Typy własności przedsiębiorstw - Notatki - Zarządzanie przedsiębiorstwem, Notatki'z Zarządzanie przedsiębiorstwem. University of Lódz
czarna_magia
czarna_magia13 March 2013

Typy własności przedsiębiorstw - Notatki - Zarządzanie przedsiębiorstwem, Notatki'z Zarządzanie przedsiębiorstwem. University of Lódz

PDF (159.3 KB)
3 strony
1000+Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omawiane zostają zagadnienia z zarządzania przedsiębiorstwem: typy własności przedsiębiorstw.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument

Jakie są, więc typy własności przedsiębiorstw?

1. Przedsiębiorstwa prywatne bez najemnej siły roboczej – inaczej

rodzinne

Tego typu przedsiębiorstwa rozwijają się bardzo dynamicznie w okresie transformacji. Każdy członek rodziny spełnia tu określone funkcje

(zaopatrzeniowiec, sprzedawca, producent). W tym typie firmy nie istnieje

podział na właścicieli, menedżerów i pracowników. Nie ma tu konfliktu

między celami kapitału, czyli właścicieli a pracą czy zarządzaniem. Wszystkie czynności są równorzędne jako źródło wzrostu zysku w długim

okresie.

2. Przedsiębiorstwa prywatne jednoosobowe

W tym typie własności występuje wyodrębnienie dwóch czynników, tj. kapitału i pracy. Nie ma tu kadry menedżerskiej gdyż nie ma takiej

potrzeby. Właściciel i pracownicy mają tu przeciwstawne interesy.

Właściciel chce dużych zysków, podczas gdy pracownicy są zainteresowani

maksymalizacją swoich płac. 3. Przedsiębiorstwa prywatne jako własność na częściach ułamkowych

Jest to spółka jawna lub z o.o., własność będąca w dyspozycji kilku osób

fizycznych.

Cechy:

 niewielka ilość (około 10) właścicieli,  przejrzysta struktura udziałowców,

 wszyscy właściciele są inwestorami aktywnymi a nie pasywnymi,

 specyficzna funkcja menedżerów; kadra menedżerska jest najemną siłą

roboczą (nie na podstawie kontraktu) i od innych pracowników różnią ją tylko kwalifikacje,

 ścisłe uzależnienie płac menedżerów (większe niż pracowników) od

wyników ekonomicznych przedsiębiorstwa,

 mogą się tu pojawić liczne konflikty, w tym: - płacowe,

- dotyczące udziału w zyskach.

Sprzeczności te nie mają jednak charakteru antagonistycznego.

4. Przedsiębiorstwo prywatne jako własność na częściach ułamkowych o

charakterze korporacji Korporacja to spółka akcyjna, która jest przedsiębiorstwem dysponującym

dużym kapitałem. Występują tu trzy grupy uczestników (podmiotów), tj.

właściciele, menedżerowie i pracownicy, którzy reprezentują zazwyczaj

różne interesy i różne cele. Jeśli chodzi o właścicieli - akcjonariuszy, to możemy ich podzielić na dwie

grupy:

 inwestorów aktywnych, którzy posiadają zazwyczaj duże udziały w

przedsiębiorstwach,  inwestorów pasywnych, którzy posiadają małe udziały i najczęściej

równolegle inwestują w inne przedsięwzięcia kapitałowe.

Właściciele aktywni są zainteresowani nie tylko maksymalną kwotą zwrotu

z kapitału, ale również maksymalizacją wpływów decyzyjnych. Przejawia się to najczęściej w walce o tzw. kontrolny pakiet akcji. Dążą oni (owi

docsity.com

właściciele) do wykorzystania prawa własności w triadzie korzystania,

rozporządzania i posiadania.

Prawo posiadania to prawo bieżącego użytkowania lub zaniechania

użytkowania rzeczy. Prawo korzystania to prawo czerpania korzyści.

Prawo rozporządzania to prawo przeznaczania, sprzedaży lub dziedziczenia

rzeczy na prawach własności; chodzi o jej części ułamkowe.

Właściciele pasywni, dostarczający kapitału umożliwiającego funkcjonowanie spółki są zainteresowani jedynie prawem korzystania –

czerpania dochodów z zaangażowanego kapitału. Inne aspekty tj. prawo

posiadania i rozporządzania nie mają dla nich istotnego znaczenia.

5. Spółka pracownicza Zorganizowana prawnie w formie spółki akcyjnej lub spółki z o.o., w swej

konstrukcji przypomina spółdzielnie pracy. Oznacza to jakby powrót do

jedności dwóch czynników produkcji, tj. kapitału i pracy oraz

przeciwdziałanie sprzeczności dychotomicznych (podwójnych) interesów między kapitałem i pracą. Konfliktom między teraźniejszością - płace, a

przyszłością – zysk, stara się zapobiegać uzależniając przyszłe dochody

pracowników od przyszłej wartości udziałów akcji, których właścicielami są

tylko pracownicy takiej spółki.

6. Przedsiębiorstwa państwowe i komunalne W tych typach przedsiębiorstw, które są własnością wspólną bez

ograniczeń (każdy obywatel jest współwłaścicielem) zarówno na gruncie

teoretycznym jak i praktycznym niemożliwe jest jednoznaczne określenie

grupy właścicieli środków produkcji. Przetrwanie, jako cel przedsiębiorstwa państwowego, możliwe jest jedynie

dzięki dodatnim wynikom w ramach tzw. twardego finansowania. Twarde

finansowanie, to zero dotacji, subwencji i oparcie całkowicie działalności

firmy o własne, państwowe dochody. Cechą charakterystyczną firmy państwowej jest brak naturalnego celu,

którym jest maksymalizacja zysku, co uniemożliwia osiągnięcie

porównywalnej do firm prywatnych efektywności gospodarowania a w

konsekwencji nie stwarza warunków dobrego opłacania siły roboczej,

mimo, że płace są tu głównym celem. Głównym celem nie jest zysk, ale płace pracowników, menedżerów.

Firma może ponosić klęski z dnia na dzień, a i tak dyrektor (menedżer)

ma największą pensję, a nawet, gdy doprowadzi do upadku firmy to i tak

otrzymuje wysokie odszkodowanie. Tak, więc menedżerowie występują w roli urzędników, bardzo często związkowców, a nie występują w roli

właścicieli środków produkcji.

Państwo stara się przeciwstawić tym negatywnym zjawiskom poprzez

konstrukcję systemów ekonomiczno-finansowych i rozwiązania symulujące naturalne zestawy celów reprezentowanych przez właścicieli. Dokonuje się

tego uzależniając wynagrodzenie kadry menedżerskiej od osiągnięcia

określonych wiązek celów lub też poprzez sztuczną komercjalizację

przedsiębiorstw państwowych – przez przekształcenie ich w spółki Skarbu Państwa.

docsity.com

W tym drugim przypadku Skarb Państwa wykorzystuje najemną kadrę

menedżerską obsadzając nią część Rady Nadzorczej i przekazując w jej

ręce zadania reprodukcji kapitału będącego jego własnością ( tj. Skarbu

Państwa). Przedsiębiorstwo to, w którym istnieją, jakby protezy naturalnych

motywacji, budują określone cele, które nazywa się misją.

Misja jest to cel główny, racja bytu, filozofia przedsiębiorstwa – to ogólne

założenie, co do kierunków rozwoju i funkcjonowania, mają one często charakter życzeń, które są w znacznym stopniu niezależne od sytuacji

przedsiębiorstwa. Te misje i cele dotyczą dłuższych okresów czasu i mogą

dotyczyć przekształceń organizacyjnych przedsiębiorstw, przekształceń

produkcyjnych a przede wszystkim przekształceń dot. finansowania poszczególnych aspektów działalności, oraz osiąganych celów zgodnie z

interesem państwa, menedżerów i pracowników.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome