Ogólna charakterystyka rynku finansowego - Notatki - Ekonomia - Część 2, Notatki'z Ekonomia. Rzeszów University
hermiona80
hermiona8018 March 2013

Ogólna charakterystyka rynku finansowego - Notatki - Ekonomia - Część 2, Notatki'z Ekonomia. Rzeszów University

PDF (175.2 KB)
6 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omawiane zostają zagadnienia z zakresu ekonomii: ogólna charakterystyka rynku finansowego.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 6
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

7

źródłem jest przyrost wartości przedsiębiorstwa. Instytucje te finansują projekty charakteryzujące

się dużym stopniem ryzyka, ale mogące w zamian przynieść duże zyski w przyszłości. Tak więc

finansują projekty, a w zamian za to w razie dużego sukcesu partycypują w dużej części w

zyskach z tego przedsięwzięcia, bądź np. stają się współwłaścicielami firmy (mają 40% bądź

więcej kapitału własnego lub posiadają akcje uprzywilejowane firmy). Jest to zatem forma

finansowania innowacyjnych (a przez to obarczonych dużym ryzykiem) projektów

inwestycyjnych. Lokujący środki w firmach venture capital zakładają, że doprowadzą one do

rozwoju przedsiębiorstw, które odniosą sukces rynkowy w dalszej przyszłości, co pozwoli na

sprzedaż akcji z wysoką stopą zwrotu.

Ostatnim przykładem aktywnego pośrednika finansowego instytucji, a konkretnie instytucji

tworzącej niepieniężne instrumenty finansowe, są banki inwestycyjne. Nie są one typowymi

bankami i nie pełnią żadnej z klasycznych funkcji bankowości komercyjnej. Pierwotnie banki

inwestycyjne zajmowały się głównie operacjami na rynku kapitałowym, w szczególności brały

aktywny udział w emitowaniu papierów wartościowych przez przedsiębiorstwa, jak również

podmioty publiczne. Tak więc ich rolą na rynku pierwotnym było przygotowanie (doradztwo) i

doprowadzenie do skutku (sprzedaż) emisji, w tym świadczenie usługi zwanej gwarantowaniem

emisji (underwriting). Polega ona na zabezpieczeniu ostatecznego sfinalizowania emisji, tzn.

przejęciu ryzyka nabycia (po ustalonej cenie) emitowanych papierów wartościowych w sytuacji

trudności z uplasowaniem ich na rynku. Obecnie banki inwestycyjne stały się aktywnymi

pośrednikami finansowymi aktywnie uczestnicząc w kreacji instrumentów finansowych, w tym w

tworzeniu instrumentów pochodnych.

Natomiast do aktywnych pośredników finansowych tworzących pieniądz zaliczamy banki,

a konkretnie zarówno banki komercyjne, jak i bank centralny. Bank centralny ma monopol na

kreowanie gotówki, czy też szerzej bazymonetarnej, która poza gotówką obejmuje środki

pieniężne na rachunkach banków komercyjnych w banku centralnym. Natomiast banki

komercyjne zajmują się kreacją pieniądza poprzez działalność depozytowo-kredytową.

RYNKI FINANSOWE

Jedną z cech współczesnej gospodarki jest daleko posunięta specjalizacja, której efektem w

dziedzinie finansów może być brak bezpośrednich kontaktów między dostarczycielami kapitału

do gospodarki i ich finalnymi biorcami. Między nimi występują pośrednicy finansowi, którzy

oszczędzającym podmiotom oferują specjalistyczne instrumenty, takie jak: depozyty bankowe,

8

polisy ubezpieczeniowe, jednostki uczestnictwa, certyfikaty inwestycyjne, obligacje, akcje itp.

Zaś podmiotom poszukującym kapitału oferują związane z określonymi kosztami źródła

finansowania ich działalności: kredyty, pożyczki, usługi leasingowe, faktoringowe, sprzedaż

obligacji, akcji, udziałów itp.

Tak więc we współczesnej gospodarce wierzyciele przekazują swoje oszczędności dłużnikom

za pośrednictwem instytucji finansowych. Zaś wszyscy wierzyciele, dłużnicy i instytucje

pośrednictwa finansowego kontaktują się między sobą na rynkach finansowych. Na rynkach tych

kształtują się właściwe dla określonych instrumentów ceny rynkowe – stopy procentowe, kursy

akcji, walut i innych instrumentów. Sektor pośredników finansowych wraz z rynkami

finansowymi zapewnia:

 podmiotom oszczędzającym transformację płynności w dochody obciążone ryzykiem;

 gospodarce krajowej akumulację kapitału i jego alokację wśród przedsiębiorstw i innych

pożyczkobiorców;

 optymalne wykorzystanie oszczędności w gospodarce krajowej; oszczędności

gospodarstw domowych trafiają do podmiotów gwarantujących ich efektywne

wykorzystanie w skali gospodarki krajowej.

Rynek finansowy w ekonomii pełni więc funkcję przesyłania funduszy od podmiotów,

którzy zaoszczędzili nadwyżkę wydając mniej, niż wyniosły ich dochody, do podmiotów, którzy

potrzebują funduszy, ponieważ zamierzają wydać więcej niż posiadają.

Do powstania rynku finansowego doprowadził rozwój pieniądza oraz pojawienie się osób

dysponujących nadmiarem wolnych środków pieniężnych, chcących udostępnić je odpłatnie

innym podmiotom. Transakcje na rynku finansowym oznaczają czasowe przekazanie środków na

rzecz pożyczkobiorcy, pod warunkiem zwrotu kwoty powiększonej o odpowiedni procent w

ustalonym terminie bądź też uzyskania określonej stopy zwrotu w przyszłości.

Tak więc przez rynek finansowy rozumie się miejsce, gdzie zawiera się różnego rodzaju

umowy pożyczkowe bądź kredytowe czy inne, będące w ogólnym rozumieniu źródłem

finansowania działalności gospodarczej. Inaczej ujmując jest to miejsce zawierania transakcji

mających za przedmiot szeroko rozumiany kapitał finansowy.

9

Przepływy funduszy w systemie finansowym

Inna definicja rynku finansowego mówi, że jest to ogół transakcji papierami wartościowymi,

będącymi instrumentami udzielania kredytów krótko-, średnio- i długoterminowych. Wynika z

niej, że przedmiotem transakcji rynku finansowego są papiery wartościowe, które uważane są za

podstawowy instrument rynku finansowego. Tak więc przemieszczanie nadwyżek na rynku

finansowym między podmiotami dokonuje się za pośrednictwem papierów wartościowych, które

stanowią dokument potwierdzający fakt odpłatnego udostępnienia kapitału. Oznacza to, że są one

finansowymi aktywami dla ich posiadaczy i finansowym zobowiązaniem dla ich emitentów.

 STRUKTURA RYNKÓW FINANSOWYCH

Najbardziej spopularyzowanym w literaturze ekonomicznej podziałem rynku finansowego jest

wydzielenie jego dwóch segmentów operacyjnych, tj. rynku pieniężnego i rynku kapitałowego.

Stosowanymi kryteriami podziału są:

a) kryterium czasu - okres dysponowania środkami przez podmiot finansujący swoją

działalność;

b) kryterium celu – cel przeznaczenia uzyskanych środków.

FINANSOWANIE POŚREDNIE

FINANSOWANIE BEZPOŚREDNIE

Pośrednicy finansowi

Rynki finansowe

Pożyczkodawcy (oszczędzający) 1. Gospodarstwa domowe 2. Przedsiębiorstwa 3. Rząd 4. Cudzoziemcy

Pożyczkobiorcy (wydający) 1. Gospodarstwa domowe 2. Przedsiębiorstwa 3. Rząd 4. Cudzoziemcy

FUNDUSZE FUNDUSZE

FUNDUSZEFUNDUSZE

F U N D U S Z E

10

Zgodnie z tymi kryteriami rynek pieniężny tworzą związki finansowe pomiędzy

pożyczkodawcami a pożyczkobiorcami kapitału krótkoterminowego o okresie zwrotu do 1 roku.

Na rynku pieniężnym transakcje są dokonywane za pomocą łatwo zbywalnych papierów

wartościowych emitowanych przez rząd, instytucje finansowe i przedsiębiorstwa. Transakcje na

rynku pieniężnym pozwalają osobom fizycznym, firmom,, rządowi, samorządom i lokalnym

instytucjom finansowym uzyskać dochody w postaci odsetek od czasowo wolnych środków

pieniężnych. Z drugiej strony, transakcje umożliwiają tym podmiotom uzyskiwanie środków, gdy

potrzebują one okresowego dofinansowania.

Natomiast rynek kapitałowy umożliwia poszukującym kapitału długoterminowego

znalezienie pożyczkodawców, którzy są w stanie sprostać ich potrzebom. Rynek kapitałowy

tworzą transakcje między jego uczestnikami, ale w przeciwieństwie do rynku pieniężnego obrót

należnościami i uprawnieniami (długiem i kapitałem) odbywa się w specjalnie do tego celu

wyznaczonym i wyposażonym miejscu, tj. na giełdzie.

Innym ważnym podziałem jest podział na rynek pierwotny i wtórny. Rynkiem pierwotnym

nazywamy transakcje, w których występuje proces objęcia papierów wartościowych, a więc gdy

pojawia się ich pierwszy właściciel. Inaczej ujmując jest to rynek transakcji między emitentem,

za pośrednictwem biura maklerskiego, a ich pierwotnym nabywcą. Od momentu objęcia papiery

wartościowe krążą na rynku.

Wszystkie następne transakcje zalicza się do rynku wtórnego. Ponieważ rynek wtórny

dopuszcza obrót papierami wartościowymi, które były uprzednio sprzedane na rynku

pierwotnym, zatem zapewnia ich płynność na potrzeby indywidualnych inwestorów. Rynki

RYNEK FINANSOWY

Rynek pieniężny Rynek kapitałowy

Rynek bankowych instrumentów

Rynek papierów wartościowych

pieniądza krajowego

walutowy

kredytowy

hipoteczny skryptów dłużnych

11

wtórne mają także duże znaczenie dla emitentów, gdyż przeważająca część cen papierów

wartościowych jest określana przez transakcje dokonywana na tych rynkach. Nowe emisje akcji

lub obligacji, które mają być sprzedana na rynku pierwotnym, są oparte na cenach z rynku

wtórnego.

Natomiast ze względu na miejsce dokonywania transakcji oraz wysokość obrotów rynek

papierów wartościowych można podzielić na rynek giełdowy i pozagiełdowy.

Rynek giełdowy rozumiany jest jako zespół transakcji realizowanych w pewnym

szczególnym miejscu, a mianowicie na giełdzie. Generalnie można powiedzieć, iż jest to rynek

silnie regulowany odpowiednimi przepisami, mającymi na celu przede wszystkim ochronę

interesów licznej grupy inwestorów, na którym dominują akcje uznanych na rynku firm i solidne

obligacje, głownie rządowe oraz bankowe. Na GPW wszystkie transakcje mogą zawierać tylko

domy maklerskie, które są jej członkami.

Przez rynek pozagiełdowy (over the counter market, OTC market) rozumie się zazwyczaj

ogół transakcji kupna i sprzedaży papierów wartościowych zawieranych poza giełdą.

Dokonywane w ten sposób operacje nazywa się również nieregulowanym obrotem wolnym.

Organy giełdowe nie biorą odpowiedzialności za te transakcje. Rynek pozagiełdowy, nie będąc

związany z określonym miejsce i czasem, odbywa się z reguły między bankami i firmami

maklerskimi oraz ich klientami. Jest on naturalnym uzupełnieniem rynków giełdowych, a także

miejsce, gdzie spółki małe i średnie stawiają pierwsze kroki w obrocie publicznym, otrzymując w

ten sposób szansę pozyskania kapitału potrzebnego do rozwoju. Wymogi stawiane przez

tradycyjne giełdy papierów wartościowych okazują się często zbyt wysokim progiem dla wielu

firm, tak więc w gospodarkach rozwijających się, gdzie rola małych i średnich przedsiębiorstw

jest kluczowa, rynki pozagiełdowe są najszybciej rozwijającymi się segmentami rynków

kapitałowych. Instytucją odpowiedzialną za organizację i prowadzenie obrotu pozagiełdowego w

Polsce jest Centralna Tabela Ofert (CeTO). Pełni ona rolę komplementarną w stosunku do rynku

GPW w Warszawie.

ZASADY FUNKCJONOWANIA SYSTEMU FINANSOWEGO

Czwartym ogniwem wyodrębnionym w ramach rynkowego systemu finansowego są zasady

funkcjonowania, tzn. reguły określające sposób działania instrumentów, rynków i instytucji.

Są one zatem istotnym czynnikiem determinującym logikę funkcjonowania systemu

finansowego. Zasady funkcjonowania, a więc reguły gry rynkowego systemu finansowego, są

12

środkiem ograniczania negatywnych skutków asymetrii informacyjnej. Zasady te mogą mieć

charakter ograniczeń sformalizowanych lub niesformalizowanych. Formalne zasady

funkcjonowania przybierają postać przepisów prawnych, a państwo stoi na straży ich

przestrzegania. Nieformalne zasady funkcjonowania to reguły nie mające rangi prawa, a więc nie

są zabezpieczone przymusem ze strony państwa. Mogą być spisane i niespisane – składają się na

nie normy moralne, zwyczajowe, a nawet religijne.

Przykładem związków pomiędzy zasadami wywodzącymi się religii a kształtem systemu

finansowego jest bankowość islamska. Islam jest religią zabraniającą lichwy, co w praktyce

oznacza, zakaz poboru odsetek (procentu). W efekcie, w działalności banków islamskich nie

udziela się kredytów w tradycyjnym rozumieniu tzn. opartych na stopie procentowej. Najbardziej

pożądaną formą islamskiego finansowania jest forma udziałów zwana PLS (poprzez udział w

zyskach i stratach) w formie spółki. W obu tych formach finansowania, finansujący

przedsięwzięcie dostarcza funduszy nie jako pożyczający a raczej jako inwestor. Ma on udział w

zyskach i stratach i nie jest zabezpieczony z góry na uzyskanie dodatniej stopy zwrotu, bez

względu na efekty tego przedsięwzięcia. Straty muszą być pokryte przez niego w proporcji

odpowiadającej jego udziałowi w całości finansowania zaś zyski mogą być określone zgodnie z

umową obu stron. Jego odpowiedzialność pozostaje jednak ograniczona do wysokości

zapewnionego przez niego finansowania i nie większej.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome