Pojęcie regulacji uznawane jako jedno z najważniejszych pojęć w nauce - Notatki - Psychologia, Notatki'z Psychologia
Polanski_R
Polanski_R30 May 2013

Pojęcie regulacji uznawane jako jedno z najważniejszych pojęć w nauce - Notatki - Psychologia, Notatki'z Psychologia

RTF (46.2 KB)
5 strona
454Liczba odwiedzin
Opis
Psychologia: notatki z zakresu psychologii opisujące pojęcie regulacji uznawane jako jedno z najważniejszych pojęć w nauce.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 5
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Wyjaśnij, dlaczego pojęcie regulacji uznawane jest za jedno z najważniejszych pojęć w nauce, a współczesną psychologią

definiuje się, jako jedną z nauk o regulacji wzajemnych stosunków organizmów żywych ze światem zewnętrznym.

Życie organizmów wyraża się w zmiennej, różnorodnej aktywności. U człowieka podkreśla się zwykle istnienie dwóch jej głównych typów: aktywności na poziomie funkcji biologicznych związanych np. z pobieraniem i przetwarzaniem substancji koniecznych organizmowi do utrzymania życia i do rozwoju oraz na poziomie bardzo złożonych czynności w zakresie współdziałania jednostki i grup z innymi ludźmi w warunkach życia społecznego. Rozgraniczenie obu sfer aktywności nie zawsze da się ostro przeprowadzić. Przecież tak proste, zdawałoby się, czynności odżywiania są także regulowane przez zwyczaj i doświadczenie społeczne. Aktywność odbywająca się w środowisku, prowadzi do zdobycia wartości potrzebnych organizmowi, bądź stanowi reakcję na wpływ otoczenia, lub też jest skierowana na dokonywanie zmian w otoczeniu, na przystosowanie warunków do wymagań i możliwości jednostki i grup. Między organizmem i środowiskiem istnieje stała i wzajemna zależność. Celowy przebieg takich czynności, ich ciągłe dostosowanie do warunków zewnętrznych i zamierzonego celu wymaga kierowania nimi, regulacji najczęściej określana we współczesnej psychologii. Regulacja oznacza, więc np. utrzymanie pewnych czynności na odpowiednim poziomie energetycznym, zmienianie kolejności następstwa jej elementów, organizowanie przebiegu według ustalonych zasad zapewniających skuteczność działania. W ludzkim organizmie czynności regulacyjne mogą mieć różnorodny charakter. Stosunkowo najprostsze mechanizmy regulacyjne stanowią procesy homeostazy. Twórcą tej teorii jest amerykański filozof, W. B. Cannon (1871-1945). W organizmie niektóre procesy muszą być utrzymywane na takim samym poziomie niezależnie od zmieniających się warunków zewnętrznego środowiska. Dzięki odpowiedniej regulacji utrzymuje się jednakowa ciepłota ciała mimo jej wahań w otoczeniu, poziom tlenu i cukru we krwi itp. Są to reakcje o charakterze neurofizjologicznych automaty zmów zachodzące w odpowiedzi na oddziaływanie z zewnątrz. Organizm wykonuje jednak wiele czynności skierowanych na otoczenie. I w tym zakresie aktywności działają rozmaite mechanizmy regulacyjne. Sygnał ze środowiska może uruchamiać już gotowe wykonawcze układy neurofizjologiczne, zdobyte i utrwalone, jako rezultat gatunkowego (np. odruchy bezwarunkowe) lub osobniczego (odruchy warunkowe) doświadczenia. Działa tu już zasada sprzężenia zwrotnego.

W organizmie ludzkim istnieją oparte o funkcje ośrodkowego układu nerwowego wyższe jeszcze mechanizmy regulacyjne. W bardziej złożonych sytuacjach człowiek działa elastycznie, zmienia postępowanie w zależności od sytuacji i nieprzewidywanych początkowo zmian w zewnętrznych warunkach. Kieruje się wówczas świadomością - i to jest najwyższa forma regulacji aktywności dostępna człowiekowi. Opiera się ona na orientacji w otoczeniu uzyskiwanej dzięki odzwierciedleniu warunków, celu i aktualnego przebiegu działania. Jest to zarazem celowe wykorzystywanie doświadczenia do rozwiązywania nowych zadań, przewidywanie skutków działania i planowanie dalszych etapów postępowania. W działaniu kierowanym świadomością dochodzi do współpracy niższych i wyższych mechanizmów regulacji, wzajemnego ich oddziaływania i modyfikowania się. Są to zagadnienia bardzo złożone. Najistotniejsza dla człowieka jest regulacja jego postępowania w warunkach życia społecznego. Przedmiot psychologii stanowi przebieg procesów regulacji wzajemnych stosunków między organizmami zwierzęcymi i ludzkimi, a otoczeniem. Szczególnie ważny problem stanowią jednak wyższe czynności regulacyjne, to znaczy psychiczne rola świadomości w kierowaniu zachowaniem się. Poznawanie prawidłowości regulujących aktywność przy udziale świadomości, jako główne zagadnienie psychologii podkreśla Włodzimierz Szewczuk pisząc: Przedmiotem psychologii jest całokształt procesów odzwierciedlania rzeczywistości i działania w niej, czyli psychika we wszystkich jej postaciach. Psychologia bada prawidłowości przebiegu wszystkich procesów, ustala warunki ich powstawania Procesy psychiczne Charakterystyczną cechą procesu jest dynamiczność wyrażająca się w następujących po sobie zmianach ściśle powiązanych i wzajemnie się warunkujących. Łatwo można to zaobserwować w rozwijającym się przeżyciu jakiegokolwiek uczucia, np. gniewu. Zazwyczaj na początku doznaje się stosunkowo słabego napięcia emocjonalnego, które stopniowo nabiera siły, dochodzi do szczytu, aby następnie po gwałtownym wybuchu uspokoić się i wreszcie całkowicie wygasnąć. Podobnie wszystkie znamiona procesu ma spostrzeganie jakiegokolwiek przedmiotu. Pierwsze, ogólne i mgliste odzwierciedlenie jego cech ustępuje miejsca coraz dokładniejszemu poznaniu szczegółów wyglądu i budowy obserwowanego przedmiotu czy zdarzenia. Gdy osiągnie się potrzebny w danej chwili lub osiągalny ze względu na aktualne możliwości stopień poznania, proces spostrzegania urywa się, pozostawiając ślad w postaci zdobytej wiedzy, uzyskanego doświadczenia. Procesy psychiczne występują w postaci trzech zasadniczych rodzajów, jako procesy poznawcze, uczuciowe u wolicjonalne. Procesy poznawcze, jak wskazuje nazwa, pozwalają orientować się w otoczeniu informacji o tym, jaki jest świat, jakie cechy

mają przedmioty, jak przebiegają procesy i zdarzenia, według jakich praw to się dzieje i jakie zachodzą wśród nich związki i zależności. Zadania te spełniają procesy poznawcze o charakterze zmysłowo-obrazowym, jak wrażenia, spostrzeżenia oraz wyobrażenia odtwórcze i wytwórcze oraz procesy poznawania myślowego i abstrakcyjnego zarazem, w skład którego wchodzą takie czynności, jak analizowanie, porównywanie, uogólnianie i inne. Procesy uczuciowe, określane również, jako emocjonalne, zawierają w treści przeżyć odbicie stosunku człowieka do otoczenia i jego poszczególnych składników. W strachu np. przejawia się negatywny stosunek jednostki do sytuacji groźnych i niebezpiecznych, w uczuciu przyjaźni i miłości stosunek pozytywny, wyrażający się przede wszystkim w dążeniu ku przedmiotom będącym źródłem takich uczuć, w pragnieniu ich posiadania i chronienia wartości, jakie przedstawiają dla danej jednostki. Procesy wolicjonalne obejmują np.: przeżycie pobudki motywującej działanie, wybór celu i sposobów działania, czynności związane z kierowaniem działania i pokonywaniem Przeszkód zewnętrznych (wytrwałość) oraz wewnętrznych (np. panowanie nad sobą). W zachowaniu się człowieka najczęściej zjawiają się procesy reprezentujące wszystkie wskazane powyżej rodzaje, choć w rozmaitych proporcjach, zmieniających się od sytuacji do sytuacji. Obserwując jakieś zdarzenie nie tylko przeżywa się procesy poznawcze występujące w takim wypadku głównie w postaci spostrzeżeń. Dołączają się, bowiem myśli związane z przedmiotem spostrzeżeń, pojawiają się uczucia a niejednokrotnie także i procesy wolicjonalne, gdy obraz sytuacji budzi pragnienia, postanowienia lub też wywołuje działanie, włączenie się w tok zdarzeń przebiegających początkowo biernie obserwowanej. Zazwyczaj jeden z rodzajów procesów psychicznych dominuje nad innymi, ma zasadnicze znaczenie dla zachowania się jednostki. Mówimy wtedy np. o działaniu emocjonalnym . Znaczy to, że w danej sytuacji o charakterze czyjegoś zachowania się decydują silne uczucia, nadając ton i kierunek postępowaniu. Przeciwnie znów, o działaniu racjonalnym zwykło się mówić, gdy stwierdza się, że ktoś w określonych okolicznościach życia kieruje się rozwagą i namysłem poddając swoje uczucia kontroli rozumu. W niektórych powtarzających się sytuacjach ludzie postępują podobnie i przeżywają z reguły takie same procesy psychiczne. W niebezpieczeństwie ktoś zachowuje się odważnie, albo sprawiedliwie rozstrzyga spory między ludźmi, zaś, gdy inni postępują wbrew obowiązującej normie etycznej, oburza się i wybucha gniewem. Pewien stały sposób przeżywania takich samych procesów psychicznych w podobnych okolicznościach nazywa się właściwością psychiczną. W życiu codziennym, jak i w praktyce nauczycielskiej staramy się uchwycić właściwości psychiczne znamienne dla danej osoby i na ich podstawie dopiero ustalić jej charakterystykę. Ponieważ właściwości psychiczne są względnie trwałe, poznanie ich

pozwala w dość szerokich granicach, jakkolwiek nigdy z całkowitą pewnością, przewidywać postępowanie w dających się z góry określić warunkach. Właściwości psychiczne nie są odizolowane od cech organizmu, lecz podobnie jak wszystkie procesy psychiczne mają ścisłe powiązanie z podłożem neurofizjologicznym. Fakt istnienia związku między psychiką, a organizmem w znamienny sposób rozszerza pojęcie przedmiotu psychologii. Potoczne doświadczenia i obserwacje poprzedzające naukową analizę wskazują, że nigdzie wśród żywych organizmów nie występują procesy psychiczne w oderwaniu od podłoża materialnego, od poszczególnych narządów ciała istot żywych z ewolucyjnie najwyższym tworem człowiekiem włącznie. Rola psychiki w przystosowaniu i oddziaływaniu na otoczenie W skład problemów stanowiących przedmiot psychologii włącza się obszerny dział zagadnień dotyczących regulacji, wzajemnego stosunku psychiki i otoczenia. Człowiek, na podstawie treści odzwierciedlenia, dzięki zawartej w niej wiedzy o otoczeniu, musi rozwiązywać poprawnie w toku życia dwa podstawowe zadania: przystosować się do zastanych w danym czasie przyrodniczych i społecznych warunków bytu oraz zmieniać je i dostosować do własnych potrzeb i możliwości działania, aby zapewnić sobie optymalny rozwój i skuteczne działanie. Uczeń natomiast musi dostosować swoje postępowanie do wymagań, jakie stawia mu szkoła, zachować się zgodnie z obowiązującym regulaminem, wypełniać wszelkie zadania w sposób wyznaczony przez nauczycieli. Jednak nie może w swoim działaniu kierować się wyłącznie świadomością ciążącego na nim przymusu. Chodzi, bowiem o to, aby zrozumiał nie tylko, czego się oczekuje od niego, żeby miał wyraźną i dokładną świadomość, jakie są jego obowiązki i jak je należy wypełniać. Warunkiem prawidłowego przystosowania do środowiska jest zatem odzwierciedlenie okoliczności, celów i sposobów ich realizowania. Ponadto stoją przed człowiekiem szerokie perspektywy oddziaływania na świat przyrody i organizację społecznego życia po to, aby je zmieniać, ulepszać i doskonalić. Jest to znamienna dla ludzkiej osobowości twórcza działalność przeobrażająca świat. Jej podstawą i koniecznym warunkiem jest również dokładne poznanie aktualnie istniejących warunków bytu i umiejętność zaplanowania celowych, korzystnych zmian. Myślenie twórcze jest w tym zakresie zasadniczą formą odzwierciedlenia. Związek psychiki i organizmu, jej stosunek do otoczenia realizuje się przede wszystkim wówczas, gdy człowiek jest czynny, gdy działa. Dlatego też działanie ludzkie stanowi szczególnie ważną dla psychologii dziedzinę badań i analiz. Człowiek świadomie przystosowuje się do otoczenia, aby zapewnić zdobycie odpowiednio cennych wartości sobie, a przede wszystkim własnemu społeczeństwu. Chodzi więc o to, żeby dzięki

poznaniu psychiki, stanowiącemu jeden z niezmiernie ważnych warunków sprawnego i skutecznego działania, uczynić je możliwie najdoskonalszym oraz umieć należycie organizować i kierować nim u siebie i u innych ludzi.

Bibliografia: Tomaszewski Tadeusz, Wstęp do psychologii, Wyd.3, Warszawa, 1969

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome