Kropka i przecinek - Notatki - Gramatyka opisowa., Notatki'z Język Angielski. University of Warsaw
Warsawa
Warsawa1 March 2013

Kropka i przecinek - Notatki - Gramatyka opisowa., Notatki'z Język Angielski. University of Warsaw

PDF (554 KB)
11 strona
627Liczba odwiedzin
Opis
Kropka i przecinek są podstawowymi, obok średnika, znakami oddzielającymi w polskiej interpunkcji. Funkcję oddzielania mogą pełnić też, poza swoimi podstawowymi funkcjami, wykrzyknik, pytajnik oraz wielokropek.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 11
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 11 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 11 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 11 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 11 pages
Pobierz dokument
KROPKA I PRZECINEK

KROPKA I PRZECINEK

Kropka i przecinek są podstawowymi, obok średnika, znakami oddzielającymi w polskiej

interpunkcji. Funkcję oddzielania mogą pełnić też, poza swoimi podstawowymi funkcjami,

wykrzyknik, pytajnik oraz wielokropek.

I. KROPKA I JEJ PODSTAWOWE FUNKCJE

Kropka zamyka wypowiedzenie (tzn. zdanie lub równoważnik zdania), będące całością

składniowo-znaczeniową. W obrębie tego wypowiedzenia mogą występować inne znaki

interpunkcyjne, mające jednak mniejszą siłę niż kropka. Z tego powodu kropka uznawana jest

za podstawowy i najważniejszy znak przestankowania. Oto przykład użycie kropki w tej

funkcji: Przyjechali do nas goście więc, mimo planowanej wycieczki, musieliśmy zostać w domu.

II. INNE ZASTOSOWANIA KROPKI

1) Kropkę stawiamy po skrócie wyrazu, którego końcowa część została odrzucona: prof. (profesor), ul. (ulica), godz. (godzina), ks. (ksiądz).

Jeśli skrót zawiera ostatnia literę wyrazu, to nie stawiamy kropki: mgr (magister), dr

(doktor). Kropkę stawiamy, gdy skrót oznacza przypadek inny niż mianownik (np.

Powinieneś pójść do dr. Kowalskiego), gdyż końcowa część wyrazu, końcówka -a

została odrzucona. Zasada ta nie dotyczy skrótów tytułów kobiet, ponieważ skrót

zawiera ostatnią literę wyrazu (Powinieneś pójść do dr Kowalskiej). Można również po

skrócie dopisać końcówkę: Powinieneś pójść do dra Kowalskiego – wówczas bez kropki,

ponieważ w skrócie występuje ostatnia litera wyrazu.

2) Kropkę stawiamy zawsze po inicjałach imienia i nazwiska, np. B.S., D.J., G.S.P.

3) Gdy na końcu zdania występuje skrót zakończony kropką lub wielokropek, nie stawiamy kolejnej kropki zamykającej zdanie:

Skrótem wyrażenia pod tytułem jest pt.

Ach, ty nie wiesz, gdzieś przybyła...

W jakiej strasznej jesteś toni...

(A.Fredro Zemsta)

4) Kropki stawiamy po cyfrach arabskich oznaczających liczebniki porządkowe, np. w 1. (pierwszym) tomie; w 2. (drugim) półroczu; w 1. (pierwszej) osobie liczby pojedynczej.

Kropka może zostać opuszczona, jeśli z kontekstu jednoznacznie wynika, że użyty został

liczebnik porządkowy, np. Startował z 8 pola.

5) Pisownia dat o W datach pisanych wyłącznie cyframi arabskimi stawiamy kropki, np. 1.10.2008,

11.09.2001r., 7.03.1990 roku.

o Nie stawiamy kropki, gdy liczba miesiąca została oznaczona cyfrą rzymską: 1 I 1996, 5 XII 2009r., 29 II 2007 roku.

o Po cyfrze oznaczającej datę nie stawiamy kropki, gdy nazwa miesiąca została oznaczona cyfrą rzymską: 5 lutego, 14 października.

docsity.com

6) Kropkę stawiamy po liczbach (arabskich i rzymskich) oraz literach wprowadzających wyliczenia:

I. Gatunki literatury ludowej 1. Poezja liryczna

A. Klasyfikacja pieśni ludowych

a. Pieśni obrzędowe

7) Po tytule części dzieła (rozdziału, podrozdziału, paragrafu) możemy postawić kropkę, jeśli pierwsza litera tego tytułu jest napisana wielka literą, a pozostałe małymi:

I. Gatunki literatury ludowej.

1) Poezja liryczna. A. Klasyfikacja pieśni ludowych.

a) Pieśni obrzędowe.

Albo: B. Klasyfikacja pieśni ludowych

a) Pieśni obrzędowe

8) W przypadku, gdy dochodzi do zbiegu znaków interpunkcyjnych, kropkę stawiamy po nawiasach i cudzysłowach, natomiast nie stawiamy jej po wykrzykniku, pytajniku,

wielokropku.

POMIJANIE KROPKI

Kropki nie stawiamy w następujących okolicznościach:

1) Po skrótowcach, np.

RP, MON, MSWiA, PAN, PSL, SA, UW, USA

Jeśli skrótowiec wystąpi na końcu zdania, wówczas stawiamy po nim kropkę kończącą

zdanie, np. Marzę o studiach na UW.

2) Po skrótach jednostek miar i wag oraz rodzimych jednostek pieniężnych, np.

g (gram), km (kilometr), ha (hektar), (złoty)

3) Na kartach tytułowych książek, np.

Michał Głowiński

Aleksandra Okopień - Sławińska

Janusz Sławiński

Zarys teorii literatury

Wydanie szóste poprawione

Warszawa 1991

Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne

4) Po tytułach rozdziałów i podrozdziałów, które w całości pisane są wielkimi literami, np.

ELEMENTY STYLISTYKI

docsity.com

5) Po tytułach artykułów w czasopismach, np.

Polska – wielki plac budowy

6) Po żywej paginie (tzn. po tekście umieszczonym w nagłówku strony). Jeśli składa się ona z tytułu nadrzędnego i podrzędnego, to tytuły te oddzielamy myślnikami, np.

Microsoft Windows 3.1 – Uruchamianie

7) Po liczebnikach porządkowych oznaczanych cyframi rzymskimi, np.

Miało to miejsce na początku XVII wieku.

Zygmunt I Stary długo oczekiwał na objęcie tronu.

8) Między składnikami daty, jeśli miesiąc napisany jest liczbą rzymską lub słownie.

9) Po liczebnikach porządkowych oznaczających godzinę, np.

Muszę wrócić o 8 wieczorem.

10) Po liczebnikach głównych, np.

W klasie znajdowało się 20 osób.

Za 5 lat pójdę na emeryturę.

11) Po imieniu i nazwisku w podpisach, na wizytówkach i wywieszkach, np.

Emilia Dąbrowska

Dr Maciej Nowacki

Bielsko-Biała, ul. Krzyżacka 20 m.5

12) Po napisach na afiszach, transparentach, szyldach, sloganach reklamowych np.

Sklep spożywczy

Pij mleko – będziesz wielki

Wielka wyprzedaż

III. PRZECINEK

A. Przecinek pomiędzy zdaniami podrzędnymi i nadrzędnymi. Zasady ogólne

1) Zdanie podrzędne zawsze oddzielamy przecinkiem od zdania nadrzędnego bez względu na kolejność tych zdań, np.

Krzyś oznajmił Prosiaczkowi, że widział słonia.

Gdy doszli do strumyka, okazał się on rwącą rzeką.

2) Zdanie podrzędne wplecione w zdanie nadrzędne musi być wydzielone przecinkami z obu stron:

Pójdę na pocztę, która jest za rogiem, i wyślę list.

docsity.com

Ta książka, zdaniem wielu krytyków, jest niezwykle interesująca.

3) Zasada ta dotyczy również równoważników zdań: Mnie już nic nie ulży, a wino najmniej. (K.Makuszyński)

Wcześnie, bo już o piątej, Marta wyruszyła w drogę.

4) Zdanie podrzędne jest zwykle wprowadzone przez jeden z następujących wyrazów:

aby, acz, aczkolwiek, albowiem, aż,, azali, ażeby,

bo, boć, bowiem, by, byle, byleby,

chociaż, chociażby, choć, choćby, chyba że, chyba żeby, co, cokolwiek, czy, czyj,

dlaczego, dlatego, dlatego że, dokąd, dokądkolwiek, dopiero, dopiero gdy, dopóki,

gdy, gdyby, gdyż, gdzie, gdziekolwiek,

ile, ilekolwiek, ilekroć, ile razy, ile że, im, iż, iżby,

jak, jak gdyby, jakby, jaki, jakikolwiek, jakkolwiek, jako, jakoby, jako że, jakżeby,

jakoby, jeśli, jeśliby, jeżeli, jeżeliby,

kędy, kiedy, kiedyż, kiedykolwiek, kim, kogo, komu, kto, ktokolwiek, którędy, który,

ledwie, ledwo,

mimo że, mimo iż, no co, niech, nim,

odkąd, o ile,

po co, po czym, podczas gdy, pomimo że, pomimo iż, ponieważ, póki, przy czym,

skąd, skądkolwiek, skoro,

tak jak, tylko że, tym bardziej że, w miarę jak, w razie gdyby, wprzód nim,

za co, zaledwie, za nim, zwłaszcza gdy, zwłaszcza kiedy, że, aż że, żeby

Należy jednak pamiętać o nie stawianiu przecinka w utartych zwrotach i

frazeologizmach, które często są wprowadzane przez jeden z

wymienionych powyżej spójników. Do najczęściej spotykanych tego typu

konstrukcji należą następujące połączenia:

kto wie co, leżeć jak ulał, jak z bicza trzasł, po raz nie wiem który, nie wiadomo

kiedy, nie wiedzieć po co, uciec gdzie pieprz rośnie, wiedzieć co w trawie piszczy.

Należy tym samym odróżniać wypowiedzenia strukturalnie identyczne,

które nabierają odmiennego znaczenia jedynie przez zastosowanie lub

pominięcie przecinka, np.

To wie co tam się zdarzyło. (Nikt nie wie, co tam się wydarzyło),

ale: Kto wie, co tam się wydarzyło? ( Kto z was wie, co tam się

wydarzyło?),

Nie wiadomo kiedy udało się mu uciec. (Niepostrzeżenie udało się mu

uciec),

ale: Nie wiadomo, kiedy udało się mu uciec. (Nie jest jasne, kiedy udało się

mu uciec).

B. Przecinek pomiędzy zdaniami podrzędnymi i nadrzędnymi. Zasady szczegółowe

1) Nie rozdziela się przecinkiem połączeń partykuł, spójników i przysłówków ze spójnikami, np. chyba że, chyba żeby, ile że, jak gdyby,

jako że, mimo że, pomimo że, pomimo to, tylko że, tym bardziej że,

docsity.com

właśnie gdy, właśnie jak, właśnie kiedy, podczas gdy, zwłaszcza gdy,

zwłaszcza jeżeli, zwłaszcza kiedy, zwłaszcza że. Przecinek należy

postawić przed całym wyrażeniem (jest to tzw. cofanie przecinka).

Przykłady:

Nie chciała jeść, pomimo że była naprawdę głodna.

Przyjdę jutro na pewno, chyba że będę się opiekował bratem.

2) Połączenia przysłówków, zaimków lub wyrażeń przyimkowych ze spójnikami oddzielamy przecinkiem wówczas, gdy na przysłówek,

zaimek lub wyrażenie przyimkowe pada akcent zdaniowy; mówiąc,

wyróżniamy te wyrazy za pomocą akcentu, a w miejscu przecinka

robimy pauzę oddechową, np.

Powinieneś mówić tak, aby przyciągnąć uwagę każdego słuchacza.

Zrozumiał to wówczas, gdy stał nad grobem.

W tym wypadku przysłówki, zaimki, czy wyrażenia przyimkowe pełnią

funkcję okoliczników w zdaniach głównych. Mogą one jednak należeć do

zdania podrzędnego, wówczas przecinek stawiamy przed nimi:

Powinieneś mówić ciekawie, tak aby przyciągnąć uwagę słuchacza.

Zrozumiał to, wówczas gdy stał nad grobem.

3) Nie rozdziela się dwóch sąsiadujących spójników, spójnika i zaimka względnego, zaimka względnego i spójnika, typu a że, a choć, a gdy, a

jeśli, a kiedy, a mianowicie, a ponieważ, a więc, i choć, który jeśli, że

aby, że gdy, że jeśli, np.

Obiecał mi, że jeśli zajdzie potrzeba, przenocuje mnie.

Codziennie biegał, i gdy się zmęczył, siadał zawsze przy fontannie.

Zdania tego typu możemy jednak wydzielić dwoma przecinkami lub

dwoma myślnikami, gdy chcemy podkreślić, że zdania są wtrąconymi:

Obiecał mi, że - jeśli zajdzie potrzeba - przenocuje mnie.

Codziennie biegał i, gdy się zmęczył, siadał zawsze przy fontannie.

4) Imiesłów zakończony na –ąc, -łszy, -wszy – bez względu na to jak interpretujemy jego funkcję w zdaniu – w zasadzie oddziela się

przecinkiem wraz z ewentualnymi jego określeniami od poprzedzającej

go lub następującej po nim reszty zdania lub wydziela się go

przecinkami, jeśli jest wtrącony w zdanie:

Skończywszy referat, poszła spać.

Nie wiedział wówczas, przeskakując mur, że po drugiej stronie czeka na niego pies.

W odniesieniu do imiesłowu wyjąwszy (oprócz) jednak przecinek się

pomija: Wyjąwszy kawę nie miał żadnych uzależnień.

Przecinka nie stawia się pomiędzy zwrotem imiesłowowym a bezpośrednio

poprzedzającym go spójnikiem (np. i, a iż, ze) lub zaimkiem względnym

(np. jaki, który, co):

docsity.com

Nie mógł się domyślać, że zamknąwszy wszystkie drzwi, i tak nie uniknie dziś włamania.

Powiedział, że jest zbyt głośno, i trzasnąwszy drzwiami, wyszedł.

Wyjątek możemy uczynić tylko w wypadkach, gdy chcemy podkreślić, że

po spójniku nastąpiło zawieszenie głosu, tzn. że zdanie ma charakter

wtrącony:

Powiedział, że jest zbyt głośno i, trzasnąwszy drzwiami, wyszedł.

C. Przecinek pomiędzy zdaniami współrzędnymi połączonymi bezspójnikowo

1) Zdania współrzędne bezspójnikowe zawsze oddzielamy przecinkami: Szybowiec ruszył, nabrał pędu, gładko oddzielił się od ziemi, stromo wspiął się wzwyż.

D. Zdania współrzędne spójnikowe. Reguły ogólne

1) Przecinkami rozdzielamy zdania współrzędne połączone następującymi spójnikami

a) przeciwstawnymi: a, ale, lecz, inaczej, jednak, jednakże, zaś, wszakże, owszem, natomiast, tylko, tylko że, jedynie, przecież,

raczej, tymczasem, za to,

b) Wynikowymi: wiec, dlatego, toteż, to , zatem, wobec tego, skutkiem tego, wskutek tego, tedy, przeto, i (więc, toteż),

c) Wyjaśniającymi: czyli, to jest, to znaczy, innymi słowy. Ja mówię to, a on co innego.

Nie kocha męża, zatem powinna go opuścić.

Zaczęła się sesja egzaminacyjna, i studenci wzięli się do nauki.(więc wzięli się do

nauki).

Wyjeżdżam do Japonii, czyli Kraju Kwitnącej Wiśni.

2) Nie rozdziela się przecinkiem zdań złożonych współrzędnie połączonych następującymi spójnikami:

a) Łącznymi: i, oraz, tudzież, i zarazem, b) Rozłącznymi: lub, albo, bądź, czy, c) Wyłączającymi: ani, ni. Przywieziono z lasu sosnę i pięknie ja ustrojono.

Pojadę w góry lub nad morze.

Wyjeżdżasz na święta czy zostajesz.

ale: Zapytał, czy może już przyjść.

Jeść nie chciał ni humoru dobrego nie miał.

E. Zdania współrzędne spójnikowe. Reguły szczegółowe

1) Połączenia spójników łącznych, rozłącznych i wyłączających z przysłówkami i zaimkami o charakterze uzupełnień wtrąconych czy

dopowiedzianych oddzielamy przecinkiem od reszty tekstu, np. Był człowiekiem złośliwym, lub raczej uszczypliwym.

Był brzydki, czy może raczej niezadbany.

Nie pojadę w góry, ani też nad morze.

docsity.com

Typowe połączenia tego typu: i to, albo raczej, lub raczej, czy raczej, albo

lepiej, lub lepiej, ani też, ani nawet, czy może.

2) Jeśli spójnik łączny, rozłączny, wyłączający lub partykuła czy została powtórzona na początku dwóch zdań współrzędnych, przecinek należy

postawić przed powtórzonym spójnikiem lub partykuła, np.

Albo oddasz mi pieniądze dziś, albo inaczej porozmawiamy.

Czy uda mi się tam wejść, czy będę potrzebował pomocy?

Tam gdzie powtórzone czy na znaczenie spójnikowe i da się zamienić na

lub – przecinka nie stawiamy: Ćwiczył zawsze, czy był zdrowy, czy chory.

3) Nie stawiamy przecinka, jeśli spójnik lub zaimek względy upodrzędniający (że, jak, który) został powtórzony po spójniku łącznym

lub rozłącznym. Typowymi połączeniami są: i że, albo że, i jak, i który.

Powiedział, że musi pilnie wyjechać i że nie wróci przed upływem tygodnia.

Wiedziałam, że w poniedziałek wyjadę albo że chociaż pójdę na spacer.

F. Przecinek między częściami zdania pojedynczego

Poszczególne człony zdania pojedynczego mogą być połączone bezspójnikowo lub

bezspójnikowo:

Przyjechał cały, zdrowy.

Przyjechał cały i zdrowy.

G. Przecinek miedzy częściami zadnia pojedynczego połączonymi spójnikowo

1) Nie stawiamy przecinka przed spójnikami: i, a (=i), oraz, tudzież, lub, albo, bądź, czy, ani, ni, np.

Nie widziałam Pawła ani Piotra.

a) Przed spójnikiem a nie stawiany przecinka, jeśli: o Pełni funkcję łączną (można go wymienić na i): Wykład był krótki a przystępny.

o Występuje między wyrazami lub wyrażeniami porównywanymi:

Papierosy a wzrost dzieci

o W połączeniu z wyrazem między lub pomiędzy określa położenie tego, o czy się mówi:

Jabłoń rosła między czereśnią a śliwą.

o Łączy dwie identyczne formy dla podkreślenia tego, o czy się mówi:

docsity.com

Wcale a wcale nie masz racji.

b) Jeśli człon wprowadzany przez jeden z wymienionych spójników ma charakter dopowiedzenia, przed nim stawiamy przecinek:

Uważam go za szaleńca, i to od dawna.

2) Przed spójnikami przeciwstawnymi a, ale, lecz oraz wyjaśniającymi (czyli, to znaczy ,to jest, innymi słowy) stawiamy przecinek:

Mogłam się nie wysilać, ale w jakim celu?

Dobro zwyciężyło, a nie zło.

3) Przecinek stawiamy przed spójnikami powtórzonymi, które pełnią identyczna funkcję:

Wergiliusz zwiedził i piekło, i niebo.

Zawsze wiedziałam, że będę albo nauczycielką, albo lekarzem.

a) W związku z tą zasadą również oddzielamy przecinkami powtarzające się człony utartych wyrażeń: ni stąd, ni zowąd; ni z

tego, ni z owego; ni pies, ni wydra; ani widu, ani słychu; ani be,

ani me.

b) W innych frazeologizmach o podobnej konstrukcji nie stawiamy przecinka: na chybił trafił, bij zabij, rad nierad, chcąc nie chcąc,

bądź co bądź.

H. Przecinek a wyrażenia porównawcze

1) Przed członem porównawczym wprowadzonym przez wyrazy jak, jakby, jako, niż, niby to, ni to, podobnie jak nie umieszczamy przecinka,

np.

Był głodny jak lew.

Nadawał się do tego zadanie bardziej niż ktokolwiek inny.

Jednak aby podkreślić, że człon porównawczy jest dopowiedziany,

wtrącony, powinniśmy go oddzielić przecinkiem, np.

Anna wygląda dziś, podobnie jak wczoraj, olśniewająco.

Psy, podobnie jakich właściciele, mają różne charaktery.

Jeśli człony porównawcze są częściami wypowiedzenia złożonego, to

należy oddzielić je przecinkami, np.

Przejmujesz się tym, jakby to miało jakiekolwiek znaczenie.

Jest ładniejsza, niż mogłem się spodziewać.

2) Przykładowe wyliczenia i wyszczególnienia wprowadzane przez wyraz jak poprzedzamy przecinkiem, np.

Na łące rośnie wiele kwiatów, jak: stokrotki, koniczyny, chabry margaretki.

docsity.com

Jej plecak zawierał wiele niepotrzebnych rzeczy, jak: rakietka do tenisa, encyklopedia,

pudełko z biżuterią.

3) W porównaniach paralelnych (o konstrukcji tak jak; taki jaki; tyle co; równie jak) możemy postawić przecinek, np.

Spotykał się często tak z Martą, jak z Dorotą.

Chodzenie do teatru jest równie miłe, jak kształcące.

4) Przed wyrazem jako (=w roli, w charakterze) przecinka nie stawiamy, chyba że chcemy podkreślić, iż wyrażenie wprowadzone przez jako na

charakter przyczynowo-uzasadniający. Wówczas możemy poprzedzić je

przecinkiem, np.

Był powszechnie znany jako aktor. (Znano go powszechnie jako dobrego aktora);

Był powszechnie znany, jako aktor. (Znano go powszechnie ze względu na to, że był

aktorem)

I. Przecinek między częściami zdania pojedynczego połączonymi bezspójnikowo

1) Przecinek stawiamy pomiędzy połączonymi bezspójnikowo jednorodnymi częściami zdania:

a) podmiotami, np. Kasia, Marta, Magda i Dorota wyjadą jutro w podróż dookoła świata.

Rodzina, praca, zainteresowania i sport są dla mnie najważniejsze.

b) dopełnieniami, np. Jak będę bogata, część pieniędzy rozdam bliskim, przyjaciołom, potrzebującym.

Nie mogła się obejść bez samochodu, telefonu i komputera.

c) przydawkami równorzędnymi, np. Dziś będzie kolejny piękny, pogodny, miły dzień.

Najważniejszą osobą jest dla mnie moja mądra, piękna, dobra mama.

Przydawki nierównorzędne, to znaczy takie grupy przydawek, z

których pierwsza określa połączenie drugiej przydawki i określanego

przez nią rzeczownika, nie są oddzielane przecinkiem, np.

Pierwszy pełnometrażowy film był oczywiście czarno-biały. [pierwszy 

(pełnometrażowy film); pierwszy z pełnometrażowych filmów]

Współczesna polska literatura ma wiele tłumaczeń na języki obce. [współczesna 

(polska  literatura); współczesna część polskiej literatury]

d) Okoliczniki jednorodne (czyli dwa okoliczniki miejsca, sposobu, czasu, itd.) oddzielamy przecinkiem, jeśli:

o Okolicznik, który występuje na drugim miejscu, jest bliższym określeniem pierwszego, np.

W przyszłym roku, w maju, biorę ślub.

docsity.com

Tomasz parkuje zawsze na podwórku, przed podjazdem.

o Tworzą przykładowe wyliczenia, np. Mieszkałam w Gdańsku, w Warszawie, w Malborku.

Gram na gitarze, na pianinie, na saksofonie.

Okoliczników niejednorodnych nie rozdzielamy.

2) Przecinek stawimy przed członami powtarzanymi, np. Długo, długo nie mógł się z tym uporać.

Próbował wiele, wiele razy.

Przed powtórzonymi wykrzyknieniami stawiamy różną interpunkcje

Możemy użyć zarówno przecinków, jak i wykrzykników, w zależności od

intonacji, jaką chcemy zasygnalizować, np.

Ho, ho! Piękna dziewczyna.

Ho, ho, piękna dziewczyna.

No, no, no! Jaki mądrala.

No, no, no, jaki mądrala.

J. Wyrażenia wprowadzające i wtrącone

1) Wyrażenia wprowadzające wyjaśnienia i wyliczenia, które rozpoczynają się najczęściej od czyli, to jest, to znaczy, z obu stron

oddzielamy przecinkiem.

Chodzę do tej szkoły od dawna, to znaczy od 5 lat, i jestem bardzo zadowolony.

Zwiedzę kilka nadmorskich kurortów, to jest Jastarnię, Hel, Kołobrzeg i Gdańsk.

2) Wyrażenia takie jak: na przykład, chyba, przynajmniej, zwłaszcza, prawdopodobnie, ewentualnie, nawet, raczej poprzedzamy przecinkiem

jeśli podkreślają one treści zapowiedziane w członie poprzedzającym i

mają charakter dopowiedzenia, np.

Mam kilka ulubionych przedmiotów szkolnych, na przykład matematykę.

Często chodzę na siłownię, przynajmniej trzy razy w tygodniu.

3) Wyrażenia określające stosunek osoby mówiącej do treści wypowiedzi oddzielany przecinkiem, gdy mają charakter członów wtrąconych. Do

wyrażeń takich należą: bez wątpienia, bynajmniej, doprawdy, istotnie,

na odwrót, naturalnie, niestety, niewątpliwie, niezawodnie, oczywiście,

odwrotnie, owszem, przeciwnie, rzeczywiście, rzecz jasna, zapewne.

Przykłady:

Po ukończeniu licem poszłam na studia, naturalnie.

Doprawdy, uważam, ze to głupi pomysł.

docsity.com

Słowa doprawdy, naturalnie mogą funkcjonować samodzielnie jako

odpowiedź na pytanie, Jeśli nie są one wyrażeniami wtrąconymi nie

oddzielamy ich przecinkiem, np.

Bez wątpienia miałeś rację.

4) Wyrażenia typu: sądzę, przypuszczam, wiadomo, rzekłbyś, zdaje się, być może, jak widać, niestety, mające formę zdań głównych, zaś faktycznie

będące składnikami poza zdaniowymi, należy obustronnie oddzielać

przecinkami, np.

Latem, być może, pojadę nad morze.

Jestem chory, zdaje się, na grypę.

5) Zawsze wydzielamy przecinkami wyrażenia niebędące częścią zdania, czyli:

a) wyrazy i wyrażenia takie, jak: słowem, ściśle, ściślej, ściśle mówiąc, innymi słowy, krótko, inaczej

Rzuciłem kulą na blisko dwadzieścia metrów, ściślej, dziewiętnaście metrów i 20

centymetrów.

W poniedziałek, wtorek, środę, czwartek, piętek, słowem, przez cały tydzień

uczyłem się historii.

b) wyrazy w wołaczu, np.

Doroto, idź do sklepu po masło.

Mógłbyś, skarbie, kupić mi to futro?

Panie doktorze, co będzie z moja mamą?

6) Wtrącone człony zdań złożonych i pojedynczych oddzielamy przecinkami z dwu stron, np.

Muzyka reggae, u nas nadal mało popularna, i nauczania guru zmieniły jego pogląd na

świat, który dotąd wydawał się mu beznadziejny.

7) Przecinek stawiamy po wyrazach wyrażających okrzyk: ach, hej, halo, o, ho, oj, np.

Ach, to były wakacje.

Oj, tato, kup mi samochodzik.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 11 pages
Pobierz dokument