Analiza środowiska fizyczno - geograficznego karpat zewnetrznych - Notatki - Geografia, Notatki'z Geografia . University of Podlasie in Siedlce
Grzegorz
Grzegorz21 March 2013

Analiza środowiska fizyczno - geograficznego karpat zewnetrznych - Notatki - Geografia, Notatki'z Geografia . University of Podlasie in Siedlce

DOC (48.0 KB)
2 strony
383Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omawiane zostają zagadnienia z geografii: analiza środowiska fizyczno geograficznego karpat zewnetrznych.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument

Milena Derlikiewicz 01.12.2005 Turystyka III gr. B

Ćwiczenie 8

ANALIZA ŚRODOWISKA FIZYCZNO-GEOGRAFICZNEGO KARPAT ZEWNĘTRZNYCH

1. Położenie i regiony fizyczno-geograficzne Karpat Zewnętrznych

Karpaty stanowią wielki, wygięty łańcuch górski o długości 1300 km, ciągnący się od Wiednia do Żelaznej Bramy nad Dunajem. W granicach Polski występuje tylko część Karpat między Olzą a Sanem o długości około 300 km, przy średniej szerokości 60-70 km. Karpaty składają się z dwóch części:

• Karpaty Wewnętrzne • Karpaty Zewnętrzne

Do Karpat Zewnętrznych należą pasma górskie budujące Beskidy. Na styku Karpat Zewnętrznych i Wewnętrznych leżą Pieniny. Karpaty fliszowe tworzą strefę zewnętrzną Karpat leżącą na N od pienińskiego pasa skałkowego. Jest to obszar, którego granica N (zewnętrzna) rozciąga się wzdłuż linii przebiegającej przez Cieszyn, Bielsko-Białą, Wieliczkę, Bochnię, Tarnów, Dębicę, Rzeszów i Przemyśl. Szerokość Karpat Zewnętrznych jest zmienna, we E części przekracza 120 km (Przemyśl), malejąc ku W, gdzie wynosi 50 km. Zewnętrzne Karpaty Zachodnie i W schodnie - w granicach Polski znajduje się tylko mały fragment tych ostatnich. Regiony fizyczno-geograficzne stanowią cztery makroregiony (o łącznej pow. 16 006 km 2): 1.Pogórze Zachodnio-beskidzkie (Pogórze Śląskie, Pogórze Wielickie) 2.Beskidy Zachodnie (Beskid Śląski, Kotlina Żywiecka, Beskid Mały, Beskid Makowski, Beskid Wyspowy, Beskid Żywiecki, Gorce, Kotlina Sądecka, Beskid Sądecki) 3.Pogórze Środkowo-beskidzkie (Pogórze Rożnowskie, Pogórze Cieszkowickie, Pogórze Strzyżowskie, Pogórze Dynowskie, Pogórze Przemyskie, Obniżenie Gorlickie, Kotlina Jasielsko-Krośnieńska, Pogórze Jasielskie, Pogórze Bukowskie) 4.Beskidy Środkowe (Beskid Niski) Cała sąsiadująca z terenem Polski podprowincja wschodniokarpacka no nazwę Beskidów wschodnich (Góry Sanocko - Turczańskie, Bieszczady Zachodnie).

2. Stosunki wysokościowe Tatr Zewnętrznych na tle budowy geologicznej

W Karpatach Zewnętrznych możemy wyróżnić kilka jednostek tektonicznych: a) jednostka magurska - stanowi najbardziej wewnętrzną część Karpat fliszowych, przylegającą do Pienińskiego Pasa Skałkowego. Zajmuje ona jeden największych obszarów. Buduje: Beskid Wysoki, Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki, Góry Grybowskie i Pasmo Mazurskie. Ciągnie się ona szerokim pasem na całej długości Karpat w obrębie granicy Polski. Nasunięta jest od SE na fałdy dukielsko -użockie, a dalej ku W na utwory jednostki śląskiej. Strefy antyklinarne tej płaszczowiny są na ogół wąskie, natomiast synkliny - szeroki, płaskie. Fałdy tej jednostki mają coraz większe spady w kierunku SE. Cechą charakterystyczną jest występowanie w jej składzie piaskowców magurskich (flisz najbardziej odporny), które w zasadzie w pozostały jednostkach nie występują. Płaszczowina magurska ma ku E zasięg coraz mniejszy i wreszcie znika, natomiast w Karpatach Wschodnich pojawia się nowa, analogiczna jednostka - płaszczowina czarnomorska. Z paleogeńskich piaskowców mazurskich zbudowane są między inny najwyższe szczyty Zewnętrznych Karpat Zachodnich: Pilsko (1557 m) i Babia Góra (1725 m). Zatem stosunki wysokościowe są związane z budową geologiczną gór, a także z neogeńskimi ruchami tektonicznymi i cyklicznym rozwojem rzeźby. Gorce - jest to grupa górska o swoistym kształcie, którego środek stano kulminacja Turbacza (1311 m) grzbiety rozdzielają doliny potoków, z który najdłuższa jest dolina Kamienicy. Beskid Wyspowy - położony na N od Gorców przedstawia krajobraz odosobnionych gór. Pojedyncze góry są denudacyjnymi ostańcami zalegających płasko piaskowców magurskich, spod których w okolicach Mszany Dolnej odsłaniają się serie skalne płaszczowin śląskich. b) płaszczowina przedmagurska - fałdy dukielskie. Tworzą one Beskid Dukielski i część Bieszczadów po źródliska Sanu. Tektonicznie region dukielsi leży pomiędzy centralną depresją karpacką a płaszczowiną magurską.

c) płaszczowina śląska - zaczyna się na E od Sanoka, gdzie należące do niej stromo pochylone utwory kredowe występują na powierzchni. Dalej utwory kredowe czoła płaszczowiny śląskiej są słabiej pochylone. W okolicach Bochni czoło płaszczowiny śląskiej dochodzi do brzegu. Karpat i dalej biegnie w stronę Śląska Cieszyńskiego, gdzie na powierzchni ukazują się najniższe ogniwa stratygraficzne tej płaszczowiny u czoła płaszczowiny śląskiej, a na powierzchni ukazazują się utwory kredowe, których rozprzestrzenienie na W jest znacznie większe niż na E. Styl tektoniczny jednostki śląskiej na E od Dunajca charakteryzuje się stromo ustawionymi fałdami, na ogół pochylonymi ku zewnętrznej stronie Karpat. Występują tu także siodła stojące lub przechylone wstecznie ku S. d) płaszczowina podśląska - płaszczowina podśląska nasunięta jest na utwory mioceńskie lub wprost na platformę budującą podłoże. e) płaszczowina skolska - na E od Brzeska przed czołem jednostki śląskiej ukazuje się strefa brzeżnych fałdów morenowych, zaliczana do płaszczowiny skolskiej.

3. Gleby Karpat i ich związek litologią podłoża, ukształtowaniem terenu własnościami klimatyczno-wodnymi

Karpaty fliszowe zbudowane są ze skał młodszych niż Centralne Karpaty Zachodnie, Wewnętrzne Karpaty Wschodnie, Karpaty Południowe i Góry Zachodniorumuńskie mianowicie z dość monotonnych pod względem składu petrograficznego, serii zlepieńców, piaskowców, łupków ilastych i innych skał osadowych wieku górnokredowego i dolnorzeciorzędoweg określonych mianem fliszu. Gleby powstałe na obszarze Karpat Zewnętrznych wykazują powiązania z litologią podłoża oraz właściwościami klimatyczno-wodnymi:

• wody rzeczne • opadowo-glejowe • rędziny i pararędziny • inicjalne i słabo wykształcone • brunatne kwaśne • płowe (niewielkie ilości)

4. Wody podziemne - typy, mineralizacja, wody termalne

Źródła mineralne, występujące w Karpatach, wykorzystywane są w wit: miejscowościach do społecznego lecznictwa zdrojowego. Występują tu:

• szczawy wapienno-żelaziste • szczawy alkaliczno-sodowe • szczawy alkaliczno-słone

Oprócz szczaw znane są również w Karpatach solanki jodowo-bromowe miejscowości Rąbka, Iwonicz, Rymanów, a także wody siarczkowe (WysoVv Wapienne).

5. Rzeźba terenu a stosunki klimatyczno-biotyczne

Różnice wysokościowe mają swoje odbicie w występowaniu pięt klimatyczno-roślinnych, a ogólniej mówiąc pięter krajobrazowych, ponieważ piętrowość wyraża się także w innych komponentach takich jak stosunki wodne, glebowe, geomorfologiczne, a także sposób użytkowania ziemi i gospodarka.

A. piętro górskie - do wysokości 550 m n.p.m., gdzie średnia temp. roczna jest równa 6-8 C. Panuje tu klimat umiarkowany ciepły, a max roczne opady wynoszą 1350 m. Występują tu lasy dębowo-grabowe, przy czym o ile po N stronie wzgórz występuje dąb szypułkowy, to po S rosną lasy dębowe. B. piętro dolnoreglowe - 551-1100 m n.p.m., temperatury średnie roczne 4-6 C, klimat umiarkowany chłodny. Rosną tu lasy jodłowo-bukowe. C. piętro gómoreglowe - 1101-1360 m n.p.m., temperatury średnie roczne 2-4 C, klimat chłodny. Głównym składnikiem lasów górnoleglowych jest świerk. D. piętro subalpejskie - 1361-1650 m n.p.m., temperatury średnie roczne 0-2 C, klimat bardzo chłodny. Piętro to składa się głównie z kosodrzewin, rzadko rośnie tu jałowiec. E. piętro alpejskie - 1651-1725 m n.p.m., temperatura średnia roczna 2 C, klimat umiarkowanie zimny. Jest to piętro skalne, pokryte halami.

Literatura: J. Kondracki 1., 1978, Geografia fizyczna Polski, PWN Warszawa

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome