Prawo Cywilne - Notatki - Prawo cywilne - Część 1, Notatki'z Prawo cywilne. University of Warsaw
Ewelina_F
Ewelina_F4 March 2013

Prawo Cywilne - Notatki - Prawo cywilne - Część 1, Notatki'z Prawo cywilne. University of Warsaw

PDF (423.5 KB)
11 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omówione zostają generalne zagadnienia związane z prawem cywilnym.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 11
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

OSOBY FIZYCZNE

Osoba fizyczna:

- człowiek

- każdy żyjący człowiek jest podmiotem prawa cywilnego ( nie odgrywa roli wiek,

płeć itd.)

zdolność prawna osoby fizycznej:

- zdolność do występowania w charakterze podmiotu (strony) w stosunkach

cywilnoprawnych

- możność posiadania praw i obowiązków wynikających z prawa cywilnego, gdyż

stosunek prawny to właśnie więź między stronami, której istotę stanowią ich

wzajemne obowiązki i prawa

- posiadanie zdolności prawnej oznacza, że człowiek może być właścicielem rzeczy,

może zawierać umowy, ponosić odpowiedzialność materialna

- do chwili uzyskania pełnoletności dziecko jest reprezentowane przez rodziców, ale

to właśnie dziecko, a nie jego rodzice, jest stroną umowy, właścicielem rzeczy itp.

zdolność do czynności prawnych osoby fizycznej:

- zdolność do nabywania praw i zaciągania zobowiązań za pomocą czynności

prawnych

- możność zawierania umów np. najmu, sprzedaży, zlecania itp., a także

dokonywania jednostronnych czynności prawnych np. sporządzanie testamentu,

wypowiedzenie umowy – w sposób prawnie skuteczny

- daje prawo do aktywności, daje możliwość samodzielnego dysponowania swoimi

uprawnieniami, zaciągania zobowiązań

- osoba fizyczna może posiadać

a). pełną zdolność do czynności prawnych = osiąga się ją z chwilą

ukończenia 18 lat ( wcześniej może osiągnąć ją dziewczyna, która wychodzi za

mąż, jednak pod warunkiem, że ukończyła 16 lat)

b). ograniczoną zdolność do czynności prawnych = mają ją osoby, które

ukończyły 13 lat oraz osoby częściowo ubezwłasnowolnione; czynność prawna

takiej osoby wymaga do swej ważności zgody przedstawiciela ustawowego tej

osoby, jeśli rozporządza ona swoim prawem lub zaciąga zobowiązanie; umowy

zaciągane przez te osoby mogą być ważne, gdy post factum zostaną

potwierdzone przez przedstawiciela ustawowego osoby małoletniej lub przez

nią sama po osiągnięciu pełnoletności (czynność prawna niezupełna – jej

ważność pozostaje w zawieszeniu); bez zgody przedstawiciela ustawowego

mogą być zawierane tylko umowy powszechnie zawierane w drobnych

bieżących sprawach dnia codziennego

c). nie mają w ogóle zdolności do czynności prawnych = osoby, które nie

ukończyły jeszcze 13 lat oraz osoby całkowicie ubezwłasnowolnione;

czynności prawne wykonują za nie przedstawiciele ustawowi; czynność

docsity.com

prawna osoby, która nie ma zdolności do czynności prawnej jest nieważna;

ważne są jedynie umowy zawierane powszechnie w drobnych sprawach dnia

codziennego

ubezwłasnowolnienie:

- na mocy orzeczenia sądu

- całkowite = człowiek w skutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego

albo innego zaburzenia psychicznego, w szczególności pijaństwa lub narkomanii,

nie jest w stanie kierować swym postępowaniem

- częściowe = sąd może orzec, gdy przyczyny te występują w mniejszym nasileniu i

potrzebna jest tylko pomoc do prowadzenia spraw tej osoby; sąd wyznacza dla

takiej osoby kuratora

uznanie za zmarłego:

- można jedynie osobę zaginioną = taką, o której nie wiadomo, czy żyje

- uznanie za zmarłego przez sąd stwarza stan prawny podobny do tego, jaki pociąga

za sobą śmierć człowieka

- zaginiony może być uznany za zmarłego, jeżeli upłynęło 10 lat od końca roku

kalendarzowego, w którym wg. Istniejących wiadomości jeszcze żył

- jeżeli w chwili uznania za zmarłego zaginiony ukończył 70 lat, wystarczy upływ 5

lat

- uznanie za zmarłego nie może nastąpić przed końcem roku kalendarzowego, w

którym zaginiony ukończyłby 23 lata

OSOBA PRAWNA

osoba prawna:

- wyodrębniona jednostka organizacyjna, która zgodnie z obowiązującymi

przepisami może występować jako samodzielny podmiot prawa cywilnego

- twór sztuczny, powołany przez człowieka

- istota osoby prawnej

a). element ludzki

b).element majątkowy

c). element organizacyjny

d). Cel

- ze względu na sposób tworzenia rozróżniamy osoby prawne typu:

a). instytucjonalnego = tworzone przez państwo w drodze władczego aktu

b). Zrzeszeniowego = powstają na drodze porozumień członków – założycieli

- ze względu na cel:

a). dążące do celów gospodarczych

b). Dążące do celów niegospodarczych = idealnych

docsity.com

- jednostka administracyjna staje się osobą prawną w chwili wpisania do

właściwego rejestru

- do osób prawnych zaliczamy:

a). Skarb Państwa

b). Spółki kapitałowe

c). przedsiębiorstwa państwowe

d). Banki

e). Państwowe jednostki organizacyjne

f). spółdzielnie

g). Fundacje

h). Stowarzyszenia

i). Inne jednostki organizacyjne o zróżnicowanym charakterze

- jednostki prowadzące działalność o charakterze niegospodarczym : wyższe

uczelnie, muzea, filharmonie, instytuty naukowe, itp.

- Spółki kapitałowe – spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne (

pozostałe spółki są pozbawione osobowości prawnej)

Skarb Państwa

- państwo występuje nie jako suweren, wyposażony w uprawnienia władcze wobec

wszystkich innych podmiotów, lecz jako partner w stosunkach majątkowych z

innymi, równoprawnymi partnerami

- jest to państwo na płaszczyźnie prawa cywilnego, gdzie króluje wszechwładna

zasada równorzędności stron

- właściciel tej części majątku państwowego, która nie należy do innych

państwowych osób prawnych

Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

- oba te terminy są ściśle ze sobą związane – występują łącznie, aczkolwiek nie

przestają być odrębnymi instytucjami prawnymi

- osoby prawne nie mogą mieć całego szeregu praw i obowiązków o charakterze

cywilnym, występujących powszechnie u osób fizycznych

- osoba prawna nie może być ubezwłasnowolniona lub uznana za zmarłą – absurd

- ograniczenie zdolności prawnej może być spowodowane przez ustawę – musi

istnieć wyraźny przepis stwierdzający, że zakres zdolności prawnej danej osoby

prawnej nie obejmuje określonych praw i obowiązków, a dotyczące ich czynności

są nieważne

organy osób prawnych:

- organ to osoba lub kilka osób, które zgodnie z przepisami określającymi ustrój

danej osoby prawnej tworzą, urzeczywistniają i wyjawiają jej wolę

- reprezentacja łączna – do skuteczności czynności prawnej konieczne jest

współdziałanie kilku osób ( np., dyrektora i jego zastępcy w przedsiębiorstwie

państwowym, lub dwóch członków zarządu spółki)

docsity.com

- pełnomocnik – samodzielny podmiot prawa, który w oparciu o umocowanie

wynikające z udzielonego mu pełnomocnictwa, w imieniu i na rzecz osoby

prawnej, dokonuje czynności prawnych

CZYNNOŚCI PRAWNE czynność prawna = czynność osoby fizycznej lub prawnej, która zmierza do

ustanowienia, zmiany lub zniesienia stosunku cywilno – prawnego przez złożenie

odpowiedniego oświadczenia woli

 istotną cechą czynności prawnej jest celowe dążenie osoby fizycznej lub prawnej do

wywołania pożądanych skutków prawnych, co różni ją od wielu innych zdarzeń

prawnych, np. czynów niedozwolonych, które wywołują skutki prawne niezależnie od

woli osób i są konsekwencją naruszenia prawa

 nieodzownym elementem czynności prawnej jest co najmniej jedno oświadczenie woli

- na czynność prawną składają się również faktyczne działania stron

- oświadczenie woli = tylko taki przejaw woli, który wyraża w sposób dostateczny

zamiar wywołania skutku prawnego w postaci ustanowienia, zmiany lub zniesienia

stosunku prawnego; nie musi być ono kierowane do innych osób, a nawet nie musi

być tym osobom znane ( np. objęcie w posiadanie rzeczy niczyjej)

 na treść czynności prawnej składają się wszystkie lub niektóre z elementów:

- treść oświadczenia woli złożonego przez stronę lub strony

- skutki wynikające z ustawy dla danego rodzaju czynności prawnych

- skutki wynikające z zasad współżycia społecznego

- skutki wynikające z ustalonych zwyczajów

 oświadczenie woli kierowane do drugiej osoby uważa się za złożone w momencie, gdy

dojdzie do tej osoby w taki sposób, by mogła się zapoznać z jego treścią

 czynności prawne dzielą się na jednostronne i dwustronne:

- jednostronne – do dokonania danej czynności wystarcza złożenie oświadczenia

woli przez jedna osobę – testament, udzielenie pełnomocnictwa, przyjęcie i

odrzucenie spadku itp.

- dwustronne - do dokonania czynności konieczne jest zgodne oświadczenie woli

dwóch lub więcej stron – inaczej nazywane umowami

 czynności prawne:

- rozporządzające – powoduje przeniesienie jakiegoś prawa majątkowego na inna

osobę, jego zniesienie albo obciążenie

- zobowiązujące – zobowiązanie strony do wykonania czynności w przyszłości

- odpłatne – „ do ut des” = daję by dostać

- nieodpłatne

- konsensualne – gdy czynność prawna wymaga jedynie oświadczenia woli

- realne – gdy obok oświadczenia woli konieczne jest wydanie rzeczy

- przyczynowe

- abstrakcyjne

docsity.com

PRZESŁANKI WAŻNOŚCI CZYNNOŚCI PRAWNEJ 1). Osoba dokonująca czynności prawnej musi posiadać zdolność prawną oraz zdolność do

czynności prawnej

2). Czynność prawna nie może być sprzeczna z ustawą i zasadami współżycia społecznego

3). Czynność prawną należy dokonać w przewidzianej formie, jeżeli przepisy takiej

wymagają, pod rygorem nieważności

4). Czynność prawna powinna być wolna od wad

 jeżeli czynność prawna nie posiada którejś z wymienionych przesłanek, jest wadliwa –

czynność taka bądź w całości, bądź częściowo nie wywołuje skutków prawnych

- może być ex lege nieważna, lub zostać unieważniona

 nieważność czynności prawnej:

- bezwzględna – najostrzejsza sankcja przewidziana przez prawo cywilne; w tym

przypadku na nieważność czynności prawnej może się powołać każdy, a nie tylko

osoba, która uczestniczyła jako strona w dokonaniu tej czynności; sąd musi ją

uwzględnić z urzędu, niezależnie od tego, czy któraś ze stron powoła się na jej

nieważność

= czynności prawne sprzeczne z ustawą albo zasadami współżycia społecznego,

bez zachowania wymaganej pod rygorem nieważności formy, dokonane przez

osobę nie posiadającą zdolności prawnej lub zdolności do czynności prawnej;

wady oświadczenia woli

- względna – przysługująca oznaczonej stronie możność uchylenia się od skutków

dokonanej czynności prawnej

= czynność prawna dokonana pod wpływem błędu lub groźby

= nie jest nieważna z mocy samego prawa, ale osoba wskazana przez przepisy

może spowodować jej unieważnienie

WADY OŚWIADCZENIA WOLI  oświadczenie woli = akt woli + jego uzewnętrznienie

 wady oświadczenia woli:

1). Brak świadomości lub swobody – osoba składająca oświadczenie woli znajduje się w

stanie psychicznym odmiennym od normalnego, co uniemożliwia podjęcie decyzji i

złożenia oświadczenie w sposób świadomy i swobodny

- bez znaczenia jest, czy brak świadomości został spowodowany przez osobę

składającą oświadczenie woli, czy też wywołały go czynniki zewnętrzne

2). Pozorność – złożenie oświadczenia za zgodą drugiej strony dla pozoru – obie strony

są zgodne co do tego iż czynność nie ma wywoływać żadnych skutków prawnych, albo

też ma wprawdzie wywoływać skutki prawne, ale nie takie, jakie wynikają z treści

pozornej czynności prawnej

docsity.com

- jest nieważne i nie wywołuje żadnych skutków prawnych

- czynność prawna właściwa ukryta pod czynnością prawną pozorną jest ważna, gdy

spełnione są wszystkie przesłanki ważności

3). Błąd – mylne wyobrażenie osoby składającej oświadczenie woli o rzeczywistym

stanie ( błąd sensu stricto) albo o treści złożonego oświadczenia

- błąd nie powoduje nieważności, lecz daje osobie składającej oświadczenie prawo

wycofania się z jego skutków

- jeżeli oświadczenie złożone było innej osobie, uchylenie się od skutków prawnych

może nastąpić tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociaż bez

jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie i przemilczała to, albo gdy mogła z

łatwością ten błąd zauważyć

- błąd musi być istotny – tak poważny, że uzasadnia przypuszczenie, iż gdyby

składający oświadczenie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie,

nie złożyłby oświadczenia tej treści

- błąd musi być nie tylko subiektywnie, ale i obiektywnie istotny

- błąd wywołany podstępem przez drugą osobę

- nie pociągają za sobą żadnych skutków błędy co do pobudki, czyli motywacyjne

- uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem

błędu musi nastąpić na piśmie w ciągu roku od wykrycia błędu

4). Groźba - przymus psychiczny zastosowany w celu wymuszenia oświadczenia woli

- musi być bezprawna

- musi być poważna = taka, że składający oświadczenie może obawiać się, iż jemu

lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe

- groźba uprawnia osobę, która złożyła oświadczenie, do wycofania się z jego

skutków – powinno to nastąpić na piśmie w ciągu roku od dnia, w którym stan

obawy ustał

- testament składamy pod wpływem groźby jest zawsze nieważny, nawet jeśli

groźba nie była bezprawna i nie wywołała stanu uzasadnionej obawy

OFERTA, UMOWA PRZEDWSTĘPNA oferta – oświadczenie woli osoby fizycznej lub prawnej (oferenta) skierowane do innej

osoby fizycznej lub prawnej (oblata), które zawiera propozycję zawarcia umowy i określa

jej istotne postanowienia

 oferent jest związany złożona przez siebie ofertą

- adresat przyjmując ją powoduje zawarcie umowy bez dalszego udziału oferenta

- raz uczyniona oferta prowadzi automatycznie do zawarcia umowy, jeśli zostanie

przyjęta w oznaczonym terminie

 gdy oferta zawiera wyraźne określenie terminu, w ciągu którego oferent oczekuje

odpowiedzi, jest on nią zobowiązany aż do upływu wyznaczonego przez siebie terminu

- nadejście oświadczenia o przyjęciu tej oferty po upływie terminu nie powoduje

zawarcia umowy

docsity.com

 jeśli oferta nie zawiera określonego terminu, należy odróżnić dwie sytuacje:

- oferta została złożona w obecności drugiej strony albo za pomocą środka

bezpośredniego porozumienia się na odległość – oferta taka przestaje wiązać,

jeżeli nie zostaje przyjęta niezwłocznie; oblat chcąc zawrzeć umowę musi przyjąć

ofertę jeszcze w chwili trwania rozmowy

- oferta została złożona w inny sposób – listownie, telegraficznie, itp. – przestaje

wiązać z upływem czasu, w którym składający ofertę mógł w zwykłym toku

czynności otrzymać odpowiedź, wysłana bez nieuzasadnionego opóźnienia;

oferent powinien uwzględnić czas potrzebny na dojście oferty, czas do namysłu i

wysłanie odpowiedzi; jeżeli oświadczenie o przyjęciu oferty doszło do oferenta

zbyt późno, lecz z jego treści lub okoliczności wynika, że zostało wysłane w czasie

właściwym, umowa dochodzi do skutku, chyba że oferent zawiadomi

niezwłocznie drugą stronę, iż w skutek opóźnienia odpowiedzi uważa umowę za

nie zawartą

 przyjęcie oferty powoduje zawarcie umowy

 wprowadzenie przez oblata poprawek do oferty nie powoduje zawarcia umowy, lecz jest

kontrofertą

 przyjęcie oferty może nastąpić także w sposób dorozumiany, przez przystąpienie adresata

do wykonania umowy, jeżeli wg. przyjętego w danych stosunkach zwyczaju lub wg. treści

oferty wyraźne jej przyjęcie nie jest konieczne

 jeżeli osoba fizyczna lub prawna prowadząca działalność gospodarczą otrzyma ofertę w

ramach swojej działalności od osoby, z która pozostaje w stałych stosunkach, brak

odpowiedzi uważa się za przyjęcie oferty; w innych warunkach brak odpowiedzi jest

znakiem odrzucenia oferty i oferent podejmując działania związane z wykonaniem

umowy, działa na własne ryzyko

PRZEDAWNIENIE ROSZCZEŃ CYWILNYCH przedawnienie – polega na tym, że po upływie wskazanego przez prawo terminu dłużnik

może uchylić się od spełnienia świadczenia

 likwidowanie szkodliwych napięć i stanów niepewności spowodowanych między stanem

prawnym, a stanem faktycznym

- dłużnik nie powinien być bez końca zagrożony możliwością zgłoszenia się

wierzyciela z jego roszczeniem

- dochodzenie roszczenia po upływie długiego czasu natrafiłoby na poważne lub

nawet nie dające się przezwyciężyć trudności dowodowe

- należy przyjąć założenie, że uprawniony nie jest zainteresowany świadczeniem,

skoro nie domaga się jego spełnienia w ciągu dłuższego czasu

 przedawnieniu ulegają jedynie roszczenia majątkowe

docsity.com

 przepisy regulujące przedawnienie mają charakter bezwzględnie obowiązujący, w

związku z czym terminy przedawnienia nie mogą być umową stron przedłużane ani

skracane

 zasadniczy termin przedawnienia wynosi 10 lat, są jednak szczególne unormowania:

- prowadzenie działalności gospodarczej – 3 lata

- świadczenia okresowe – 3 lata

- wzajemne roszczenia pracodawcy i pracownika – 3 lata

- roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym – 3 lata

- roszczenia wynikające ze zbrodni i występku – 10 lat

- roszczenia przedsiębiorstw hotelowych i gastronomicznych, z tytuł świadczonych

usług – 2 lata

- roszczenia wynikające z umowy spedycji, składu, przewozu rzeczy, osób, umowy

użyczenia – 1 rok

- roszczenia przewoźnika przeciwko innym przewoźnikom – ½ roku

 skutkiem przedawnienia jest uzyskanie przez dłużnika prawa uchylenia się od dopełnienia

obowiązku

- nie następuje wygaśnięcie praw i obowiązków stron wskutek samego upływu

terminu – prawa i obowiązki istnieją nadal

- dłużnik nie może być na drodze sądowej zmuszony do wykonania obowiązku

- dłużnik sam musi powołać się na przedawnienie

- sąd nie uznaje upływu terminu przedawnienia z urzędu

 istnieje możliwość zrzeczenia się korzystania z przedawnienia

 bieg okresu przedawnienia, rozpoczynający się najczęściej w dniu, w którym roszczenie

stało się wymagalne, może ulec zawieszeniu albo przerwaniu

- zawieszenie – wstrzymuje tymczasowo bieg przedawnienia, a po ustaniu

okoliczności powodującej przedawnienie biegnie dalej i nowy okres dolicza się do

poprzedniego

- bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do

roszczeń:

a). przysługujących dzieciom wobec rodzicom – na czas trwania władzy

rodzicielskiej

b). przysługujących osobom nie mającym pełnej zdolności do czynności prawnych

przeciwko ich opiekunom lub kuratorom – na czas sprawowania opieki lub

kurateli

c). przysługujących jednemu małżonkowi przeciwko drugiemu – na czas trwania

małżeństwa

d). Co do wszystkich roszczeń, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może

ich dochodzić przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznania spraw

danego rodzaju – na czas trwania przeszkody

- przerwa biegu przedawnienia powoduje skutki idące dalej niż zawieszenie; po

przerwaniu bieg przedawnienia rozpoczyna się od początku

docsity.com

- przerwanie biegu przedawnienia powoduje:

a). każda czynność przed sądem lub innym właściwym organem przedsięwzięta w

celu dochodzenia roszczeń – np. wniesienie pozwu lub złożenie wniosku o

wszczęcie egzekucji

b). uznanie roszczenia przez dłużnika

 roszczenia stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu albo ugodą zawartą przed

sądem przedawniają się także, jednak okres przedawnienia wynosi dla takich roszczeń

zawsze 10 lat, nawet jeśli są to roszczenia okresowe, roszczenia z czynów

niedozwolonych itp., a więc takie, dla których przepisy kodeksu cywilnego przed wydanie

orzeczenia przewidują krótszy okres

ISTOTA PRAWA RZECZOWEGO prawo rzeczowe – dział prawa cywilnego normujący prawo własności i inne prawa do

rzeczy

- termin ten jest również używany podmiotowo = prawo poszczególnych osób do

rzeczy

 do praw rzeczowych zaliczamy:

- prawo własności

- użytkowanie wieczyste

- ograniczone prawa rzeczowe

 prawa rzeczowe:

- należą do grup praw podmiotowych bezwzględnych – służą przeciwko wszystkim

- dotyczą rzeczy, są prawami odnoszącymi się do określonej rzeczy ruchomej lub

nieruchomej

 są skuteczne przeciwko naruszeniom chronionych dóbr ze strony jakiejkolwiek osoby

- prawa te są chronione w razie każdego bezprawnego ich naruszenia

- właściciel może żądać wydania rzeczy od każdej osoby, u której rzecz się

znajduje

rzeczy – przedmioty materialne, na tyle wyodrębnione, że w obrocie mogą być

traktowane jako dobra samoistne

- nie są rzeczami w znaczeniu cywilnoprawnym dobra materialne takie jak utwory

literackie lub artystyczne, dzieła naukowe, wynalazki itp., a także przedmioty,

mające wprawdzie charakter materialny, ale nie samoistne tylko wchodzące w

skład innych rzeczy

- części składowe = te wszystkie elementy rzeczy, które nie mogą być odłączone

bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo przedmiotu odłączonego

- części składowe z chwilą odłączenia stają się samoistne

- przynależności = odrębne rzeczy potrzebne do korzystania z rzeczy głównej

zgodnie z jej przeznaczeniem

podział rzeczy:

- ruchomości – każda rzeczy, która nie jest nieruchomością

docsity.com

- nieruchomości – część powierzchni ziemskiej stanowiąca przedmiot odrębnej

własności (grunt) wraz ze wszystkim, co jest z nią trwale związane,

zabudowaniami, drzewami i innymi częściami składowymi; jako nieruchomość

może być traktowany również sam budynek lub jego część, jeśli na mocy

przepisów szczególnych stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności

- podzielne

- niepodzielne

- indywidualnie oznaczone – rzeczy posiadające własne cechy, im tylko właściwe

- gatunkowo oznaczone – rzeczy określane jedynie przez wskazanie gatunku oraz

oznaczenie ilości, miary, ciężaru

- znajdujące się w obrocie – mogą być swobodnie sprzedawane

- wyjęte z obrotu – istnieje zakaz prawnego obrotu takimi rzeczami

- ograniczone w obrocie – mogą stanowić przedmiot obrotu tylko w ograniczonym

zakresie np. między jednostkami gospodarczymi

- środki trwałe

- środki obrotowe

- zużywalne – rzeczy, których normalny użytek gospodarczy polega na zużyciu lub

zbyciu

- niezużywalne

ZASADY ODPOWIEDZIALNOŚCI

W PRAWIE CYWILNYM odpowiedzialność prawna = obowiązek ponoszenia przewidzianych przez prawo

niekorzystnych skutków zachowania własnego lub innych osób

 odpowiedzialność cywilna ma formę majątkową i jej konsekwencje mogą dotknąć tylko

mienia osoby odpowiedzialnej

 odpowiedzialność cywilna zachodzi tylko wtedy gdy zachodzi szkoda

- przybiera postać obowiązku naprawienia szkody

 w zależności od źródła odpowiedzialności występować może:

- odpowiedzialność deliktowa = z tytułu czynów niedozwolonych – powstaje w

przypadku wyrządzenia szkody, gdy strony nie były do momentu powstania

szkody związane stosunkiem prawnym

= przesłanki:

a). szkoda

b). czyn sprawcy noszący znamiona winy

c). związek między szkodą a czynem

= dowieść winy musi poszkodowany = ciężar dowodu

- odpowiedzialność kontraktowa (umowna) = konsekwencja niewykonania lub

nienależytego wykonania umowy

= przesłanki:

docsity.com

a). zobowiązanie między wierzycielem a dłużnikiem

b). szkoda wierzyciela

c). adekwatny związek przyczynowy między niewykonaniem zobowiązania a

szkodą wyrządzoną

d). Zachowanie dłużnika musi być zawinione

= to dłużnik musi dowieść, że jego czyny były niezawinione

 odpowiedzialność może być oparta na zasadzie:

- winy (odp. deliktowa)

- ryzyka

= przesłanki:

a). siła wyższa

b). szkoda z winy poszkodowanego

c). wyłączna wina osoby trzeciej

- słuszności = gdy sprawca z powodu wieku, choroby psychicznej lub upośledzenia

umysłowego nie może odpowiadać za swoje czyny, poszkodowany może zwrócić

się o naprawienie szkody do opiekuna ustawowego lub kuratora tej osoby

- współżycia społecznego

POJĘCIE SZKODY I SPOSOBY JEJ NAPRAWIENIE  szkoda = uszczerbek w obecnym i przyszłym majątku, jakiego poszkodowany doznaje

wbrew swojej woli

- szkodę stanowi różnica między dwoma stanami majątkowymi: tym po

wyrządzeniu szkody i tym, który istniał, gdyby szkody nie wyrządzono

 szkoda majątkowa obejmuje dwa elementy:

- strata = efektywny uszczerbek pomniejszający majątek poszkodowanego

- utracony zysk = korzyści jakie poszkodowany byłby osiągnął, gdyby mu szkody

nie wyrządzono

 wśród szkód majątkowych wyróżnia się jeszcze:

- szkody na mieniu = majątkowe

- szkody na osobie = niemajątkowe

zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę = wyrównanie szkody niemajątkowej

 wysokość szkody może być zgodnie ustalona przez zainteresowanych lub sprecyzowana

przez sąd w toku procesu

- jeżeli ustalenie szkody jest niemożliwe lub poważnie utrudnione sąd może ustalić

tę wysokość, opierając się na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy

- ustalanie wartości:

= wartość rynkowa

= wartość szczególna

= wartość emocjonalna

 określenie wartości szkody następuje w chwili jej naprawiania, nie w chwili powstania

 podstawą odpowiedzialności za szkodę może być umowa – np. ubezpieczenia

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome