jeżeli jest to weksel płatny za okazaniem

Posiadaczowi weksla przysługuje poszukiwanie zwrotne (regres) przeciw

indosantom, wystawcy lub innym dłużnikom w przypadku, gdy zapłata nie nastąpiła mimo

upływu terminu płatności. Prawo to przysługuje również przed terminem płatności, jeżeli:

a) odmówiono przyjęcia w całości lub części

b) otwarto postępowanie układowe lub ogłoszono upadłość wystawcy weksla trasowanego

c) wypłacalność trasata/wystawcy weksla własnego jest niepewna

Warunkiem niezbędnym do dokonania regresu, jest wcześniejsze sporządzenie protestu, który

stwierdzi, że zapłata lub przyjęcie nie nastąpiły, chyba że:

a) otwarto postępowanie układowe lub ogłoszono upadłość trasata

b) otwarto postępowanie układowe lub ogłoszono upadłość wystawcy weksla, co do

którego istnieje zakaz przedstawienia do przyjęcia

c) występuje zwolnienie od protestu (verte)

d) stwierdzi się działanie siły wyższej

Roszczenie zwrotne, zgodnie z art. 48 ustawy, obejmuje całość nieprzyjętej lub niezapłaconej

sumy wekslowej wraz z odsetkami. Odsetek wymierzane są wysokości sześć od sta, a przy

wekslach, wystawionych i płatnych w Polsce odsetek ustawowych od dnia płatności, kosztów

własnych (w tym kosztów procesu) oraz prowizji komisowej od sumy wekslowej.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome