Psychologia osoby - Notatki - Psychologia rozwojowa osobowości, Notatki'z Psychologia rozwojowa osobowości. University of Warsaw
Polanski_R
Polanski_R4 March 2013

Psychologia osoby - Notatki - Psychologia rozwojowa osobowości, Notatki'z Psychologia rozwojowa osobowości. University of Warsaw

PDF (101.9 KB)
1 strona
568Liczba odwiedzin
Opis
Notatki dotyczące osobowość jako czynnik charakteryzujący jednostkę.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Psychologia osoby

Psychologia osoby

Osobowość jest tym, co charakteryzuje jednostkę – co jest dla niej właściwe i unikatowe oraz powtarza się w

różnych sytuacjach i w różnym czasie. Teoretycy osobowości studiują całość osoby ludzkiej jako sumę odrębnych

procesów uczuciowych, myślowych i działań.

Piec źródeł danych używanych w badaniach osobowości to samopis, opis obserwatorów, specyficzne

zachowania, dane biograficznej pomiary fizjologiczne. W centrum uwagi podejścia idiograficznego jest konkretna osoba

i jej wewnętrzna organizacja. Podejście, nomotetyczne stara się zrozumieć wszystkich ludzi w kategoriach różnic

indywidualnych mierzonych na wspólnych wymiarach.

Teorie typów i teorie cech

Niektórzy teoretycy dzielą ludzi na odrębne typy, którym przypisują szczególne, charakterystyczne zachowania.

Inni za budulec osobowości uznają cechy. Allport, badacz o orientacji idiograficznej, wyróżnił cechy kardynalne,

centralne i wtórne, natomiast Eysenck zsyntetyzował podejście typów i cech i badał relacje miedzy osobowością a

własnościami fizjologicznymi.

Badania na bliźniętach i badania adopcyjne wykazały, ze cechy osobowości są po części dziedziczne.

Środowisko ma ważne znaczenie, lecz wspólne środowisko rodzinne jest mniej istotne niż środowisko odrębne,

doświadczane w inny sposób przez każde z rodzeństwa.

Wielka Piątką to wyczerpujący, pozbawiony założeń teoretycznych system opisu osobowości, który określa

relacje miedzy potocznymi określeniami cech, pojęciami teoretycznymi i skalami pomiaru osobowości.

Poszczególne zachowania nie są spójne w różnych sytuacjach, choć wykazują pewna stabilność czasowa, jeśli

dokonuje się pomiaru tego samego zachowania w tej samej sytuacji. Paradoks spójności rozwiązano dowodząc, ze

wprawdzie miary cech nie wykazują miedzysytuacyjnej spójności zachowania, jednak pozwalają przewidzieć

wydarzenia życiowe i pewien zakres konsekwencji w zachowaniu.

Teorie psychodynamiczne

Teoria psychodynamiczna Freuda zaakceptowała Darwinowski nacisk na biologiczna energie instynktów jako

źródło ludzkiej motywacji. Podstawowe idee teorii Freuda obejmują: determinizm psychiczny, wczesne doświadczenia

jako podstawowe determinanty ukształtowanej na cale życie osobowości, energie psychiczna jako napędzającą

zachowanie i kierującą nim oraz silny wpływ procesów nieświadomych. Na strukturę osobowości składa się id

(kierowane zasada przyjemności), superego (kierowane wyuczonymi restrykcjami społecznymi i moralnymi) i

łagodzące konflikt miedzy nimi ego (kierowane zasada realizmu). Nie akceptowane impulsy podlegają wyparciu, a w

celu zmniejszenia leku i podtrzymania samooceny rozwijają się mechanizmy obrony ego.

Postfreudyści położyli większy nacisk na funkcjonowanie ego i na imienne społeczne, mniejszy zaś na impulsy

seksualne. Rozwój osobowości przedstawili jako proces obejmujący cale życie. Adler uważał, ze każda osoba

wykształca konsekwentny styl życia mający za zadanie kompensacje - lub hiperkompensacje - poczucia niższości. Jung

eksponował pojecie nieświadomości zbiorowej, zawierającej archetypy (symbole o znaczeniu uniwersalnym); potrzebę

twórczości i samourzeczywistnienia uważał za potężne, nieświadome instynkty wlasciwe całemu gatunkowi ludzkiemu.

Teorie humanistyczne

Teorie humanistyczne skupiają się na potencjale wzrostu jednostki. Są one holistyczne, dyspozycjonistyczne,

fenomenologiczne, egzystencjalne i optymistyczne. Rdzeniem teorii osobowości Rogersa jest samourzeczywistnianie,

stale darzenie, do spełnienia potencjału i rozwoju talentów jednostki; teoria ta koncentruje się na osobie.

Teorie społecznego uczenia się i teorie poznawcze

Teoretycy społecznego uczenia się pragną przede wszystkim zrozumieć różnice indywidualne w zachowaniu i

osobowości jako konsekwencje odmiennych historii wzmocnień. Tradycyjna analiza behawiorystyczna uzupełnili oni o

nowe idee na temat społecznego wymiaru uczenia się. Teoretycy poznawczy kładą nacisk na różnice indywidualne w

percepcji i subiektywne interpretacje środowiska. Teoria społecznego uczenia się Bandury łączy zasady uczenia się z

akcentem na interakcje społeczne. Dla analizy interakcji „osoba - zachowanie - sytuacje" podstawowe są pojęcia

wzajemnego determinizmu, uczenia się obserwacyjnego i poczucia własnej skuteczności.

Teorie jaźni

Teorie jaźni, wyrastające pierwotnie z tradycji humanistycznej, koncentrują się znaczeniu samowiedzy dla pełnego

zrozumienia ludzkiej osobowości. Samowiedza jest dynamiczną struktura umysłowa, która motywuje, interpretuje,

organizuje, zapośrednicza i reguluje procesy i zachowania intra- i interpersonalne. Rozmaite teorie osobowości różnią

się założeniami co do fundamentalnych aspektów natury ludzkiej - jej struktury, działania i charakterystycznych

procesów.

Przewidywania teorii osobowości alkoholicznej nie znalazły potwierdzenia w badaniach.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome