Pojęcie systemu rządów - Notatki - Administracja, Notatki'z Administracja. University of Warmia and Mazury in Olsztyn
stevie_k
stevie_k12 April 2013

Pojęcie systemu rządów - Notatki - Administracja, Notatki'z Administracja. University of Warmia and Mazury in Olsztyn

DOC (49.0 KB)
3 strony
294Liczba odwiedzin
Opis
Zarządzanie: notatki z zakresu administracji odnoszące się do pojęcia systemu rządów.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument

PYTANIE 10 1. POJĘCIE SYSTEMU RZĄDÓW Ogół zasad określających wzajemne relacje między naczelnymi organami państwowymi a w szczególności między organami władzy ustawodawczej i wykonawczej

2. SYSTEM RZĄDÓW PARLAMENTARNO-GABINETOWY Wielka Brytania 1.DUALIZM EGZEKUTYWY F 0E 0 władza wykonawcza jest przez głowę państwa i rząd na czele z premierem 2.NEUTRALIZACJA POLITYCZNA GŁOWY PAŃSTWA F 0E 0 osoba sprawująca urząd głowy państwa nie ponosi odpowiedzialności politycznej przed parlamentem, nie może być przez parlament odwołana Kontrasygnata- podpis premiera lub ministra na akcie urzędowym głowy państwa Premier(rząd) osoba dokonująca kontrasygnaty przejmuje polityczną odpowiedzialność za poczynania głowy państwa 3.PARLAMENTARNA INWESTYTURA RZĄDÓW F 0E 0 działanie RM jest uzależnione od posiadania przezeń zaufania w parlamencie. Aktu powołania i odwołania rządu dokonuje prezydent. W systemie zgromadzenia parlamentarno-komitetowym decyduje o tym parlament. 4.ODPOWIEDZIALNOŚĆ POLITYCZNA RZĄDU PRZED PARLAMENTEM Odpowiedzialność solidarna F 0E 0( votum nieufności wobec całej RM jest uchwalane) lub odpowiedzialność indywidualna ( votum nieufności wobec jednego ministra). W Polsce są te 2 rodzaje odpowiedzialności. Funkcjonowanie systemu parlamentarno-gabinetowego jest uzależnione od systemu partyjnego:

• system dwupartyjny F 0E 0 partia, która wygrywa wybory tworzy rząd • system wielopartyjny F 0E 0 mniej stabilny, częściej dochodzi do kryzysów rządowych

Rząd mniejszościowy F 0E 0 nie posiada większości w parlamencie

3. SYSTEM KANCLERSKI Niemcy 1.SILNA POZYCJA KANCLERZA F 0E 0 traktuje się go jako pierwszego miedzy równymi (Primus pares). Ministrowie niemieccy są podporządkowani kanclerzowi. Ma on prawo do ustalania wytycznych polityki rządu ( może jednoosobowo decydować o polityce wewnętrznej i zagranicznej). Ministrowie mają obowiązek wykonywania polityki ustrojowej przez kanclerza. 2.WYBORU KANCLERZA DOKONUJE BUNDESTAG ( PARLAMENT ZWIĄZKOWY) 3. INSTYTUCJA KONSTRUKTYWNEGO WOTUM NIEUFNOŚĄCI F 0E 0 jedyną możliwością odwołania kanclerza jest powołanie na jego stanowisko kolejnego nowego kanclerza 4.OGRANICZONE MOŻLIWOŚCI ROZIĄZANIA BUNDESTAGU PRZEZ KANCLERZA FEDERALNEGO F 0E 0 może nastąpić, gdy Bundestag na wniosek kanclerza nie udzieli mu votum zaufania. Rozwiązania Bundestagu dokonuje prezydent federalny na wniosek kanclerza. Stan wyższej konieczności ustawodawczej F 0E 0 gdy kanclerz nie ma większości w parlamencie może doprowadzić do uchwalenia tylko za zgodą Bundestagu

4. SYSTEM PREZYDENCKI Konstytucja z 1787r. USA 1. MONIZM EGZEKUTYWY F 0E 0 władzę wykonawczą w państwie sprawuje tylko prezydent. Brak RM. Są ministrowie, ale oni tylko wykonują wolę prezydenta. Prezydent jest: - głową państwa - kieruje polityką zagraniczną - szefem rządu - jest szefem partii, która wystawiła jego kandydaturę - naczelnym dowódcą sił zbrojnych Jeżeli prezydent pełni 1 kadencję to staje się kandydatem na 2 kadencję. Gdy kończy 2 kadencję to wyznacza swojego kandydata- najczęściej jest to w-ce prezydent 2. SEPARACJA WŁADZY F 0E 0 poszczególne władze SA względem siebie max oddzielone np. władza ustawodawcza i wykonawcza są od siebie niezależne. Separacja jest już widoczna przy wyborach: a) członkowie Kongresu są wybierani w wyborach powszechnych, proporcjonalnych F 0E 0 liczba deputowanych zależy od liczby mieszkańców stanu

b) prezydent wybierany jest w wyborach pośrednich F 0E 0 wyborcy wybierają elektorów (co 4 lata w I wtorek po I poniedziałku listopada i zbierają się w stolicach stanów w I poniedziałek po II środzie grudnia i oddają głosy), którzy wybierają prezydenta. Każdy stan ma tyle mandatów elektorskich ile ma deputowanych w Kongresie Jeżeli kandydat wygrywa wybory to zabiera wszystkie mandaty elektorskie w stanie – winner takes all. Kadencja izby reprezentantów trwa 2 lata a senatorowie są wybierani na 6 lat, ale co 2 lata wygasa mandat 1⁄3 senatorów ( częściowa odnawialność składu parlamentu). W USA prezydent ma prawo inicjatywy ustawodawczej a parlament nie ma prawa uchwalenia wotum nieufności wobec ministra. Ministrowie nie mogą łączyć swojej funkcji z mandatem parlamentarzysty. 3. ZASADA CHECKS AND BALANCES ( hamulców i równowagi)

a) prezydent ma prawo veta zawieszającego wobec ustaw- może być ono oddalone większością 2⁄3 głosów 2 izb

b) prezydent musi uzyskać zgodę Senatu na mianowanie najważniejszych urzędników państwowych oraz na ratyfikację umów międzynarodowych

c) prezydent może wygłaszać orędzie do Kongresu i może w ten sposób wywierać wpływa na prace ustawodawcze Kongresu

d) prezydent zwołuje sesje nadzwyczajne e) prezydent nie ponosi odpowiedzialności politycznej przed Kongresem f) nie ma instytucji kontrasygnaty g) prezydent ponosi odpowiedzialność konstytucyjną w trybie impeachment- procedura

pociągnięcia prezydenta do odpowiedzialności konstytucyjnej- oskarża izba reprezentantów a sądzi senat. Prezydent ponosi odpowiedzialność za: naruszenie Konstytucji, zdradę stanu lub popełnienia innego ciężkiego przestępstwa

4. PRAWO SĄDÓW DO BADANIA ZGODNOŚCI Z KONSTYTUCJĄ USTAW UCHWALONYCH PRZEZ KONGRES Model kontroli rozproszonej F 0E 0 nie ma jednego organu (TK), który orzeka zgodność ustaw z Konstytucją, bo w USA każdy sąd powszechny może to robić

5. SYSTEM MIESZANY 1. Następuje w nim kombinacja pewnych rozwiązań właściwych dla systemu prezydenckiego i parlamentarno-gabinetowego np. system półprezydencki, prezydencjalny, semiprezydencki, parlamentarno-prezydencki, prezydencko-parlamentarny 2. Dualizm władzy wykonawczej 3. Głowa państwa: a) wybierana jest w wyborach powszechnych b) prezydent może uczestniczyć w obradach rządu c) prezydent jest aktywnym uczestnikiem procesu rządzenia d) nie tylko jest głową państwa e) jest wyposażony w szeroki zakres prerogatyw 4. Odpowiedzialność rządu (ministrów) przed prezydentem 5. Uprawnienia arbitralne prezydenta są szersze niż w systemie parlamentarno gabinetowym

6. POLSKA Mała Konstytucja z 1992r. wprowadziła system mieszany rządów o charakterze parlamentarno- prezydenckim W Konstytucji RP z 1997r. pozycja prezydenta została osłabiona i nie można powiedzieć, że jest to system mieszany o charakterze parlamentarno-prezydenckim. Można powiedzieć, że jest to zracjonalizowany system rządów parlamentarnych. W Polsce mamy SYSTEM PARLAMENTARNO-GABINETOWY ZRACJONALIZOWANY ( wprowadzono usprawnienia) I. NAWIĄZANIA KONSTYTUCJI DO SYSTEMU PARLAMENTARNO-GABINETOWEGO

a) brak względnej separacji władz; są środki wzajemnego oddziaływania władzy wykonawczej i ustawodawczej o charakterze pozytywnym- wzajemna inspiracja

b) dualizm władzy wykonawczej- Prezydent Polski i RM c) pochodzenie rządu z większości parlamentarnej

d) zasada ponoszenia odpowiedzialności politycznej przez rząd ( solidarna) i jego poszczególnych członków ( indywidualna)

Ponoszona jest przed Parlamentem ( w Polsce przed Sejmem) Sankcja F 0E 0 możliwość odwołania; rząd może być obalony przez parlament przez votum nieufności

e) przyjęcie instytucji rozwiązania parlamentu. Sejm może być rozwiązany F 0E 0 skrócenie kadencji Sejmu w drodze uchwały lub przez Prezydenta. Rząd ( Prezes RM) zwraca się z wnioskiem do głowy państwa o rozwiązanie parlamentu. Prezydent RP skraca kadencję Sejmu, gdy:

• fakultatywny charakter /nieobowiązkowy/- brak uchwalenia budżetu przez Sejm • obligatoryjny charakter /obowiązkowy/- gdy rząd nie zostanie stworzony, nie otrzyma votum

zaufania •.)f instytucja kontrasygnowania aktów urzędowych głowy państwa ( rozporządzenia,

rozporządzenia z mocą ustawy- stan wojenny, zarządzenia, postanowienia): odpowiedzialność na osobę kontrasygnującą, kontrolowanie głowy państwa przez rząd

II. ODEJŚCIA KONSTYTUCJI OD SYSTEMU PARLAMENTARNO-GABINETOWEGO 1. INSTYTUCJA PREZYDENTA: * nietypowy sposób wyboru prezydenta F 0E 0 wybierany w drodze wyborów powszechnych przez Naród. Nie ma najwyższego organu w Polsce mamy tylko przewagę Sejmu * prerogatywy prezydenckie F 0E 0 samodzielne wykonywanie kompetencji poprzez przyjmowanie przez prezydenta aktów nie wymagających kontrasygnaty * ma prawo inicjatywy ustawodawczej * aktywna rola prezydenta w procesie kreacji rządu PREZYDENT JAKO ARBITER POLITYCZNY (rozstrzyga sporne sprawy) F 0E 0 system środków arbitrażu:

• prawo do rozwiązania parlamentu (skrócenie kadencji Sejmu F 0E 0 Sejm sam może się rozwiązać większością ⅔

• prawo veta ustawodawczego (promulgacja F 0E 0 podpisanie ustawy przez prezydenta) • prawo do zarządzenia referendum ( Prezydent za zgodą Senatu) • sytuacja orędzi prezydenckich F 0E 0 wystąpienie przed Sejmem, Senatem, Zgromadzeniem

Narodowym * orędzia nie mogą być przedmiotem debaty, bo prezydent nie ponosi odpowiedzialności politycznej ZAISTNIENIE ZGROMADZENIA NARODOWEGO: •..a wystąpienie prezydenta z orędziem •..b zaprzysiężenie prezydenta •..c postawienie prezydenta w stan oskarżenia •..d stwierdzenie trwałej niezdolności prezydenta do sprawowania władzy

POZYCJA PREZYDENTA: • nie jest aktywnym podmiotem • prezydent nie rządzi tylko RM prowadzi politykę wewnętrzną • zasadniczym członem władzy wykonawczej jest rząd KONSTRUKTYWNE VOTUM NIEUFNOŚCI F 0 E 0 wraz z wnioskiem musi być dołączone nazwisko kandydata na szefa rządu (premiera) F 0 E 0 głosowanie decydujące o dwóch sprawach ( obalenie rządu oraz poparcie nowego szefa rządu

jednocześnie) SZCZEGÓLNA POZYCJA SZEFA RZĄDU • premier jest ponad innych; jego pozycja jest bardzo silna; zwierzchnik innych członków rządu

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome