Rynek turystyki zdrowotnej i uzdrowiskowej, Praca licencjacka'z Historia. Agricultural University of Cracow
smallblack
smallblack29 June 2015

Rynek turystyki zdrowotnej i uzdrowiskowej, Praca licencjacka'z Historia. Agricultural University of Cracow

DOCX (264.0 KB)
16 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Rynek turystyki zdrowotnej i uzdrowiskowej, tradycje
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 16
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Rynek turystyki zdrowotnej i uzdrowiskowej, tradycje

WSTĘP

Uzdrowisko według ustawy o uzdrowiskach i lecznictwie uzdrowiskowym to

miejscowość, która posiada warunki naturalne niezbędne do prowadzenia lecznictwa.

Należą do nich właściwości lecznicze klimatu, walory przyrodnicze i estetyczne

krajobrazu, naturalne zasoby wód mineralnych, gazów i peloidów (borowin), leczniczy

wpływ morza oraz inne czynniki biofizyczne środowiska wywierające korzystny wpływ

na organizm człowieka.

Istnieją liczne kryteria klasyfikacji uzdrowisk, np. ze względu na posiadane tworzywa

lecznicze i położenie fizjograficzne rozróżnia się uzdrowiska: zdrojowe (wody

lecznicze), borowinowe i klimatyczne, uzdrowiska nizinne (do 200m n.p.m.),

podgórskie (do 400m n.p.m.), górskie (400–800m n.p.m.), wysokogórskie (powyżej

800m n.p.m.). W Polsce znajduje się 45 miejscowości, które posiadają status

uzdrowiska. Warunki jakie musi spełniać gmina aby uzyskać status uzdrowiska dla

swej miejscowości reguluje Ustawa z 28 lipca 2005 o lecznictwie uzdrowiskowym,

uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych.

Regionem o największej liczbie uzdrowisk (11) jest województwo dolnośląskie.

W latach 1966–2006 Rada Ministrów mogła rozciągnąć niektóre przepisy dotyczące

uzdrowisk na obszary, które posiadają warunki do prowadzenia lecznictwa

uzdrowiskowego lub eksploatacji naturalnych zasobów leczniczych, a nie zostały

uznane za uzdrowiska. Podobnie jak dla uzdrowisk, w oparciu o właściwości lecznicze

warunków naturalnych wyznaczonych miejscowości ustalano dla zakładów lecznictwa

uzdrowiskowego kierunki lecznicze (profile lecznicze). W Polsce wyodrębnia się

obecnie 26 miejscowości tego typu.

Istotnym czynnikiem rozwoju gospodarczego państw, regionów czy miejscowości jest

turystyka, której rozwój aktywizuje inne sektory gospodarki takie jak na przykład

transport, działalność handlowa i ubezpieczeniowa czy budownictwo, dzięki czemu jej

znaczenie wzrasta. Duży potencjał rozwojowy na rynku turystycznym ma turystyka

uzdrowiskowa, która w istotny sposób może wspomóc rozwój turystyki, zapewniając

dynamiczny rozwój miejscowości uzdrowiskowych. We współczesnym świecie, w

związku z tym, że ciągle rośnie wpływ negatywnych skutków cywilizacji na zdrowie

ludzi, tym, iż społeczeństwo się starzeje, pojawia się moda na zdrowy styl życia,

wzrasta znaczenie funkcji zdrowotnej turystyki a miejscowości uzdrowiskowe stanowią

obszar, na którym może się rozwijać szeroko rozumiana turystyka uzdrowiskowa. Jest

Strona | 1

wiele niewątpliwych zalet w polskich miejscowościach uzdrowiskowych, jednak jest też

wiele problemów, które utrudniają sprawne i skuteczne funkcjonowanie uzdrowisk na

konkurencyjnym, europejskim rynku. Polskie uzdrowiska znajdują się w bardzo

specyficznej sytuacji, która jest wynikiem przemian gospodarczych i społecznych,

które zostały zapoczątkowane w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku.

Celem niniejszej pracy było przybliżenie historii uzdrowisk na świecie oraz przybliżenie

istoty oraz funkcji najważniejszych form turystyki zdrowotnej.

Część zasadnicza pracy poprzedza wstęp, będący wprowadzeniem do realizowanej

problematyki.

W rozdziale pierwszym przedstawiono historię uzdrowisk na świecie jak i w Polsce.

Rozdział drugi przybliża formy turystyki zdrowotnej, jakimi są turystyka zdrowotna,

uzdrowiskowa oraz medyczna.

Rozdział trzeci skupia się na omówieniu pojęcia jakim jest „turysta uzdrowiskowy”.

Zakończenie obejmuje podsumowanie omawianych w pracy zagadnień.

W pracy oparto się m.in. o literaturę naukową takich autorów jak Włodzimierz Kurek

„Turystyka”, ponieważ jest to opracowanie zawierające najważniejsze teorie i pojęcia

odnoszące się do zjawisk turystycznych, z wykorzystaniem dorobku naukowego

różnych dyscyplin badawczych. Innym źródłem na jakim oparto pracę jest książka

Władysława Gaworeckiego „Turystyka”, która poświęcona jest zagadnieniom turystyki

krajowej i międzynarodowej. Autor przedstawia w niej m.in. definicję turystyki i jej

podział, czynniki rozwoju turystyki, problemy rynku i ruchu turystycznego.

1. HISTORIA UZDROWISK

Strona | 2

Historia uzdrowisk pod wieloma względami jest odwzorowaniem historii samej

turystyki. Uzdrowiska, podobnie jak praktyki turystyczne, mają wielowiekową historię,

która w niektórych przypadkach sięga nawet tysiącleci. Przetrwały one wiele

rozmaitych okoliczności, choć przyjmowały różne formy i postaci. Początki działalności

uzdrowisk, podobnie jak i pierwotne motywy uprawiania turystyki, ukierunkowane były

na zdrowie i higienę. Zarówno w rozwoju turystyki, jak i uzdrowisk zauważa się

transformację działalności, która ukierunkowana na modę i nowe trendy często traci

swoje pierwotne cele i atrybuty. Następnie odradzają się, nierzadko przybierając inną

formę działalności odzwierciedlającą zmiany zaszłe w społeczeństwie, któremu służą.1

1.1. HISTORIA UZDROWISK W POLSCE

Lecznictwo uzdrowiskowe w Polsce ma długą tradycję. Z XII wieku pochodzą

zapiski o istnieniu na obszarze Sudetów, jednych z pierwszych we wschodniej Europie

cieplic. Korzystali z nich m.in. książęta z rodu Piastów, a w kolejnych wiekach stawały

się coraz bardziej popularne. Nawet w okresie zaborów uzdrowiska sudeckie

odwiedzane były przez bardzo dużą liczbę kuracjuszy, wśród których byli Fryderyk

Chopin, Seweryn Goszczyński i Wincenty Pol. Od XVI wieku wielu kuracjuszy zaczęło

przybywać do Szkła, położonego między Jarosławiem a Lwowem. Kąpieli

siarczanowych zażywali tam nawet polscy królowie (Władysław IV Waza, Jan III

Sobieski). W kolejnych wiekach powstawały uzdrowiska m.in. w Krzeszowicach,

Swoszowicach, Lubieniu. Dobrym połączeniom komunikacyjnym swój dynamiczny

rozwój zawdzięczają Ciechocinek i Nałęczów. W XIX wieku uzdrowiska stały się

przedmiotem zainteresowania naukowców, którzy zajęli się badaniem leczniczych wód

i klimatu. W 1905 roku powstało w Krakowie Polskie Towarzystwo Balneologiczne,

natomiast w 1910 roku właściciele uzdrowisk utworzyli Związek Uzdrowisk Polskich z

siedzibą we Lwowie, następnie przeniesioną do Warszawy. Pierwsza ustawa

uzdrowiskowa została uchwalona w 1922 roku. II wojna światowa przyniosła duże

zniszczenia w polskich miejscowościach uzdrowiskowych, natomiast okres powojenny

upaństwowienie obiektów wypoczynkowych, przy jednoczesnym intensywnym rozwoju

infrastruktury turystycznej. Wiele z tych obiektów zostało przejętych przez Fundusz

Wczasów Pracowniczych. Ostatni ważny etap rozpoczął się w latach 90, kiedy

gospodarka socjalistyczna została zastąpiona przez gospodarkę wolnorynkową.2

Strona | 3

1 Richard W. Butler, Wprowadzenie (wprowadzenie do omawianych zagadnień w książce), w: Adam R. Szromek (red.), Uzdrowiska i ich znaczenie w gospodarce turystycznej, Kraków 2010, wyd. Proksenia, s.7 2 http://turystyka.pev.pl/page133.html, (data dostępu: 02.05.2013r.)

Wiek XIX to także okres dynamicznego rozwoju uzdrowisk. Wcześniej na ziemiach

polskich istniały nieliczne kurorty, w tym: Cieplice Śląskie i Lądek (XIII-XIV w.),

Kudowa i Iwonicz (XVI w.) oraz Duszniki, Jedlina, Polczyn, Ustroń (XVIII w.). W XIX

wieku natomiast szczególnie rozwinęły się: Krynica, Kołobrzeg, Sopot, Ustroń,

Krzeszowice, Busko, Ciechocinek, Iwonicz, Polanica, Szczawnica oraz Swoszowice. 3

Pod koniec XIX wieku, dzięki działalności Tytusa Chałubińskiego, Zakopane zaczęło

się rozwijać jako ośrodek leczenia gruźlicy. Jest to też początek narciarstwa w Tatrach.

Do jego rozwoju najbardziej przyczynił się Mariusz Zaruski, wybitny taternik i żeglarz.

Jego największą zasługą było jednak utworzenie w 1909 roku Tatrzańskiego

Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. 4

W latach 1921-38 frekwencja w uzdrowiskach i letniskach wzrosła z ok. 90 tys., do 650

tys. Głównymi obszarami wypoczynkowymi były Karpaty, w których z kolei największa

koncentracja występowała na Podtatrzu, w Beskidzie Sądeckim i Śląskim.5

1.2. HISTORIA UZDROWISK NA ŚWIECIE

Lecznictwo uzdrowiskowe na świecie sięga starożytności. Wstarożytności

Egipcjanie podróżowali do miejsc kultu religijnego oraz w celu zobaczenia piramid.

Pierwsze wędrówki o charakterze turystycznym, a nie handlowym datuje się na 4000

rok p.n.e. Starożytni Grecy i Rzymianie podróżowali w celach handlowych, wojennych

bądź z zamiarem uczestniczenia w igrzyskach i uroczystościach religijnych. Już w

starożytności można zaobserwować początki przemysłu turystycznego, powstanie

patronów - opiekujących się przyjezdnymi, sanatoriów, domów wczasowych, map

drogowych i voucherów- dokumentów upoważniających do noclegów w zajazdach.

W Średniowieczu nastąpił zastój w podróżowaniu. Podróżowali jedynie kupcy i

pielgrzymi do miejsc kultu religijnego - "Grobu Świętego" oraz studenci na wyższe

uczelnie do Włoch i Rzymu. Szczególnie popularne były uniwersytety w Padwie i

Bolonii.6

W XVII wieku nadal podróżowano w celach religijnych i handlowych, ale coraz większe

znaczenie zyskiwały podróże w celach wypoczynkowych, poznawczych i zdrowotnych.

W wielu krajach również samo podróżowanie stawało się coraz łatwiejsze dzięki

rozwojowi regularnych linii dyliżansowych, wzdłuż których powstawały zajazdy i

gospody zapewniające podróżnym noclegi i wyżywienie. Wśród miejsc odwiedzanych

Strona | 4

3 W. Kurek, Historia turystyki, w: W. Kurek (red.), Turystyka, Wyd. Naukowe PWN SA, Warszawa 2007, s. 60 4 ibidem, s. 61 5 ibidem, s.62 6 http://www.geografia.dwgm.pl/turyzm.html, (data dostępu: 02.05.2013r.)

przez ówczesne elity społeczne Europy pojawiało się coraz więcej miejscowości. Do

najważniejszych należały uzdrowiska, wśród których największą renomą cieszyły się:

Bath w Anglii, Baden-Baden w Niemczech, Spa w Belgii, Montecatini we Włoszech,

Karlsbad i Marienbad w Czechach, Aix-les-Bains, Evian oraz Vischy we Francji.7

Wiek XIX i XX to rozwój turystyki masowej nastąpił dzięki rozwojowi środków

transportu, rozwojowi przemysłu i wzrostowi poziomu oświaty i świadomości

społecznej. Rozwój lokomocji pociąga rozwój infrastruktury turystycznej w

miejscowościach, do których przybywa coraz więcej turystów. Rozwój transportu

morskiego sprawia, że do Europy przybywa coraz więcej turystów z Ameryki, a rozwój

motoryzacji wpływa na rozbudowę dróg.8 Wiek XIX był też okresem intensywnego

rozwoju uzdrowisk europejskich. Do najpopularniejszych kurortów należały: Bade,

Vischy, Karlowe Wary, Mariańskie Łaźnie, Bagnere-de-Bigorne, Aix-les-Bains, Bath,

Spa, Krynica. Poza urządzeniami leczniczymi (senatoria, pijalnie itp.) powstawały

wtedy w uzdrowiskach wysokiej klasy hotele i pensjonaty, obiekty rozrywkowe.

Uzdrowiska stały się miejscem spotkań artystów, polityków i przedsiębiorców. W tym i

następnym wieku większość uzdrowisk europejskich przekształciła się z

monofunkcyjnych ośrodków leczniczych w miejscowości uzdrowiskowo-

wypoczynkowe.9

2. FORMY TURYSTYKI ZDROWOTNEJ I JEJ CHARAKTERYSTYKA

Polska w chwili obecnej posiada 45 uzdrowisk statutowych, i około 70

miejscowości o walorach potencjalnie uzdrowiskowych, które w przyszłości, - po

spełnieniu wymogów ustawowych,- mogą uzyskać status uzdrowiska. Polskie

uzdrowiska usytuowane są najbardziej atrakcyjnych przyrodniczo i krajobrazowo

regionach naszego kraju, i są w stanie nie tylko leczyć naturalnymi surowcami

leczniczymi, ale są też w stanie zaspokoić najbardziej wyrafinowane gusta i potrzeby

klientów z zakresu szeroko rozumianej turystyki uzdrowiskowej, rekreacji,

uzdrowiskowego spa, welness i beauty .

Strona | 5

7 W. Kurek, op. cit., s.52 8 http://www.geografia.dwgm.pl/turyzm.html, (data dostępu: 02.05.2013r.) 9 W. Kurek, op. cit., s.56

2.1. TURYSTYKA ZDROWOTNA

Turystyka zdrowotna jest to, według definicji sformułowanej przez J. Wolskiego:

„…świadome i dobrowolne udanie się na pewien okres poza miejsce zamieszkania w

czasie wolnym od pracy w celu regeneracji ustroju dzięki aktywnemu wypoczynkowi

fizycznemu i psychicznemu”. Również Z. Szamborski określa turystykę zdrowotną jako

jedną z podstawowych form odnowy sił człowieka. W przytaczanych definicjach

podkreśla się zwykle następujące motywy uprawiania turystyki zdrowotnej:

• odnowa sił jako główny cel, któremu jest podporządkowany tryb życia w

miejscowości turystycznej;

• stan zdrowia uczestnika turystyki zdrowotnej, określany jako stan wyczerpania

lub przemęczenia, powodujący potrzebę spędzania urlopu we wskazany przez

lekarza sposób, w miejscu i porze roku najbardziej odpowiednich;

• aktywny wypoczynek, którego formy powinny być dostosowane do

indywidualnych możliwości turysty.10

Jak widać, motywy podejmowania podróży w celach zdrowotnych mogą być obecnie

prawie w każdej formie turystyki. Przy takim założeniu „turystyka zdrowotna” jest

terminem zbiorczym. Cele zdrowotne mogą być zatem osiągane w turystyce

uzdrowiskowej (z wyłączeniem form wyraźnie leczniczych), kwalifikowanej, pobytowej

(wczasy), weekendowej i innej.11

Możliwości osiągania celów zdrowotnych w wymienionych formach turystyki są

zróżnicowane pod względem efektywności. Wynika to z miejsca podróży o

motywacjach zdrowotnych w strukturze celów turystycznych. W turystyce zdrowotnej

bowiem odnowa sił to cel główny.

O efektywności turystyki zdrowotnej decyduje również państwo, będące rękojmią

polityki rozwoju społecznego. Ze względu na znaczenie stanu zdrowia społeczeństwa

właśnie państwo powinno stymulować rozwój turystyki zdrowotnej, której funkcja w

omawianym procesie jest uznana naukowo i społecznie. Biorąc pod uwagę fakt, iż cele

zdrowotne są osiągane głównie w turystyce uzdrowiskowej, trzeba podkreślić, że

realizacja reformy służby zdrowia stworzyła nową sytuację ekonomiczna dla sieci

polskich uzdrowisk. Z jednej strony, oszczędnościowy kurs publicznych struktur opieki

zdrowotnej stawia uzdrowiska wobec konieczności poszukiwania nowych, własnych

źródeł uzupełnienia brakujących środków na utrzymanie obiektów, aparatury i

Strona | 6

10 W.W. Gaworecki, Turystyka, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2010, s. 30 11ibidem, s.31

personelu. Z drugiej strony w interesie społecznym leży możliwe pełne wykorzystanie

środków leczniczych polskich uzdrowisk.12

Turystka zdrowotna to także usługi związane z zaspokojeniem potrzeb zdrowotno-

wypoczynkowych oraz poprawą urody i samopoczucia. Przyjmuje ona więc pozostałe

formy wypoczynku, rekreacji, kuracji, sprzyjające zdrowiu, niewymagające skierowania

lub konsultacji lekarza. Tradycyjne formy turystyki zdrowotnej to pobyty w

uzdrowiskach, ale też nowe formy, które można podzielić na dwie grupy . Jedną z nich

są usługi wspomagające dbałość o ciało i relaksujące ( z języka angielskiego

pampering, fitness ) oraz koncentrujące się na aspektach duchowych ( angielskie

wellness). Obiekty w miejscowościach uzdrowiskowych - skupione dotąd na

dostarczaniu klasycznych usług leczniczych - poszerzają ofertę produktową dla

klientów indywidualnych. Połączenie programów leczniczo - rekreacyjnych z innymi

usługami (zakwaterowanie, wyżywienie, rozrywka) stwarza idealną możliwość

zrealizowania kilkudniowego wypoczynku - wzbogaconego o "ładunek" zdrowotny.

Zmieniają się nasze dotychczasowe zapatrywania na potrzebę stałej dbałości o

zdrowie. Dostrzegamy, że lepiej jest zapobiegać schorzeniom niż je leczyć. Decyzja o

inwestycji we własne zdrowie jest najbardziej opłacalna, gdy podejmujemy ją z pełną

świadomością. Wskaźnikiem ostatecznym jest nasze samopoczucie. Ten rodzaj

podróży także odgrywa w naszym świecie bardzo ważną rolę. Preferowany jest

szczególnie przez osoby starsze, chore, ale nie tylko. Czasami warto wybrać się do

jakiegoś uzdrowiska, nawet wtedy gdy nic nam nie dolega, aby poprawić swoją

kondycję. Taka forma turystki jest zbawienna dla naszego organizmu, który w tych

zabieganych czasach często wystawiany jest na ciężką próbę. Można z całą

pewnością stwierdzić, iż turystyka zdrowotna stała się trendem światowym, a

przychody z jej prowadzenia osiągają niewyobrażalne rozmiary. Z roku na rok coraz

więcej ludzi decyduje się na wyjazdy, które umożliwiają im wspaniały relaks w

połączeniu z perspektywą zabiegów zdrowotnych oraz tych, które poprawiają urodę.

Zarówno w Polsce jak i na świecie istnieje szereg placówek uzdrowiskowych, które

mają w swojej ofercie profesjonalną kadrę medyczną oraz kosmetyczną oraz

najnowocześniejsze wyposażenie. W ramach turystyki zdrowotnej wyróżnia się trzy

formy: turystyka uzdrowiskowa , turystyka medyczna oraz turystyka spa i wellness.13

2.2 TURYSTYKA UZDROWISKOWA

Strona | 7

12 ibidem, s.31 13 http://turysto.eu/turystyka-zdrowotna.php, (data dostępu: 04.05.2013 r.)

Turystyka uzdrowiskowa jest niewątpliwie specyficzna formą ze względu na jej

cele: leczenie różnego typu schorzeń i podnoszenie ogólnego stanu zdrowia przez

prewencję, czyli zapobiegania schorzeniom. Punktami tej turystyki są uzdrowiska.Lecznictwo uzdrowiskowe to zorganizowana działalność polegająca na udzielaniu

świadczeń opieki zdrowotnej, prowadzona w uzdrowisku przez zakłady lecznictwa

uzdrowiskowego, przy wykorzystaniu warunków naturalnych, takich jak:

• właściwości naturalnych surowców leczniczych;

• właściwości lecznicze klimatu, w tym talassoterapia i subterranoterapia;

• właściwości lecznicze mikroklimatu.

Naturalnymi leczniczymi surowcami są gazy lecznicze oraz kopaliny lecznicze, w tym

peloidy, wody lecznicze i wody termalne, których właściwości lecznicze zostały

potwierdzone.

Uzdrowiskiem jest obszar, na którym prowadzone jest lecznictwo uzdrowiskowe i który

został wydzielony w celu wykorzystania i ochrony naturalnych surowców leczniczych.

Warunkiem jest uzyskanie przez ten obszar statusu uzdrowiska. Gminy, które w

całości lub w ich części maja status uzdrowiska, sa określane mianem gmin

uzdrowiskowych.14

W uzdrowiskach działają zakłady lecznictwa uzdrowiskowego. Są to zakłady opieki

zdrowotnej utworzone w celu udzielania świadczeń zdrowotnych, w ramach kierunków

leczniczych ustalonych dla danego uzdrowiska. Zakładami lecznictwa uzdrowiskowego

są:

• szpitale uzdrowiskowe,

• sanatoria uzdrowiskowe,

• prewentoria uzdrowiskowe dla dzieci,

• przychodnie uzdrowiskowe.

Oprócz zakładów leczniczych oferujących pobyty (noclegi, wyżywienie, zabiegi, opiekę

lekarską) w uzdrowiskach znajdują się różnego typu urządzenia lecznictwa

uzdrowiskowego służące do leczniczego wykorzystania naturalnych surowców

leczniczych oraz właściwości leczniczych klimatu. Do urządzeń takich należą:

Strona | 8

14 M.Mika, D. Ptaszycka-Jackowska, Formy turystyki zdrowotnej, w: W. Kurek (red.), Turystyka, Wyd. Naukowe PWN SA, Warszawa 2007, s. 279

• pijalnie uzdrowiskowe,

• tężnie,

• parki,

• ścieżki ruchowe,

• urządzone odcinki wybrzeża morskiego,

• lecznicze i rehabilitacyjne baseny uzdrowiskowe,

• urządzone podziemne wyrobiska górnicze.15

Status uzdrowiska jest nadawany obszarowi, który ma:

• złoża naturalne surowców leczniczych,

• klimat o właściwościach leczniczych,

• zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego,

• infrastrukturę techniczna w zakresie gospodarki wodno-ściekowej i

energetycznej, zbiorowego transportu oraz spełnia wymagania ochrony

środowiska.

W celu ochrony czynników leczniczych i naturalnych surowców leczniczych oraz

walorów środowiska i urządzeń uzdrowiskowych bywają wyznaczane strefy ochronne

uzdrowiska. W Polsce sa to tzw. Strefy ochronne „A”, „B”, i „C”.

Strefa „A” obejmuje obszar, na którym sa zlokalizowane (lub planowane) zakłady i

urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego, a także inne obiekty służące lecznictwu oraz

obsłudze turystów: pensjonaty, restauracje, kawiarnie.

Strefa „B” otacza strefę „A” a na jej obszarze mogą znajdować się obiekty usługowe,

turystyczne, rekreacyjne, sportowe, komunalne, budownictwa mieszkaniowego i inne

związane z zaspokajaniem potrzeb osób przebywających na tym obszarze.16

Ostatnia strefa „C” stanowi otoczenie strefy „B” i obejmuje obszar mający wpływ na

zachowanie walorów krajobrazowych, klimatycznych oraz ochronę złóż naturalnych

surowców leczniczych.

W obrębie wydzielonych stref obowiązują zróżnicowane zasady ich użytkowania i

zagospodarowania, w tym także turystycznego. Strefy te wraz z obowiązującymi w

nich zasadami są wprowadzane do miejscowych planów zagospodarowania

przestrzennego, co warunkuje realizację zadań stref.17

Strona | 9

15 ibidem, s. 280 16 ibidem, s. 280 17 ibidem, s. 280

W uzdrowiskach zasadniczym rodzajem ruchu turystycznego jest ruch docelowy w

celach leczniczych. Obejmuje on kuracjuszy przyjeżdżających ze skierowaniami oraz

osoby korzystające prywatnie z usług ambulatoryjnych. Większość polskich uzdrowisk

ma zasięg ogólnokrajowy. Głównymi klientami uzdrowisk są osoby dorosłe, ale istnieją

także uzdrowiska wyspecjalizowane w leczeniu dzieci i młodzieży. Do takich uzdrowisk

należą m.in. Rabka-Zdrój i Rymanów-Zdrój. Z tego punktu widzenia można wyróżnić

turystykę uzdrowiskową dorosłych i dzieci.18

Kuracjusze, czyli turyści uzdrowiskowi, poza zabiegami leczniczymi w czasie wolnym

wykazują zainteresowanie różnymi formami turystyki. Niewątpliwie duże znaczenie ma

turystyka poznawcza związana ze zwiedzaniem obiektów zabytkowych oraz obiektów

przyrodniczych. 19

Współczesne zmiany ekonomiczne i kulturowe powodują przekształcenie się

tradycyjnych uzdrowisk w ośrodki wielofunkcyjne. Pojawiają się w nich – oprócz funkcji

leczniczych i towarzyszących im mieszkaniowych, kulturowych i rozrywkowych –

usługi hotelowo-gastronomiczne, kulturowo-poznawcze, sportowo-rekreacyjne,

naukowe, biznesowe. W ostatnich latach coraz popularniejsze sa powstające centra

odnowy biologicznej (Spa), świadczące usługi na rzecz przywrócenia harmonii ciała i

ducha. Ponadto obserwuje się, zwłaszcza w uzdrowiskach krajów Europy Zachodniej,

tworzenie usług uzdrowiskowo-turystycznych o wysokim standardzie (Welles),

przeznaczonych dla bogatej klienteli. Rozwój w uzdrowiskach innych funkcji powoduje

zmiany w strukturze bazy noclegowej oraz formach ruchu turystycznego.20

2.3 TURYSTYKA MEDYCZNA

Turystyka medyczna (zdrowotna) to świadome i dobrowolne udanie się na

pewien okres miejsca zamieszkania wolnym od pracy w celu regeneracji ustroju sił

dzięki aktywnemu wypoczynkowi fizycznemu i psychicznemu; turystyka medyczna to

jedna z podstawowych form odnowy człowieka.

Współczesna turystyka medyczna łączy w sobie elementy wypoczynku, leczenia i

rehabilitacji. W zakres usług medycznych wchodzą różnego rodzaju zabiegi, operacje

i procedury, z których najpopularniejsze to: zabiegi z zakresu chirurgii plastycznej i

medycyny estetycznej, jak również zabiegi stomatologiczne i operacje okulistyczne.

Strona | 10

18 ibidem, s. 282 19 ibidem, s. 283 20 ibidem, s. 286

Ośrodki lecznicze nawiązują współpracę z firmami turystycznymi, hotelami, ośrodkami

wypoczynkowymi, a nawet z zakładami fryzjerskimi i polami golfowymi, co pozwala

turystom na łączenie leczenia z innymi atrakcjami.

Najczęściej odwiedzają nas turyści-pacjenci z Niemiec, Wielkiej Brytanii, ale również

Skandynawii, Francji, czy Austrii i Czech.Głównym czynnikiem skłaniającym cudzoziemców do skorzystania z polskiego rynku

usług medycznych, są przede wszystkie ceny i wysoki standard usług medycznych.

Szczególnie sporą popularnością cieszą się polskie uzdrowiska, ośrodki odnowy

biologicznej oraz SPA &Wellness.

Motywy uprawiania turystyki medycznej:

• odnowa sił jako główny cel, któremu jest podporządkowany tryb życia w

miejscowości turystycznej,

• stan zdrowia uczestnika turystyki zdrowotnej określonej jako stan wyczerpania i

przemęczenia powodujący potrzebę spędzania urlopu we wskazanym przez

lekarza sposób, w miejscu i porze roku najbardziej odpowiedni,

• aktywny wypoczynek którego formy powinny być dostosowane do

indywidualnych możliwości turysty.

3. TURYSTA UZDROWISKOWY

Przyjęto, że za turystów uzdrowiskowych należy uważać osoby, które

przebywają na obszarze zwanym uzdrowiskiem, ale nie jest to miejsce ich stałego

pobytu. Czas trwania takiego pobytu to co najmniej siedem dni jednak nie dłużej niż

rok. Celem takich turystów jest ochrona i poprawa zdrowia, profilaktyka, wypoczynek,

odnowa sił psychicznych i fizycznych. Celem podróży turysty uzdrowiskowego może

też być rozrywka, sport, spędzenie czasu wolnego. Do turystów uzdrowiskowych

należy również zaliczyć kuracjuszy i pacjentów.

3.1. SEGMENTACJA ODBIORCÓW USŁUG TURYSTYCZNO-UZDROWISKOWYCH W GMINACH UZDROWISKOWYCH

Poniżej przedstawia się analizę rozkładu wartości cech odbiorców produktu

Strona | 11

turystycznego uzdrowisk, prowadzącą do określenia ich profilów ze względu na trzy

cele: leczniczy, wypoczynkowy i profilaktyczny.

Profil geodemograficzny

Analiza statystyczna według kraju pochodzenia odwiedzających dowodzi, że

głównym rynkiem dla produktu turystycznego uzdrowisk jest rynek krajowy (98,76%

ankietowanych pochodziło z Polski, natomiast pozostałe 1,24% z innych krajów,

głównie Niemiec). Respondenci polscy wywodzili sie ze wszystkich województw

znajdujących sie na terenie Polski. Zauważalną przewagę stanowili mieszkańcy

województwa ślśskiego (30,51%) i w mniejszym stopniu województwa mazowieckiego

(13,47%) i małopolskiego (13,33%).21

Wykres 1. Województwa zamieszkania kuracjuszy i turystów odwiedzających

uzdrowiska

Strona | 12

21 http://www.sgurp.pl/Dokumenty/2006-03-24_opracowanie_czesc_iii.pdf (data dostępu: 01.06.2013r.)

Wykres 2. Struktura wieku osób odwiedzających uzdrowiska

Badania Instytutu turystyki w Krakowie sp. z o.o. w Krakowie w 2005 roku

Źródło: http://www.sgurp.pl/Dokumenty/2006-03-24_opracowanie_czesc_iii.pdf

(data dostępu: 01.06.2013r.)

Profil społeczno-ekonomiczny

Jeśli chodzi o wykształcenie (por. wykres 25), to w przeważającej większości

uzdrowiska odwiedziły osoby posiadające wykształcenie średnie -1 203 osoby

(44,15%) i wyższe -1 103 osoby (40,48%), 270 osób (9,91%) określiło je jako

zawodowe, 149 osób (5,4%) – jako podstawowe. 125 2 049 ankietowanych (63,55%)

najczęściej podróżuje do uzdrowisk w samotności, dla pozostałych podróże do

uzdrowisk maja charakter wyjazdów rodzinnych 21,62% (697 osoby) i towarzyskich z

przyjaciółmi (14,83%-478 osób).22

Strona | 13 22 ibidem

Wykres 3. Struktura wykształcenia osób odwiedzających uzdrowiska

Badania Instytutu turystyki w Krakowie sp. z o.o. w Krakowie w 2005 roku

Źródło: http://www.sgurp.pl/Dokumenty/2006-03-24_opracowanie_czesc_iii.pdf

(data dostępu: 01.06.2013r.)

Profil psychograficzny

Na podstawie 2 801 udzielonych odpowiedzi można wnosić, że średnia długość

pobytu w miejscowościach uzdrowiskowych wynosi 18 dni. Wielkości mediany, która

kształtuje się na poziomie 21 oznacza, że połowa kuracjuszy i turystów przeciętnie

spędza 21 dni w uzdrowiskach, zaś druga z nich przebywa na ich terenie dłużej.

Najczęściej wykorzystywanymi przez ankietowanych leczniczymi i turystycznymi

obiektami noclegowymi są sanatoria (1 902 osoby, co stanowiło 56,14% ogółu),

następnie znacznie rzadziej, w kolejności szpitale uzdrowiskowe (911 osób 26,89%),

hotele (161 osób-4,75%), kwatery prywatne (140 osób-4,13%), pensjonaty (100

osób-2,95%), domy wczasowe (89 osób-2,63%), pobyty u rodziny i znajomych (52

Strona | 14

osoby-1,53%), a najrzadziej prywatne kliniki (8 osób-0,24%) i kempingi (25

osób-0,74%).23

Wykres 4. Rodzaj obiektu noclegowego, w którym zatrzymały się osoby odwiedzające uzdrowisko

Wykres 5. Środek lokomocji przyjazdu do uzdrowiska

Badania Instytutu turystyki w Krakowie sp. z o.o. w Krakowie w 2005 roku

Źródło: http://www.sgurp.pl/Dokumenty/2006-03-24_opracowanie_czesc_iii.pdf

(data dostępu: 01.06.2013r.)

3.2.KATEGORIE KLIENTÓW UZDROWISK

Seniorzy, stanowiący znakomitą większość osób korzystających z

dobrodziejstw turystyki uzdrowiskowej. Charakteryzują się coraz wyższym poziomem

wykształcenia, większym skoncentrowaniem na jakości oferowanych usług oraz

większym poziomem zamożności. Seniorzy mogą i chcą dbać o swoje zdrowie.

Strona | 15 23 ibidem

Ludzie młodzi - w większości osoby zapracowane i nie mogące poświęcić zbyt

wiele czasu na dbanie o swe zdrowie, wymusili niejako pewne zmiany w

podejściu do lecznictwa uzdrowiskowego.

Osoby ze świata biznesu - wymagają zdecydowanie innej oferty niż ta, która jest

przeznaczona dla ludzi starszych. Osoby te, oczekują błyskawicznych efektów

leczenia oraz wypoczynku, a także szybkiej regeneracji sił. Żądają wysokiego

standardu obsługi i bardzo szerokiej gamy usług towarzyszących.

ZAKOŃCZENIE

Polskie uzdrowiska położone są w miejscowościach atrakcyjnych pod

względem turystycznym. Posiadają dobre warunki klimatyczne, bogate, lecznicze

złoża naturalne. Dysponują rozbudowaną bazą hotelarską, gastronomiczną,

rekreacyjną i kulturalno – rozrywkową. Turystyka uzdrowiskowa jest jednym z

najważniejszych polskich produktów markowych skierowanych na rynki zagraniczne.

Swoisty klimat kulturotwórczy tworzą dobra i atrakcje krajoznawcze takie jak muzea i

parki oraz zabytki rezydencjonalne i sakralne, wśród których można spotkać wybitne

dzieła sztuki architektonicznej. Tradycję wzbogaca współczesność wyrażająca się

przez stałe imprezy artystyczne, zwłaszcza muzyczne, często o randze

międzynarodowej.

Turyści pojawiają się w miejscowościach uzdrowiskowych aby poddać się dłuższemu

leczeniu, ale również przyjeżdżają tam we własnym zakresie, aby skorzystać z

leczniczych właściwości uzdrowiska i zapoznać się z miejscowymi atrakcjami

turystycznymi.

Strona | 16

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome