Sektor finansów publicznych - Notatki - Finanse publiczne, Notatki'z Finanse publiczne. University of Lódz
stokrotka80
stokrotka8018 March 2013

Sektor finansów publicznych - Notatki - Finanse publiczne, Notatki'z Finanse publiczne. University of Lódz

PDF (148.1 KB)
9 strona
739Liczba odwiedzin
Opis
Notatki przedstawiające zagadnienia z zakresu finansów publicznych: sektor finansów publicznych.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 9
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

1   

Finanse publiczne – Krzysztof Surówka [zaliczenie jest wcześniej, dzieli na 2 grupy, 15 minut, 2 pytania – 1 do wyboru, pytania problemowo – opisowe. obecność na zajęciach, dopuszczalna 1 nieobecność, każdą pozostałą należy zaliczyć, obniża o pół stopnia każdą kolejną 1 nieobecność] Podręcznik – Stanisław Owsiak wyd. PWN – Finanse publiczne Ustawa o finansach publicznych z dnia 27.08.2009 r. 28.02.2010 r. Pojęcie i elementy składowe Finansów Publicznych

 publiczny  prywatny – skierowany na osiąganie zysków, są samodzielnie finansujące

publiczny – zaspokajają potrzeby publiczne świadcząc usługi (administracyjne, sportowe). Usługi są świadczone w sposób nieodpłatny lub częściowo nieodpłatny. Sektor finansów publicznych nie jest nastawiony na osiąganie zysków. prywatny – zmuszony jest przekazywać środki finansowe do sektora publicznego. Przepływ ten jest uregulowany. Sektor finansów publicznych składa się z 3 podsektorów:  podsektor rządowy (władza, administracja bazuje na środkach budżetu państwa)  podsektor samorządowy (władza, administracja, samorząd – 314 powiatów, 16 województw,2478 gmin)  podsektor ubezpieczeń społecznych (funduszy celowych) (ZUS, KRUS, PFRON, NFZ)

Struktura dochodów i wydatków. Dochody 55 % - budżet państwa 20 % - rachunki bankowe jst ok. 25 % - wpływa na rachunek bankowy funduszy celowych Wydatki 30 % - budżet państwa organ 35 % 30 % - samorząd terytorialny 28 %zadań ok. 40 % - fundusze celowe Różnice między strukturą dochodów i wydatków Wszystkie wydatki dzielą się na: (STRUMIENIE PIENIĄDZA)  przychody i wydatki realne (pieniądz do góry, a praca w drugą stronę)  przychody i wydatki redystrybucyjne (produkcja do góry, pieniądz w drugą stronę)  przychody i wydatki kredytowe (w 2 stronę płynie pieniądz w 2 stron ę nic nie płynie ale trzeba zapłacić kredyt)

Budżet państwa dotuje fundusze celowe i subwencje. Samorząd terytorialny. System repartycyjny - dotychczasowy system emerytalny oparty na umowie pokoleniowej, w którym pokolenie pracujące finansowało emerytów, z ich bieżących składek pochodziły wypłaty emerytur. Pozostałością starego systemu jest obecny I filar. Na służby mundurowe idą dotacje z budżetu. (KRUS). Istota i funkcje budżetu. Budżet państwa – finansują około 80 % dochodów z budżetu państwa „jst” Istotę budżetu odzwierciedla trój członowa definicja analityczna z której wynika, że budżet to:  fundusz gromadzenia i wydatkowania środków pieniężnych przez organy i administrację publiczną  plan finansowy operatywny w ramach którego są gromadzone dochody publiczne i dokonywane wydatki publiczne  to norma prawna, uchwalona przez najwyższy organ przedstawicielski na danym szczeblu władzy publicznej, w tym

organem jest Sejm, upoważniającym organ wykonawczy do gromadzenia dochodów publicznych i dokonywania wydatków publicznych

Słowo budżet pochodzi z języka łacińskiego i oznacza torba, worek. Dozwolone jest tylko to co wynika z ustawy. Naruszeniem dyscypliny FP jest np. przekroczenie planu – (zobowiązanie wymagalne). W gospodarce rynkowej budżet pełni 3 podstawowe funkcje ekonomiczne:  alokacyjna – polega na finansowaniu potrzeb publicznych  wyrównawcza – wiąże się z redystrybucją dochodu narodowego  stabilizacyjna – polega na zapewnieniu równowagi gospodarczej i utrzymaniu wzrostu gospodarczego

2   

ad. 1 funkcja ta wynika z konieczności istnienia państwa jako tej instytucji, która powinna zapewnić co najmniej niezbędny ład

wewnętrzny w kraju oraz szeroko rozumianą ochronę państwa przed otoczeniem zewnętrznym. Instytucja państwa musi spełniać 3 podstawowe warunki:  administracja  bezpieczeństwo wewnętrzne (obrona narodów, służby celne)  musi być chronione przed niebezpieczeństwem zewnętrznym

Wydatki dóbr publicznych - dobra publiczne – są finansowane ze środków publicznych - dobra społeczne – mogą a nie muszą być finansowane ze środków publicznych (prywatnych??) Funkcja alokacyjna – państwo oferuje określone dobra aby świadczyć usługi. 18.10.2009 r. Państwo oferuje nam określone usługi. Dobra wynikają z przepisów ustawy. Sektory finansujące muszą wynikać z ustawy. ad. 2 funkcja ta polega na redystrybucji dochodu narodowego tzn. wynagrodzeń za pracę i zysku firmy. Redystrybucja – okrojenie wynagrodzeń, kapitalizm Redystrybucja ta jest niezbędna ze względów społecznych. W praktyce realizacja tej funkcji budżetu polega z 1 strony na progresji podatkowej w stosowaniu ulg podatkowych a z 2 strony na dokonywaniu z budżetu wydatków w formie transferów pieniężnych do sektora prywatnego poprzez finansowanie zasiłków z pomocy społecznej, zaopatrzenia społecznego dofinansowywaniu ubezpieczeń społecznych. Ubezpieczenia społeczne łączą osoby pewnej grupy płacąc składki. ad. 3 funkcja stymulacyjna – rozwinęła się w latach 20 XX wieku, pod wpływem teorii Keynsa, jest przejawem uznania potrzeby coraz silniejszego oddziaływania państwa na przebieg procesów gospodarczych. W praktyce realizacja tej funkcji budżetu polega na dotowaniu do podmiotów gospodarczych sektora prywatnego. Charakterystyka podstawowych zasad budżetowych: Zasady budżetowe to reguły wynikające z u.o.f.p. których przestrzeganie na etapie opracowywania, uchwalania i wykonywania budżetu powinno się przyczyniać do lepszej realizacji funkcji budżetu. Można je rozpatrywać w 3 płaszczyznach:

 struktura organizacyjna[formalna i materialna] budżetu (zasada jedności)  2 grupa zasad budżetowych dotyczy organizacyjno – finansowych form funkcjonowania podmiotów w sektorze publicznym

(zasada zupełności)  3 grupa zasad budżetowych dotyczy techniki opracowywania, uchwalania i wykonywania budżetowej (zasada roczności,

równowagi budżetowej, zasada szczegółowości) ZASADA JEDNOŚCI (nie jest spełniona) – zgodnie z ta zasadą w państwie powinien funkcjonować 1 budżet. Zaprzeczeniem zasady jest istnienie funduszy celowych a w pewnym sensie budżetu jst. Struktura organizacyjna w każdym państwie jest dostosowana do struktury organizacyjnej aparatu władzy i administracji publicznej. W Polsce struktura organizacyjna budżetu jest 4 szczeblowa poziomowa: - na szczeblu centralnym mamy budżet państwa, na szczeblu lokalnym mamy budżet gmin (2478 gmin), na szczeblu ponad gminnym (314 powiatów), budżety województw samorządowych 916 województw). System budżetowy jest spójny bo każdy określony dochód ma określone zadanie. Zasada jedności materialnej – mówi, że wszystkie środki wpływające do budżetu realizują wszystkie wydatki. Budżet = fundusz ogólny ad. 2 zasada zupełności – oznacza, że wszelkie przejawy działalności finansowej państwa powinny mieć swoje odzwierciedlenie w budżecie. W początkowym okresie zasada ta pojmowana była w sposób skrajny, co oznaczało, że każdy podmiot sektora FP – wszystkie swoje dochody musiał odprowadzać do budżetu a całość jego wydatków była finansowana z budżetu. Później ta zasada została zliberalizowana i aktualnie dopuszcza się taką możliwość, aby niektóre podmioty sektora FP z własnych przychodów pokrywały swoje wydatki a z budżetem rozliczały się wynikiem. Do podmiotów funkcjonujących w sektorze publicznym należą:

1) jednostki budżetowe 2) samorządowe zakłady budżetowe 3) agencje wykonawcze 4) instytucje gospodarki kasowej 5) samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej 6) instytucje kultury 7) publiczne szkoły wyższe 8) państwowe fundusze celowe

3   

Jednostki budżetowe – są to takie jednostki sektora finansów publicznych których dochody są dochodami budżetu a wydatki są wydatkami budżetu. Instytucje te funkcjonują w administracji publicznej, w oświacie, w obronie narodowej, policji, pomocy społecznej. Są one tworzone i likwidowane przez Ministra Wojewodów, organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego. Podstawowe cechy jednostek budżetowych:

1) rozliczają się z budżetem tzw. metodą brutto 2) wydatki są niezależne od dochodów własnych 3) środki finansowe niewykorzystane do końca roku nie przechodzą na rok następny

Jednostki budżetowe działają na podstawie rocznego planu finansowego. Samorządowe zakłady budżetowe. Zadania własne jst w zakresie:

 gospodarki mieszkaniowej, dróg. Mostów, wodociągów, kanalizacji, utrzymania czystości, lokalnego transportu zbiorowego, targowisk, kultury fizycznej i sportu, cmentarzy komunalnych, utrzymanie zwierząt (zoo) – mogą być wykonywane przez samorządowe zakłady budżetowe. Są one tworzone i likwidowane przez organ stanowiący jst.

W Polsce samorządowymi zakładami budżetowymi mogą być tylko takie podmioty które przynajmniej w 50 % z własnych przychodów pokrywają swoje wydatki bieżące. Podstawą gospodarki finansowej jest roczny plan finansowy obejmujący przychody w tym dotacje z budżetu jst, koszty, stan środków obrotowych, należności i zobowiązań na początek i na koniec roku oraz rozliczenie z budżetem. Dotacje z budżetu powinny być przedmiotowe, mogą być również dotacje celowe, (np. inwestycyjne). W planie finansowym z budżetu mogą być dokonywane w ciągu roku zmiany (mogą być dokonywane zmiany niezgodnie z planem). Samorządowy Zakład Budżetowy wpłaca do budżetu jst nadwyżkę środków obrotowych chyba, że organ stanowiący jst który utworzył postanowił inaczej. Cechy zakładów budżetowych:

1) rozliczają się z budżetem tzw. metodą netto 2) ich wydatki są zależne od dochodów własnych 3) środki finansowe nie wykorzystane do końca roku przechodzą na rok następny

8.11.2009 r. Agencja wykonawcza – jest to państwowa osoba prawna tworzona na podstawie odrębnej ustawy. Działa na podstawie rocznego planu finansowego, który obejmuje przychody w tym dotacje z budżetu, koszty w tym środki na inwestycje, wynik finansowy, stan należności i zobowiązań oraz stan środków pieniężnych na początek i koniec roku. Planowane wydatki nie powinny być wyższe od planowanych dochodów, chyba, że będzie na to zgoda Ministra sprawującego nadzór nad agencją. Agencja może otrzymywać dotacje z budżetu państwa – określają to odrębne ustawy. Instytucja gospodarki budżetowej – jest jednostką sektora finansów publicznych która odpłatnie wykonuje swoje zadania i pokrywa z tych przychodów koszty i zobowiązania. Tworzona jest przez Ministra oraz odpowiedni organ władzy publicznej. Instytucja gospodarki budżetowej uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Działa na podstawie rocznego planu finansowego, który obejmuje przychody w tym dotacje z budżetu, koszty w tym środki na inwestycje, wynik finansowy, stan należności i zobowiązań oraz stan środków pieniężnych na początek i koniec roku. W planie tym w ciągu roku mogą być dokonywane zmiany (po uzyskaniu zgody organu założycielskiego, ale nie mogą one powodować zwiększenia dotacji z budżetu ani zmniejszenia wpłat do budżetu. Jeżeli zaciągane zobowiązania przez tą instytucje przekraczają 30 % rocznych przychodów to jest ona zobowiązana uzyskać zgodę organu założycielskiego. Państwowy Fundusz Celowy – tworzony jest na podstawie odrębnej ustawy, jego przychody pochodzą ze środków publicznych i są ponoszone na realizację zadań państwowych. Nie posiada osobowości prawnej, wobec tego stanowią wyodrębniony rachunek bankowy który dysponuje właściwy Minister. Działają na podstawie rocznego planu finansowego. Samorządy terytorialne mogą otrzymywać z tego funduszu pożyczki. Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej – są tworzone przez Ministra, wojewodę, publiczną szkołę medyczną, jst. Podmiot ten musi być zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym i uzyskuje osobowość prawną. Sprzedaż, dzierżawę mienia oddaje go w u życzenie, może nastąpić wyłącznie na zasadach określonych przez podmiot który zakład utworzył. Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej może dokonać zakupu i przyjąć darowiznę wyłącznie o przeznaczeniu i standardzie określonym przez podmiot który zakład utworzył. PZOZ działa na podstawie rocznego planu finansowego, ustalanego przez kierownika zakładu. Sam decyduje o podziale zysku, ale równocześnie we własnym zakresie pokrywa stratę. Strata ta nie może być podstawą do zaprzestania działalności jeżeli dalsze istnienie tego zakładu jest uzasadnione zadaniami i celami do których realizacji został utworzony. Jeżeli strata ta nie może być pokryta we własnym zakresie to organ założycielski podejmuje decyzje o zmianie formy finansowania, pokrywa jego ujemny wynik i określa dalszą formę jego istnienia. PZOZ otrzymuje środki pieniężne z odpłatnych świadczeń zdrowotnych na realizację programów zdrowotnych ze środków (współfinansowania) UE, z wydzielonej działalności gospodarczej, z darowizn. Może otrzymywać dotacje budżetowe na remonty, inwestycje, kształcenie kadr – na cele szczególne. Przyznaje je organ założycielski ale również właściwy JST (w przypadku gmin).

4   

Instytucje kultury – instytucjami kultury tymi są teatry, opery, biblioteki, domy kultury, muzea. Ministrowie tworzą państwowe instytucje kultury. Prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jst, o charakterze obowiązkowym. Organizator ma zapewnić niezbędne środki do prowadzenia działalności, wpisuje instytucje kultury do Rejestru Sądowego – rejestru prowadzonego przez organizatora i nadaje jej osobowość prawną. Publiczne Szkoły Wyższe – działają na podstawie ustawy prawo o szkolnictwie wyższym. Na prowadzenie działalności otrzymują pieniądze z budżetu państwa z odpłatnej działalności. Dotacje są na pomoc naukową (dydaktyczną), badawczą, na organizowanie studiów podyplomowych (poprawki). Publiczne Szkoły Wyższe są jednostkami sektora finansów publicznych. Zasada roczności – zgodnie z ta zasadą budżet opracowywany jest na okres 1 roku. W większości państw rok budżetowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Żeby budżet uchwalić musi być przygotowany projekt który powinien być przygotowany do 30.09. Do 15 listopada musi być przygotowany projekt budżetu a uchwalony do 31.12.. Do 31.01. budżet powinien być uchwalony. A jeśli nie zostanie uchwalony w tym terminie to uchwala go Regionalna Izba Obrachunkowa. Prowizorium budżetowe – to zestawienie dochodów i wydatków Państwa lub jst w takim samym zakresie szczegółowości jak budżet ale na okres krótszy aniżeli rok budżetowy (najczęściej na 3 m- ce). Jest to instytucja wykorzystywania w okresie trudnej sytuacji gospodarczej inflacji. Prorogacja – przedłużenie obowiązywania starej ustawy budżetowej na kolejny rok budżetowy w większości państw jest to instytucja zabroniona. Zasada równowago – zgodnie z tą zasadą budżet powinien być zrównoważony a budżet zrównoważony to taki kiedy dochody są równe wydatkom lub większe od wydatków. Jeżeli dochody są mniejsze od wydatków to mamy wtedy przypadek z budżetem deficytowym. Jeżeli mamy przypadek z budżetem deficytowym wtedy należy wskazać źródło finansowania:  nadwyżki z lat ubiegłych  wpływy z prywatyzacji majątku publicznego przychody budżetu  kredyty, pożyczki, obligacje

 spłata rat kredytu, pożyczek czy obligacji - to rozchody, wydatki budżetu

P + D = W + R 22.11.2009 r. Zasada równowagi (szczegółowości) Sektor publiczny działa w sposób jawny. Dochody budżetowe (rozporządzenie Ministra Finansów). We współczesnych Państwach głównym źródłem gromadzenia dochodów budżetowych są podatki. W Polsce wpływy z podatków stanowią ok. 85 % dochodów budżetu państwa, 40 % - tj VAT, 20 % - akcyza, ok. 14 % z Pitu i 11 % Citu (pod. doch. od osób prawnych). Ogół podatków obowiązujących w danym państwie stanowiący wewnętrznie wspólną całość to system podatkowy. Systemy podatkowe (konstelacje) muszą być spójne. Podatki w Polsce w systemie podatkowym.

Nazwa podatku Budżet Państwa Budżet Województw Budżet powiatów Budżet gmin

1. Podatek od towarów i usług 100 %

2. Podatek akcyzowy 100 %

3. Podatek od giełd 100 % 4. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

100 %

5. Zryczałtowany pod. obciążający osoby duchowne

100 %

6. CIT 77,89 % 14 % 1,4 % 6,71 % 7. PIT 48,81 % 1,6 % 10,25 % 39,34 % 8. Lokalne podatki - od nieruchomości - rolny - leśny - od środków

100 %

5   

transportu - od spadków i darowizn - od czynności cywilno-prawnych - zryczałtowany pod. w formie (karty podatkowej) Charakterystyka podatku dochodowego od osób fizycznych. Podatek obowiązuje od 1 stycznia 1992 roku, został uchwalony 29 lipca….. Zastąpił 5 podatków. Wyeliminował podatek od płac a zaczęły płacić osoby fizyczne. Ustawa o podatku od osób fizycznych wyróżnia nie ograniczony i ograniczony obowiązek podatkowy. Nie ograniczony obowiązek podatkowy ciąży na tych osobach fizycznych które mają miejsce zamieszkania w Polsce, a polega na tym, że osoby te płacą w Polsce podatek od wszystkich dochodów., niezależnie od tego czy uzyskują w kraju czy zagranicą. Za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce uważa się taką osobę która przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w ciągu roku a także osobę która ma w Polsce Centrum Interesów Osobistych lub Gospodarczych. Z kolei ograniczony obowiązek podatkowy dotyczy tych osób które nie mają w Polsce miejsca zamieszkania, a polega na tym, że osoby te płacą w Polsce podatek tylko od dochodów uzyskanych w naszym kraju. Aby uniknąć podwójnego opodatkowania w Polsce podpisuje się umowę z innymi krajami. Ustawa o podatku dochodowym mówi, że mamy 2 metody rozliczania się z pitu aby uniknąć podwójnego opodatkowania. 1 metoda: metoda wyłączenia z progresją polega na zsumowaniu dochodów, od sumy dochodów obliczyć podatek wg. skali podatkowej, obliczony podatek dzielimy przez sumę dochodów i otrzymujemy stopę procentową, stopą procentową liczy się podatek od dochodów uzyskany w Polsce i to jest podatek do zapłacenia 2 metoda: metoda proporcjonalnego obliczania polega na zsumowaniu dochodów, od sumy dochodów obliczyć podatek wg. skali podatkowej, od tak naliczonego podatku odejmuje się podatek naliczony zagranicą, resztę się wpłaca do Urzędu Skarbowego. Podatki w kraju Dochód = przychody – Koszty uzyskania przychodów Należy zdefiniować źródła przychodów. - wynagrodzenie za pracę (ok. 62 % dochodu pochodzi z tego źródła przychodu) - emerytury, renty ok. 29 % - działalność wykonywana osobiście ok. 4 % - pozarolnicza działalność gospodarcza ok. 4% - najem i dzierżawa ok. - kapitały pieniężne i prawa majątkowe (odsetki od oszczędności) - przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości i rzeczy ruchomych 13.12.2009 r. W podatku dochodowym są wolne od podatku: - odszkodowania wypłacane na przepisów prawa cywilnego, kwoty otrzymane z ubezpieczeń majątkowych i osobowych; - wygrane w totolotka; - wypłaty z ZFŚS (paczki) - zwrot kosztów podróży (używanie własnego samochodu) - stypendia - ekwiwalent za używanie własnych rzeczy w pracy - talony za posiłki Metody liczenia kosztów uzyskania przychodów (4 metody) I metoda kwotowa – dotyczy wynagrodzeń za pracę II metoda procentowa – dotyczy umów zlecenia i umów o dzieło III metoda- od przychodów można obliczyć koszty faktycznie poniesione (za wyjątkiem tzw. kosztów niepotrącalnych), osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą i rozliczające się na zasadach ogólnych z pit. IV metoda – nie przysługują koszty uzyskania przychodów) podatek płaci się od przychodów, dotyczy rent, emerytur, zasiłków od działalności gospodarczej opodatkowaną na zasadach uproszczonych I metoda – ustawa mówi, że Kup z umowy o pracę wynoszą miesięcznie 111,25 zł, a rocznie 1335 zł. Od tej metody są 4 wyjątki: - wyjątek I – dotyczy tych osób, które dojeżdżają do pracy z innej miejscowości, osoby te mają prawo do podwyższonych o 25 % Kup;

6   

- wyjątek II dotyczy osób które dojeżdżają do pracy środkami komunikacji zbiorowej i kupują bilety imienne okresowe; Dla osób Kup mogą być wydatki ponoszone na zakup biletów. - wyjątek III dotyczy wielo-etatowców, Kup wynoszą 150 % kosztów podstawowych (2002,05 zł); - wyjątek IV tyczy się tych osób którym przysługują prawa autorskie. Ad 2) Ad 3) Ta metoda ma zastosowanie do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą i rozliczających się z PIT na zasadach ogólnych. Podmioty te mają obowiązek prowadzić ewidencję dla potrzeb PIT albo w książkach przychodów i rozchodów albo w księgach handlowych (rachunkowych). Rodzaj dokumentu zależy od wielkości przychodów uzyskanych w roku poprzednim 1.200.000 €. Przychodem są wystawione faktury natomiast do podstawowych kosztów uzyskania przychodów należą:

1) wynagrodzenia wraz z pochodnymi 2) wydatki na zakup surowców, energii 3) amortyzacja środków trwałych (kosztowa, umorzeniowa)

Istnieją jednakże takie wydatki, które pomimo, że są kosztami - nie są kosztami uzyskania przychodów, są to m.in. a) wydatki o charakterze sanacyjnym, kary pieniężne b) rezerwy c) wydatki reprezentacyjne (w tym zakup alkoholu)

samochód osobowy – 100 tys. zł okres amortyzacji – 5 lat stawka amortyzacyjna - 20 % kwota amortyzacyjna – 20 tys. zł 1 Euro – 4,10 PLN 20 tys. zł euro – 82 tys. zł 20 % * 82 tys. zł = 16,400 Dochód podatkowy a WF Osoba fizyczna rozliczająca się na zasadach ogólnych ma do wyboru 1 z 2 form opodatkowania dochodów.

a) może wybrać podatek wg. skali (18 %, 32 %) b) może wybrać podatek liniowy ( 19%)

Wybierając podatek liniowy traci pewne przywileje: a) nie może rozliczać się wspólnie z współmałżonkiem b) traci prawo do wszelkich ulg podatkowych z wył. składki na ZUS i NFZ c) traci prawo do kwoty wolnej od podatku

Ad. 4 Metoda liczenia Ma zastosowanie do emerytur i rent a także do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą i rozliczających się z podatku dochodowego na zasadach uproszczonych. Do uproszczonych form opodatkowania dochodu należą:  ryczałt od przychodów ewidencjonowanych  karta podatkowa

obydwie formy opodatkowania są uregulowane ustawą z 20 listopada 1998 r. – ustawa o zryczałtowanym podatku……….. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych obowiązuje od 1 stycznia 1994 r. Jest podatkiem płaconym od przychodów. W tej formie mogą się rozliczać te podmioty gospodarcze w których przychód w roku poprzednim nie przekroczył równowartości 15.000 tys. Euro. Niektóre firmy niezależne od wielkości przychodów są jednak wykluczone (apteki, kantory, lombardy, jubilerzy – objęci akcyzą). Ewidencja działalności gospodarczej prowadzona jest w książkach przychodu. Stawki podatkowe: - 20 % - ma zastosowanie do wolnych zawodów (lekarz, pielęgniarka, nauczyciel, tłumacze) - 17 % - dotyczy przychodów ze świadczenia z niektórych usług (doradztwo w zakresie sprzętu komputerowego , usługi hotelowe, parkingowe, pośrednictwo w sprzedaży) - 8,5 % - działalność usługowa - 5,5 % - działalność wytwórcza, usługi budowlane, przewóz - 3 % - działalność handlowa, gastronomiczna Ryczałtowcy mają prawo do niektórych ulg podatkowych, z tym, że ulgi odliczone od dochodów ryczałtowcy odliczają od przychodów. Nie mają prawa ulgi na dzieci i nowych technologii.

7   

Karta podatkowa – najprostsza forma opodatkowania dochodów i działalności gospodarczej. Podatnicy rozliczając się w formie karty podatkowej nie muszą prowadzić żadnej ewidencji dla potrzeb podatku. Kwotę do zapłacenia ustala rzecznik Urzędu Skarbowego (kierując się ustawą). W tej formie mogą rozliczać się podatnicy prowadzący działalność:

 usługową lub wytwórczą – usługową (kosmetyczne, krawieckie)  handel detaliczny (żywność, handel obnośny, kwiaciarnie)  usługi transportowe (taxi)  usługi rozrywkowe (wesołe miasteczka)  wolne zawody (opieka nad dziećmi, osobami chorymi, usługi edukacyjne)

Nie wolno zatrudniać więcej niż 5 osób.  Od liczby mieszkańców miejscowości  Od liczby osób zatrudnionych

Ulgi podatkowe w 2010 r.  internet  darowizny do 6 %  składka na ubezpieczenia społeczne  ulga rehabilitacyjna  ulga na zakup technologii

 składka na ubezpieczenie zdrowotne  ulga na dzieci

Charakterystyka podatku od wartości detalicznych. Podatek ten jest 1 z form podatku obrotowego. W ciągu ostatnich 100 lat podatek ten uległ zmianie (ewoluował). Najstarszą formą podatku obrotowego był kumulatywny podatek od transakcji tzw. podatek kaskadowy. Liczony był wtedy kiedy produkt był przedmiotem transakcji (kupna- sprzedaży). Miał on charakter podatku:

a) wielokrotnego b) kumulatywnego c) lekkiego – nie spełniał zasady wielokrotności opodatkowania

kolejną formą podatku obrotowego był jednokrotny podatek od produkcji – płacony był wtedy kiedy produkt miał trafić do fin analnego odbiorcy natomiast z podatku były zwolnione artykuły zaopatrzeniowe, kooperacyjne a także większość dóbr inwestycyjnych. Podatek od wartości dodanej jest syntezą jednokrotnego podatku od produkcji i kumulatywnego podatku od transakcji. Istota podatku od wartości dodanej polega na tym, że w każdym przypadku kiedy produkt jest przedmiotem transakcji i trafia do rąk pośrednika, pośrednik przetwarzając produkt, dodaje do niego nową wartość. Wobec tego każdy pośrednik powinien płacić podatek nie od całej wartości produktu ale jedynie od tej wartości którą on dodaje. Początkowo w celu wyliczania wartości dodanej pomniejszono wpływy ze sprzedaży towarów i świadczonych usług o wydatki ponoszone na zakup surowców, materiałów, energii itp. – kosztów związanych z daną sprzedażą obliczano w ten sposób: wartość dodaną od której obowiązywano stawkę liczono podatek VAT. Była to I metoda liczenia podatku od wartości dodanej według podstawy opodatkowania. Ta metoda okazała się jednak nie praktyczna dlatego też od około 30 lat podatek VAT liczony jest inną metodą tzw. metodą fakturowania. Polega ona na tym ,że oblicza się podatek od całej wartości sprzedaży towarów i świadczonych usług. (tzw. podatek należny) od którego odejmuje się podatek zawarty w cenach nabywanych surowców i materiałów, energii itp. kosztów związanych z daną sprzedażą (podatek naliczony). Do budżetu odprowadza się nadwyżkę podatku należnego nad podatkiem naliczonym a w sytuacji odwrotnej podatnikowi przysługuje zwrot nadpłaconego podatku.

Przykład obliczenia podatku od wartości dodanej. Fazy

przetwarzania produktu

Cena bez PTU

Vat 10 %

TVA odprowadzony od budżetu

TGF

A 100 10 10 B 250 25 15 C 350 35 10 D 500 50 15 25-35= -10 E 800 80 30

8   

K 800 + 80 880 W Polsce podatek od towarów i usług uregulowany jest ustawą z dnia 11.03.2004 r. I ustawa 8.01.1993 r. Opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatnie:

a) dostawa towaru i odpłatne świadczenie usług na terenie Polski b) eksport i import towarów c) wewnątrz wspólnotowa dostawa i wewnątrz wspólnotowe nabycie towaru

ustawa o VAT (kto płaci – od czego, co nie podlega opodatkowaniu, stawki podatkowe (0,3,6,7,22 kiedy są). 24.01.2010 r. Ustawa o finansach publicznych z 29 sierpnia 2009 r. A.

1) dotacje i subwencje 2) świadczenia na rzecz osób fizycznych 3) wydatki bieżące jednostek budżetowych 4) wydatki majątkowe 5) wydatki na obsługę Skarbu Państwa 6) wpłaty środków własnych UE 7) wieloletnie programy inwestycyjne (UE)

- dotacja celowa – przeznaczona na pewien określony cel (dotacje na rzecz samorządu terytorialnego) - dotacja podmiotowa – dofinansowanie działalności bieżącej konkretnego podmiotu – wskazane drogą ustawy - dotacje przedmiotowe – polegają na przyznaniu dopłaty do określonego rodzaju lub usługi Świadczenia na rzecz o osób fizycznych. - wydatki na zakup…….. oraz wniesienie wkładów do spółek prawa - wydatki inwestycyjne państwowych jednostek rządowych – nowa siedziba…… B. Kryterium funkcji:  wydatki klasyczne (wydatki tradycyjnie finansowane przez państwo (np. wydatki bezpośrednio wewnętrzne, administracja)  wydatki socjalne obejmują wydatki emerytalne, rentowe i alimentacyjne  wydatki ekonomiczne – wszelkie formy dotacji dla gospodarki

C. Kryterium związku z ostatecznym wykorzystaniem PKB  wydatki realne (nabywcze) czyli przedkładają się bezpośrednio na popyt na dane dobro  wydatki transferowe czyli takie wydatki które dopiero na kolejnym etapie mogą skutkować kreacje popytu (np.

wynagrodzenie) D. Kryterium elastyczności kształtowania wydatków (wydatki prawnie zdeterminowane (sztywne))

 wydatki elastyczne (wielkość można znieść jedynie w drodze zmiany danej ustawy lub w drodze renegocjacji umowy (zabezpieczenie) np. zaliczamy: subwencje dla jednostek samorządu terytorialnego, koszty obsługi długu terytorialnego, fundusze dla KRUSU, finansowanie dróg i autostrad.

 Wielkość jest wynikiem roli politycznej i parlamentu w sferze budżetu np. dotacje kierowane do segmentu….., wydatki majątkowe (związane z pewnymi inwestycjami)]

DEFICYT, NADWYŻKA BUDŻETOWA D – 7,00 mld zł deficyt 10 mld W- 210 mld zł Źródła pokrycia deficytu:  sprzedaż papierów wartościowych na rynkach krajowych i zagranicznych  kredyty zaciągane na rynkach krajowych i zagranicznych  pożyczki  prywatyzacja majątku (Skarbu Państwa  nadwyżka budżetu z lat ubiegłych

9   

3 główne typy deficytu budżetowego: - deficyt rzeczywisty – faktyczna różnica miedzy uzyskanymi dochodami w wydatkami w danym czasie - deficyt strukturalny – wielkość prognozowania (symulacji) w sytuacji gdyby w gospodarce będzie stan pełnego zatrudnienia - deficyt cykliczny – przy znacznej różnicy między dochodami a wydatkami państwa Boom na rynku

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome