Sposoby finansowania działalności gospodarczej - Notatki  - Finanse - Część 2, Notatki'z Finanse. Cracow University of Economics
Kamila_S
Kamila_S26 February 2013

Sposoby finansowania działalności gospodarczej - Notatki - Finanse - Część 2, Notatki'z Finanse. Cracow University of Economics

PDF (549.4 KB)
12 strona
1Liczba pobrań
580Liczba odwiedzin
Opis
Notatki dotyczące finansowania czyli mobilizowania kapitału niezbędnego do przeprowadzenia określonej czynności, określonego działania gospodarczego pojęcie odnosi się do sfery finansowania handlu międzynarodowego
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 12
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

przedsiębiorstwa forfaitingowe nabywające wierzytelności od ekspertów z całego świata. Dominacja Zurychu jako rynku punktowego forfaitingu utrzymała się do połowy lat 70. Współcześnie również jest to bardzo ważny rynek, obok rynku londyńskiego. Oprócz tego instytucje forfaitingowe znajdują się na rynkach: paryskim, frankfurckim, amsterdamskim, wiedeńskim; a poza Europą : nowojorski, singapurski, hongkongski, tokijski.

 PODMIOTY FORFAITINGU  Forfaitingiem zajmują się rozliczne instytucje forfaitingowe:

- wyspecjalizowane instytucje forfaitingowe najczęściej zorganizowane w formie spółek kapitałowych (z o.o. lub S.A.),

- banki komercyjne (w ten sposób dywersyfikują uniwersalizują swoją działalność), - kasy oszczędności.

 W ten sposób tworzy się rynek pierwotny. Rynek pierwotny jest tworzony przez transakcje zawierane przez eksporterów – zbywców wierzytelności i pierwotnych nabywców wierzytelności (czyli wyżej wymienionych).

 Wierzytelności nabyte pierwotnie mogą być dalej sprzedawane na rynku- tworzy się wówczas rynek wtórny forfaitingu. Na rynku po jednej stronie występują pierwotni nabywcy wierzytelności eksportowych, a po drugiej stronie kolejni nabywcy: - fundusze inwestycyjne poszukujące rentownych lokat, - tzw. hedge – funds  fundusze o podwyższonym ryzyku, wybitnie spekulacyjne, - zakłady ubezpieczę poszukujące rentownych lokat, - fundacje prowadzące działalność gospodarczą, - osoby fizyczne.

 Na rynku forfaitingowym działa wiele instytucji oferujących różne produkty.....  Wierzytelności nabywane przez instytucje forfaitingowe są zazwyczaj ucieleśniane w formie

weksla. (Dlatego niektórzy utożsamiają forfaiting z dyskontem a forfait wekslów - jednak nie jest to do końca właściwe, ponieważ forfaiting może być również realizowany w odniesieniu do wierzytelności, które są niewekslowe- są w formie książkowej, nie są zabezpieczone, mimo to przeważają operacje dyskonta weksli a forfait). Istnieją weksle własne lub trasowane.

1. Weksel własny  Jest bezwarunkowym przyrzeczeniem zapłaty określonej sumy pieniężnej w określonym

czasie i w określonym miejscu osobie uprawnionej.  Weksel własny wystawia dłużnik zobowiązując się bezwarunkowo do zapłaty sumy

wekslowej wierzycielowi.  W odniesieniu do forfaitingu: weksel wystawia importer zobowiązując się do zapłaty

eksporterowi za otrzymane na kredyt towary określonej pewnej sumy pieniężnej. Eksporter otrzymawszy ten weksel własny importera może zechcieć zbyć ten weksel na rynku forfaitingu, wtedy to zbycie następuje za pomocą dyskonta a forfait weksla własnego wystawionego przez importera na rzecz eksportera. To zbycie odbywa się za pomocą indosu. (Wiele weksli występujących w obrocie międzynarodowym są to weksle na zlecenie, a więc zbywane przez indos).

 Indos- pisemne oświadczenie woli umieszczone na dokumencie (tu: wekslu) zawierające co najmniej podpis zbywcy, a świadczącym o przeniesieniu praw z dokumentu (weksla) ze zbywcy na nabywcę.

 Tego, który zbywa weksel przez indos nazywamy indosantem, tego który nabywa weksel przez indos- indosatariuszem.

 Indos może występować bez ujawnienia nabywcy, wtedy jest indosem in blanco (wystarczy podpis zbywcy i wręczenia weksla następnej osobie, aby można było skutecznie przenieść prawa ze zbywcy na nabywcę w przypadku weksla (tu: własnego).

 Eksporter zbywając weksel umieszcza w klauzuli indosowej (oprócz zwykłego podpisu i ewentualnego wskazania następnej osoby- indos kwalifikowany lub imienny, wskazujący nabywcę) umieszcza klauzulę bez regresu albo inną równoznaczną z tą klauzulą, zgodnie bowiem z prawem wekslowym, jeżeli zbycie nastąpiło bez regresu, to znaczy, że indosant zbywający ten weksel wyłącza swoją odpowiedzialność za zapłatę weksla i nie służy w związku z tym następcom wekslowym prawo regresu w stosunku do eksportera- zbywcy przez indos weksla własnego, jeśli jest stosowane postępowanie zwrotne; czyli ostatni, który prezentował weksel dłużnikowi nie otrzymał zapłaty, to idzie do kolejnego, a ten

docsity.com

jeszcze do kolejnego itd., ale w postępowaniu tym jest wyłączony eksporter jako zbywca weksla przez indos w formie dyskonta a forfait.

 Weksel własny może być zawsze zbyty ostatecznie i bezpowrotnie jeśli jest zastosowana klauzula „bez regresu”.

2. Weksel ciągniony  Inaczej weksel trasowany, trata.  Jest to bezwarunkowe polecenie zapłaty skierowane przez wystawcę do dłużnika określonej

sumy pieniężnej, w określonym czasie i w określonym miejscu osobie uprawnionej. Tą uprawnioną osobą w wekslu trasowanym może być sam wystawca weksla, jak i wskazana przez niego w dokumencie osoba trzecia, na rzecz której lub na zlecenie której dłużnik powinien sumę wekslową zapłacić.

 Wystawcę weksla trasowanego nazywamy trasantem, dłużnika wekslowego trasatem, a osobę uprawnioną do otrzymania sumy wekslowej remitentem. W wielu wypadkach weksel trasowany jest wystawiany na zlecenie własne, co oznacza że trasant i remitent to ta sama osoba (w forfaitingu – eksporter).

 To bezwarunkowe polecenie zapłaty kierowane przez eksportera do importera musi być zaakceptowane, czyli importer musi umieścić na blankiecie wekslowym swoje uhonorowanie tego długu, czyli zamieścić klauzulę „akceptuję” albo „przyjmuję” i opatrzyć to własnym podpisem – jest to jednoznaczne z przyjęciem długu. Dopiero po akceptacji weksla i zwróceniu tego weksla trasowanego eksporterowi, może on uruchomić dyskonto a forfait – czyli jako indosant weksla trasowanego zbywa ten weksel następnej osobie, zamieszcza w klauzuli indosowej klauzulę „bez regresu”, w związku z tym jako indosant weksla trasowanego nie odpowiada za zapłatę weksla.

Zgodnie z prawem wekslowym istnieje wyraźna różnica między wekslem zwykłym a trasowanym. Prawo wekslowe wyraźnie stanowi, że nie może się uwolnić od zapłaty weksla jego wystawca., Wszystko jedno kto jest wystawcą weksla. Czyli ani dłużnik w wekslu własnym, a nie wierzyciel w wekslu trasowanym nie może się uwolnić od odpowiedzialności za zapłatę weksla. W wekslu ciągnionym eksporter wystawiający ten weksel może uwolnić się od odpowiedzialności jako indosant, ale nigdy jako wystawca. Stąd też należy uważać dyskontując a forfait weksle trasowane, z kim ma się do czynienia – kto jest nabywcą weksla. Ważne jest, aby mieć pewność, że instytucja forfaitingowa nabywając weksel a forfait zrezygnuje z regresu, choć zgodnie z prawem wekslowym będzie miała prawo dochodzić roszczenia od eksportera, pierwotnego zbywcy weksla trasowanego (gdyby chciała to może). Dodatkowym zabezpieczeniem w takim wypadku dla eksportera może być oświadczenie woli w formie pisemnej instytucji forfaitingowej, iż rezygnuje z prawa regresu. Ale takie dodatkowe oświadczenie jest bezskuteczne z punktu widzenia prawa wekslowego – nie jest brane za podstawę i jeżeli instytucja forfaitingowa zwróci się z regresem do eksportera, to on musi wówczas zapłacić. Tylko, może wtedy na zasadzie roszczenia cywilno prawnego dochodzić swoich praw od instytucji forfaitingowej. Jeżeli dłużnik nie zapłaci, wówczas wierzyciel może dokonać protestu tego weksla (stwierdzić przed sądem bezskuteczność domagania się zapłaty sumy wekslowej). Tytuł wykonawczy jest przyznawany komornikowi, który ściąga wierzytelność od dłużnika.  Zabezpieczenia wierzytelności:

- poręczenie (awal) wekslowe – na wekslu poręczyciel wekslowy (awalista) umieszcza klauzulę, w której poręcza za określoną osobę. „Poręczam za”. Wtedy całym swoim majątkiem do wysokości udzielonego poręczenia ręczy za zobowiązania osoby, za którą poręczył, najczęściej dłużnika. Jeżeli poręczyciel wekslowy nie wskazał za kogo poręcza to zgodnie z prawem wekslowym, poręcza za wystawcę, czyli głównego dłużnika wekslowego w wekslu własnym i wierzyciela w wekslu ciągnionym.

- Poręczenie cywilno – prawne – rodzaj zobowiązania osobistego, poręczyciel cywilno – prawny wskazuje, do jakiej sumy i za kogo ręczy.

- Gwarancja bankowa – wystawiona przez bank, który w treści gwarancji zobowiązuje się do zapłacenia określonej sumy pieniężnej, jeśli zajdą okoliczności wskazane gwarancja, np.: dłużnik nie wywiąże się z zapłaty określonej sumy, wówczas, po udowodnieniu braku zapłaty, musi to uczynić, działając z należytą starannością i w dobrej wierze bank, który tę gwarancję wystawił. Gwarancje bankowe są skodyfikowane, w Polsce umowa z 29.08.97 – prawo bankowe.

docsity.com

- Akredytywy dokumentowe z odroczonym terminem zapłaty – akredytywa dokumentowa jest samodzielnym zobowiązaniem banku do zapłaty, lub zabezpieczenia zapłaty pod warunkiem złożenia dokumentów dodatkowych zgodnych z akredytywą i w terminie jej ważności. Te akredytywy dokumentowe są przede wszystkim wykorzystywane w krajach anglosaskich, oraz w Niemczech, mniej stosowane w Polsce.

Instytucje forfaitingowe kupują tylko te wierzytelności, które w ich opinii są dobrze zabezpieczone, jako że przejmują wierzytelności o mocno odroczonym terminie zapłaty.

 Przedmiotem forfaitingu są przede wszystkim wierzytelności średnioterminowe – do 5 lat. Krótkoterminowe tylko o okresie rozliczenia nie krótszym niż 6 miesięcy W określonych sytuacjach mogą być kupowane wierzytelności do 7 lat, a w ekstremalnych do 10 lat. Jedna z największych instytucji forfaitingowych London Forfaiting Public Ltd Co kupuje wierzytelności z okresem rozliczenia najwyżej do 7 lat. W Polsce również do 7 lat.  Dla instytucji forfaitingowych dodatkową, pomocną informacją mogą być klasyfikacje

ryzyka kraju dokonywane przez wyspecjalizowane instytucje. Znane są tzw. rating lists sporządzane przez miesięczniki gospodarcze, jak Euro Money czy Instytution Investor, lub instytucje międzynarodowe, czy też niezależne instytucje badawcze. Najbardziej znane są klasyfikacje, które dwa razy w roku (w marcu i we wrześniu) sporządza Euro Money. Zgodnie z tymi klasyfikacjami każdy kraj jest oceniany w skali 0-100 punktów. 100 punktów – brak ryzyka, 0 punktów – wyłącznie ryzyko(np.: Korea Pn. przybliżona do 0, a Holandia czy Szwajcaria do 100, USA  80). Instytucje forfaitingowe przyjmują, że dopiero 33 punkty skłaniają do nabycia wierzytelności, chociaż każda transakcja jest rozpatrywana oddzielnie.

Formy nawiązania współpracy między eksporterem a instytucją forfaitingową.  Każda transakcja jest niezależna, zawierana jest oddzielna umowa (nie tak jak w faktoringu

– umowa obejmowała wszystkie transakcje w określonym czasie) eksporter zamierzający przeprowadzić operację forfaitingu powinien odpowiednio wcześniej nawiązać współpracę z instytucją forfaitingową, tak by mógł uzyskać jej opinię co do klauzul płatności zawartych w kontrakcie i wiedzieć w jakiej walucie wyrazić wierzytelności, aby ułatwić finansowanie. Eksporter może uzyskać od instytucji forfaitingowej taką niewiążącą listę stawek dyskontowych, które będą zastosowane np.: dyskonta a forfait weksla. Lista ta nie ma wiążącego charakteru.

 Opcja Instytucja forfaitingowa może wystawić eksporterowi opcję na umowę forfaitingową. Opcja jako umowa niesymetryczna daje tylko prawa nabywcy, a tylko zobowiązaniami obciąża wystawcę opcji. Za udzieloną opcję eksporter płaci instytucji forfaitingowej cenę opcji, czyli tzw. premię opcyjną. Wtedy instytucja forfaitingowa w okresie życia tej opcji jest związana warunkami, jest więc ona wiążąca dla instytucji forfaitingowej, a niewiążąca dla eksportera, choć może on na podanych w opcji warunkach tę umowę definitywnie zawrzeć. Opcje są przyznawane na okresy krótkie, nie dłuższe jak dwutygodniowe.  Promesa forfaitingowa Eksporter może mieć przyznaną promesę forfaitingową, co oznacza, że jest to umowa wiążąca obie strony, choć możliwa dla obu stron do wykonania, jak i niewykonania. Jeżeli promesa zostanie przyznana, oznacza to, że w określonym terminie instytucja forfaitingowa zobowiązuje się te wierzytelności kupić na warunkach podanych w promesie.  Umowa Na mocy tej umowy instytucja forfaitingowa przejmuje wierzytelności, dyskontuje – płaci sumę weksla pomniejszoną o koszty finansowe. Forfaiting jest drogą formą finansowania, gdyż dotyczy co najmniej średniego okresu i jest związany z określonym ryzykiem. Dlatego stawki forfaitingowe są wyższe od stawek dyskontowych. Porównanie faktoringu i forfaitingu.

CECHY FAKTORING FORFAITING Istota nabycie wierzytelności z

przejęciem, albo bez przejęcia ryzyka przez faktora (dominują wierzytelności

nabycie wierzytelności eksportowych bez regresu wobec eksportera (tylko forma finansowania eksportu)

docsity.com

krajowe) Okres wierzytelności Z reguły do 90 dni Z reguły 6 miesięcy do 5 lat Waluty większość Z reguły USD, DEM, CHF

(Euro nie zastąpiło DEM na rynku forfaitingu)

Zakres finansowania Z reguły do 80% (zaliczkowanie)

wartość nominalna wierzytelności minus dyskonto

Ryzyko del credere obciąża

faktora albo faktoranta instytucję forfaitingową

Ryzyko polityczne obciąża z reguły faktoranta instytucję forfaitingową Koszty prowizja powiększona o

koszty finansowania koszty odpowiedniego refinansowania powiększone o premię za ryzyko

Tytuł wierzytelności z reguły towary konsumpcyjne, usługi

z reguły dobra inwestycyjne

 Forfaiting w Polsce:

- Mała powszechność w Polsce; - Znajduje się w ofercie niektórych baków: Bank Handlowy w Warszawie, Kredyt Bank,

operacje natomiast rzadko są realizowane. - W 1998 roku została założona w Polsce wyspecjalizowana spółka London Forfaiting

Poland Sp. z o. O. Z siedzibą w Warszawie (spółka zależna od London Forfaiting Public Ltd Co), po roku spółka zlikwidowała działalność, jej skala działalności to tylko kilka milionów.

- Usługi forfaitingowe świadczy jeszcze przedstawicielstwo West .... Bank. - Forfaiting jest realizowany tylko biernie – wierzytelności wobec polskich dłużników są

przedmiotem obrotów na rynku. (duża popularność w latach 70.) - Operacje w skali roku, około kilkunastu mld $.

LEASING  Pojęcie leasingu.

- To lease – najmować, wynajmować, dzierżawić, wynajmować. - Istotą leasingu jest możliwość użytkowania rzeczy bez konieczności jej nabycia, ale z

obowiązkiem płacenia w okresie użytkowania rzeczy rat leasingowych na rzecz właściciela rzeczy. W okresie użytkowania użytkownik może czerpać pożytki z użytkowania, występować w roli pseudowłaściciela, właścicielem formalnie rzecz biorąc nie będąc.

- Leasing nie jest na świecie spostrzegany jednolicie, w nielicznych do tej pory krajach został określony jako forma prawna umowy nazwanej. Pierwszym krajem który uregulował i wprowadził do swojego porządku prawnego leasing była Francja w 1967r., rok później Belgia, potem: Szwecja. Brazylia. W Polsce leasing stał się umową nazwaną na gruncie cywilno prawnym z mocy ustawy z dnia 26.07.00. nowelizującej kodeks cywilny, dot. umowy leasingu oraz umowy agencyjnej. Od 8.12.00 obowiązuje regulacja dotycząca leasingu, umowa leasingu jest w Polsce umową nazwaną.

- Tego, który oddaje w użytkowanie na warunkach leasingu nazywa się leasingodawcą, natomiast tego, który bierze w użytkowanie na warunkach leasingu nazywa się leasingobiorcą. W regulacji zawartej w ustawie z 26.07.00. strony umowy leasingowej nazywają się: ten, który oddaje w użytkowanie na zasadzie leasingu – finansujący, ten który korzysta z rzeczy – korzystający.

Różne rodzaje leasingu Nastąpiły próby kodyfikacji leasingu w skali międzynarodowej, 88 r. na konferencji dyplomatycznej w Ottawie przyjęto tekst konwencji w sprawie faktoringu międzynarodowego oraz konwencji dotyczącej leasingu finansowego, ale nie ratyfikowano jej.  Leasing bezpośredni i pośredni. Z punktu widzenia leasingodawcy (kto oddaje w użytkowanie na warunkach leasingu) można wyróżnić leasing bezpośredni oraz leasing pośredni.

docsity.com

- Leasing bezpośredni (direct) – leasingodawcą jest producent rzadziej kupiec określonych rzeczy, który oddaje te rzeczy w użytkowanie na czas określony i otrzymuje od użytkownika płatności rat leasingowych w okresie obowiązywania umowy leasingu. według niektórych autorów ten rodzaj leasingu znali Babilończycy, a na pewno znany był w starożytnym Rzymie. Określeni leasing zostało wprowadzone do użytku w latach 70. XIX w., gdy powstała firma A.G. Bella – telefony oddawane były na warunkach leasingu w użytkowanie klientom.

- Leasing pośredni (indirect) – między użytkownika a producenta włącza się wyspecjalizowane przedsiębiorstwo leasingowe, najczęściej zorganizowane w formie prawnej spółki kapitałowej (zoo czy SA). Przedsiębiorstwo to nabywa rzeczy od producenta oddaje w użytkowanie na warunkach leasingu – zawiera odrębną umowę leasingową z użytkownikiem. W 1952 roku zostało utworzone pierwsze wyspecjalizowane przedsiębiorstwo leasingowe w USA - United States Leasing Corporation. Spółka ta, o kapitale zakładowym 30 tys. USD, powstała jako spółka rodzinna 3 osób. W końcu lat 50 wartość aktywów oddanych na warunkach leasingu a sfinansowanych przez US Leasing Corporation przekraczała kilkanaście milionów $. Pierwsze przedsiębiorstwa wyspecjalizowane leasingowe w Europie Zachodniej zaczęły być tworzone pod koniec lat 50. Przede wszystkim powstawały jako spółki prywatne albo spółki prawa handlowego z wyraźnie zaznaczonym udziałem kapitału bankowego (zależne albo z większościowym pakietem kontrolnym). W krajach Europy Śr i Wsch wyspecjalizowane przedsiębiorstwa leasingowe zaczęły być tworzone od lat 90.

 Leasing ruchomych środków trwałych i leasing nieruchomości. W zależności od charakterystyki przedmiotu umowy leasingu można wyróżnić leasing ruchomych środków trwałych (equipment leasing) oraz leasing nieruchomości (real estate leasing). Istnieje kontrowersja, czy dobra konsumpcyjne trwałego użytku mogą być traktowane jako przedmiot umowy leasingu, czy jest to raczej inna forma obrotu gospodarczego. Wg amerykańskich autorów twierdzi, że forma obrotu gospodarczego, która dotyczy dóbr konsumpcyjnych to nie leasing lecz renting, wg innych nie należy wykluczać dóbr konsumpcyjnych trwałego użytku (samochodów osobowych, sprzętu gospodarstwa domowego) z kategorii przedmiotów leasingowych i należy je włączyć tę grupę rzeczy do przedmiotów umowy leasingu. Od kilku lat w Polsce a od kilkunastu w Wielkiej Brytanii i krajach Europy kontynentalnej mówi się o tzw. personal leasing – leasing osób – wynajmuje się określoną grupę osób zadaniową do zrealizowania pewnych określonych celów. Jednak leasing raczej odnosi się do rzeczy a nie do osób, dlatego personal leasing nie może być traktowany jako rodzaj leasingu.  Leasing finansowy (finance leasing)i leasing operacyjny (operate/operation leasing).

W zależności od tego czy w okresie obowiązywania umowy leasingu dojdzie do pełnej amortyzacji czy też nie to wówczas wyróżnia się leasing finansowy i leasing operacyjny. - Leasing finansowy, inaczej kapitałowy polega na tym, że w okresie obowiązywania

umowy leasingu użytkownik płacąc raty leasingowe zapewnia pełną amortyzację przedmiotu umowy. Oznacza to, że suma płaconych okresowo rat leasingowych jest co najmniej taka jak wartość nabycia przedmiotu umowy leasingowej. Najczęściej płatności rat leasingowych zapewniają nie tylko pełną amortyzację, ale również i godziwy zysk dla przedsiębiorstwa leasingowego. W związku z tym w ramach jednej umowy dojdzie do pełnej amortyzacji przedmiotu.

- Leasing operacyjny charakteryzuje się tym, że w jednym cyklu umownym nie dojdzie do pełnej amortyzacji przedmiotu umowy leasingowej. Ryzyko amortyzacji ciąży na właścicielu – leasingodawcy. I dopiero być może za pomocą kolejnych umów leasingu uda się doprowadzić do pełnej amortyzacji przedmiotu umowy leasingu.

 First hand leasing i second hand leasing. W zależności czy umowa leasingu dotyczy rzeczy nowych czy też użytkowanych wcześniej wyróżnia się first hand leasing i second hand leasing. - First hand leasing – dotyczy rzeczy nowych (nie użytkowanych wcześniej)

użytkowanych przez leasingobiorcę - Second hand leasing – leasing rzeczy wcześniej użytkowanych, gdy po raz kolejny są

one użytkowane przez kolejnych użytkowników.  Leasing terminowy i leasing odnawialny

docsity.com

- Leasing terminowy, bazowy (term leasing, base leasing) – jeżeli w okresie użytkowania nie może dojść do wymiany przedmiotu umowy leasingu na inny, nowocześniejszy.

- Leasing odnawialny, rewolwingowy (revolving leasing) – jeżeli użytkownik ma prawo dokonania zamiany w okresie obowiązywania umowy leasingu użytkowanej rzeczy na inną nowocześniejszą bez konieczności dopłacania

 Leasing indywidualny (individual leasing) i leasing blankietowy (blanket leasing). Umowa leasingu może bardzo konkretnie wskazywać przedmiot umowy (typ, parametry, nr seryjny, itp.), może być też konstrukcją blankietową – ramowo określa wartość i przedmiot umowy (przedmiot do późniejszego wskazania o wartości nie większej niż), dopiero drogą aneksu do umowy leasingu użytkownik i leasingodawca wskażą jaki będzie ten zindywidualizowany przedmiot umowy leasingu.  Leasing netto i leasing brutto. Umowa leasingu może brać pod uwagę tylko aspekty finansowe, jak również dodatkowe aspekty usług świadczonych przez leasingodawcę na rzecz użytkownika.

- Leasing netto (net leasing)występuje jeśli przedsiębiorstwo leasingowe nabywa rzecz wskazaną przez użytkownika od producenta i daję tę rzecz w użytkowanie na warunkach leasingu nic dodatkowo nie świadcząc na rzecz leasingobiorcy. Przedsiębiorstwo leasingowe zapewnia tylko finansowanie tej transakcji, poprzez nabycie rzeczy i oddanie jej w użytkowanie na warunkach leasingu.

- Leasing brutto występuje, jeśli leasingodawca, niezależnie od tego finansowania świadczy jeszcze na rzecz użytkownika uzgodnione usługi (konserwacje, remonty, przeglądy, serwis).

Leasing pośredni występuje wyłącznie w formie leasingu netto, natomiast leasing bezpośredni może wystąpić w formie leasingu brutto, gdy użytkownikowi może szczególnie zależeć na świadczeniu tych usług serwisowo remontowo konserwacyjnych ze strony leasingodawcy. Leasing brutto dość często świadczą przedsiębiorstwa zależne będące w grupach kapitałowych koncernów samochodowych (volkswagen, opel, fiat). NP.: Użytkownik może zawierać umowę leasingu dotyczącą samochodów ciężarowych tak że będzie to umowa typy leasing brutto, a już zadaniem leasingodawcy (tu przedsiębiorstwa związanego z producentem) będzie zapewnienie tego, aby na czas były dostarczane materiały pędne, smarne, może zapewnić również i własnych kierowców.  Leasing krótkoterminowy, leasing średnioterminowy, leasing długoterminowy. Ze względu na czas trwania wyróżnia się trzy rodzaje leasingu, granice czasowe poszczególnych rodzajów leasingu są dyskusyjne. Najbardziej rozpowszechniona jest następująca klasyfikacja:

- leasing krótkoterminowy - czas trwania leasingu krótszy niż 3 lata - leasing średnioterminowy – od 3 do 10 lat - leasing długoterminowy – powyżej 10 lat.

Leasing krótkoterminowy i średnioterminowy jest związany przede wszystkim z leasingiem środków trwałych, natomiast leasing długoterminowy z leasingiem nieruchomości. Jeżeli weźmie się pod uwagę to że normatywny okres amortyzacji właściwych rzeczy ruchomych i nieruchomych bardzo się różni (dla większości maszyn i urządzeń normatywny okres amortyzacji wynikający z przepisów fiskalnych wynosi od 10 do 20 lat, natomiast dla nieruchomości od 50 do 100 lat) oczywiste jest, że średni okres umów leasingu rzeczy ruchomych musi być krótszy ze względu na cechy przedmiotów umowy leasingu, niż okres umowy leasingu dla nieruchomości.  Leasing zwrotny (sale & lease back) Dotychczasowy właściciel rzeczy zbywa tę rzecz w drodze umowy sprzedaży przedsiębiorstwu leasingowemu, ale nie przemieszczając tej rzeczy staje się jej użytkownikiem zawierając jednocześnie z przedsiębiorstwem leasingowym umowę leasingu dotyczącą tej rzeczy. W związku z tym z rzeczy korzysta, tyle tylko że już po sprzedaży, jako leasingobiorca a nie właściciel. Leasing zwrotny jest dość korzystny w określonych sytuacjach dla pierwotnego właściciela, gdy ma on kłopoty finansowe to może rzecz zbyć i przez to otrzymać zastrzyk gotówki od przedsiębiorstwa leasingowego. Natomiast w określonych odstępach czasu musi płacić raty leasingowe na rzecz przedsiębiorstwa leasingowego, zgodnie z warunkami zawartej umowy leasingu. jeżeli dla tego podmiotu najważniejsze jest użytkowania, a nie funkcja własności to nic się nie zmienia, jeżeli chodzi o korzystanie z rzeczy, natomiast tytuł prawny ulega zmianie – nowym właścicielem rzeczy staje się przedsiębiorstwo leasingowe. Ten rodzaj leasingu jest w Polsce mało stosowany, znacznie - zwłaszcza we Francji.

docsity.com

 Leasing dostawcy (supplier leasing). Jest to połączenie leasingu zwrotnego z kolejnym leasingiem. Producent określonej rzeczy sprzedaje tę rzecz przedsiębiorstwu leasingowemu (otrzymuje płatność natychmiastową), jednocześnie zawiera z tym przedsiębiorstwem leasingowym umowę leasingu, ale rzeczy nie użytkuje tylko oddaje w użytkowanie ostateczne użytkownikowi, z którym zawiera umowę leasingu (umowa ta jest umową subleasingową w stosunku do pierwotnej umowy leasingu, ma bardzo zbliżone warunki do oryginalnej umowy leasingowej). Może powstać pytanie, czy nie prościej byłoby gdyby użytkownik wskazał określoną rzecz przedsiębiorstwu leasingowemu, a to kupiło tę rzecz u producenta i oddało w użytkowanie użytkownikowi, ale gdy użytkownikowi zależy na dodatkowych usługach, oprócz finansowania, wtedy ten rodzaj leasingu ma dodatkowe walory, gdy umowa subleasingowa ma formułę umowy brutto, natomiast umowa pierwotna ma formułę umowy netto. Innym pytaniem może być, czy konieczne jest włączanie w tą operację przedsiębiorstwa leasingowego. Czy nie prościej gdyby producent zawarłby umowę leasingu bezpośredniego z użytkownikiem – ale leasing dostawcy jest korzystny gdy producent nie ma środków na sfinansowanie transakcji. Te forma leasingu występuje rzadko – w Polce właściwie nie jest znana.  Leasing tenencyjny. Nowa forma leasingu – znana od 5 lat. Wymyślony przez pracowników naukowych Uniwersytetu Warszawskiego. Pierwotnie chodziło o to aby obejść legalnymi metodami niekorzystne rozwiązania podatkowe dla przedsiębiorców, ostatecznie wobec uszczelnienie przepisów fiskalnych te korzyści podatkowe nie stały się podstawowym motywem. Do tej pory nie ma zbyt wielu przykładów stosowania leasingu tenencyjnego w Polsce. Prawa własności używania tej nazwy i prowadzenia leasingu w tej formie nabyło wyspecjalizowane przedsiębiorstwo leasingowe PKO Leasing Sp z o.o. Leasing tenencyjny należy do grupy leasingów niekonwencjonalnych. Właściciel rzeczy zawiera z przedsiębiorstwem leasingowym umowę użyczenia, użycza więc przedsiębiorstwu leasingowemu określoną rzecz. Przedsiębiorstwo leasingowe nie korzysta z tej rzeczy, nie ciągnie z tego korzystania pożytku, lecz zawiera umowę leasingową dotyczącą tej rzeczy z użytkownikiem, który ostatecznie ciągnie pożytki z korzystania z rzeczy. Tak więc umowa sprzedaży zostaje zastąpiona umową użyczenia, a w dalszym ciągu występuje trójkąt podmiotowy: właściciel, przedsiębiorstwo leasingowe, użytkownik. Pierwotnie chodziło oto że opodatkowanie w prawie polskim umów sprzedaży było wyższe niż opodatkowanie umów użyczenia, te 2 pkt procentowe różnicy były dość istotne. Potem zostało to zrównane, zniknęły te korzyści. Pierwsza tego typu umowa dot. koni wyścigowych na Służewcu. Wady i zalety leasingu.  Argumentem przemawiającym na korzyść leasingu jest to, że pozwala przedsiębiorstwom

(zwłaszcza małym i średnim) cierpiącym na brak kapitału własnego i mającym ograniczony dostęp do rynku pieniężnego i kapitałowego, na sfinansowanie inwestycji (inwestycji rozumianej jako pozyskanie na pewien czas mocy wytwórczych i wykorzystywania w celach produkcyjnych tych mocy wytwórczych). Jednakże przedsiębiorstwa leasingowe nie stosują metod oceny zdolności kredytowych potencjalnych użytkowników innych niż metody banków, zwłaszcza jeżeli przedsiębiorstwa te zależne są od banków komercyjnych. Co w praktyce oznacza, że w skład zarządu takiego przedsiębiorstwa są zatrudniani byli pracownicy pionów kredytowych banku – stosują te same procedury, mimo że dzierżawiona rzecz nadal należy do przedsiębiorstwa leasingowego i jest pewnego rodzaju zabezpieczeniem (można zawrzeć w klauzuli do umowy warunek, że jeżeli użytkownik nie będzie płacił w terminie rat leasingowych, wówczas przedmiot umowy leasingu zostanie mu odebrany i np.: wierzytelności jeszcze nie wymagalne staną się wymagalne – te przyszłe). Przypadki sfinansowane przez leasing, gdy bank odmówił kredytu: Galicjanka, Wapark, bankomaty. Przedsiębiorstwo żąda dodatkowych zabezpieczeń, oprócz przedmiotu umowy leasingu – który jest tym lepszym zabezpieczeniem im większy ma zbyt na rynku. Tymi zabezpieczeniami są dokumenty: akt założycielski, wpis do rejestru REGON, informacja z US o nie zaleganiu z płaceniem podatków, sprawozdania finansowe, wyniki za kilka ostatnich miesięcy F01 F02 – które idą do GUSu, weksel kaucyjny – niezupełny w chwili wystawienia, deklaracja wekslowa – weksel może być uzupełniony przez przedsiębiorstwo leasingowe, gdy nie będzie dokonywana wpłata rat leasingowych (wtedy weksel będzie miał przywilej niezwłocznego przedstawienia do wykupu), jeżeli jest to osoba fizyczna we wspólnocie małżeńskiej to podpis współmałżonka, zabezpieczenia wekslowe.

docsity.com

 Z wielu różnych źródeł można pozyskać kapitał na większą skalę niż ze źródła jednego. Na pewno przy wielu źródłach finansowania np.: kredyty kupieckie dostawcy, kredyty bankowe, emisja krótkoterminowych papierów dłużnych, emisja obligacji, akcji, dotacje centralne, samorządowe można uzyskać więcej środków niż z jednego źródła. Ale w rzeczywistości każdy wierzyciel patrzy dokładnie na sytuację przedsiębiorstwa: poziom zadłużenia, biznes plan, i dopiero podejmuje decyzje.

 Płacone raty leasingowe stanowią dla leasingobiorcy koszty uzyskania przychodu i pomniejszają dochód do opodatkowania. Stanowią więc coś w rodzaju tarczy podatkowej. Ale pod warunkiem, że amortyzacja rzeczy oddanej do użytkowania na podstawie umowy leasingu jest dokonywana przez leasingodawcę.

 Podkreśla się, że dzięki leasingowi można lepiej dostosować się do szybkiego tempa postępu technicznego. Gdyż leasing zawiera w sobie element przyspieszonej amortyzacji, np.: normatywny okres amortyzacji wynosi 10n lat, a umowa leasingu jest 5 letnia, to w ciągu tych 10 lat można raz wymienić przestarzały sprzęt na nowy – o wyższych parametrach technologicznych, energooszczędny, kosztooszczędny, co spowoduje wyższą wydajność, niższe koszty, lepszą efektywność ekonomiczną. Przyspieszona amortyzacja kosztuje – w ciągu 5 lat trzeba zapłacić tyle, co w normalnym przypadku w ciągu 10.

 Leasing jest drogą formą finansowania. Znacznie tańsze jest finansowanie inwestycji za pomocą kredytu bankowego. Ale najczęściej leasing jest bardziej dogodny i tańszy niż finansowanie ze środków własnych, tyle tylko że finansowanie ze środków własnych zapewnia większą elastyczność w przypadku zastoju na rynku – można sobie pozwolić na pewien czas na nie odpisywanie rat amortyzacyjnych, podczas gdy raty leasingowe są płatnościami sztywnymi.

 Leasing ma pewnego rodzaju marketingowe działanie dobroczynne – jeżeli przedsiębiorstwo odważy się na sfinansowanie inwestycji za pomocą leasingu to znaczy, że chce zadbać o swój rozwój, może być postrzegane jako takie, z którym warto podejmować współpracę.

Raty leasingowe.  W Polsce są tak kształtowane, że raty leasingowe są płacone w równej wysokości i w

równych odstępach czasu z wyjątkiem pierwszej raty, która bywa podwyższona – jest ratą zaliczkową . W państwach anglosaskich rata ta wynosi 4-5%, a w Polsce do połowy lat 90 – 30-40%, obecnie – nie mniej niż 10%. Dla leasingu ruchomych środków trwałych raty są równe i płacone co miesiąc, dla leasingu nieruchomości są płacone co pół roku lub co rok

 Ustalanie wysokości rat leasingowych. Sumuje się następujące pozycje: - koszty nabycia rzeczy – 100% - koszty finansowania zakupu (rzeczywisty albo wynikający z kalkulacyjnego

oprocentowania środków własnych – oprocentowanie kredytu zaciągniętego na sfinansowanie zakupu, lub jeżeli zakup był ze środków własnych należy kalkulacyjnie oprocentować te środki własne co najmniej na poziomie możliwych do uzyskania procentów w danym momencie przez lokatę finansową np.: w bonach skarbowych czy obligacjach tzw. benchmark)

- koszty własności (ubezpieczenie, podatki i inne)  W Polsce:

- umowy leasingowe trzyletnie - 123% - 136% - umowy leasingowe czteroletnie 138% - 147% - umowy leasingowe pięcioletnie 148% - 155% (oznacza to że leasingobiorca użytkując

przez 5 lat określoną rzecz dokonuje nie tylko pełnej amortyzacji, ale również świadczył jeszcze połowę tej ceny nabycia, średnie agio roczne wynosiło w tym przypadku 11%, ale nie jest to koszt kredytu leasingowego.)

 Liczenie odsetek (dla kredytów spłacanych w równych ratach i równych odstępach czasu): O = K*T*s T = (n=1)/2 n- liczba okresów odsetkowych T – średni okres kredytu s- stopa procentowa O – to co płaci użytkownik ponad koszt rzeczy K – cena nabycia przedmiotu oddanego w leasing 1 – różnica między płatnością poprzedniej a kolejnej raty 2 – wielkość stała

docsity.com

przyjmujemy: leasing pięcioletni, raty płacone raz w roku. T= 5+1/2=3 55% = 100% * 3 * s Średni okres jest wielkością kalkulacyjną, nierzeczywistą, wskazuje przez jaki czas użytkownik będzie płacił odsetki od początkowej wielkości kredytu (w rzeczywistości kredyt będzie spłacany, a zadłużenie będzie malało). S = 18,3% p. a.  Raty leasingowe nie zawsze muszą być płacone liniowo, mogą być degresywne,

progresywne, lub w zależności od intensywności wykorzystania przedmiotu umowy leasingu – np.: gdy dotyczy samochodów ciężarowych – liczba przejechanych kilometrów może decydować o stawce, w przypadku bankomatów – liczba banknotów pobranych co miesiąc, w przypadku parkometrów – wpływy itd. Jednak stawki ustawiane w zależności od intensywności wykorzystania przedmiotu nie są powszechnie praktykowane.

 Dla umów kredytowych dłuższych charakterystyczne może być to, że występuje karencja – odroczenia spłacania rat kapitałowych, płaci się tylko odsetki, natomiast dla leasingu nie ma karencji – co miesiąc się płaci ratę leasingową obejmującą spłatę odsetek i ratę kapitałową.

 Najczęściej sporządzane są ze szczególnym uwzględnieniem interesu ekonomicznego leasingodawcy.

Zakończenie umowy leasingu  Umowa może kończyć się tym, że przedmiot umowy leasingu zostanie przez użytkownika

zwrócony właścicielowi, przedsiębiorstwu leasingowemu. Często zapisy w umowie leasingu wyglądają tak: „przedmiot umowy leasingu powinien być zwrócony w stanie początkowym, z uwzględnieniem zgodnego z normami technologicznymi użytkowania sprzętu” – powstaje pytanie do kogo należy ocena czy sprzęt był użytkowany zgodni, czy nie zgodnie.

 Użytkownik może dokonać pełnej amortyzacji przedmiotu umowy, może wydłużyć wykorzystanie rzeczy przy obniżonej stawce leasingowej np.: stawka roczna, jak wcześniejsza miesięczna.

 Użytkownik może dostać zlecenie zbycia tej rzeczy. Na ogół wpływ ze sprzedaży dzielony jest po połowie między leasingodawcę i leasingobiorcę.

 Umowa leasingu może być zaopatrzona w opcję nabycia. Użytkownik może zadecydować czy odda rzecz po okresie użytkowania czy nabędzie według wartości recyclingowej.

 Rzecz po upływie umowy leasingu staje się własnością użytkownika. Powstaje pytanie, czy ta umowa leasingu to nie była zawoalowana umowa sprzedaży.

Leasing międzynarodowy.  Leasing jest spotykany zazwyczaj jako operacja wewnątrzkrajowa, a więc umowy mają

charakter umów krajowych – są zawierane między rezydentami jednego kraju. Leasing pojawił się również jako operacja międzynarodowa – umowa leasingu międzynarodowego to umowa zawarta między rezydentem i nierezydentem danego kraju. Może wtedy leasing pojawić się w formie czynnej jak i biernej. Leasing jest leasingiem czynnym, gdy dobro produkcji krajowej zostaje oddane w użytkowanie zagranicznemu leasingobiorcy – umowa ma charakter umowy międzynarodowej między krajowym leasingodawcą a zagranicznym leasingobiorcą. Leasing bierny występuje, gdy dobro pochodzenia zagranicznego jest używane przez krajowego użytkownika, nierezydentem jest leasingodawca a rezydentem w danym kraju jest leasingobiorca. Można też określić leasing czynny jako eksportowy, a leasing bierny jako importowy. Patrząc na pojęcie leasingu, które podkreśla korzystanie z rzeczy bez transferu własności można stwierdzić, że nie chodzi tu o eksport czy import rzeczy, lecz usług – sprowadzających się do możliwości użytkowania danej rzeczy przez leasingobiorcę i ciągnięcia z tego korzyści, bez przejęcia prawa własności w stosunku do rzeczy.

 Leasing w obrotach zagranicznych może wystąpić zarówno w formie pośredniej jak i bezpośredniej. W przypadku leasingu bezpośredniego rzecz wytworzona przez określonego producenta jest oddawana w użytkowanie zagranicznemu użytkownikowi, co jest swoistą alternatywą zbywczą w stosunku do sprzedaży rzeczy za gotówkę czy na warunkach płatności odroczonej, ale własność nie jest w tym wypadku transferowana. Operacje międzynarodowego leasingu bezpośredniego mogą być finansowane ze środków własnych producenta, leasingodawcy - eksportera usług, a mogą też być refinansowane przez bank – w tym wypadku wierzytelności wywodzące się z umów leasingowych stanowią swoiste zabezpieczenie kredytu refinansowego jaki leasingodawca otrzymuje od krajowego banku.

docsity.com

Najczęściej bank wymaga oprócz tego ubezpieczenia wierzytelności leasingowych w zakładach ubezpieczeń, rzadko kiedy jednak w przypadku leasingu długoterminowego zakłady ubezpieczeń działające na zwykłych warunkach włączają się w ubezpieczanie tych wierzytelności – zazwyczaj wtedy włączają się specjalne zakłady ubezpieczeń. Operacje leasingu bezpośredniego finansowane ze środków własnych mogą być realizowane na stosunkowo skromną skalę – okres zamrożenia własnych środków jest dość znaczny, gdyż leasing jest na ogół operacją kilkuletnią. Znacznie bardziej popularne w obrocie międzynarodowym są operacje leasingu pośredniego, a więc finansowane przez wyspecjalizowane przedsiębiorstwa leasingowe, które nabywają określone rzeczy od producentów (oznaczone przez użytkownika zagranicznego co do gatunku i rodzaju) i oddają te rzeczy na warunkach leasingu. W ten sposób leasing stanowi metodę aktywizowania eksportu towarów z danego kraju.

 Dominującym przedmiotem umów leasingu zagranicznego są ruchome środki trwałe (łatwe w przemieszczeniu). Międzynarodowy leasing nieruchomości występuje tylko gdy tytuł prawny do nieruchomości przechodzi z rezydenta na nierezydenta przez czas umowy leasingowej (bardzo rzadkie operacje).

 Leasing międzynarodowy jest alternatywą dla tradycyjnego eksportu i importu. Statystyki dotyczące leasingu.  Dane opracowane przez Lease Europe – Związek Narodowych Stowarzyszeń

Przedsiębiorstw Leasingowych funkcjonujących W Europie. Organizacja samorządowa, istniejąca od 1972 r, jest organizacją lobbystyczną reprezentującą interesy przedsiębiorstw leasingowych.

 Dane na stronie www.leaseeurope.org Globalne rozmiary rynku leasingowego w Europie w 2001 r. Rozmiary rynku są liczone wg wartości aktywów netto oddanych w użytkowanie na warunkach leasingu (tabela 2) wg wartości brutto z uwzględnieniem amortyzacji (tabela 4). W 2000 r wartość leasingu wg wartości aktywów netto w umowach leasingu – 174,4 miliarda euro, w 2001r – 193,2 miliarda euro. Największymi rynkami leasingowymi w Europie w 2001 r były: - Niemcy 46,3 mld euro - Wlk. Brytania 33,4 mld euro - Włochy 32,3 mld euro (bardzo innowacyjny rynek) - Francja 26,9 mld euro - Polska ponad 2 mld euro

 Wartość operacji leasingowych w stosunku do wartości podjętych inwestycji w poszczególnych krajach. W 2001 r łączne rozmiary inwestycji w kapitale trwałym – 1 478 700 mln euro, stosunek leasingu do inwestycji > 10%. (Uwaga, na stroni dane dla Holandii są błędne powinno być około 13%) - Estonia 30% - Niemcy 16,7% - Wlk. Brytania ponad 13% - Włochy ponad 14% - Francja ponad 17% - Hiszpania 6,3% - Polska – według Konferencji Przedsiębiorstw Leasingowych – 8-9% (podobnie jak

Austria, Dania)  Kształtowanie się operacji leasingowych ze względu na przedmiot leasingu:

- leasing ruchomości - w 2001 r  159,7 mld euro, dynamika 9% w skali wszystkich krajów, podstawowe przedmioty – maszyny i wyposażenie przemysłowe; komputery i maszyny biurowe; pojazdy transportu drogowego; pojazdy mechaniczne; statki, samoloty, koleje, zestawy kołowe – 1/3 umów leasingowych – pojazdy mechaniczne, 25% - maszyny i wyposażenie przemysłowe

- leasing nieruchomości – w 2001 r  33,5 mld euro, dynamika 20%, dominującym rynkiem jest rynek włoski  13,3 mld euro, niemiecki 8,8 mld, francuski 5,4 mld euro

 Liczba zatrudnionych przez przedsiębiorstwa leasingowe  43 tys.; Polska  2 tys.  Koncentracja towarzystw leasingowych na rynku. Leasing w Polsce.  Według organizacji samorządowej – Konferencji Przedsiębiorstw Leasingowych w Polsce

około 200 przedsiębiorstw wykonywało operacje leasingowe, po 99 r. można zauważyć konsolidację branży leasingowej w Polsce (w związku z pogorszeniem dynamiki

docsity.com

gospodarczej w Polsce wiele przedsiębiorstw popadło w kłopoty, inne zostały przejęte). Obecnie na polskim rynku obecnych jest około 46 przedsiębiorstw leasingowych. W ostatnich latach procesy ilościowe przechodzą w jakościowe – funkcjonuje mniej, ale lepszych przedsiębiorstw wyposażonych w większe kapitały własne, dysponujących większymi możliwościami refinansowania transakcji, a proces konsolidacji nie jest jeszcze zakończony – szacuje się że w Polsce może się zostać 20 lub 20kilka przedsiębiorstw leasingowych. Słabsze przedsiębiorstwa padają ze względu na trudne warunki, dochodzi więc do wzmacniania sił kapitałowych przedsiębiorstw poprzez procesji fuzji, przejęć, połączeń kapitałowych między bankami (BPH i PBK; Bank Zachodni i WBK).

 Innym zjawiskiem charakterystycznym jest zainteresowanie kapitału zagranicznego polskimi przedsiębiorstwami leasingowymi np.: Europejski Fundusz Leasingowy S.A. do którego wszedł wielki francuski bank, PKO (udziały włoskie), Kredyt Bis (Credit Bank belgijski bank komercyjny)

 W latach 70 na mini skalę występowały operacje leasingu w wyjątkowych sytuacjach – niemieccy producenci oddawali drobnym zakładom tekstylnym (łódzkie, poznańskie) maszyny na warunkach leasingu i dawały również własne materiały, wzorce itd. Polskie zakłady szyły ubiory, konfekcje. Pojawił się również leasing w obrotach zagranicznych – spółka mieszana z udziałem kapitału polskiego działająca na rynku wenezuelskim oddawała w użytkowanie miejscowym przedsiębiorcom produkowane w Polsce dźwigi budowlane. Dopiero od 95-96 r. zauważa się ekspansję leasingu w Polsce, zwiększała się liczba przedsiębiorstw, rosły obroty mierzone wartością aktywów oddanych w użytkowanie na warunkach leasingu, co trwało do 99r.od 99-01 sytuacja trudna, dopiero w 2002 wzrosła wartość operacji leasingowych w stosunku do 2001.

 Przez długi czas umowy leasingu w Polsce były umowami nienazwanymi a podstawowym aktem prawnym, który regulował funkcjonowanie umów leasingu nie nazywając ich umowami leasingu było Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 6.04.93 w sprawie zaliczenia przedmiotu umów najmu i dzierżawy rzeczy do składników majątku stron tych umów. W 2000 r. wprowadzono leasing do Kodeksu Cywilnego - poprzez Ustawę z 26.07.00 dot. umowy leasingu i umowy agencyjnej. Ustawa weszła w życie 9.12.00.

 Cechy umowy leasingu jako umowy nazwanej: - Art. 709 pkt 1 KC  przez umowę leasingu finansujący (leasingodawca) zobowiązuje się

w zakresie swojego przedsiębiorstwa nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać rzecz korzystającemu (leasingobiorcy) do używania albo do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego. (konstrukcja typowa dla leasingu pośredniego, przedmiotem mogą być tylko rzeczy a nie osoby, leasing finansowy – suma płatności okresowych zapewnia pełną amortyzację)

- Umowa leasingu musi być pod rygorem nieważności zawarta w formie pisemnej, jeśli jest zawarta w formie ustnej jest z mocy prawa nieważna.

- Po przejęciu rzeczy do użytkowania przez korzystającego na niego przenosi się ryzyko utraty rzeczy.

- Leasing powinien zapewnić pełną amortyzację przedmiotu umowy. - Dopuszcza się możliwość leasingu brutto. - Przewidziano przeniesienie prawa własności do rzeczy użytkowanej bez dodatkowych

świadczeń pieniężnych (jeżeli jest to zawarte w umowie to po zapłacie ostatniej raty leasingowej użytkownik staje się właścicielem i to jest prawnie ważne), przedmiot może być zwrócony, lub może być umowa zaopatrzona w opcję nabycia.

- Jeśli korzystający zalega z płatnością co najmniej jednej raty to niespłacenie tej zależności może skutkować sankcjami finansowymi i prawnymi. Przedmiot umowy leasingu może być zabrany a korzystającemu może być postawiony zarzut niewywiązania się z umowy i będzie on miał wymagalne już wszystkie niewymagalne (przyszłe) płatności rat leasingowych. Mimo tego zapisu ustawowego praktyka przedsiębiorstw leasingowych w Polsce jest bardziej elastyczna – nie od razu po stwierdzeniu niezapłacenia jednej raty leasingowej wszczyna się postępowanie wobec korzystającego – najczęściej po trzech kolejnych niezapłaconych ratach wszczyna się postępowanie wyjaśniające, a gdy to nie przynosi skutku to dopiero wtedy roszczenie staje się wymagalne itd.

docsity.com

- Niezależnie od tej konstrukcji ogólnej istotne są regulacje podatkowo prawne oraz regulacje w zakresie podatku od towarów i usług w określeniu do leasingu. Rozporządzenie ministra finansów z 93 r – jeśli przedmiot umowy leasingu (zrównanej z umową najmu i dzierżawy) był zaliczony do składników majątku leasingobiorcy, to znaczy że on dokonywał amortyzacji przedmiotu umowy leasingu, skutki podatkowe były dla leasingobiorcy były tylko w odniesieniu do odsetkowej części raty leasingowej, natomiast jeżeli przedmiot umowy leasingu był amortyzowany u leasingodawcy to leasingobiorca płacąc rat leasingowe mógł je traktować jako koszty uzyskania przychodu pomniejszające dochód do opodatkowania (raty leasingowe były tarczą podatkową dla leasingobiorcy). Od października 2001 regulacja jest odmienna – Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych. Rozdział 4a art. 17b „Opłaty ustanowione w umowie leasingu ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowią przychód finansującego i odpowiednio koszty uzyskania przychodu korzystającego, jeśli umowa ta spełnia następujące warunki: została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli jej przedmiotem są podlegające opisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne albo została zawarta na okres co najmniej 10 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające opisom amortyzacyjnym nieruchomości; suma ustalonych w umowie leasingu opłat pomniejszona o należny podatek od towarów i usług odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.” (suma płatności rat leasingowych musi być co najmniej taka aby wynagrodzić cenę nabycia przez finansującego rzeczy od określonego zbywcy). Regulacja ta dotyczy tylko umów zawartych po 9.12.00. Jeżeli jednak funkcjonują umowy zawarte wcześniej to do nich ma zastosowanie rozporządzenia z 93r. na zasadzie ciągłości prawnej i skutecznego zastosowania praw nabytych.

- Podatek VAT 22%  Statystyki:

- wartość aktywów oddanych w użytkowanie na warunkach leasingu w Polsce w 2002 (KPL)  7,841 mld PLN; 2000  6,906 mld PLN; 2001  6,445 mld PLN. Rok 2002 – zdynamizowanie operacji leasingowych. 1999  8,2 mld PLN. Według innych źródeł 2002  8,5 mld.

- Największe przedsiębiorstwo  obroty 1,5 mld PLN 20%

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome