Porównie umowy modelowej OECD z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania pomiędzy Polską a Niemcami - Notatki - Politologia, Notatki'z Politologia
Moniczka
Moniczka12 June 2013

Porównie umowy modelowej OECD z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania pomiędzy Polską a Niemcami - Notatki - Politologia, Notatki'z Politologia

PDF (386.0 KB)
9 strona
1Liczba pobrań
893Liczba odwiedzin
Opis
Politologia: notatki z zakresu politologii przedstawiające porównie umowy modelowej OECD z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania pomiędzy Polską a Niemcami
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 9
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Aleksandra Machowska 

 

PORÓWNANIE  UMOWY MODELOWEJ  OECD Z UMOWĄ O 

UNIKANIU  PODWÓJNEGO 

OPODATKOWANIA  POMIĘDZY POLSKĄ A 

NIEMCAMI 

 

docsity.com

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) została utworzona na mocy

Konwencji Paryskiej 14.12.1960 roku przez najbardziej rozwinięte gospodarczo państwa w

celu koordynacji powojennej odbudowy gospodarczej w ramach Planu Marshalla. Polska

przystąpiła do organizacji w 1996 roku. Głównym celem OECD jest koordynacja polityki

społeczno-ekonomicznej krajów członkowskich w celu stymulowania wzrostu

gospodarczego, zatrudnienia, rozwoju społecznego oraz międzynarodowego handlu i

przepływów kapitałowych. W związku z tym Organizacja opracowuje wspólne zasady

działania w poszczególnych dziedzinach gospodarki, które przyjmują postać zaleceń,

rezolucji, deklaracji, umów, których celem jest inspirowanie rozwoju społeczno-

gospodarczego, ujednolicanie zasad i koordynowanie polityki gospodarczej państw

członkowskich w wymiarze zarówno wewnętrznym, jak i międzynarodowym oraz

stymulowanie i harmonizowanie wysiłków państw członkowskich na rzecz krajów

rozwijających się. OECD odpowiada za większość wymiany handlowej na świecie oraz za

pomoc rozwojową dla państw trzeciego świata1. Organizacja ma również na celu wzrost

gospodarczy i podwyższenie stopy życiowej obywateli w związku z czym opracowuje

różnego rodzaju standardy i wytyczne w poszczególnych dziedzinach gospodarki, czego

przykładem jest Modelowa Konwencja OECD, do której państwa członkowskie mają

obowiązek się stosować.

Konwencja Modelowa w sprawie podatków od dochodu i od majątku mimo, że nie ma

charakteru normatywnego jest wykorzystywana przez państwa jako wzór w trakcie negocjacji

podatkowych umów dwustronnych. Umowy te są podpisywane przez państwa w celu

wyjaśnienia sytuacji podatnika, który może zostać opodatkowany w więcej niż jednym

państwie. Konwencja ma charakter elastyczny, ponieważ jest na bieżąco monitorowana i

aktualizowana w związku z zachodzącymi zmianami ekonomicznymi i powstającymi

problemami związanymi ze stosowaniem przepisów prawa podatkowego. . Państwa nie są

związane tym wzorcem, mają swobodę negocjacji. Jest wykorzystywana przez państwa

OECD jak i państwa nie członkowskie. Dzięki temu większość umów ma podobną strukturę.

Umowy zawierane na wzór konwencjo OECD stanowią część międzynarodowego prawa

                                                             1http://www.mg.gov.pl/Wspolpraca+miedzynarodowa/Miedzynarodowe+organizacje+gospodarcze/Wspolprac a+z+OECD/Informacje+o+organizacji+OECD 

docsity.com

podatkowego, którego ważną część zajmują kwestie związane z podwójnym

opodatkowaniem2.

W myśl Konwencji Modelowej OECD należy stwierdzić, że podwójnym

opodatkowaniem jest nałożenie porównywalnych podatków w co najmniej dwóch państwach

na podatnika z tego samego tytułu i za ten sam okres. Wynika z tego, że tożsame musi być

podmiot opodatkowania, przedmiot oraz okres, za jaki podatek jest nakładany3. Państwa

członkowskie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju już od dawna uważają za

pożądane, aby sytuacja podatkowa podatników jednego państwa, prowadzących działalność

handlową, przemysłową lub finansową w drugim państwie, była przejrzysta, jednolita i

zagwarantowana poprzez stosowanie przez wszystkie państwa wspólnych rozwiązań dla

identycznych przypadków w zakresie podwójnego opodatkowania. Głównym celem

Modelowej konwencji w sprawie podatku od dochodu i majątku jest zatem umożliwienie

rozwiązywania w sposób jednolity najczęściej występujących problemów w zakresie

międzynarodowego prawnego podwójnego opodatkowania4. Modelowa konwencja określa

przede wszystkim swój zakres (rozdział I) i definiuje niektóre terminy (rozdział II). Główną

część stanowią rozdziały od III do V, które zawierają postanowienia odnoszące się do

zakresu, w jakim każde z umawiających się państw może opodatkować dochód lub majątek i

w jaki sposób należy unikać międzynarodowego prawnego podwójnego opodatkowania.

Następnie konwencja zawiera postanowienia szczególne (rozdział VI) i postanowienia

końcowe (wejście w życie i wypowiedzenie, rozdział VII). Konwencję stosuje się do osób,

które mają miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym lub w obu umawiających się

państwach (artykuł 1). Dotyczy ona podatków od dochodu i majątku określonych ogólnie w

artykule 25. Państwa podpisują umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania nie tylko z

zamiarem eliminacji podwójnego opodatkowania w sensie prawnym, ale również po to, aby

zapobiec uchylaniu się od opodatkowania podmiotów oraz w celu rozdzielenia roszczeń

majątkowych podatników. Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zgodne z

Modelową Konwencją OECD mają odpowiednią strukturę w skład, w której wchodzą

odpowiednio tytuł, fakultatywnie preambuła i VII rozdziałów, z czego każdy odpowiada za

coś innego. Rozdział pierwszy umowy reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy

                                                             2 Głuchowski, Hamakaers, Holmes, Nykiel - Wprowadzenie do międzynarodowego prawa podatkowego, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2006 3 A. Biegalski, Wprowadznie do problematyki s. 31  4 K. Bany, Modelowa Konwencja w Sprawie Podatku od Dochodu i Majątku, wyd. Wolters Kluwer, Warszawa  2011 s. 9  5 Ibidem s. 13‐14 

docsity.com

opodatkowania. Zgodnie z artykułem 1 konwencji wynika, że doszło do zjawiska

międzynarodowego podwójnego opodatkowania, jeżeli zostały spełnione odpowiedni

przesłanki, takie jak: nałożenie podatków przez różne suwerenne jurysdykcje podatkowe,

nastąpiła identyczność podmiotu, przedmiotu i okresu opodatkowania oraz podobieństwo

nałożonych podatków6. Wynika z tego, że umowy podatkowe regulują kwestię związane z

podwójnym opodatkowanie w sensie prawnym a nie ekonomicznym (w tym przypadku istotą

jest brak identyczności podatników, nie zapobiegają wielokrotnego opodatkowania tego

samego dochodu różnych podmiotów), czyli wiążą się z opodatkowaniem tych samych

dochodów podmiotów w dwóch państwach za ten sam okres. W przypadku przedmiotowego

zakresu umowy dotyczy ona podatków od dochodu i majątku, jednak z wyłączeniem

podatków od spadków i darowizn. Rozdział drugi umowy zawiera wskazówki ja

interpretować pojęcia niezdefiniowanie zgodnie z konwencją OECD. Obejmuje definicja

dotyczące osób, spółek i przedsiębiorstw państwa, które zostaną sygnatariuszami umowy oraz

określa, że podmioty te muszą jednocześnie w przynajmniej w jednym z państw- stron

podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od swych dochodów bez względu na

położenie źródeł tych dochodów7. Następnie w artykule 4 znajdują się pojęcia rezydencji

rezydenta oraz zasady pozwalające na rozwiązanie problemów podwójnej rezydencji, tzw. tie-

breaker rules. Oprócz tego rozdział drugi reguluje także pojęcie zakładu, którym jest stała

placówka, przez którą całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność gospodarcza

przedsiębiorstwa. Stałego zakład nie można utożsamiać z samodzielnym, prawnie

wyróżnionym podmiotem praw i obowiązków, jest to jedynie fikcja prawna, która umożliwia

traktowanie go jako niezależnego podmiotu8. Najważniejszą częścią umowy jest rozdział III,

który określa normy rozdzielające roszczenia podatkowe między umawiające się państwa,

roszczenia z biernych inwestycji i normy dotyczące pracy najemnej, a artykuły od 6 do 21

precyzują – w odniesieniu do różnych rodzajów dochodu – prawo do opodatkowania przez to

państwo, w którym znajduje się źródło dochodu lub miejsce położenia rzeczy będącej

źródłem dochodu, i przez państwo, w którym osoba ma miejsce zamieszkania lub siedzibę.

Rozdział IV dotyczy opodatkowania kapitału i zawiera postanowienia w odniesieniu do

majątku. Najważniejsze dotyczą Rozróżnienia majątku ruchomego od nieruchomego.

Konwencja określa, że „majątek nieruchomy, określony w artykule 6, będący własnością

                                                             6 J. Fiszer, Międzynarodowe podwójne opodatkowanie‐ problemy definicji, [w:]„Państwo i Prawo”, 1990, nr.3  s.72  7 J. Fiszer, M. Panek, Artykuł I zakres podmiotowy, [w:] Rola komentarza do Konwencji Modelowej OECD w  interpretacji umów o unikaniu podwójnego opodatkowania s. 201  8 A Biegalski, op.cit s. 30. 

docsity.com

osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w umawiającym się państwie, a położony w

drugim umawiającym się państwie, może być opodatkowany w tym drugim państwie,

podobnie jak majątek ruchomy, stanowiący część majątku zakładu, który przedsiębiorstwo

umawiającego się państwa posiada w drugim umawiającym się”9. Rozdział V dotyczy

artykułów 23A i 23B, które zawierają metody unikania podwójnego opodatkowania. Artykuły

mają zastosowanie w sytuacji, w której osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w

jednym państwie otrzymuje dochód z drugiego umawiającego się państwa lub posiada tam

majątek i gdy taki dochód lub majątek może być opodatkowany w tym państwie10. Na

podstawie tych artykułów istnieją dwie metody unikania podwójnego opodatkowania. Metoda

wyłączenia jest stosowana wówczas, gdy państwo miejsca zamieszkania lub siedziby nie

opodatkowuje dochodu, który zgodnie z Konwencją może być opodatkowany w drugim

państwie umowy. Natomiast na podstawie zasady odliczenia, państwo miejsca zamieszkania

lub siedziby oblicza jego podatek na podstawie całego dochodu podatnika, w tym dochodu z

drugiego państwa, a następnie państwo to zezwala na odliczenie z jego własnego podatku

zapłaconego w państwie miejsca zamieszkania lub siedziby11. Rozdział VI zawiera

postanowienia szczególne dotyczące m.in. równego traktowania, wymiany informacji czy

członków misji dyplomatycznych. Postanowienia końcowe umowy zawiera rozdział VII,

który określa wejście umowy w życie oraz warunki jej wypowiedzenia. W kwestii

wypowiedzenia każde z umawiających się państw może wypowiedzieć konwencję w drodze

dyplomatycznej przez przekazanie noty o wypowiedzeniu w terminie co najmniej sześciu

miesięcy przed końcem każdego roku kalendarzowego zgodnie z tym jak strony się umówią.

Tak stworzona umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zgodnie z wytycznymi

Konwencji Modelowej OECD zostaje przedstawiona stroną do podpisania i ratyfikacji.

Porównując umowę OECD z dowolną umową dotyczącą uniknięcia podwójnego

opodatkowania, której stroną jest Polska (w tym przypadku umowy pomiędzy Polską a

Niemcami) należy zaznaczyć, że Polska od 1996 roku jest członkiem Organizacji Współpracy

Gospodarczej i Rozwoju. Bilateralna umowa dotycząca unikania podwójnego opodatkowania

jest w dużej mierze oparta na Konwencji Modelowej OECD, ze względu na łatwość i

przejrzystość wzoru, który został skonstruowany przez organizację. Jest przede wszystkim

ważnym aktem prawnym w sferze polsko-niemieckich stosunków gospodarczych, z którego

wynikają wymierne skutki finansowe dla przedsiębiorców i osób fizycznych.

                                                             9 K.Bany, op.cit  10 Brzeziński, Model Konwencji OECD‐ komentarz, wyd. Oficyna Prawa Polskiego, Warszawa 2010 s. 114‐115  11 Ibidem 

docsity.com

Jak już nadmieniono wcześniej państwa z chęcią korzystają z Konwencji, ponieważ

pozwala ona na uporządkowanie norm międzynarodowego prawa podatkowego i stosowanie

względnie podobnych przepisów, co pozwala uniknąć nieporozumień na tle podatkowym

pomiędzy państwami. W przypadku Polski należy zaznaczyć, że w większości korzysta ona

ze wzoru umowy przedstawionej w Konwencji, jednak czasem stosuje modyfikacje. Umowa

o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku

pomiędzy Polską a Niemcami została podpisana 14.05.2003 roku w Berlinie (weszła w życie

1.01.2005). Umowa ta wprowadziła istotne zmiany przede wszystkim w zakresie

opodatkowania odsetek, należności licencyjnych oraz zysków z przeniesienia własności

majątku. Integralną częścią tej umowy jest protokół między Rzeczpospolitą Polską a

Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie

podatków od dochodu i od majątku.

W odróżnieniu od uprzednio obowiązującej umowy z 18 grudnia 1972 r., która przyznawała

państwu, w którym ma miejsce zamieszkania lub siedzibę osoba otrzymująca dochód,

wyłączne prawo opodatkowania tych dochodów – w nowej umowie nie zagwarantowano

żadnej ze stron wyłączności, przyznając ograniczone prawo opodatkowania tych dochodów w

państwie źródła12. Zgodnie z interpretacją postanowień umowy podmiotami opodatkowania

są osoby fizyczne, prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej,

czyli dokładnie jak przewiduje to Konwencja. Umowa definiuje też pojęcia zakładu,

rezydenta oraz określa przedmiot opodatkowania jakim jest podatek od dochodu i majątku tak

samo jak przewiduje to umowa oparta na Konwencji Modelowej OECD. Umowa bilateralna

określa, że „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie"

oznacza osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na

jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, miejsce zarządu albo inne kryterium o

podobnym charakterze i obejmuje również to Państwo, każdą jego jednostkę terytorialną lub

organ lokalny. Jednakże określenie to nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w

tym Państwie, w zakresie dochodu osiąganego tylko ze źródeł w tym Państwie lub z tytułu

majątku położonego w tym Państwie”13. Dochody uzyskane w Polsce są oficjalnie wolne od

podatku w Niemczech, jednakże dochody polskie wlicza się do podstawy opodatkowania w

Niemczech. Ustawodawca postanowił więc, że jednej strony zawiera się umowę o

unikaniu podwójnego opodatkowania, a z drugiej strony polskie dochody i tak obciążają                                                              12http://www.epodatnik.pl/artykul/doradca_podatnika/3790/Nowa_umowa_o_unikaniu_podwojnego_opodat kowania_zawarta_miedzy_Polska_a_Niemcami.html  13 http://www.przepisy.gofin.pl/przepisy,4,15,96,150,,,umowa‐miedzy‐rzeczapospolita‐polska‐a‐republika‐ federalna.html 

docsity.com

dochody uzyskane w Niemczech i wpływają na wyższe opodatkowanie niemieckich

dochodów. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarta pomiędzy Niemcami a

Polską, podobnie jak Konwencja Modelowa i inne polskie umowy w sprawie unikania

podwójnego opodatkowania, przewiduje odstępstwo od zasady opodatkowania dochodów z

pracy najemnej w państwie wykonywania tej pracy. Wyjątek ten definiuje się jako tzw.

klauzula 183 dni.

Klauzula 183 dni dotyczy w szczególności krótkotrwałego wykonywania pracy w drugim

państwie, jeśli jednocześnie spełnione zostaną inne warunki wymienione w art. 15 ust. 2

umowy pomiędzy Niemcami a Polską. I tak, mimo czasowego wykonywania pracy w drugim

państwie, dochody z pracy najemnej, które uzyskuje osoba mająca miejsce zamieszkania w

jednym z państw, będą opodatkowane wyłącznie w państwie miejsca zamieszkania tej osoby,

o ile łącznie zostaną spełnione trzy warunki.

Pierwszy warunek, że odbiorca wynagrodzenia przebywa w drugim państwie przez okres lub

okresy nie przekraczające łącznie 183 dni podczas dwunastomiesięcznego okresu,

rozpoczynającego się lub

kończącego w danym roku podatkowym. Strony umowy zmodyfikowały metodę unikania

podwójnego opodatkowania, ponieważ stosują zasadę wyłączenia połączoną z zasadą

progresji, co oznacza, że w Polsce wyłącza się z podstawy opodatkowania dochód osiągnięty

w Niemczech.

Należy również zaznaczyć, że cała umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania,

której stroną jest Polska i Niemcy jest skonstruowana w oparciu o Konwencję Modelową i

poszczególne artykuły odpowiadają Konwencji. Strony nie wprowadziły większych zmian

głownie, ponieważ oba państwa są członkami OECD i wspólnie w ramach konsensusu

opracowały Konwencję.

 

   

docsity.com

BIBLIOGRAFIA:

1. Głuchowski, Hamakaers, Holmes, Nykiel, Wprowadzenie do międzynarodowego prawa

podatkowego, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2006

2. K. Bany, Modelowa Konwencja w Sprawie Podatku od Dochodu i Majątku, wyd. Wolters

Kluwer, Warszawa 2011

3. Państwo i Prawo, 1990, nr.3, wyd. PAN Warszawa 1990

4. W. Knap, P. Wójciak „Rola komentarza do Konwencji Modelowej OECD w interpretacji

umów o unikaniu podwójnego opodatkowania", Forum Doradców Podatkowych nr 12 (95)

grudzień 2006

5. A. Biegalski, Wprowadznie do problematyki międzynarodowego podwójnego

opodatkowania- zagadnienia teoretyczne

6. Brzeziński, Model Konwencji OECD- komentarz, wyd. Oficyna Prawa Polskiego,

Warszawa 2010

7. http://www.epodatnik.pl

8.http://www.przepisy.gofin.pl

9.http://www.mg.gov.pl

 

 

 

docsity.com

 

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome