plan joravana, Publikacja'z Podstawy zarządzania. Kabul University
Faridullah.Momand
Faridullah.Momand20 October 2015

plan joravana, Publikacja'z Podstawy zarządzania. Kabul University

DOCX (22.0 KB)
6 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
how to make planing for a project
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 6
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

.دا �ې�نه د بي بي سي پ�تو �ان�ې امان الله عطا عمران په زيار شوې ده

.د ژبو د زده ک�ې او يا يې هم د لوست غوړېدا پر وړاندې يوه پېچلتيا د ليکدود ستونزې دي

.د پ�تو ژبې ليکدود تر ډېره د (ی) �انو پر ډولونو والړ دی

دا چې د �رامر له مخې ��دود سم شي، په سمه تو�ه د (ی) �انو ويل خورا ډېر ارز�ت .لري، او بيا يې د سم لوست لپاره په امال يا ليکنه کې سمون ډېر اړين دی

)واول( توريو سره ورته والی لري، چې 0 6C D د پ�تو (ی) �انې د عربي د علت توريو او ان�رېز د د يوې کلمې غ�يزه ب�ه جوړوي. پن�ه واړه (ی) �انې تل ساکنې يا بې حرکته وي، او ب�ه يې ترې د مخکيني توري له حرکته �اکل کې�ي. په يوه وينه يا کلمه کې د �ای له مخې (ی) �انې په دوه �ايونو کې را�ي. دوې (ی) �انې (ي، ې) د کلمې

) تل يوازې د 0 6C Dئ، را�ي چې دغه (i:) غ� ورکوي. په من� او پای دواړو، او درې نورې يې (ی، .کلمې په پای کې را�ي

:(:i �ر�نده (ي

�ای يې د يوې کلمې په پای او هم من� کې وي. د کلمې د ډول له مخې بيا د نرمې (ی) مفرد نارينه نومونو او صفتونو جمع يا هم چې له مفرد مخکې (د) راشي، په بله خبره د اضافت يا ملکيت حالت کې، د جمع نارينه فعل او د جمع ��ينه مرستندويه فعل کې همدا (ي) د کلمې په پای کې را�ي. خو د ډېرو نورو کلمو په من� کې هم

تالح ه�لېب رې� اي عمج ونومون هنيران د ي�وب ،ي�غ ،ي�نم ،ي�س عمج ونوتفص هنيران د ،هنو�اغ يلت�غ ،هنوډه ي�وايپ د مفرد نارينه اضافت، ملکيت، يا وا�ن حالت

ېوش ېيوت هبوا ي�نم هل ،ي�غ ې�رج د ،ي�نم د ،ي�س د

لعف هنيران عمج س�ي راغلي دي، عايدات ترالسه ک�ي دي، بو�ي شنه شوي دي

لعف هيودنتسرم هني�� عمج يد ېلدېسر ېوېم ،يد ېللت ېنوجن ېک �نم ېملک د تريخ، نارينه، ��ينه سيم، توپير، اوونيز، ليک، وينه

خو د �ر�ندې (ي) ليکب�ې په اړه استثنا هم شته، يو شمېر کلمې چې ډېرې يې نومونه او .صفتونه دي، په همدې �ر�ندې (ي) ليکل کې�ي، خو تلفظ او وينه يې ورسره توپير لري

ـ) واول يا د �ر�ندې (ي) ليکب�ې استثنائي حالت، دلته (يــــ علت توری نه بلکې اصلي توری دی

يو، يرغل، سيال، لويه، روغتيا، ستاينه، سيالني

:(ei اوږده (ې

د ��ينه نومونو، صفتونو او فعلونو په پای کې، او د نورو کلمو په من� کې هم را�ي. هغه پای ته رسې�ي، جمع يا يې د اضافت حالت په (ې) ليکل کې�ي .��ينه نومونه چې په (ه)

.يا هم مفرد ��ينه نومونه: �وونکې، غ�ې

تالح ه�لېب هني�� عمج ېتخت ،ېت�خ ،ې�وټ ،ې�اپ ،ې�وک ،ېروت ،ې�ناړو ،ې�� د مفرد ��ينه اضافت، ملکيت يا وا�ن حالت

0 6 C D د تختې رن�،له غون�ې راغی، د، د ��ې، د کو�ې ک�ک

ستر�ې ليد هنومون هني�� درفم ې�غ ،ېکنووک هدز ،ېکنووښ هنوريمض وا يروت ېرېچ ،ېچ ،ېي ،ېرت ،ېرپ ،ېک ېک �نم ېملک د مېنه، پې�ه، بېل، مې�انه، تېر، ډېر، هېر، کې�ي، رسې�ي

:(ai، əi، oi نرمهيا نارينه (ی

د �ای له مخې تل د کلمې په پای کې وي، خو ترې مخکينی توری يې يا الف يا هم زور، زورکی، واو، او پې� لري او د کلمې د ډول له پلوه بيا په نارينه نومونو، صفتونو او فعلونو کې .وي

تالح ه�لېب (a)دمخکيني توري الف يا زور د مخکيني

توري زورکی (ə)

د مخکيني توري (o)پې�

نارينه مفرد نوم س�ی، من�ی، پسرلی، دوبی، اوړی، منی، ژمی، �ای، توريالی، بريالی، غ�ی، تاوتريخوالی، جوړجاړی، سرای، پای، �ای

زوی، سوی،خوی،بوی

نارينه مفرد صفت

�اغلی، پياوړی، غ�تلی، نوموتی، بريالی، توريالی، ست�ی

،یودنراک� ،یول

فعل (ک�نه) چې تل يې فاعل نارينه وي

یوش ه� ،ی�ک ،یلنم ،یلغار یغار،ید

هنوريمض ید یوغه ،یود

) چې باور دی سرچينه يې اردو 0 6D ) هم ليکل کې�ي. پرته (2 0 6D دغه (ی) په پ�تونخوا کې په پرته (2 ژبه وي، هغه غ�ونه پرې ليکل کې�ي چې په افغانستان کې په نرمه (ی) ويل کې�ي، خو په .پ�تونخوا کې په اوږدې يا ��ينه (ې) ويل کې�ي

0 6 C D) 0 6C D د لک يا ��ينهəi):

.تل يې مخکينی توری زورکی لري او د ��ينه نومونو په پای کې را�ي

تالح ه�لېب /��ينه نومونه (جمع (مفرد

0 6 C D

0 6 C D

0 6 C D

0 6 C D

0 6 C D

0 6 C D

0 6 C D ، ، شتمن ، خوشال ، خپلواک ، ازاد ، تورپېک ، نجل سپوږم

0 6 C D

0 6 C Dواکمن ، زورواک

:(əi همزه لرونکې (ئ

) ته ورته يا دواړه يو ډول غ�ونه دي، چې تل يې مخکينی تور زورکی 0 6C D) د دې (ئ) غ� ��ينه لري خو توپير يوازې کلمه کې دی. همزه لرونکې (ئ) د جمع حالت کې ډېر وخت د امر يا .غو�تنې فعل او تل په پای کې را�ي

تالح ه�لېب

(امر فعل (جمع ئکيل هم ،ئ�ار هم ،ئروخو ،ئکيلو ،ئ�وو (پو�تنه يا شرطي فعل (جمع !ئو يوش ي�تس هک ؟ئلغار ؟ئدېسرو (د هيلې او غو�تنې فعل (جمع ئ�کو هن�ب ،ئنمو وم رذع ،ئسوا يدنوژ

ليک : محمد اسماعيل يون

په پ�تو ژبه كې د بل هر توري په شان (ى) �انې د كارونې �ان��ي �ايونه لري. كه 0 6 C D

0 6 C D ، ، اسان چېرې په نثر او نظم كې هر يوه پر خپل �اى وكارول شي. نو د متن په روان

. خو كه چېرې دا (ى) �انې پر 0 6C Dمانيزي �ر�ندونې او خوږلن كې به ډېره مرسته وك�ي

�اى او خپله ب�ه ونه كارول شي، نو لوستونكى د متن په لوستلو كې �كنى كي�ي او كله كله دې ته مجبوري�ي چې د جملې پاى ته �ان ورسوي او بيا له سره د جملې روغه ب�ه ولولي. دا د دې مانا وركوي چې د پ�تو هر لوستونكى د پ�تو د هر كتاب متن دوه �له لولي. كله كله د (ى) �انو د ناسمې كاريدنې له كبله يوه كلمه، جمله يا تركيب همغه د ليكوال غو�تتې مانا هم نه شي رسولى او لوستونكى له ذهني ست�يا سره مخامخوي. هغه كسان خو ال له ډېرو ستونزو سره مخامخوي چې پ�تو ليك لوست يې پوره او بشپ� نه وي. د راډيو، �لويزيون او د نورو غون�و وياندويان هم د (ى) �انو د نه مراعت له كبله له سختو ستونزو سره مخامخي�ي او كله كله دومره ستره تيروتنه كوي چې د متن اصلي مانا ته چورل� بدلون وركوي. په پ�تو كې د بل هر توري په (ان�ول د (ى) �انو كاريدنه زياته ده. دا �كه چې پ�تو (ى) �انې په حقيقت كې (پن�ه .بېل بېل غ�ونه (واولونه) او دوه (=درې) يې غبرګ غ�ونه (ديقتون�ونه) دي پ�تو ژبپوهانو د پن�ه وو بېال بېلو غ�ونو لپاره يو �رافيم (ان�ور) �اكلى او اصالً ستونزه له همدغه �ايه پيلي�ي. خو دا ستونزه په (ى) �انو كې د شكلي بدلون او د �كو د تغير په وجه تر يوه بريده له من�ه وړل شوې ده. عام لوستونكي دې پن�ه وو بېال بېلو غ�ونو (اوازونو) ته په يوه ستر�ه �وري او زياتره يې �رد سره د توپير په كيسه كې هم نه دي. ډېر پ�تانه ليكوال او چاپ چارې د دې (يا�انو) د كاريدنې پر �اى، ارز�ت او ب�ې باندې پوهي�ي. �ينې يې په ليك كې مراعت ته ډېره پاملرنه كوي. خو �ينې يې بيا پر مراعتولو �ان ست�ى كوي. هغه آثار او كتابونه چې د (يا�انو) پوره مراعت پكې شوى وي. لوستونكي ورسره زياته ليوالتيا �يي. د دې لپاره چې په راتلونكو چاپي كتابونو كې د دې تورو (د بېال بېلو يا�انو) مراعت وشي او يا هغو كسانو ته چې تر اوسه ال د دې تورو په دقيق استعمال او كاريدنه كې ستونزې لري او يا پرې نه .پوهي�ي، د هغو د معلوماتو لپاره دلته د دې تورو (يا�انو) په اړه �و �ر�ندونې كوو

:(ay)ى -۱ دې تر نرمه (يا) وايي، �ينې يې بې �كيو (يا) هم بولي. دا (ى) په حقيقت كې له دوو غ�ونو �خه جوړه شوې ده. يانې يو غبر�غ� (ديفتونك) دى چې ېو غ� (a) يې خپلواك (واول) او بل (y) نيم واك (سيمي واول دى). يانې (ى =ya). د كاريدنې �ايونه يې دا :دي په زياترو مفردو نارينه نومونو كې چې يا د وينا له مخې او يا په حقيقي ډول نارينه - .وي را�ې، لكه س�ىْ من�ى، لر�ى، زمرى، پر�ى، پسرلى، منى په �ينو ك�ونو (فعلونو) كې را�ي لكه: تللى، خوړلى، ��گلى، ليكلى، وېشلى، ژړلى، - .خندلى، ك�ى، وړى، م�ى، پ�ى ...په �ينو نسبي نومونو كې هم كاري�ي لكه: كندهارى، نن�رهارى، پي�ورى، كابلى - هغه نومونه او فعلونه چې په (ا=ya) پايته رسېدلي وي، لكه: �اى، چاى، كابل باى، - ...راتالى او �ينې نور

: ”I“ي -۲ دې ته �ر�نده يا معروفه (يا) وايي. دا يو خپلواك غ� (واول) دى. د كاريدنې �ايونه يې :دا دي زياتره هغه مفرد نارينه نومونه چې په (ى=ya) پايته رسېدلي وي، د هغو د جمع -

كولو لپاره لكه: س�ى = س�ي، من�ى = من�ي. پسرلى = پسرلي او نور.... س�ى په .ان) هم جمع كېداى شي، س�ى = س�يان) زياتره هغه يو ��ي (مفرد) نارينه نومونه چې مفرد شكل يې په (ى=ya) پای ته - .(رسيدلى وي. د هغو د بدلېدونكي (مغير) حالت لپاره لكه: س�ى وايي (اصلي حالت س�ي وويل او�تى (مغير) حالت. من�ى اوبه لري (اصلي حالت) زمري غو�ه وخوړه ....او�تې ب�ه) او داسې نور) په �ينو نسبتي ستاينومونو كې لكه: �ي، را�ي، خوري، نه خوري،مري، وړي، بولي، - ...ولي او نور په �ينو مفردو كسبي نومونو كې هم كاري�ي. لكه:موچي، دوبي، توپچي، تبله چي، - ...ربابي، كبابي او نور

: (e)ې -۳ :دې ته اوږده (يا) وايي. دا يو خپلواك (واول) غ� دى. د كارېدنې �ايونه يې دا دي زياتره هغه مفرد ��ينه نومونه چې په زور (o=a) پايته رسېدلى وي. د هغو د - جمعى له پاره. لكه: پا�ه = پا�ې، لمبه، لمبې، ډيوه=ډيوې، پلوشه = پلوشې، وړان�ه ...وړان�ې او داسې نور = د هغو ��ينه نومونو د او�تې ب�ې لپاره چې اره ب�ه يې په همدې زور (o=a) پايته - (او�تى حالت)، 0 6C D رسېدلې وي لكه: پلوشه راغله (اصلى حالت)، پلوشې ډوډ وخوړه ډيوه له لرې �كاري (اصلي حالت)، د ډيوې ر�ا ته ناست دى (او�تې ب�ه). لمبه سره .او شنه ده (ار حالت). د لمبې رن� سور دى ...په �ينو مفردو ��ينه نومونو كې لكه: ناوې، ادې.خوا�ې او نور - .په ��ينه نوم�رو (ضميرونو) كې لكه دې، هغې - ...په �ينو فعلونو كې لكه: ژړلې، خندلې، وېلې، خوړلې، ليكلې، �كلې، ��لې او نور -

۴ 06CD - (ay): دې ته زوركى واال (يا) وايي، دا له دوو غ�ونو جوړه شوې چې يو يې خپلواك (a) او يو ) په زياترو 0 6C D) دى چې دواړه په ��ه يو غبر�غ� (ديفتون� جوړوي). دا (y) يې نيمواك

0 6 C D

0 6 C D

0 6 C D

0 6 C D

0 6 C D

0 6 C D

0 6 C D ، ، �ول ، م� ، مالل ، �الل ، ش� ، وړ مفردو ��ينه نومونو كې را�ي لكه: ن�

0 6 C Dاو داسې نور ، ...خول

د �ينو هغو نسبتي ستاينومونو د او�تې ب�ې لپاره هم را�ي چې په (ي) پايته - 0 6 C D رسيدلي وي: لكه هغه ډيره خوشحالي وك�ه (اصلي حالت). هغه له ډيرې خوشحال پر

0 6 C D ان نه پوهېده (او�تې ب�ه). سوكالي دې غواړم. ستاسې د سوكال په هيله او داسې�

...نور

:(aY)ئ -۵ ) سره په وين� (تلفظ) كې هې� 0 6C D) 0 6C D دې ته همزه لرونكې (يا) وايي. دا له زورك والې توپير نه لري، دواړه يو ډول غ�ونو �خه جوړې دي. يانې دا هم يو غبر�غ� دى چې يو ) سره يې د كاريدنې �ايونه توپير كوي 0 6C D) 0 6C D غ� زورك والې. ) په نومونو او د �ينو ستاينومونو د مغيره حالت لپاره او 0 6C D) يانې دا چې زوركى واله همزه لرونكې (ئ) په فعلونو كې را�ي. په �ان��ي ډول د امر او نهې په فعلوونو كې

...لكه: وخورئ، كېنئ، مه كينئ، پا�ئ، �ئ، را�ئ او نور ) بس وه 0 6C D) ينو ته كېداى شي دا پو�تنه پيدا شي چې (ئ) ته اړتيا نه وه. يوازې�. دلته بايد وويل شي چې د دې (يا�انو) په مرسته د هغو فعلونو او نومونو توپير كېدلى شي چې تلفظ يې يو شى وي خو مانا يې بيله وي. �نې وختونه موږ داسې وييونو يا .كلمو سره مخامخي�و چې د همدې دوه ډوله (يا�انو) په واسطه يې توپير كوالى شو ( هغه حلقه 0 6C D �لكه: هغه ك�ئ ؟ ( هغه كار كوئ)، هغه كار ك) د كلمو په پاى كې د (يا�انو) د كارونې د پورتنيو يادونو تر �ن� د كلمو په من� كې هم د يا�انو كارونې ته پاملرنه پكار ده. كه چيرې د كلمو په من� كې د هغو سمه كاريدنه ونه شي، تر هغه پورې چې د ويل كېدونې كلمې �خه وروسته كلمه ونه لوستل شي، د كلمې په مانا كې د بدلون د پې�ېدو امكان شته، لكه تېر(تېر مهال)، تير (لر�ى). كه دا دواړه ېو ډول (تير) وليكل شي توپير به يې ونه شي، يا �يرې (شليدلى) او �ېرې قوارې) كه يو ډول وليكل شي، او يا لكه: پير (الر�ود) پېر (مهال). نو مانيز توپير به ) .يې ونه شي په زياترو هغو كلمو كې چې په من� يا پاى كې يې (يا) راغلى وي. كه د هغو دقيق او اره ب�ه وكاروو. نو د كلمې له درست وين� سره به مخ شو او د ډيرو مانيزو ستونزو مخنيوى به وك�و. خو له دې سره سره د كلمو، په �ان��ي ډول د هغو تركيبي كلمو په من� كې چې د ېو �اى كيدن اړتيا يې وي. د �ينو (يا�انو) ب�ې نه شي مراعتېدلې، لكه ) غ� �ر�ند دى. بله بېل�ه 0 6C D) 0 6C D وال= ن�يوال. د ن�يوال په تلفظ كې د زورك والې+ 0 6C D�ن +وان=�اډيوان او داسې نور 0 6C Dيې �اډ... (ى) هم په من� كې په خپله ب�ه نه شي راتالى، مجبور يو چې له (ي) �خه د (ى) په .تو�ه ��ه واخيستل شي، لكه لوى + والى = لويوالى د دې يادونو تر �ن� كېداى شي د �ينو لوستونكيو په ذهن كې د دې (يا�انو) نومونه. د كارېدنې �ايونه او ب�ې تر ډيره وخته پاتې نه شي. يا دا چې دې (يا) ته �ه وايي او يا .دې بلې ته �ه وايي! كېداى شي د دې �ولې ليكنې چاڼ يوې جملې ته را�ول ك�و داسې چې لوستونكى دې دا يوه جمله په ياد ك�ي او بيا چې په هره كلمه كې كومه (يا) راغلې وي هغه دې په همدې جمله كې د راغليو يا�انو په وزن كې واچوي او په همغه ب�ه دې وليكي. دا جمله كېداى شي په دې ډول وي: تل دې وي انسان پالنه په

0 6 C Dوله ن� كې، سره يو شئ دا زموږ ارمان دى�.

اوس نو كه په هره كلمه كې (يا) راغلي وي. د همدې (يا�انو) په وزن او له همدوى سره د ورته والي له مخې يې ب�ې �اكلى شئ! لكه شيدې، مستې. �رن�ه چې په .شيدې كې (دې) برخه د (تل دې) سره ورته والى لري. نو بايد چې (ې) وكارول شي او (شي) له (وي) سره په وزن كې ېو شان ده. نو بايد (ي) وكارول شي. همدارن�ه په ( 0 6C D�د (ن ( 0 6C D�مستې) كې (تې) برخه د (دې) په وزن ده بايد چې (ې) وكارول شي. (ش) په وزن او (ش�ئ = مه ش�ئ) د (شئ) په وزن را�ي. س�ى د (دې) په وزن دى. نو .بايد همدا ډول (يا) وكارول شي. پای

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome