Ekonomia, pytania do egzaminu 2010 - Notatki - Ekonomia - Część 2, Notatki'z Ekonomia. Cracow University of Economics
Misio_88
Misio_887 March 2013

Ekonomia, pytania do egzaminu 2010 - Notatki - Ekonomia - Część 2, Notatki'z Ekonomia. Cracow University of Economics

PDF (629.2 KB)
14 strona
826Liczba odwiedzin
Opis
Notatki omawiające zagadnienia z zakresu ekonomii: pytania do egzaminu.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 14
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

długim okresie czasu długim okresie czasu

Kcp rosnąca korzyść malejąca korzyść Kcp a korzyść skali produkcji

Skali skali

Q optymalne Q

30. Relacje między kosztami zmiennymi : całkowitymi, przeciętnymi i krańcowymi Rysunek przedstawia reakcje między poszczególnymi rodzajami

kosztów zmiennych (Kzc), natomiast dolna kształt krzywych

przeciętnych kosztów zmiennych (Kzp) i kosztów końcowych (Km)

 Relacje miedzy całkowitymi kosztami zmiennymi (Kzc), a kosztami krańcowymi (Km);

 Przy malejących całkowitych kosztów zmiennych (Kzc) koszt końcowy maleje, a krzywa Km ma nachylenie

ujemne,

 W punkcie A – przegięcia krzywych Kzc, koszt krańcowy jest niższy, a krzywa Km osiąga punkt minimum,

 Przy rosnących przyrostach całkowitych kosztów zmiennych Kzc koszt krańcowy rośnie, a krzywa Km ma

nachylenie dodatnie.

 Relacje miedzy całkowitymi kosztami zmiennymi (Kzc)a przeciętnym kosztem zmiennym (Kzp);

 Dodatnie przyrosty całkowitych kosztów zmiennych na odcinku 0-B krzywej Kzc odpowiadają malejącym

przyrostom przeciętnych kosztów zmiennych Kzp, a

krzywa Kzp ma nachylenie ujemne,

 Punkt B – stycznej, wprowadzonej z punktu 0, do krzywej Kzc, odpowiada punktowi C, w którym przeciętny koszt

jest najniższy,

 Od punktu C przeciętny koszt zmienny (Kzp) rośnie, a krzywa Kzp ma nachylenie dodatnie, podobnie jak krzywa

Kzc.

 Relacje miedzy przeciętnym kosztem zmiennym (Kzp) a kosztem krańcowym (Km);  Gdy przeciętny koszt zmienny jest większy od kosztu krańcowego Kzp>Km, to przeciętny

koszt zmienny zmniejsza się, a krzywa Kzp, ma nachylenie ujemne,

 Gdy przeciętny koszt zmienny i koszt końcowy w punkcie C są sobie równe, to przeciętny koszt zmienny jest w tym punkcie najniższy,

docsity.com

 Gdy przeciętny koszt zmienny jest mniejszy od kosztu krańcowego Km<Kzp, to przeciętny koszt zmienny rośnie, a krzywa Kzp ma nachylenie dodatnie.

31. Wyjaśnij pojęcie i przyczyny, korzyści i niekorzyści skali produkcji w długim okresie W długim okresie czynniki produkcji, określające zdolność produkcyjną przedsiębiorstwa mogą się

zmieniać. Oznacza to, że firma, w miarę swoich potrzeb i możliwości finansowych, może podzielić swój

potencjał produkcyjny. W długim okresie występuje proces dostosowawczy firm, które w konkurencji

doskonałej wykorzystują możliwość wejścia do gałęzi o wyższym zysku ekonomicznym, a w przypadku

ponoszenia straty opuszczają nierentowną gałąź produkcji. W długim okresie podstawą decyzji jest

porównanie kosztów produkcji przy różnej skali produkcji. Kształt krzywej długookresowego kosztu

przeciętnego przedsiębiorstwa zależy od skali produkcji. Są 3 warianty wpływu skali produkcji na

długookresowy całkowity koszt przeciętny.

 Rosnące przychody względem skali, gdy długookresowy całkowity koszt przeciętny maleje,  Stałe przychody względem skali, gdy długookresowy całkowity koszt przeciętny nie ulega

zmianie,

 Malejące przychody względem skali, gdy długookresowy całkowity koszt przeciętny rośnie.

LATC LATC LATC

Q Q Q

Korzyści lub niekorzyści skali, czyli rodzaj zależności kosztów produkcji od wielkości produkcji, ma

przeważnie charakter technologiczny.

Korzyści skali produkcji:

1) Wewnętrzne – produkcja rośnie w miarę zwiększenia się jej skali, wyróżnia się:  Rosnące przychody – zwiększenie skali produkcji jest niepodzielność potencjału

produkcyjnego nastawionego na produkcje większej ilości produktów, np. taśmy montażowe

samochodów.

 Stałymi przychodami – konkurencja szybko doprowadza do adopcji najbardziej korzystnej w danych warunkach – optymalnej

2) Zewnętrzne – związane są z obniżeniem długookresowych kosztów przeciętnych, w wyniku pojawiają się rozwój nowoczesnych gałęzi gospodarki np. przemysł elektroniczny

Niekorzyści skali produkcji:

1) Wewnętrzne – wzrost kosztów w miarę zwiększenia produkcji, wiąże się najczęściej z trudnościami zarządzania w dużych przedsiębiorstwach

2) Zewnętrzne – wzrost długookresowych kosztów przeciętnych, są wynikiem odnawiania i rozwoju tradycyjnych gałęzi gospodarki.

32. Scharakteryzuj podstawowe modele rynków (konkurencji) Rynek –to zespół warunków które doprowadzają do kontaktu miedzy kupującymi i sprzedającymi w

procesie wymiany.

Rynek – to proces przy pomocy którego kupujący i sprzedający określają co chcą sprzedać lub kupić i na

jakich warunkach.

Rodzaje konkurencji:

Rodzaje

konkurencji

Liczba produktów i stopień

zróżnicowania

Przykłady

rynków

Stopień

kontroli cen

Metody

konkurencji

handlowej

1.Doskonała

2.Niedoskonała

**monopolistyczna

 Liczni producenci,

 Identyczne produkty.

 Liczni producenci lub sprzedawcy,

Niektóre rynki

płodów

rolnych np.

ziemniaki.

Pasta do

zębów, handel

Żaden-

wszyscy są

cenobiorcami

Znaczący

Sprzedaż na

zorganizowanym

rynku

docsity.com

**oligopol

3. Monopol pełny

 Produkty zróżnicowane będące bliskimi

substytutami

 Nieliczni producenci, niewielkie zróżnicowanie

produktu,

 Nieliczni producenci, pewne zróżnicowanie

produktu.

 Jedyny producent,

 Jedyny producent, nie posiadający bliskich

substytutów.

detaliczny

Stal,

aluminium,

Samochody,

maszyny

Niektóre usługi

publiczne

Znaczący

Znaczący

Ogromny

Konkurencja

przy pomocy

jakości reklamy

ceny

administrowanie

Reklama i

tworzenie tzw.

stosunków (

układów

społecznych)

33. Równowaga przedsiębiorstwa w warunkach doskonałej konkurencji Złota zasada : Firma która chce osiągnąć maksimum zysku w warunkach doskonałej konkurencji (oraz

w każdym możliwy model) powinna przerwać produkcje zgodnie ze złotą zasadą. W punkcie przecięcia

się przychodu marginalnego z kosztem marginalnym.

Q – ilość, Q P Pc Pp Pm

P – cena,

Pc – przychód całkowity, (Pc= P*Q) 1 10 10 10 10

Pp – przychód przeciętny, (Pp= Pc/Q) 2 10 20 10 10

Pm – przychód marginalny (Pm= Pc/Q) 3 10 30 10 10

4 10 40 10 10

KM Punkt Równowagi:

P Pm = Km Pe Pp=Pm=Ecp R

10

ZYSK= Pc - Kc 8 ZYSK

Pc = Q*P

Kc = Q* Kcp

6 A KCP

BPc Kcp= Kc/Q / *Q

4 C Kc = Kcp* Q

KC

2

1 3 5 Qe Q

Qe – ilość optymalna,

Pe – cena optymalna,

R – punkt równowagi – pozwala wyznaczyć optymalną wartość produkcji, Pm=Km

C – punkt CARNOTA – techniczne optimum produkcji,

A – poziom kosztu jednostkowego, przy optymalnej produkcji,

B – wartość KCP – cena kosztów.

1. OPeRQe – obraz graficzny przychodu całkowitego – PC 2. OBAQe – obraz graficzny kosztów całkowitych – Kc

docsity.com

3. BPeRA – obraz graficzny zysku.

Kcp = Km, gdy Kcp = minimum.

34. Równowaga przedsiębiorstwa w warunkach monopolu Celem monopolu jest maksymalizacja zysku, wówczas nie może on wyznaczyć ceny i wielkości

produkcji w sposób dowolny.Fakt że przedsiębiorstwa posiadają pozycje monopolu pełnego nie

gwarantuje osiągania zysku pozytywnego. Monopol pełny może być nierentownym, czyli przynosi straty

a nie zyski ekonomiczne ze swojej działalności.

Złota zasada : Firma która chce osiągnąć maksimum zysku w warunkach pełnego monopolu (oraz w

każdym możliwy model) powinna przerwać produkcje zgodnie ze złotą zasadą. W punkcie przecięcia się

przychodu marginalnego z kosztem marginalnym.

Q – ilość, Q P Pc Pp Pm

P – cena, 1 10 10 10 10

Pc – przychód całkowity, Pc= Q*P 2 9 18 9 8

Pp – przychód przeciętny, Pp= Pc/Q 3 8 24 8 6

Pm – przychód marginalny, Pm= Pc/Q 4 7 28 7 4

P Punkt równowagi:

Pm=Km 10

Km ZYSK = Pc – Kc( 28 – 12 = 16) 8

PC = P*Q (7*4= 28)

PeA Kc = Q*Kcp (3* 4 = 12)

6 Pp

ZYSK Kcp = Kc/Q /*Q

RPm Kc = Kcp * Q

4 Kcp Pc

DB

C

2

Kc

Qe Q

1 3 5

Qe – ilość optymalna,

Pe – cena optymalna,

R – punkt równowagi – pozwala wyznaczyć optymalną wartość produkcji,

C – punkt CARNOTA – techniczne optimum produkcji,

B – poziom kosztu jednostkowego, przy optymalnej produkcji,

D – wartość KCP – cena kosztów.

1) 0PeAQe – obraz graficzny przychodu całkowitego – Pc 2) 0DBQe – obraz graficzny kosztów całkowitych – Kc 3) DPeAB – obraz graficzny zysku monopolowego

docsity.com

35. Podstawowe monopolistyczne zrzeszenia przedsiębiorstw Monopol- stanowi skrajny przypadek struktury rynku, będący całkowitym przeciwieństwem konkurencji

doskonałej, na którym występuje tylko jedno przedsiębiorstwo.

Podstawowe monopolistyczne zrzeszenia przedsiębiorstw:

 Kartel – stanowi formę porozumienia na podstawie umowy, według której przedsiębiorstwa zachowują produkcyjną, handlową i finansową niezależność. Kartele, jako najprostsza forma

zrzeszenia przedsiębiorstw, przekształcają się stopniowo w wyższe formy porozumień. Kartele

mogą być krajowe i międzynarodowe, mogą zrzeszać nie tylko przedsiębiorstwa, ale i kraje np.

Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową.

 Syndykat – jest forma porozumienia, w ramach którego przedsiębiorstwa zachowują w znacznym stopniu swoją niezależność prawną i produkcyjną, ale pozbywają się niezależności handlowej.

 Trust – stanowi forme zrzeszenia przedsiębiorstw jednej lub kilku gałęzi, podporządkowanych wspólnemu związkowi. Wskutek tego przedsiębiorstwa te tracą całkowicie swoją niezależność

handlową, produkcyjną i prawną, stając się udziałowcami trustu.

 Koncern – to zrzeszenie wielkich przedsiębiorstw przemysłowych, handlowych i innych, podporządkowanych jednemu centrum finansowemu, skupiającemu akcje różnych

przedsiębiorstw.

 Konglomerat – stanowi formę współczesnego przedsiębiorstwa wielogałęziowego, obejmującego całe kompleksy przemysłowo – handlowe i finansowo – kredytowe. Wiąże je jedynie wspólny

zarząd i wspólna kontrola finansowa. Tworzone są poprzez łączenie potężnych przedsiębiorstw

kosztem wchłaniania słabszych.

36. Równowaga przedsiębiorstwa w warunkach niedoskonałej konkurencji W konkurencji niedoskonałej firmy mogą wchodzić i wychodzić z rynku gałęzi. Jeżeli na rynku w danej

gałęzi w krótkim czasie osiągalny jest zysk ekonomiczny to stanowi on skuteczny bodziec do wchodzenia

na ten rynek nowych firm ze swoimi substytutami i podejmowania walki konkurencyjnej z istniejącymi

na tym rynku firmami. Wejście nowych firm na rynek gałęzi spowoduje spadek popytu na produkty firmy

w tej gałęzi, a tym samym konieczność obniżenia ceny. Nowe firmy będą wchodzić na rynek tak długo,

aż zostanie zlikwidowana nadwyżka zysku

Cd… Równowaga przedsiębiorstwa w warunkach monopolu pt. 34

37. Pojecie oligopolu i zachowanie firm w oligopolu Oligopol – jako struktura rynku gałęzi w konkurencji niedoskonałej charakteryzuje się tym, że rynek

zdominowany jest przez kilka firm na tyle dużych, że mogą wpływać na cenę. Szczególnym przepadkiem

oligopolu może być duopol, ma on miejsce, gdy na rynku gałęzi działa tylko dwie firmy.

2 typy oligopolu:

 Oligopol wytwarzający jednorodny produkt, np. ołówek, miedz,  Oligopol wytwarzający zróżnicowany produkt np. samochody, komputery.

Zachowanie firm w oligopolu jest bardzo trudne do określenia z powodu stosowanych przez firmy

strategii postępowania w konkretnych przypadkach. Strategia firmy, ma na celu maksymalizację zysku,

zależy od reakcji pozostałych firm na rynku gałęzi. Na strategie firmy składa się szereg decyzji, takich

jak:

 Ilość produkcji,

docsity.com

 Cena produktu,  Reklama,  Czy i kiedy wprowadzić nową linie produkcji.

Zachowania firm w oligopolu:

 Kartel – gdy kilka firm pozostaje w zmowie co do warunków produkcji lub sprzedaży w celu maksymalizacji zysków,

 Rynek kontekstowy – firmy konkurują i bez większych przeszkód wchodzą na rynek gałęzi o wysokich zyskach ze swoim kapitałem .

38. Scharakteryzuj podstawowe czynniki produkcji Czynniki produkcji - (zwane również nakładami) to wszelkiego rodzaju dobra lub usługi

wykorzystywane w procesie produkcji. Dzielą się na:

Zasoby naturalne – dary przyrody używane w procesie produkcji i obejmujące – ziemie rolnicza i użytkową w innych gałęziach gospodarki, zasoby energetyczne i surowce oraz środowisko

naturalne,

Zasoby pracy – podejmujące potrzeby w procesie produkcji czas pracy ludzi różnych zawodów i różnych kwalifikacji,

Zasoby kapitału – składających się z wytworzonych przez gospodarkę dóbr gospodarczych, służących do produkowania innych dóbr.

39. Scharakteryzuj ogólna tendencję rozwojową gospodarki Pojęciem wyrażającym ogólną tendencję rozwojową gospodarki jest rozwój społeczno-gospodarczy -

wyraża on wzrost produkcji, siłach wytwórczych, poprawę w stosunkach społecznych, w środowisku

naturalnym oraz w systemie gospodarczym i społecznym. Rozwój ten dokonuję się w wyniku akumulacji

tj. przeznaczenia części dochodu narodowego na inwestycje produkcyjne i nieprodukcyjne, przyrost

środków obrotowych i rezerw oraz obsługę ujemnego salda bilansu handlowego. Na rozwój społeczno-

gospodarczy składa się rozwój gospodarczy i społeczny.

40. Istota i czynniki wzrostu gospodarczego Wzrost gospodarczy – jest podstawowym składnikiem rozwoju gospodarczego. Oznacza zmianę

strumieni dóbr i usług, zasobów gospodarczych oraz poprawę relacji ilościowych produkcji podziału dóbr

i usług, wyrażających wzrost ilości przypadających na każdego członka społeczeństwa.

Najważniejsze elementy wzrostu gospodarczego :

 Czynniki sprawcze powodujące zwiększenie strumieni dóbr i usług,  Stopa wzrostu gospodarczego, jako podstawowa wielkość strategiczna określającą tempo zmian,  Suma dóbr i usług przypadająca na jednego mieszkańca w danej gospodarce.

Najbardziej znanym formalnym wyrażeniem zależności miedzy efektem produkcji a czynnikami

produkcji jest funkcja produkcji Comba-Douglasa: Y = a*K*L1-

Wzrost na tempo (stopę) wzrostu gospodarczego: dY/Y=ddL/L Gdzie:

Y- produkt,

K –kapitał,

L – praca,

a – czynnik stały, określający stan postępu technicznego,

udział nakładu kapitału w wytworzeniu produktu Y,

1-udział nakładu pracy w wytworzeniu produktu Y.

41. Praca – jako czynniki wzrostu gospodarczego Wzrost gospodarczy kraju (PKB) zależy przede wszystkim od:

ilości wykonywanej pracy – uzależniona jest od liczby ludności danego kraju, determinowanej przyrostem naturalnym i saldem migracji, a także od struktury wiekowej ludności.

Stopa przyrostu naturalnego – jest różnicą miedzy stopą urodzeń (to przeciętna ilość urodzeń na tysiąc mieszkańców w danym kraju w ciągu roku) a stopa umieralności (to

docsity.com

przeciętna ilość zgonów na tysiąc mieszkańców w danym kraju w ciągu roku) w danym kraju

w ciągu roku

Struktura wiekowa – przedstawia liczebność poszczególnych roczników w danym roku z podziałem na mężczyzn i kobiety, z których składa się cała ludność kraju. Ludność w wieku

produkcyjnym to mężczyźni w wieku 18-64 lat i kobiety w wieku 18-59 lat.

wydajności pracy – wielkość fizyczna produktu lub jego wartość na jednostkę pracy. Stwarza możliwość uzyskania w tym samym czasie pracy zwiększonego produktu albo wytworzenie tej

samej wielkości produktu nakładem krótszego czasu pracy.

42. Kapitał jako czynnik wzrostu gospodarczego Kapitał – czynnik wzrostu gospodarczego (PKB) wytworzony w ramach systemu gospodarczego. Dobra

kapitałowe obejmujące w wyrażeniu rzeczowym maszyny, urządzenia produkcyjne, budynki, budowle, a

także zapasy materiałów i wyrobów gotowych. Zasoby kapitałowe mogą być powiększone w wyniku

inwestycji, a zwiększenie produktywności kapitału osiąga się przez postęp techniczny oraz zmiany

technologii produkcji. Oznacza to, że kapitał jest głównym czynnikiem wzrostu gospodarczego, który

może zostać powiększony w wyniku działalności wytwórczej.

43. Zasoby naturalne jako czynnik wzrostu gospodarczego Zasoby naturalne – dary przyrody używane w procesie produkcji i obejmujące – ziemie rolnicza i

użytkową w innych gałęziach gospodarki, zasoby energetyczne i surowce oraz środowisko naturalne,

 Odnawialne – np. lasy  Nieodnawialne – np. ropa naftowa,

Jeżeli zapotrzebowanie na dany surowiec jest niewielki w porównaniu do jego złóż, to zwykle eksploatuje

się tylko złoża dostępne, umożliwiające ponoszenie niższych kosztów wydobycia. Przy analizie zasobów

naturalnych jako czynniki wzrostu gospodarczego trzeba brać pod uwagę to, że:

 Z jednej strony istnieje duże zapotrzebowanie, które może w kilka lat doprowadzić biedne kraje do olbrzymiego bogactwa np. Arabia Saudyjska,

 Istnieją kraje, które pod względem PKB na jednego mieszkańca są najbogatszymi krajami świata, a nie posiadają prawie żadnych bogactw naturalnych, kraje te zawdzięczają swój rozwój

postępowi technicznemu, od którego zależy wielkość PKB możliwa do uzyskania przy

niezmiennej ilości wykorzystanej pracy, kapitału i bogactw naturalnych.

44. Postęp techniczny jako czynnik wzrostu gospodarczego Postęp techniczny – to zastosowanie w produkcji odkryć naukowych, wynalazków i innowacji

organizacyjno – technicznych, powodujących obniżenie kosztów własnych lub społecznych albo

podniesienie jakości produktu, aż do stworzenia nowego, lepiej zaspokajającego potrzeby odbiorcy.

Rozróżniamy 2 podstawowe rodzaje postępu technicznego, a mianowicie:

 Postęp techniczny w dziedzinie procesu produkcji – udoskonala sam proces produkcji poprzez oszczędność na czynnikach produkcji, powodując zmniejszenie kosztów społecznych

wynikających z zanieczyszczenia środowiska. Postęp ten oznacza zmniejszenie wartości sumy

nakładów czynników produkcji na wyprodukowanie określonej ilości danego wyrobu, albo tez

możliwość wyprodukowania większej ilości wyrobu przy tej samej wartości sumy nakładów

czynników produkcji.

 Postęp techniczny w dziedzinie produktu – ma na celu udoskonalenie samego produktu, podnoszącego jego wartość użytkową, żeby bardziej odpowiadał wymaganiom odbiorców niż

wyroby dotychczasowe, a jeśli chodzi o przedmioty lub narzędzia użytkowe, żeby zwiekszał ich

ergonomiczność.

45. Udowodnij teorię kosztów komparatywnych i wskaż możliwości jej stosowania we współczesnym funkcjonowaniu polskiej gospodarki.

Teoria kosztów komparatywnych – to teoria ekonomiczna wyjaśniająca mechanizm obustronnie

korzystnej międzynarodowej wymiany handlowej. Zgodnie z ta teoria decydujące znaczenie dla korzyści

czerpanych przez obydwu partnerów handlowych z wymiany ma względny stosunek kosztow produkcji

docsity.com

dóbr, będących przedmiotem wymiany w krajach partnerów, a nie bezwzględny poziom nakładów, jakie

w poszczególnych krajach należy ponieść na wytworzenie tych dóbr. Teoria ta opiera się na

następujących założeniach:

 Jedynym czynnikiem produkcji jest praca,  Doskonała konkurencja, pełne zatrudnienie,  Niezmienność warunków produkcji wpływających na różnice w kosztach wytwarzania,  Pełna różnorzędność krajów,  Pełna swoboda decydowania o strukturach wymiany.

Teoria koszów komparatywnych na podstawie 2 państw: Anglii i Portugalii:

Sukno Wino

Anglia

Portugalia

5

15

2

3

Nakład= 900= 300 (wino) + 600 (sukno)

Sukno : A = 600/5 = 120 120 + 40 = 160

P = 600/15 = 40

Wino : A = 300/2 = 150 150 + 100 = 250

P = 300/3 = 100

Anglia i Portugalia produkuja po jednym materiale. Nastepuje specjalizacja:

Sukno, zostaje produkowane przez Anglie:

900/5 = 180 (+20)

Wino, zostaje produkowane przez Portugalie:

900/3 = 300 (+50)

46. Podstawowe mierniki oceny gospodarki w skali makroekonomicznej. Produkt krajowy brutto (PKB) - obejmuje wartość dóbr finalnych i usług wytworzonych w

gospodarce danego kraju, niezależnie od obywatelstwa właściciela czynników produkcji.

Produkt narodowy brutto (PNB) - obejmuję całą wartość rynkową dóbr finalnych i usług

wytworzonych w gospodarce w danym okresie przez czynnik produkcji będące własnościa obywateli

danego kraju, niezależnie od miejsca (kraju) świadczenia usług przez czynniki produkcji. PNB= PKB

powiększonemu o dochody netto z tytułu własności zagranicą, które wydatkowane są w kraju.

Produkt narodowy netto (PNN)- jest obliczany przez odjęcie amortyzacji od PNB. Amortyzacja

oznacza wartość zużycia kapitału trwałego odpowiadająca wartości niezbędnej do jego odtworzenia. Do

amortyzacji dolicza się ponadto różnice zapasów tj. dóbr nagromadzonych na potrzeby przyszłej

produkcji lub sprzedaży.

Dochód narodowy (DN)- stanowi sumę dochodów obywateli kraju w postaci płac, zysków, rent

procentów i innych tego rodzaju dochodów z tytułu usług świadczonych przez czynniki produkcji.

DN=PNN pomniejszonemu o podatki pośrednie (np. podatek VAT lub akcyzy) i powiększonemu o

subsydia (dopłaty od państwa)

Dochód osobisty (DO)- obejmuję całkowitą sumę dochodów gospodarstw domowych przed

opodatkowaniem. Oprócz dochodów z tytułu usług świadczonych przez czynniki produkcji wlicza się do

niego dochody w postaci odsetek od kapitałów lokowanych w instytucjach państwowych i prywatnych

oraz płatności transferowe (emerytury, renty, stypendia) równocześnie odlicza zysk korporacji

pomniejszony o dywidendy oraz składki na ubezpieczenie społeczne.

Rozporządzalny lub dyspozycyjny osobisty (RDO lub DDO)- dochód osobisty pomniejszony o

podatek bezpośredni. Stanowi sumę, które gospodarstwo domowe może wydać na konsumpcję lub

przeznaczyć na oszczędności. Zrealizowane wpływy mogą odbiegać od wpływów przewidywanych,

który zaplanowane po stronie wydatków wyznaczają górne granice których nie wolno przekraczać. Nie

można dobrowolnie zmieniać przeznaczania planowanych wydatków.

47. Zdefiniuj podstawowe mierniki oceny funkcjonowania gospodarki i na ich podstawie oceń zmiany zachodzące w ostatnich latach w Polsce pyt.46

48. Budżet państwa i jego struktura

docsity.com

Budżet państwa – jest zestawieniem dochodów i wydatków na ustalony z góry okres, natomiast w

rozumieniu ustawowym budżet państwa jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i

rozchodów:

 Organów władzy państwowej, kontroli i ochrony państwa,  Sądów i trybunałów,  Administracji rządowej.

Deficyt budżetowy –wydatki przekraczają wielkość wpływów budżetowych.

Nadwyżka budżetowa – wpływy podatkowe przewyższają wydatki .

Budżet zrównoważony – wydatki budżetowe pokrywają się z dochodami.

Budżet jest zestawieniem dwustronnym jednak liczby występujące w nim po stronie dochodów i po

stronie wydatków.

T

G Równowaga

budżetowa

nadwyżka budz

200 G

deficyt budz wydatki panstwa - 200

200 600 1000 1400 Y

49. Funkcje pieniądza 1) Pieniądz jako środek wymiany - występuje przy transakcjach kupna - sprzedaży wówczas, gdy

sprzedawca za przekazany nabywcy towar otrzymuje zapłatę w pieniądzu. Niegdyś takie transakcje

dominowały w procesie wymiany towarów - obecnie coraz rzadziej występują w obrocie

gospodarczym gdyż zaczynają dominować transakcje bezgotówkowe. Transakcje gotówkowe

występują w krajach o rozwiniętej gospodarce tylko przy sprzedaży detalicznej towarów oraz przy

świadczeniu usług klientom indywidualnym, coraz częściej wypierane są przez transakcje

kredytowe. Z tego względu pieniądz pełni funkcję środka wymiany w coraz mniejszym zakresie

obrotu towarowego.

2) Pieniądz jako miernik wartości - wartość wszystkich towarów przeliczona jest na pieniądz. Pełniąc tę funkcję pieniądz staje się „wspólnym mianownikiem dla wyrażania wartości towarów

pozwalającym przejść od systemu cen relatywnych do systemu cen absolutnych (np. l kg winogron

= 6,0 zł, l kg bananów = 3,0 zł), co pozwala ustalić wartość realną towarów. Pieniądz w tej funkcji

staje się jednostką obrachunkową. Z funkcji miernika wartości można wyprowadzić pochodną

funkcji pieniądza jako "środka wyrażania cen". Ze względu na fakt, że za pomocą pieniądza można

mierzyć ceny wszystkich dóbr, jest on również przydatny przy określaniu realnej wartości dóbr oraz

systemu cen.

3) Pieniądz jako środek płatniczy - za jego pomocą można bowiem regulować zobowiązania. Niektóre z nich są regulowane równocześnie z nabyciem towaru lub usługi, a inne z opóźnieniem.

Pieniądz służy także do zapłaty zobowiązań nie wynikających z nabycia towaru, ale z innych

tytułów, np. z tytułu umowy o pracę, podatków i opłat publicznych, kredytów bankowych i

pożyczek.

4) Pieniądz jako środek przechowywania wartości (czyli tezauryzacji) - pieniądz może być gromadzony w postaci oszczędności, pod warunkiem, że nie traci zbyt szybko na wartości w

wyniku wzrostu cen.

50. Metody oddziaływania banku centralnego na gospodarkę W gospodarce rynkowej bank centralny pełni pięć zasadniczych funkcji:

1) jest odpowiedzialny za emisje pieniądza papierowego i jego ilości,

docsity.com

2) reguluje podaż pieniądza w obiegu 3) reguluje stopę procentową 4) wpływa na kurs wymiany walut 5) kontroluje działalność innych banków.

Rola banku centralnego w życiu ekonomicznym kraju polega przede wszystkim na:

1) regulowaniu podaży pieniądza 2) regulowaniu stopy procentowej

Operacje banku centralnego w gospodarce polegają na:

 Sprzedaży na rynku pieniężnym obligacji państwowych - występują wtedy, gdy bank centralny chce zmniejszyć podaż pieniądza (MS), a to z kolei podwyższenie realnej stopy procentowej. W

tym celu bank centralny musi zaoferować niższą cenę obligacji niż obecnie obowiązująca.

 Kupno na rynku pieniężnym obligacji państwowych - występuje wtedy, gdy bank centralny chce zwiększyć podaż pieniądza (MS), a to z kolei obniżenie stopy procentowej.

51. Podstawowe rodzaje bezrobocia i ich wpływ na funkcjonowanie polskiej gospodarki 1) Bezrobocie jawne – zjawisko ekonomiczne polegające na tym, ze część osób w wieku

produkcyjnym, zdolnym do pracy i gotowych do podjęcia pracy odpowiadającej typowym

warunkom w gospodarce z różnych przyczyn nie pracuje i poszukuje pracy.

2) Bezrobocie ukryte – obejmuje ludzi niepełno zatrudnionych i zniechęconych do pracy, którzy przestali szukać pracy po dłuższym otrzymywaniu odmów i w związku z tym nie są uznane za

bezrobotnych, ponieważ nie próbują aktywnie poszukiwać pracy.

3) Bezrobocie klasyczne (płacowe) – nie dopuszcza, ewentualności istnienia bezrobocia, bo u podstaw mechanizmu ustalania się pełnego zatrudnienia stoją pewne zasady postępowania

pracodawców i pracowników.

bezrobocie naturalne – dopuszcza istnienie równowagi na rynku pracy. Wyrażają oni pogląd, że jeśli bezrobocie nie przekracza naturalnej stopy bezrobocia, to na rynku pracy

realizuje się tendencja do równowagi oraz istnieje pełne zatrudnienie.

4) Bezrobocie keynesowskie – upatrują przyczyn bezrobocia w niedostatecznym popycie na dobra i usługi. W związku z tym, że popyt jest niewystarczający do zakupienia całej wytworzonej

produkcji, to przedsiębiorcy zmuszeni są obniżać poziom produkcji i zwalniać pracowników do

poziomu wyznaczonego przez efektywny popyt, jeśli nie chcą zbankrutować.

5) Bezrobocie dobrowolne – występuje w warunkach, gdy rynek pracy jest w równowadze, a część osób nie wyraża zgody na podjęcie pracy za płacę równoważącą rynek pracy. Do bezrobocia

dobrowolnego zalicza się bezrobocie frykcyjne i strukturalne.

Bezrobocie przejściowe (frykcyjne) – występuje wtedy gdy ludzie przechodzą z jednego miejsca pracy na drugie, wymagające podobnych kwalifikacji.

Bezrobocie strukturalne – spowodowane jest potrzeba znacznych zmian kwalifikacji pracowników, wywołanych innowacjami technologicznymi lub zmianami względnej

konkurencji danej gałęzi przemysłu

6) Bezrobocie przymusowe – występuje w warunkach, gdy osoby bezrobotne są skłonne podjąć prace za ukształtowaną na rynku płace, lecz nie mogą znaleźć zatrudnienia.

Bezrobocie koniunkturalne – jest związane z cyklicznymi zbyt regularnymi, przemianami okresami ożywienia i recesji

52. Źródła i przyczyny bezrobocia Wyróżnia się 2 podstawowe źródła bezrobocia:

1) Niedopasowanie strukturalne jako źródło bezrobocia - może występować zarówno w sytuacji równowagi na rynku pracy, jak też w sytuacji braku równowagi na rynku pracy

 Bezrobocie dobrowolne: frykcyjne, strukturalne. 2) Nadwyżka podaży nad popytem na sile robocza jako źródło bezrobocia.

 Bezrobocie klasyczne: naturalne,  Bezrobocie keynesowskie.

53. Pojęcie i sposoby mierzenia bezrobociaStopa bezrobocia – to stosunek liczby ludzi uznanych za bezrobotnych do liczby ludzi wchodzących w

skład sil roboczych, wyrażony w procentach.

docsity.com

Naturalna stopa bezrobocia – minimalny procent siły roboczej, którzy nie znajdują zatrudnienia z

powodu strukturalnych problemów gospodarki i przechodzenia miedzy poszczególnymi miejsca pracy

Występują rożne rodzaje bezrobocia, w których najczęściej przyjmuje się ze o istocie bezrobocia

decydują 3 cechy charakterystyczne osób w wieku produkcyjnym:

1) bezrobocie odnosi się do osób zdolnych do pracy i gotowych do jej podjęcia na typowych warunkach występujących w gospodarce,

2) bezrobocie odnosi się do osób pozostających bez pracy, a więc nie wykonujących pracy najemnej i nie pracujących na własny rachunek

3) bezrobocie odnosi się do osób poszukujących pracy, co w praktyce oznacza, że są one zarejestrowane w urzędzie pracy jako bezrobotni

Bezrobocie jawne – zjawisko ekonomiczne polegające na tym, ze część osób w wieku produkcyjnym,

zdolnym do pracy i gotowych do podjęcia pracy odpowiadającej typowym warunkom w gospodarce z

różnych przyczyn nie pracuje i poszukuje pracy.

Bezrobocie ukryte – obejmuje ludzi niepełno zatrudnionych i zniechęconych do pracy, którzy przestali

szukać pracy po dłuższym otrzymywaniu odmów i w związku z tym nie są uznane za bezrobotnych,

ponieważ nie próbują aktywnie poszukiwać pracy.

Miarą poziomu bezrobocia w gospodarce jest stopa bezrobocia wyrażająca procentowy stosunek liczby

osób bezrobotnych do zasobów siły roboczej, co można ująć w postaci wzoru:

Stopa bezrobocia= U/Z*100=U/P+U*100 Gdzie: Z -zasoby siły roboczej

P -osoby zatrudnione

U -osoby bezrobotne Oznacza to, ze na poziom bezrobocia w gospodarce wpływają takie czynniki jak:

 relacja między zasobami siły roboczej a liczbą ludności w wieku produkcyjnym

 liczba ludności w wieku produkcyjnym

 wielkość zatrudnienia

54. Koszty i korzyści bezrobociaSpołeczne koszty bezrobocia – jest przede wszystkim utrata realnego produktu na skutek niepełnego

wykorzystania zdolności produkcyjnych gospodarki. Miarą tych kosztów jest różnica między wielkością

PKB osiąganą przy pełnym zatrudnieniu, a wielkością PKB osiąganą w danej chwili przy istniejącym

niedobrowolnym bezrobociu.

Do społecznych kosztów bezrobocia trzeba także zaliczyć:

 zahamowanie inwestycji, prowadzące w efekcie do ograniczenia wzrostu gospodarczego w długim okresie oraz do spowolnienia postępu technicznego

 nieefektywną alokację zasobów, stanowiącą skutek zwiększenia płatności transferowych (zasiłki dla bezrobotnych, wszelkiego rodzaju pomoc społeczna), nie dających efektów ekonomicznych.

 różne negatywne zjawiska społeczne, jak: strajki, lokauty, a nawet rozruchy społeczne. Społeczne korzyści bezrobocia – wiążą się przede wszystkim z regulacyjną rolą rynku pracy. Mimo

pewnych ograniczeń spowodowanych sztywnością płac, bezrobocie sprzyja naturalnej realokacji siły

roboczej, wymuszonej przez postęp techniczny, rozwój gospodarczy i zmiany strukturalne. Ponadto w

krótkim czasie zjawisku nasilenia bezrobocia z reguły towarzyszy osłabienie inflacji.

Prywatne koszty bezrobocia - wiążą się przede wszystkim z obniżeniem dochodów, gdyż nawet gdy

bezrobotny otrzymuje zasiłek, to nie rekompensuje on strat spowodowanych utrat a wynagrodzenia za

prace. Spowodowane bezrobociem obniżenie dochodów prowadzi w konsekwencji do obniżenia siły

nabywczej i pogorszenia sytuacji materialnej osób pozostających bez pracy. Kosztem bezrobocia jest

także to, że wywołuje ono stresy psychiczne związane z poszukiwaniem pracy oraz pogorszenie

atmosfery rodzinnej jako skutku frustracji.

Prywatne korzyści bezrobocia – zwłaszcza bezrobocia dobrowolnego, polegają na tym, że osoby

przebywające na bezrobociu mają więcej wolnego czasu, który mogą przeznaczyć na pracę w

gospodarstwie domowym, na dokształcanie i korzystanie z kulturalnego wypoczynku. Część tego

wolnego czasu przeznaczają na poszukiwanie nowej pracy, mając więcej szans na znalezienie lepszej

pracy.

55. Bezrobocie w polskiej gospodarce

docsity.com

Cecha charakterystyczna dotychczasowego procesu transformacji rynkowej polskiej gospodarki było

pojawienie się wysokiego, zwiększającego się poziomu bezrobocia Polsce istnieje bezrobocie które

szacuje się na 1,3 mil osób. Wysoki poziom bezrobocia w Polskiej gospodarce ma 3 podstawowe źródła

 Warunki startu, jakie miały miejsce na początku rynkowej transformacji.\  Konieczność zwalczania hiperinflacji przy pomocy radykalnego „szokowego” pakietu

antyinflacyjnego,

 Urzeczywistnienie kompleksowego programu właściwych reform rynkowych.

56. Pojęcie, rodzaje i sposoby mierzenia inflacjiInflacja – trwały wzrost ogólnego poziomu cen przy uwzglednieniu zmiany jakości towarów w pewnym

okresie czasu powoduje zarówno straty jak i korzyści.

Inflacja – zjawisko ekonomiczne związane z obiegiem pieniądza pierwotnego, polegające na zwiększeniu

ilości pieniędzy w obiegu w stopniu silniejszym od wzrostu masy towarowej

Rodzaje inflacji:

1) inflacja umiarkowana – oznacza, ze powolny wzrost cen, mniejszych niż 10% rocznie, w związku, z czym da się ona kontrolować i nie powoduje zbyt dużych zakłóceń w procesach gospodarczych,

2) inflacja strukturalna – ogólnego poziomu cen, gdy producenci nie mogą sprawnie zmieniać struktury produkcji w odpowiedzi na zmiany struktury gospodarki,

3) inflacja krocząca występuje wtedy, gdy jej poziom osiąga rozległe wartości dwucyfrowe (od 10 do 99%); inflacja ta często umyka kontroli i podlega dalszemu samo przyspieszeniu,

4) inflacja pelzajaca – charakteryzuje się najniższa stopa wzrostu cen. Poniżej 1% maleje, 5) inflacja galopująca – mieści się w przedziale wzrostu poziomu cen od 1 do 15% miesięcznie, 6) hiperinflacja – charakteryzuje się tempem wzrostu cen przekraczających 50% miesięcznie, 7) inflacja nabywców (ciągniona przez popyt) – występuje wtedy, gdy całkowita wielkość

planowanych wydatków wzrasta szybciej niż całkowita wielkość produkcji.

8) Inflacja kosztowa (pchana przez koszty) – pojawia się wtedy, gdy złożone sa ograniczenia na podaz jednego lub kilku zasobow lub tez, gdy cena jednego lub kilku zasobów zostaje zwiększona.

57. Podstawowe rodzaje inflacji i ich wpływ na funkcjonowanie polskiej gospodarki pyt.56

58. Inflacja a bezrobocie (krzywa Phillipsa) Zależność pomiędzy bezrobociem a inflacja – badania wykazały ze w okresie do II Wojny Światowej

bezrobocie i inflacja były zjawiskiem substytucyjnymi, a wiec wzrost bezrobocia ograniczał inflacje, a

spadek bezrobocia nasilał inflacje. Po II Wojnie Światowej istnieniu bezrobocia towarzyszyła inflacja,

albo też łączenie bezrobocia i inflacji występuje recesyjnie.

Na przełomie lat 50 i 60 ekonomista Philips dokonał próby skwalifikowania empirycznego związku

pomiędzy wielkością bezrobocia a tempem wzrostu cen i płac. Teoria Philipsa głosi, że bezrobocie i

inflacja są wzajemnie od siebie zależne. Bezrobocie jest wyższe niż inflacja i odwrotnie. Zależność

miedzy bezrobociem a inflacją występują w krótkim i długim okresie czasu.

Bezrobocie a inflacja w krótkim okresie: pokazuje możliwość wyboru miedzy większym bezrobociem

a mniejsza inflacja i większą inflacja a mniejszym bezrobociem.

Krótkookresowa krzywa Philipsa (SPC)

II SPC punkt E odpowiada warunkom, długiego okresu, kiedy:

1) Podaz pieniądza i naturalna stopa sa stale, 2) Przy pełnym zatrudnieniu inflacja (II) jest równa zeru, 3) Nominalna stopa procentowa (r) odpowiada

równowadze na rynku pieniądza

E 4) Występuje również równowaga na rynku dóbr i usług

U’ U

Bezrobocie a inflacja w krótkim okresie: nie występuje substytucja miedzy stopa inflacji a stopa

bezrobocia. W przepadku pojawienia się inflacji wszystkie wielkości nominalne dostosowują się do niej i

wzrastają w tym samym tempie. W długim okresie inflacja nie obniża realnej podaż pieniądza, ani

realnych plac.

Długookresowa krzywa Philipsa (LPC)

LPC

docsity.com

E

SPC

U’ U

59. Klasyczny cykl koniunkturalnyKlasyczny cykl koniunkturalny, obejmował cztery fazy:

faza kryzysu przejawia się w postaci załamania gospodarczego w wyniku zachowania proporcji gospodarczych i pojawienia się względnej nadwyżki produkcji, tj. przewagi globalnej i podaży

nad globalnym popytem.

faza depresji, następuje zrównanie globalnych wielkości podaży i popytu na skutek ograniczenia produkcji i dostosowywania podaży do niskiego efektywnego popytu. Pojawia się stabilizacja

przy niskich wielkościach ekonomicznych, stwarzając przesłanki do wzrostu produkcji.

faza ożywienia charakteryzuje się szybkim wzrostem wszystkich wielkości gospodarczych, a przede wszystkim inwestycji i zatrudnienia., popytu globalnego i produkcji, która wkrótce

przekracza poziom sprzed kryzysu.

faza rozkwitu charakteryzuje się wysokim poziomem produkcji, inwestycji i zatrudnienia. Stopniowe wyczerpywanie się tanich zasobów produkcji powoduje wzrost cen i płac, a w ślad za

tym kosztów produkcji. Przy końcu tej fazy występują pierwsze przejawy nadprodukcji i

rozpoczyna się nowy kryzys.

TREND

wielkość

produkcji

1 2 3 4

lata

60. Współczesny cykl koniunkturalnyWspółczesny cykl koniunkturalny, składa się z 2 faz:

Ekspansji (boom) – odznacza się szybkim wzrostem wielkości ekonomicznych, popytu konsumenckiego, produkcji, inwestycji, zatrudnienia i plac, a także poziomu cen. Wzrasta

opłacalność produkcji.

Recesji – zaczyna się od spadku popytu konsumpcyjnego, który powoduje wzrost zapasów i spadek produkcji (dochodu). Następnie spadek popytu na prace i wzrost bezrobocia, a w ślad za

tym tanieje kapitał, zmniejsza się zaopatrzenie na kredyt inwestycyjny.

Oraz 2 punktów zwrotnych:

Szczytu (pułapu),  Dna (depresji). Y szczyt

dno

ekipa recesja

nsja

docsity.com

t

61. Istota i przebieg cyklu koniunkturalnego w gospodarce Cyklem koniunkturalnym - nazywamy powtarzające się wahania istotnych składników życia

gospodarczego. Rytmiczność jest najważniejszą cechą cyklu, ponieważ decyduje o uznaniu go za

prawidłowość rozwoju. Niektórzy ekonomiści, uważali ze cykl koniunkturalny jest nieodłączną cechą

dynamicznie rozwijającej się gospodarki.

Klasyczny cykl koniunkturalny – pyt. 59

Współczesny cykl koniunkturalny – pyt. 61

62. Podstawowe fazy cyklu koniunkturalnego w gospodarce. Na przebieg cyklu koniunkturalnego w gospodarce najważniejszy wpływ ma polityka fiskalna i polityka

pieniężna banku centralnego. Polityka fiskalna rządu, ograniczająca wahania koniunkturalne sprowadza

się do tego, że:

W fazie ekspansji (boom) – celem jest niedopuszczenie do „przegrzania gospodarki”, rząd podejmuje działania zwiększające dochody budżetowe i ograniczające wydatki budżetowe, o

przyczynia się do zmniejszenia popytu inwestycyjnego i konsumpcyjnego, a to z kolei do

obniżenia poziomu zatrudnienia i produkcji oraz zahamowania wzrostu cen.

W fazie recesji – celem jest pobudzenie aktywności gospodarczej, rząd realizuje stymulacyjną politykę fiskalną, polegająca na obniżeniu podatków i zwiększeniu wydatków budżetowych, w

rezultacie czego następuje wzrost inwestycji i konsumpcji oraz zatrudnienia i produkcji.

63. Zdiagnozuj obecną kondycję polskiej gospodarki wykorzystując kategorie klasycznego i współczesnego cyklu koniunkturalnego oraz inne wielkości makroekonomiczne

64. Scharakteryzuj obecne funkcjonowanie polskiej gospodarki wykorzystując podstawowe kategorie ekonomiczne takie jak bezrobocie, inflacja, poziom PKB, stopy procentowe i inne.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome