Przepływy międzygałęziowe - Notatki - Makroekonomia - Część 1, Notatki'z Makroekonomia. University of Zielona Góra
Konrad_88
Konrad_8828 February 2013

Przepływy międzygałęziowe - Notatki - Makroekonomia - Część 1, Notatki'z Makroekonomia. University of Zielona Góra

PDF (387 KB)
8 strona
869Liczba odwiedzin
Opis
Poznanie zasad funkcjonowania gospodarki narodowej związane jest z badaniem przepływów strumieni pieniężnych między jej poszczególnymi działami. Stabilność cen, siła nabywcza pieniądza uzależniona jest od względnej równo...
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 8
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 8 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 8 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 8 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 8 pages
Pobierz dokument

Przepływy międzygałęziowe

docsity.com

Poznanie zasad funkcjonowania gospodarki narodowej związane jest z badaniem

przepływów strumieni pieniężnych między jej poszczególnymi działami. Stabilność cen,

siła nabywcza pieniądza uzależniona jest od względnej równowagi w wolumenie

przepływów pieniądza.

Analiza input - output(ang.input - output analysis),zwana także analizą przepływów

międzygałęziowych lub analizą nakładów i wyników, stanowi rodzaj rachunku

ekonomicznego służącego do badania stanu i struktury złożonych układów

gospodarczych.

Złożoność układu oznacza, że można wyróżnić w nim pewną liczbę gałęzi, z których

każda wytwarza określony produkt inny niż pozostałe gałęzie.

Wielkość analizowanego układu może być bardzo różna - może nim być zarówno cała

gospodarka narodowa, jak również przedsiębiorstwo produkcyjne.

Przykładowo analiza może dotyczyć:

 w skali mikro - wielozakładowej firmy lub zespołu firm powiązanych więzami

kooperacyjnymi.

 w skali makro - gospodarki narodowej, w której wyróżniono takie gałęzie jak:

 przemysł i rzemiosło,

 rolnictwo i leśnictwo,

 budownictwo,

 transport i łączność,

 handel i usługi.

Oprócz wspomnianej wyżej gałęziowej struktury układu gospodarczego zakładamy

dodatkowo, że:

układ jest zamknięty - dla każdej gałęzi środkami produkcji są produkty wytworzone

w tym układzie,

układ jest statyczny - nakłady na produkcję w danym okresie są produktami

wytworzonymi w tym samym okresie,

produkcja jest niesubstytucyjna - produktów danej gałęzi nie można zastąpić

produktami innych gałęzi,

Wartość wytworzonej produkcji dóbr i usług ciągu roku w przedsiębiorstwie nazywa się

produkcję globalną danej gałęzi można podzielić na dwie części: część przeznaczoną na

cele produkcyjne układu (przepływy międzygałęziowe) i część pozostałą - produkcję

końcową (finalną).

Produkcja globalna składa się z:

- wartości przeniesionej

- wartości dodanej

docsity.com

Wartość przeniesiona to nabyte z zewnątrz i zużyte w produkcji surowce, materiały,

półprodukty oraz paliwo i energię itp.

Wartość dodana to suma nowo wytworzonej wartości w przedsiębiorstwie, do której

włącza się amortyzację.

Produkcja globalna wszystkich podmiotów w danym dziale gospodarki narodowej tworzy

produkt globalny działu, natomiast zsumowanie produkcji globalnych stanowi produkt

globalny gospodarki narodowej.

Należy podkreślić jednak ze pojęcie produktu globalnego nie jest równoznaczne z

produkcją finalną, która oznacza zakończenie procesu produkcji dobra tzn. produkt nie

podlega już dalszemu przetworzeniu. Rozpatrując problem przepływów

międzygałęziowych w ramach gospodarki narodowej poprzez produkt finalny rozumiemy

dobro nie podlegające dalszemu przetworzeniu na terenie kraju.

Produkcja globalna jest podstawą do obliczenia produkcji finalnej i wartości dodanej.

Wartość dodaną w każdym dziale obliczamy odejmując od produkcji globalnej sumę

poniesionych nakładów materiałowych, pochodzących z różnych działów gospodarki

narodowej.

Proces tworzenia wartości dodanej w każdym dziale nie pokrywa się z procesem

tworzenia produkcji finalnej, chociaż w całej gospodarce narodowej suma wartości

dodanej zawsze równa się sumie wytworzonej wartości finalnej.

Tablica przepływów międzygałęziowych (TPM) zawiera statystyczny opis działalności

produkcyjnej poszczególnych gałęzi rozpatrywanego układu w ustalonym okresie (zwykle

w ciągu roku). Wszystkie wielkości występujące W TPM są wyrażone w ujęciu

wartościowym. Zastosowaną jednostkę pieniężną, na przykład 1zł, 1 mln zł, 1 mln $,

oznaczamy w skrócie j.p. Każdej gałęzi odpowiada jeden wiersz i jedna kolumna TPM.

Poniższa tablica jest tablicą przepływów międzygałęziowych n-gałęziowego zamkniętego

układu gospodarczego (nie uwzględnia się wymiany gospodarczej z zagranicą), a

występują w niej następujące elementy, ,i,j=1,2,...,n:

Xi - wartość produktu globalnego i-tej gałęzi,

xij - wartość produktu wytworzonego w gałęzi i-tej, a zużytego w gałęzi j-tej, zwana

przepływem międzygałęziowym z gałęzi i do j,

Yi - wartość produktu końcowego i-tej gałęzi,

Aj - wartość amortyzacji j-tej gałęzi,

x0j - płace j-tej gałęzi,

Zj - zysk j-tej gałęzi

Tablica przepływów międzygałęziowych

docsity.com

Wiersz TPM o numerze i, i=1,2,..,n, obrazuje podział produktu wytworzonego w i-tej

gałęzi. Popyt pośredni (zużycie pośrednie) obliczamy jako sumę przepływów

"wychodzących" z tej gałęzi, czyli

Produkt globalny i-tej gałęzi Xi ,rozpatrywany w kontekście podziału jest sumą popytu

pośredniego i popytu końcowego ( inaczej: zużycia końcowego lub produktu końcowego),

czyli

i=1,2,...,n

Zależność powyższa nosi nazwę równania produktu wytworzonego w i-tej gałęzi. Na

przykład podział produktu globalnego drugiej gałęzi jest przedstawiony następująco:

Każda kolumna TPM opisuje proces tworzenia produktu w określonej gałęzi. Wielkości

opisane w j-tej kolumnie składają się na bilans kosztów produkcji i zysków tej gałęzi. Na

przykład, z drugiej kolumny można odczytać następujące koszty i zysk drugiej gałęzi:

docsity.com

Przedstawiony schemat wiąże się z równaniem kosztów j-tej gałęzi

j=1,2,...,n Sumując wartości produktu globalnego wszystkich gałęzi wyrażone równaniami podziału ,

a następnie wyrażone równaniami kosztów i porównując obie sumy, otrzymujemy

równanie równowagi ogólnej

Sumę x0j+Zj , j=1,1,...,n, nazywa się wartością dodaną lub produkcją czystą j-tej

gałęzi. Z równania równanie równowagi ogólnej wynika, że łączna wartość dodana

całego układu gospodarczego zwiększona o jego amortyzację jest równa łącznej wartości

produktu końcowego tego układu.

Na podstawie TPM można scharakteryzować technologię procesu produkcyjnego każdej z

gałęzi. Do tego celu służą współczynniki kosztów

i,j=1,2,...,n

zapisywane w postaci macierzy struktury kosztów

docsity.com

Z definicji współczynnika kosztów wynika interpretacja współczynnika kosztów aij : w

celu wytworzenia w j-tej gałęzi produktu o wartości 1 jp trzeba zużyć wyroby z i-tej

gałęzi o wartości aij jp. Suma elementów j-tej kolumny macierzy A

j=1,2,...,n jest wartością współczynnika materiałochłonności j-tej gałęzi, ponieważ - zgodnie z

interpretacją współczynników kosztów - oznacza wartość wyrobów ze wszystkich gałęzi,

które trzeba zużyć w gałęzi j-tej , aby wytworzyć w tej gałęzi produkt o wartości 1 jp.

Zauważmy ,że zgodnie ze wzorem na współczynniki kosztów mamy

oraz zij=aijXj i,j=1,2,...,n

więc na podstawie macierzy struktury kosztów można, znając przepływy xij , wyznaczyć

wartość produkcji globalnej i podobnie, znając wartości produkcji globalnej, można

wyznaczyć wartości przepływów.

Tablica przepływów międzygałęziowych daje także możliwość wyznaczenia innych

wskaźników potrzebnych do oceny i porównania efektywności ekonomicznej

poszczególnych gałęzi i całego układu. Jest to na przykład, zysk jednostkowy,

jednostkowa wartość dodana poszczególnych gałęzi i całej gospodarki oraz jeden z

najważniejszych wskaźników, mianowicie rentowność będąca stosunkiem zysku do

kosztu. Rentowność j-tej gałęzi jest dana wzorem

j=1,2,...,n

PRZYKŁADOWA TABLICA PRZEPŁYWÓW MIEDZYGAŁĘZIOWYCH:

docsity.com

Dział

gospodarki

narodowej

rolnic

two

Przemys

ł

Wydoby

wczy

Przemy

wytwór

czy

Budo

wnict

wo

usługi Ogółem

przepły

wy

Produk

cja

finalna

Produk

cja

globaln

a

1. Rolnictw

o

2. Przemys

ł

wydoby

wczy

3. Przemys

ł

wytwórc

zy

4. Budowni

ctwo

5. Usługi

35

8

50

10

10

2

2

45

15

5

20

35

220

38

70

11

2

130

2

15

2

3

35

15

20

70

50

480

80

120

100

80

420

80

120

170

130

900

200

400

Nakłady

ogółem

113 69 383 160 75 800 - -

Wartość

dodana

57 61 517 40 325 - 1000 -

Produkcja

globalna

170 130 900 200 400 - - 1800

Objaśnienie:

Wiersze poziome – informacja w jaki sposób produkcja danego działu została

rozdysponowana między inne działy gospodarki.

Wiersze pionowe - informacja skąd dany dział kupuje produkcję pośrednią lub usługi do

wytworzenia własnej produkcji globalnej.

W podanym przykładzie produkt globalny wynosi 1800 jednostek natomiast produkt

narodowy 1000 jednostek, wynika to z tego ze produkt narodowy w odróżnieniu od

produktu globalnego nie uwzględnia przypływów miedzy gałęziowych. Należy również

zauważyć że wartość dodana w poszczególnych działach nie pokrywa się z produkcją

finalną w poszczególnych działach, ale łączna suma wartości dodanej gospodarce

narodowej będzie zawsze równać się łącznej wartości produkcji finalnej. Mamy wiec do

czynienia z prawidłowością mówiąca o tym że proces tworzenia wartości dodanej i proces

docsity.com

tworzenia substancji rzeczowej dochodu narodowego nie pokrywają się ze sobą w

poszczególnych przedsiębiorstwach, gałęziach i działach, ale dają ten sam wynik w całej

gospodarce narodowej.

Powyższy model został zbudowany zgodnie z metodą przepływów międzygałęziowych

opracowanych przez W Leontiefa. Według opracowanego przez niego modelu przepływów

sprzedaż jednej produkcji przez przedsiębiorcę stanowi podstawowy nakład dla innej

produkcji.

Analiza przepływów międzygałęziowych dotyczy funkcjonowania złożonych układów

gospodarczych. Twórcą tej powszechnie znanej i stosowanej na świecie metody analizy

ekonomicznej jest amerykański uczony, laureat nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii w

1973 r., Wassily Leontief.

Przepływy międzygałęziowe wg Leontiefa:

Q 0 q01 q02 qn q0

Q 1

Q 2

...

...

...

Q n

Q11 q12 ... q1n

q01 q21 ... q2n

... ... ... ...

... ... ... ...

... ... ... ...

qn1 ... ... qnn

q1

q2

...

...

...

qn

W powyższej tabeli wiersze reprezentują gałęzie przemysłu o numerze i (i=1,2,3,4... n),

Q jest to całkowita produkcja gałęzi o numerze i. „qij” oznaczają przepływy produktów z

gałęzi „j” w celu prowadzenia dalszej produkcji. ”qi” jest to wielkość produkcji

przeznaczona na spożycie, inwestycje, wzrost zapasów.

W powyższym modelu zachodzi następująca prawidłowość,

Qi = qij + qi

Co możemy interpretować jako fakt że produkcja globalna i-tej gałęzi to suma przepływu

produktów w niej wytworzonych do innych gałęzi po zsumowaniu z produkcją końcową.

Zasoby pracy SA ważnym elementem kosztów ponoszonych przez gałęzie gospodarki.

Jednocześnie w warunkach ograniczoności zasobów znacząco predysponują one

możliwości produkcyjne. (tabela, wiersz Q 0)

Q 0 jest to ogólny stan zasobów pracy, natomiast q0jto nakład czynnika w j-tej gałęzi.

Q0= q0j +q0

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 8 pages
Pobierz dokument