Podstawy socjologii - Notatki - Socjologia - Część 1, Notatki'z Socjologia. Warsaw School of Economics
Elzbieta84
Elzbieta8425 March 2013

Podstawy socjologii - Notatki - Socjologia - Część 1, Notatki'z Socjologia. Warsaw School of Economics

PDF (284.2 KB)
10 strona
1Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach wyeksponowane zostają zagadnienia z socjologii: podstawy socjologii. Część 1.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 10
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Microsoft Word - SOC 8.doc

NAUKA

N. FORMALNE N. REALNE (APRIORYCZNE) (EMPIRYCZNE) O NATURZE O CZŁOWIEKU (PRZYRODNICZE) (SPOŁECZNE) IDIOGRAFICZNE NOMOTETYCZNE (TEORETYCZNE) Historia Ekonomia Prawoznawstwo Psychologia Historia sztuki Politologia Historia idei Antropologia Literatura Socjologia Etnografia Religioznawstwo

docsity.com

TEORETYCZNE NAUKI SPOŁECZNE METODA

 Pomiar i metody kwantytatywne  Wyjaśnienie

• korelacja • związek kauzalny

 Przewidywanie

• samospełniająca się przepowiednia • samoniszcząca się przepowiednia

 Empiryczna weryfikacja twierdzeń

• teoria nie wynika z badań • badania weryfikują teorię

 Metody badań socjologicznych

• Eksperyment (laboratoryjny i terenowy) – „efekt Hawthorne”

• Wywiad (zamknięte i otwarte) • Obserwacja (uczestnicząca, nieuczestnicząca) • Analiza wtórna (dokumenty rządowe, statystyki,

listy, pamiętniki, autobiografie itp.)

docsity.com

OSOBLIWOŚCI NAUK SPOŁECZNYCH Są one:

 humanistyczne, bo traktują o człowieku  subiektywistyczne, bo nie mogą abstrahować od motywacji

jednostek  aksjologiczne, bo nie mogą się uwolnić od wartości towarzyszących

aktywności ludzkiej

 Problem obiektywności poznania

Całkowita odmienność świata przedmiotów kulturowych od świata przedmiotów naturalnych prowadzi do odmienności doświadczania obu rodzajów przedmiotów. Fakty przyrodnicze postrzegamy zmysłowo, fakty społeczne interpretujemy w świetle znaczenia przypisywanego im w analizie motywacyjnej. Zmysłowe doświadczenie zawodzi przy obserwacji takich przedmiotów, jak mity, fakty religijne, instytucje polityczne, treści dzieł literackich. Tego rodzaju wytworów ludzkich możemy doświadczać w zupełnie inny sposób niż doświadcza się wschodu słońca, huraganu, faktu narodzin nowego życia itp.

 Typ idealny Maxa Webera  Współczynnik humanistyczny Floriana Znanieckiego

Typ idealny to ujęcie związków, które jawią się umysłowi jako dostępne i obiektywnie możliwe. Nie tyle odzwierciedlają one rzeczywistość, ile przede wszystkim służą do jej rozumiejącego opisu, w którym dochodzi do wyeksponowania określonych części składowych rzeczywistości empirycznej. Jako narzędzia badawcze pozwalają zarówno na uporządkowanie danej rzeczywistości, jak i na stwierdzenie, jak dalece konkretna jej postać jest oddalona wobec typu idealnego. Weber zaprezentował kilka takich typów idealnych: kapitalizmu, biurokracji, Kościoła Katolickiego i racjonalnego działania gospodarczego. Przykładowo, ten ostatni przedstawił jako zespół postaw oznaczających dążenie do nieustannego powiększania kapitału posiadającego pozytywną sankcję moralną, redukcję wydatków pieniężnych do minimum, narzucenie ascetycznego trybu życia oraz kształtowanie zachowań warunkujących zaufanie w kontaktach gospodarczych, takich jak: pracowitość, rzetelność, dotrzymywanie zobowiązań, uczciwość w transakcjach handlowych.

Współczynnikiem humanistyczny oznacza analizę przedmiotów kulturowych oraz wszelkich działań jednostek jako wyposażonych w znaczenie. Znaniecki postulował badanie działań i wytworów tych działań ze świadomością istnienia w nich owego znaczenia. Rozumieć ten postulat należy jako dyrektywę metodologiczną zalecającą uwzględnianie znaczeń, wartości, sensów, jakie badanym przedmiotom i działaniom nadają ludzie.

docsity.com

Kształtowanie się socjologii jako dyscypliny naukowej następowało w 4 etapach:

I. Wyodrębnienie porządku ludzkiego z traktowanego jako całość porządku przyrody - starożytność

II. Odróżnienie społeczeństwa od państwa - XVII w. III. Wyznaczenie i zaakceptowanie postulatów systematycznej refleksji nad społeczeństwem, która wyznaczałaby prawa. Rozróżnienie między

naukami idiograficznymi (historia badająca procesy jednostkowe i unikalne) i nomotetycznymi (prawa następstwa czasowego i współistnienia

zjawisk) – pocz. w. XIX IV. Unaukowienie refleksji o społeczeństwie, ustanowienie ściślejszych rygorów formalnych, formalna kontrola danych empirycznych – w. XX

Ojciec socjologii to August Comte:

- nadał nowej nauce stosunkowo szybko zaakceptowaną nazwę - określił przedmiot badań socj.

- zaproponował metody badawcze

KONTROWERSJE

 Indywidualizm – holizm  Ład – konflikt  Naturalizm – antynaturalizm  Socjologia teoretyczna – socjologia historyczna

docsity.com

SOCJOLOGIA A INNE NAUKI SPOŁECZNE

 psychologia, zwłaszcza psychologia społeczna  ekonomia  historia  historia kultury  prawoznawstwo  etnografia i etnologia (antropologia kulturalna)  politologia  demografia  geografia społeczna i gospodarcza  statystyka

docsity.com

PRZEDMIOT SOCJOLOGII

 instytucje: wychowawcze, prawne, religijne, artystyczne, polityczne, gospodarcze /np. społeczna funkcja rynku, pieniądza itp./

 zbiorowości: małe grupy społeczne, grupy zawodowe, stowarzyszenia, klasy, partie, zbiorowości terytorialne, tłum, publiczność itp.,

 procesy: industrializacja, urbanizacja, ruchliwość społeczna, migracje, masowa komunikacja i masowa kultura, procesy dezorganizacji, jak alkoholizm, przestępczość, rozwody itp.

 stosunki: działania społeczne, role, funkcje, interakcje, więź, konflikty itp.

 zjawiska kulturowe: normy, wartości, cele kulturowe, ideologie, kosmologie itp.

TEORIA W SOCJOLOGII

 teoria struktur społecznych określana też jako statyka społeczna: ustala zależności funkcjonalne między zjawiskami społecznymi

 teoria zmiany albo dynamika społeczna: formułuje prawa zmian kierunkowych i następstwa zdarzeń

 teoria zachowania się jednostek ustalająca prawa ludzkich reakcji na bodźce z zewnątrz

 teoria zachowania się zbiorowości badająca reakcje wielkich mas ludzkich, jak tłumy, publiczności, klasy społeczne na zachodzące zdarzenia.

 Teorie ogólne średniego zasięgu

docsity.com

ORIENTACJE TEORETYCZNE

 Funkcjonalizm  Teoria konfliktu  Teoria wymiany  Symboliczny interakcjonizm  Fenomenologia socjologiczna  Etnometodologia  Socjobiologia  Neoinstytucjonalizm

docsity.com

SOCJOLOGIA A IDEOLOGIE SPOŁECZNE

1. Konserwatyzm

 przekonanie o przyrodzonej wadliwości natury ludzkiej, której udoskonalić niepodobna drogą zmian i reform warunków zewnętrznych

 wiara w istnienie nadrzędnego wobec jednostki porządku społecznego, który jest hierarchiczny i stanowi organiczną całość

 społeczeństwo powinno się rozwijać w sposób naturalny przy zachowaniu ciągłości historycznej, stąd potępienie przemiany gwałtownej (rewolucja, radykalne reformy)

 niewiara w postęp i możliwości rozumu, szacunek dla tradycji, przeszłości i religii

 nieufność wobec egalitaryzmu i uniformizmu  wiara, że własność i wolność osobista są nierozdzielne

Konserwatyści prezentują styl myślenia niechętny abstrakcji i metafizyce, a preferują konkret, zdrowy rozsądek i pragmatyzm. Podstawowe wartości wyznawane przez konserwatystów to tradycja, autorytet, religia, naród, rodzina, hierarchia, odpowiedzialność, wolność osobista, własność, poszanowanie prawa.

2. Liberalizm

 orientacja indywidualistyczna: każda jednostka jest wyposażona w „prawa naturalne”; do życia, wolności i własności, a zadaniem rządu jest zabezpieczyć te prawa nie ingerując w nie

 jednostki są równe w obliczu prawa  rząd pochodzi z woli obywateli, reprezentuje ich gwarantując

prawną ochronę mniejszości przed tyranią większości  stanowienie praw i ich egzekucja winny być rozdzielone między

ciała odrębne  państwo i prawo mają gwarantować porządek i bezpieczeństwo w

wolnej grze ekonomicznej i politycznej, prowadzącej do dobrobytu i szczęścia wszystkich

 gospodarka i życie ekonomiczne powinny zostać powierzone zapobiegliwości jednostek przy minimum ingerencji ze strony rządu („nocny stróż gospodarki”); w takiej sytuacji gospodarka rozwija się najlepiej

 wiara w postęp i doskonalenie urządzeń społecznych

Wartości kluczowe liberalizmu to jednostka, wolność, równość, własność, postęp, prawo, konkurencja.

docsity.com

3. Socjalizm

 natura ludzka nie jest czymś trwałym i niezmiennym, lecz jest produktem warunków społecznych; wynika stąd, że jednostkę można plastycznie formować w następstwie zmian porządku społecznego, w którym żyje

 ustrój społeczny winien być zbudowany na zasadach sprawiedliwości społecznej, tzn. podział na uprzywilejowanych (np. posiadaczy środków produkcji) i upośledzonych będzie wykluczony

 źródłem wszelkich wartości w porządku społecznym jest praca ludzka; praca powinna decydować o pozycji społecznej jednostki, a nie własność

 każda jednostka winna mieć prawo do owoców swojej pracy, eksploatacja pracy jednostek przez wyzyskiwaczy (klasę panującą) dokonująca się w różnych formach przez całą historię skończy się wraz z ustrojem socjalistycznym; wówczas jednostka korzystać będzie z wytworzonych dóbr zgodnie z wkładem pracy (zasada egalitarna)

 własność winna być uspołeczniona; uspołecznienie było rozumiane rozmaicie jako upaństwowienie, uspółdzielczenie (kooperatywy) bądź przydzielenie każdemu małego warsztatu pracy

Kluczowe wartości to: równość i sprawiedliwość społeczna, praca, uspołecznienie własności.

Ideologie oparte na poczuciu siły

Poczynając od końca XIX wieku dochodzą do głosu ideologie oparte na sile. Związane jest to z wkroczeniem na scenę polityczną mas, które wykazują podatność w większym stopniu na przywódców niż abstrakcyjne idee.

4. Nacjonalizm

Ideologia uznająca interes własnego narodu za najważniejszy a państwo narodowe za najwłaściwszą formę organizacji społeczności złączonej wspólnotą pochodzenia, języka, historii i kultury. Ideologia narodowa posiada rozmaite odcienie. Czasem wspiera się na aspiracjach do utworzenia własnego państwa (nacjonalizm bywa popularny wśród narodów pozbawionych państwowości), czasem do wywyższenia się nad inne narody. Zawsze natomiast nacjonalizm odnajduje we własnym narodzie cechy lepsze niż u innych narodów (etnocentryzm). Różna też bywa postawa nacjonalistów wobec elementów etnicznie obcych w obrębie własnego narodu od tolerancji po uznanie obcych za źródło wszelkiego zła (ksenofobia). Działania wynikające z tych postaw przebiegają również od dobrowolnej integracji do opartych na przymusie i wrogości asymilacji bądź segregacji.

docsity.com

5. Faszyzm

Ideologia oparta na wartościach autorytetu i wspólnoty, która posłużyła w XX wieku do budowy ustroju z silnie rozbudowanym aparatem partyjnym i bojówkami gotowymi rozprawić się z elementami zagrażającymi państwu w interpretacji partii. Partia faszystowska opiera się na zasadach wodzowskich, a członkowie są ślepo oddani przywódcy. Zasadniczym powodem faszyzmu w Europie była frustracja społeczna wynikająca z problemów gospodarczych i kryzysu. Z tego właśnie powodu rozmaite faszyzmy, zwłaszcza narodowy socjalizm ujawniały silne tendencje egalitarne pomimo orientacji skrajnie prawicowej.

7. Komunizm

Komunizm jest mglistą ideą wspólnoty i równości, którą odnaleźć można już u Platona i w średniowiecznych ruchach plebejskich, a później w ruchu socjalistycznym, lecz konkretnego kształtu nabrał jako XX- wieczna mutacja europejskiego socjalizmu powstała tuż przed Rewolucją Rosyjską i po niej rozwijana. Komuniści zachowali tradycyjne idee socjalistyczne, uznali jednak za niezbędne zastosowanie specyficznych metod w celu zaprowadzenia porządku socjalistycznego opartych na rewolucyjnej przemocy, m. in.:

 partia awangardy proletariatu, która uświadamia robotnikom ich interesy i w ich imieniu dokonuje rewolucji

 wykorzystanie niezadowolenia społecznego chłopstwa w celach socjotechnicznych

 wprowadzenie dyktatury proletariatu (kierowniczej roli partii) dla zaprowadzenia porządku socjalistycznego

 upaństwowienie własności prywatnej, aktywności gospodarczej i wszelkich przejawów życia społecznego; jednostka jako własność państwa

Komunizm wraz z faszyzmem stanowiły dwa warianty nowego ładu polegającego na ustroju totalnym, w którym następuje kompletne unicestwienie jednostki poprzez poddanie jej kolektywowi, utożsamienie partii (komunistycznej, faszystowskiej, narodowo-socjalistycznej) z aparatem państwowym, dominacja partii we wszystkich sferach życia publicznego. Nadto dla totalizmu (totalitaryzmu) charakterystyczne są kult wodza, bezwzględna dyscyplina, mobilizacja ideologiczna oraz realizacja celów i zamierzeń metodami przymusu i terroru.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome