Pytania egzaminacyjne z odpowiedziami - Notatki - Historia myśli ekonomicznej - Część 2, Notatki'z Ekonomia. Warsaw School of Economics
Henryka
Henryka24 March 2013

Pytania egzaminacyjne z odpowiedziami - Notatki - Historia myśli ekonomicznej - Część 2, Notatki'z Ekonomia. Warsaw School of Economics

PDF (364.3 KB)
13 strona
749Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach wyeksponowane zostają zagadnienia z historii myśli ekonomicznej: pytania egzaminacyjne z odpowiedziami. Część 2.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 13
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

16

1. zmiany przeciętnych dochodów gospodarstw domowych, 2. zmiany preferencji nabywców (gospodarstw domowych), 3. zmiany wielkości rynku 4. zmiany cen dóbr substytucyjnych i komplementarnych.

20. Wycena dobra w czasie. Teoria procentu. Użyteczność powstaje w czasie konsumpcji dobra, a zatem dobro kapitałowe, które nie jest konsumowane nie ma użyteczności, u(Qinw/i)=0 Dobro to, nie mając użyteczności nie powinno mieć ceny, gdyż to użyteczność wyznacza cenę p. u(Qinw/i)=0 → p(Qinw/i)=0 Jednak musi ono mieć cenę, aby być przedmiotem Kupna-Sprzedzy na rynku p(Qinw/i)>0. Cenę tę nadaje się dobru kapitałowemu przez odniesieni do użyteczności dobra konsumpcyjnego, którego wytworzeniu ono służy; imputacja (Qinw/i→(Qkon/i)) → [u(Qkon/i) →u(Qinw/i)] Konsumpcja bieżąca jest wyżej ceniona niż przyszła, stąd użyteczność dobra kapitałowego w danym momencie ulega powiększeniu w zależności od długości okresu oczekiwania t: u(Qinw/i)to=0 → u(Qkon/i)Tm(1+r)Tm-to Występuje tu alternatywa dwóch rozwiązań; albo mniejsza konsumpcja bieżąca, (czyli rezygnacja z przeznaczenia danego dobra na cele inwestycyjne) albo większa w przyszłości. u(Qkon/i)to albo u(Qkon/i)Tm(1+r)Tm-to Wynagrodzeniem za okres wyrzeczenia się części konsumpcji bieżącej na rzecz przyszłej jest PROCENT. Co istotne, Eugen von Bohm-Bawerk traktował procent jako wielkości realną – prawo do konsumpcji większej ilość dóbr w przyszłości.

21. Teoria pracy Jevonsa. Paradoks rentowności firmy i suwerenności konsumenta Teoria podaży pracy Jevonsa odnosi się do cz. Wyt. - pracy W ogólnym ujęciu nie można być konsumentem nie bedac producentem, człowiek jest opisywany z dwóch punktów widzenia: - zpunktu widzenia producenta (który obrazuje malejącą użyteczność krańcowa pracy umar (N) - zpunktu widzenia konsumenta (który obrazuje malejącą użyteczność krańcowa płacy umar(w)

Teoria: Użyteczność krańcowa pracy jest początkowo dodatnia, a potem ujemna. Podstawowy sens pracy to ten, ze przynosi ona dochód, którego użyteczność jest zawsze dodatnia. Producent osiąga równowagę w sytuacji, gdy wartości bezwzględne cierpienia z tytułu pracy i użyteczności krańcowej się zrównują., która to równość wyznacza czas pracy. Producenci-konsumenci mają różne funkcje użyteczności płacy realnej i pracy, a zatem mają różne punkty równowagi. Ich zamierzony czas pracy jest zróżnicowany w sytuacji wolnego wyboru. W praktyce jednak czas ten jest zunifikowany: Efektywność przedsiębiorstwa a suwerenność konsumenta (przykład)

docsity.com

17

Występuje tu dominacja efektywności przedsiębiorstwa przy naruszeniu suwerenności producenta-konsumenta. Z drugiej strony zachowanie suwerenności oznaczałoby naruszenie efektywności przedsiębiorstwa. Nie można realizować tych dwóch celów jednocześnie. Suwerenność producentów-konsumentów najczęściej ustępuje efektywności przedsiębiorstwa.

22. Synteza neoklasyczna. Pojęcie i rodzaje. Synteza neoklasyczna dokonała się po części równolegle z rewolucją marginalistyczną, a po części tuz po niej. Własciwe byłoby uzycie nazwy syntezy kla.-neoklas., gdyż jej istota było połaczenie dorobku ekonomii klasycznej z dorobkime rewolucji marginalistycznej

Rysunek 1 Rozwój syntezy neoklasycznej

Syntezy neoklasyczne były dwie; równowagi ogólnej, równowag cząstkowych. Równowagi ogólnej – twórca Leon Walras (1874-1877), Gospodarka dąży do równowagi ogólnej dzięki działaniu aukcjonatora (licytatora), czyli tzw.niewidzialna ręka rynku. Licytator działa metoda prób i błędów. Analizowal wolna konkurencje.Zgodnie z walrasowską ideą, równowaga kształtuje się równocześnie na wszystkich rynkach. Teoria: cena nie zależy ani od sprzedającego ani od kupującego to rynek jest cenotwórcą, – czyli model gospodarki rynkowej. Kupujący i sprzedający są jedynie cenobiorcami. Rown mikro Prekursorami w całościowym podejściu do gospodarki byli dwaj inni francuzi Francois Quesnay 1758 i Jean Baptiste Say 1803-1814 (rownowaga makroekonomiczna), nastepcami Walrasa Kenneth Aarrow i Gerard Debreu. (1954)

docsity.com

18

Druga z syntez Teoria równowag cząstkowych->omówiona w pytaniu 23. Marshall wykorzystal dorobek głównych twórców rewolucji margin. Jevonsa(1871), Mengera (1871) i Walarasa. W przeciwieństwie do Walrasa nie dokonal makroekonomicznego uogólnienia. Jego ujecie jest węższe, ale to ono stalo się standardem mikroekonomii Różnica w podejściach tych teorii: Walras traktował wszystkie elementy gospodarki jako zmienne a Marshal jedynie element wyizolowany a reszta pozostawała stała. Współczesnym kontynuatorem Marshala jest Paul Samuelson.1938

23. Model rynku Marshalla. (1890-1916) Alfred Marshall prowadził analizę wyłącznie na szczeblu mikroek. stosując metodę ceteris paribus. Traktował wszystkie elementy jako stałe jedynie zmienny był element wyizolowany. Metoda Marshalla (równowag cząstkowych) pozwala na uchwycenie zależności między określonymi wielkościami ekonomicznymi bez wpływu tych wielkości np. zależności między popytem na dane dobro a jego ceną. W badaniu siły związku między wybranymi wielkościami Marhall zastosował kategorię elastyczności funkcji. Marhall stworzył idealne typy podstawowych składników gospodarki, nazwane reprezentatywnymi:

 Gospodarstwo domowe  Przedsiębiorstwo  Rynek pojedynczego dobra

Szczególnie istotny jest Model rynku (równowaga rynku). Marshall połączył podejście podażowe klasyków ekonomii wskazujących koszty produkcji jako czynnik cenotwórczy z podejściem popytowym marginalistów, uznających użyteczność za czynnik cenotwórczy. W modelu uwzględnił, że popyt jest malejącą funkcją ceny QiD = f(pi) przy pi↑ = QiD↓, natomiast podaż rosnącą funkcją ceny QiS = f(pi) przy pi↑ = QiS↓. Punkt przecięcia się krzywych popytu i podazy wyznacza stan równowagi rynku przy danje cenie równowagi i danej ilości dobra oferowanej do sprzedaży i nabytej. Marshall wykaz la ze żadna z 2 teorii wartości i cen nie jest ani w pełni poprwana ani w pełni błedna. Dal każdej z nich druga wskazuje czynnik ograniczajacy. Dla czynnika podażowego kształtowania się ceny jest nim popyt, a dla czynnika popytowego – koszt. Podusmuwując, podstawową zasługą Marshalla było uporządkowanie i wzbogacenie metody badawczej ekonomii, po drugie stworzył on modele gospodarstwa domowego, przedsiębiorstwa i rynku, dalej rozwijane przez licznych ekonomistów. Po trzecie utrwalił przekonanie o równowadze jako stanie optymalnym w gospodarce. Dla jednych zarazem zwolenników praca rynków Saya i teorii równowagi ogólnej Walrsa – jest to zasługa.

24. Funkcje pieniądza. Zasada neutralności pieniądza Pieniądz jako powszechnie akceptowany ekwiwalent musi spełniać dwa podstawowe warunki: - uznawany jest jako powszechny środek regulowania zobowiązań, -musi występować w określonej proporcji ilościowej w stosunku do ogółu produktów przeznaczonych do wymiany handlowej w całej gospodarce, Pieniądz pełni cztery podstawowe funkcje: Miernik wartości- mierzenie i wyrażanie wartości innych towarów za pomocą ceny. Pieniądz pełni tu funkcję jednostki rozrachunkowej, w której wyrażane są ceny i z pomocą, której dokonuje się rozliczeń. Środek wymiany-pieniądz służy do bezpośredniej zamiany umownej wartości pieniężnej na dobro o określonych walorach użytkowych. Środek płatniczy- związana jest z odroczeniem płatności w czasie, a wiec rozdzielony jest moment powstania zob. i jego spłaty. Typowym przykładem jest zakup towaru na kredyt, zaciąganie pożyczek. Funkcja ta przyczyniła się do rozwoju systemu kredytowo- pożyczkowego, co stanowi siłę napędową wzrostu gospodarczego.

docsity.com

19

Środek tezauryzacji – oznacza gromadzenie skarbu, a więc wiąże się z czasowym wycofaniem pieniądza z obiegu. Tezauryzacja może przybierać formy( lokata w banku, papiery wartościowe). Funkcja pieniądza światowego - najpierw pieniądz musi spełniać funkcję pieniądza: środka wymiany, płatniczego, tezauryzacji, oraz państwo musi gwarantować jego wymienialność zewnętrzną po kursie ustalonym na głównych giełdach walutowych świata.(tj. USD, GBP, SDR- zapis na rach. bankowych pieniądz kreowany przez Bank Światowy). Postać pieniądza na rynku: kruszcowa, banknot, papierowa, elektroniczna (e-cash). Zasada neutralności pieniądza Sformułował David Hume, zgodnie z tą zasadą pieniądz nie ma wpływu na realne procesy gospodarcze, czyli proces tworzenia produktu, jest nad nimi jedynie woalem. Miedzy sfera realna i pieniężną gospodarki wystepuje dychotomia – nie oddziałuja one na siebie. Pieniądz pełni jedynie funkcję jednostki obrachunkowej i pośrednika wymiany. Z zasady neutralności wypływa zaskakujący wniosek ze gospodarka mogłaby funkcjonować bez pieniądza. Jednak twórcy mieli tego świadomość i wprowadzili łagodzący. Przez zwiększenie zasobu pieniądza (M) nie można powiększyć ilości produktu (Q), czyli nie występuje tu funkcjonalna zależność między M a Q, (M↑→Q→)→Q≠f(M) Jednak zmniejszenie zasobu pieniądza (M) (w krancowym przypadku jego wycofaniez gospodarki) to także zmniejszy się ilość produktu Q, w tym przydaku miedzy p a Q jest zależność. (M↓→Q↓)→Q=f(M)

27. Ilościowa teoria pieniądza (Fisher). Pierwsze sformułowanie ilościowej torii pieniądza był autorstwa Irvinga Fischera Zgodnie z zasada neutralności występują 2 odrębne sfery gospodarki – realna opisywana przez wolumen transakcji kupna i sprzedaży Z oraz pieniężną opisywana przez zasób pieniądza M. Ponieważ sa one wyrażone w różnych jednostkach (rzeczowej i pieniężnej)musza one być uzgodnione pod względem jednostkowym. Służy temu indeks cen dóbr w wymianie pz. Ponadto sfery te musza być uzgodnione ilościowo następuje to za pomocą transakcyjnej prędkości obrotu pieniądza, czyli liczby transakcji w których jednostka pieniżna uczestniczy w adnym okresie. Fakt ten uwzglednia się poprzez współczynnik transakcyjnej prędkości obrotu pieniądza vz. Wyjściowe równanie teorii pieniadza, zwane równaniem wymiany, przyjmuje postac: Mvz=pzZ Postać ten okresłono jako transakcyjną w celu odróżnienia od postaci dochodowej, w której rówanie wymiany zsoatnie przekształcone: pieniadz*liczba=pieniadz/produkt*produkt. W równaniu pojawia się współczynnik transakcyjnej prędkości obrotu pieniądza vz, a wraz z nim zmienna czasu. Im prędkość obtu p[iniadza jest wieksza tym mniej pieniadza potrzeb dal obsługi transakcji kupna-sprzedazy. Mankamentem tranz. postaci równania było uwzgeldnieniew ramach woluenu transakcji kupna – sprzedazy transakcjo dokonywanych zarówno na produkcie z okresów (lat) poprzednich jak i na produkcie bieżącym. Fischer zmodyfikował postac transakcyjna rówania wymiany, zastępując wolumen transakcji kupna-sprzedazy produktem bieżącym, indeks cen dóbr w wymianie- indeksem poziomu dób na nowowytworzonych p, a wspołczynik obrotu pieniadza współczynnikiem prędkości dochodowej v. zmodyfikowane równanie wymiany przyjęło postac: Mv=pQ(to) Jest to postac prawdziwa tylko w gospodarce stabilnej. Doszedł do wniosku , ze jedyna zmienna może być poziom cen dóbr. Przy ilości pieniadza traktowanej jako parametr poziom cen jest funkcja ilości pieniadza: p=f(M)=v/Q*M Przyrost produktu bieżącego powoduje jednoczesnie rozszerzenie rynku wtórnego dóbr wytworzonych wczesniej, który także będzie wymagac dodatkowej ilości piniadza.

docsity.com

20

Inny zapis (nie z Bartkowiaka) Pieniądz uważa się tylko za środek wymiany, używany do doskonalenia transakcji rynkowych (wysoka płynność), wobec czego globalne wydatki muszą się równać zagregowanej wartości transakcji (równanie wymiany Fishera):

, gdzie: M - ilość pieniądza; VT - prędkość, z jaką pieniądz jest wydawany na wszystkie transakcje pieniężne (transakcyjna szybkość pieniądza); PT - cena transakcji; T - ogólna liczba transakcji (realnych i finansowych). niej niezależne, to równanie wymiany można przekształcić w funkcję popytu na pieniądz:

. Z powyższego wynika, że popyt na wydawanie pieniądza zależy od trzech czynników: a) transakcyjnej szybkości pieniądza, którą określają: stopień rozwoju systemu bankowego, częstotliwość wpłat i wypłat, długość okresu płatności, szybkość komunikacji (transakcyjna szybkość pieniądza zmienia się wolno, więc można przyjąć, że jest stała); b) liczby transakcji, którą określa stopień wykorzystania zasobów (to również zmienia się powoli, więc jest w przybliżeniu stałe); c) cen (jedyna zmienna wpływająca na popyt na pieniądz: procentowy wzrost cen powoduje taki sam procentowy wzrost popytu na pieniądz).

28. Popyt na pieniądz według Pigou. Teoria popytu na pieniądz wg A.Pigoe 1927 jest modyfikacją równania wymiany Fishera.w rówaniu wyminy występowała niegodność podmiotowa: podukt q był tworzony przez sektor prywatny, a pieniadz M był oferowany przez panstwo. Było to podejście nieprawidłowe, gdyz aktywna rola w tworzeniu pieniądza przypadala sektorowi publicznemu. Pigou uznał, że sektor prywatny tworząc produkt określonej wielkości zgłasza popyt na

pieniądz, który musi pokryć podaż oferowaną przez państwo. Sektor prywaty zgłaszajacy popyt L, wymaga odpowiednie masy pieniadza dla obsługi wytworzonego produktu, która państwo jako emtent pi9eniadza ma zagwaratowac Pigou: Q → L → M Produkt → Q Pieniądz → M (podaż pieniądza oferowana przez państwo) Popyt na pieniądz → L Równanie to wiąże popyt na pieniądz (L) z nowo wytworzonym produktem (Q), poziomem cen dobra (p) oraz współczynnikiem utrzymywania dochodu w postaci pieniężnej (k). (k- cambridge-wspol. Cambridge) L = kpQ W związku z tym, że podaż pieniądza (M) powinna równać się popytowi na pieniądz (L) równane przyjęło następującą postać M = kpQ dla M=L Pigou był reprezentatantem szkoły Cambridge – stad to równanie no się nazwe równania Cambridge. Dodatkowa zasługa Pigou było uzupełnienie prawa rynków Saya odnoszącej się do sfery relnej gospodarki – o jego odpowiednik dla sfery pienionej. Podaz dóbr Qs okresla poyt na pieniadz, do któreo dopasowuje się podaza pieniadza. Następnie pieniądz kształca się w zakupy- popyt na dobra Qd Miedzy równaniem wymiany Fishera a rówaniem Cambridge wystepuje scisły związek. Wspolczynnik k jest odwrotnością wsp. V. Warunki równanie Cambridge sa identyczne jak wymiany Q=constans, k=constans.

docsity.com

21

Ponieważ popyt na pieniadz dopasowuje się do wielkości produktu: L=f(Q), przy Q↑→L↑ to poziom cen jest liniowa funkcja iliosci pieniadza; p=f(M)=1/kQ*M Wzrost ilości pieniadza może być wynikiem wyłącznie wzrostu prodkuttu. Jeżeli panstwo zwiększy ilość pieniadza w sposób autonomiczny, efektem będzie wyłącznie proporcjonalny wzrost cen dóbr – jest to efekt Cambridge.: M↑→p↑ oraz Q→

29. Prawo Pigou a prawo rynków Saya. Gospodarka składa się z dwóch czynników: popytowego i potażowego. Podaż tworzona jest przez wytworzony produkt a popyt to zgłaszane na te dobro zapotrzebowanie. Wg Saya podaż jest czynnikiem kształtującym popyt. Produkcja towarów, dostarczając dochodów ich wytwórcom, kieruje jednocześnie popyt. Pigue uzupełnił prawo rynków Saya odnosząc się do sfery realnej gospodarki. Wg Pigou podaż dóbr określa popyt na pieniądz, do którego dopasowywuje się podaż pieniądza. Pigou uważał, że to popyt jest czynnikiem kształtującym podaż pieniądza.

30. Stosunek Myrdala do prawa rynków Saya. Problem który podjeli Mydral i Kalecki był dwuaspektowy: Autorzy ci wyrazali powątpiewanie tam gdzie klasysycy i neoklasycy zawsze mili odpowiedz pozytywna - czy w gospodarce rynkowej wystepuje dążenie do równowagi makroekonomicznej -- Czy równowaga może być uznana za stan opytalny gopodarki Zdaniem Mądrala w gospodarce rzeczywicie w końcu, czyli ex post dochodzi do równości popytu na dobra i podaży dóbr. Ex post: QD = QS Jednak, jeżeli popyt i podaż nie są równe to wielkość większa musi dopasować się do wielkości mniejszej. Gdy popyt jest mniejszy niż podaż skutkowało to ograniczeniem podaży. En ante: QD < Q S = Q S↓ Wg Mydrala jest to dowód na nieprawidłowość prawa rynków Saya. Z powodu niedostatecznego popytu do podaży część produktu niie zostaje sprzedana, czyli powstaje nadprodukcja Gospodarka osiągała stan równowagi jednak przy niepełnym wykorzystaniu czynników wytwórczych. W związku z powyższym można dojść do wniosku, że podaż nie tworzy wystarczającego popytu a więc założenie prawa rynków Saya, że podaż jest czynnikiem kształtującym popyt nie ma zastosowania. Podaż nie tworzyła wyatarczajacego popytu zatem prawo rynkow nie wystepowalo

31. Konieczność interwencji państwa w gospodarce wg Myrdala i Keleckiego. Wg Myrdala i Kaleckiego teoria niedostatecznego popytu jest dowodem na konieczność interwencjonizmu państwa w gospodarkę. W sytuacji gdy sektor prywatny nie jest w stanie wygenerować popytu wystarczającego na skonsumowanie całej podaży konieczne jest wsparcie państwa. Z teorii niedostecznego popytu jasno wypława sugestia zwikszania zaangażowania państwa w gospodarke. Wg Myrdala i Kaleckiego w sytuacji niedostatecznego popytu do podaży część produktui nie zostaje sprzedana, czyli powstaje nadprodukcja. Gospodarka osiągała stan równowagi jednak przy niepełnym wykorzystaniu czynników wytwórczych, oczym świadczyło wystepowanie nadprodukcji. Podaż nie tworzyła wyatarczajacego popytu zatem prawo rynkow nie wystepowalo Następnie przy wzroście popytu w kolejnym okresie nie następuje produkcja nowego produktu gdyż nadwyżka popytu zaspokajana jest z nadwyżek produkcji z okresu poprzedniego. Powstaje sytuacja gdy niewykorzystane są może produkcyjne a produkt bieżący jest mniejszy od potencjalnego Qakt < Qmax Powtarzające się zjawisko niedostatku popytu sprawia daje niekorzystny efekt. W długim okresie zjawisko to kumuluje się, a strata produktu i zrazem dobrobytu równa produktowi, który przy danych zasobach czynników wytwórczych mógłby być wytworzony, ale nie będzie- się powiększa.

docsity.com

22

Czasowy niedobór popytu powoduje trwały ubytek produktu. Jego czeste pojawianie się sprawia, że tempo wzrostu gospodarczego nie jest regularne. W gospodarce wystepuja wahania koniunkturalne. Rynek okazuje się być zawodny. W takiej sytuacji niezbędna wg Myrdala i Kaleckiego jest reakcja państwa.

32. Funkcja oszczędności Keynesa. Stosunek do klasycznej funkcji oszczędności. Keynes zastosował w analizie zjawisk ekonomicznych radykalnie odmienne podejście niż klasycy ekonomii. Formułowanie funkcji oszczędności Keynes rozpoczął od określenia czynników kształtujących popyt w gospodarce konsumpcyjny i inwestycyjny. Są to wg niego konsumpcja i inwestycje. Sformułował tzw. Fundamentalne prwo psychlogiczne dotyczące skłonności jednostek do konsumowania oszczędzania. Analize powadził w sakli makro. Celem każdego człowieka z osobna i wszytkich razrm jest jak najwieksza konsumpcja bieżąca Cakt, Konsumpcja C zależy od bieżącego produktu, wynika z tego, że konsumpcja jest funkcją produktu. Oszczędności S jako nieskonsumowaną cześć produktu, są także funkcją produktu. Cakt=f(Qakt->)Sakt=f(Qakt), gdzie S=Q-C Wynika z tego, że wraz ze wzrostem produktu wzrasta poziom oszczędności. Q↑->S↑ Zależność ta tworzy keynsowaska funkcje oszczędności. Najwazniejsza spraw a jest tempo wzrostu oszczędności w zależności od tempa wzrostu produktcji, czego miara jest współczynnik skłonności do oszczędzania. Istotne jest, jak w czasie – okresie długim i krótkim – zmienia się wilkokosc współczynnika skłonności do oszczędzania s, Poziom wspo. skl do oszczędzania zależy od wiekosci produktu na głowę członka społeczeństwa q, o pewnje liczebności H s+f(q), gdzie q=Q/H W prowadzonych rozważaniach, Keynes zastosował podejście popytowe w przeciwieństwie do klasyków, którzy podchodzili do tego zagadnienia od strony potażowej. W odróżnieniu od klasyków Keynes na pierwszym miejscu stawiał cele konsumpcyjne, klasycy natomiast propagowali wstrzemięźliwość od bieżącej konsumpcji kosztem oszczędności.

33. Krzyż keynsowski.

C,I,G QS = Qkon + Qinw

Luka deflacyjna

Luka Inflacyjna QD = Caut + cQS + I + G

Caut + I + G

45o Strata dobrobytu

Q* Qmax Q

docsity.com

23

Znaczenie popytu w gospodarce zilustrował Alvin Hansen za pomocą krzyża keynsowskiego. W gospodarce powstaje produkt, który składa się z dóbr konsumpcyjnych i inwestycyjnych. QS = Qkon + Qinw Na wytworzony produkt zgłaszany jest popyt. Na popyt w głównej mierze składa się popyt konsumpcyjny gospodarstw domowych na dobra konsumpcyjne (C). Składa się on z części autonomicznej (Caut) oraz z części uzaleznionej od produktu, którego miarą jest współczynnik skłonności do konsumpcji (c) C = Caut + cQS Na popyt składa się również popyt na dobra inwestycyjne (I) oraz wydatki rządowe (G). QD = Caut + cQS + I + G W sytuacji gdy popyt jest mniejszy od ogólnej podaży występuje luka deflacyjna, tzn. że produkt stanu równowagi (Q*) jest mniejszy od produktu potencjalnego (Qmax) Luka deflacyjna: Qd< Os --> Q*< Qmax Gospodarka osiaga równowagę ale jest to równowaga suboptymalna. Wystepuje ona przy nadwyżce podazy pracy Ns ze strony gospodarstw domowych nad popytem na prace Nd ze strony przedsiębiorstw, czyli przymusowym bezrobociue Q*<QmaxNs>nd Krzyz keyenoswski zawira wikszosc elementów ekonomiii keynesowskiej , z mechanizmem mnożnikowym i rekomendacjami dla polityki panstwa włącznie. Nie uwzglednia jednak pieniadza, który jest ujęty w bardziej ogólnym modelu IS=LM

34. Skuteczność polityki interwencyjnej państwa. Mechanizm mnożnikowy. W sytuacji, gdy sektor prywatny gospodarki nie tworzy popytu wystraczajacego do wchłonięcia całego wytworzonego produktu to państwo zgłasza dodatkowy popyt. Taką sytuację nazywamy interwencjonizmem państwa. Jest to ściśle związane z działaniem mechanizmu mnożnikowego. Państwo podejmuje działalność interwencyjną w ramach polityki fiskalnej, zgłaszając dodatkowy popyt ∆G i w efekcie ogólny popyt wynosi: W efekcie zwiększony popyt wynosi: QD=C+I+(G+∆G)=Qmax

QD = konsumpcja + inwestycje + (wydatki rządowe + wzrost wydatków rządowych) Jęzlei impuls pochodzi od dodatkowych wydatków rzadowych, jest to mnożnik wydatków rzadowych: ∆Q=m∆G Poziom mnożnika zależy od wzrostu wydatków od konsumpcji. Im skłonność do konsumpcji jest wieksza tym efekt mnożnikowy dodatkowych wydatków rządowych jest wiekszy. m=1/1- c (c↑->m↑) Wzrost wydatków np. na inwestycje prowadzi do wzrostu wydatków konsumpcyjnych i w konsekwencji wywołuje zwielokrotniony popyt.

∆ popytu = mnożnik x ∆ inwestycji Mnożnik jest zawsze większy od 1, gdyż każda zmiana w wydatkach inwestycyjnych uruchamia łańcuch zmian w wydatkach konsumpcyjnych.

35. Teoria pieniądza Keynesa. Neutralność i nieneutralność pieniądza wg Keynesa. Keynes zanegował zasadę neutralności pieniadza.Neoklasycy traktowali sferę pieniądza jako woal nad sfera realna . Keynes natomiast uznał je za struktury w cześci autonomiczne. Keynes uwzglenil oprocz miernika wartości i wymiany - funkcja pieniądza która jest przechowywanie pieniadza, gromadzenia wartości. Według Keynesa wyróżnia się trzy motywy trzymania pieniędzy:  Transakcyjny zasób pieniądza  Ostrożnościowy zasób pieniądza  Spekulacyjny popyt na pieniądz – polega na celowym wycofywaniu pieniądza z obiegu i oszczędzaniu go, wprowadzaja pieniadz spekulacyjny Produkt Q 9w zapisie bez pomniejszenia Qaut) wymaga pieniądza do swej obsługi. Odpowiada jej pieniadz tranzakyjny Ltr, bedacy jedynym, jaki zsoatał uwzględniony w ilościowej teorii pieniadza: Ltr=f(Q) Pieniądz transakcyjny jest neutralny natomiast pieniądz spekulacyjny nie jest neutralny i popyt na niego jest niezależny od produktu. Lsp≠f(Q)

docsity.com

24

Według Keynesa popyt na pieniądz transakcyjny Ltr i pieniadz spekulacyjny Lsp tworzą popyt łączny., określany jako preferencja płynnośi L=Ltr+Lsp. W związku z częściowym brakiem neutralności pieniądza, zmiana ilości pieniądza może wpłynąć na wielkość produktu. Z tego wynika że: Q(produkt)= f(M) M-ilość pieniądza W szczególności jest wazna zalezność dodatnia, czyli możliwość pobudzania wzrostu produktu przez wzrost ilości pieniadza emitowanego przez panstwo w ramach ekspansywnej polityki pieniężnej. Komponentom produktu odpowiada stosowne zapotrzebowaniem na pieniądz. Części konsumowanej C odpowiada popytowi na pieniądz transakcyjny, natomiast oszczędzanej S odpowiada popyt na pieniądz spekulacyjny. Według Keynesa w krótkim okresie popyt na pieniądz transakcyjny i spekulacyjny jest wymienny i jest to przyczyną zmian proporcji pomiędzy konsumpcją i oszczędzaniem.

36. Rodowód modelu IS-ML. Zamiar Hicksa a jego urzeczywistnienie. Zamiarem Johna Hicksa było wykazanie, że John Keynes nie dokonał rewolucji w myśli ekonomicznej, a teoria keynesowska, uważana przez swego twórcę za ogólna, stanowi jedynie szczególny przypadek teorii klasyczno – neoklasycznej, tę zaś należy traktować jako teorię ogólną . W celu udowodnienia tego poglądu Hicks stworzył model gospodarki określony przez niego jako IS-LL, a obecnie jako IS-LM. Rzecz znamienna, wbrew zamysłowi autora , model ten stał się standardowa forma prezentacji teorii KeYnesa. (Czasami się jego neoklasyczna synteza teorii Keynesa) sformułowanie jest to przewrotne, bo wiele te teorie różni i wrodzy względem siebie sa ich przedstawiciele. Model Hicksa integruje ze sobą dwie sfery gospodarki : realną oraz pieniężną. Reprezentantem sfery realnej jest rynek kapitału, ujęty jako funkcja IS (krzywa reprezentująca rynek dóbr). Generalnie rzecz ujmując funkcja IS obrazuje wszystkie przypadki , gdy inwestycje I (popyt na oszczędności) są równe oszczędnościom S (podaż dóbr inwestycyjnych)czyli rynek kapitału w równowadze: IS:I=S Reprezentantem sfery pieniężnej jest natomiast funkcja krzywa LL. Obrazuje ona wszystkie przypadki gdy popyt na pieniądz L jest równy podaży pieniądza M czyli sfera pieniężna gospodarki jest równoważna LL:L=M . Współcześnie funkcja LL jest zastąpiona przez LM w której podaż pieniądza jest uwzględniana. Zmiana ta ma szerszy wymiar i mówi ze model IS-LM (nie IS- LL) ma być stosowany do badania wpływu polityki pieniężnej państwa czyli polityki kształtowania podaży pieniądza, na sferę realną gospodarki. Hicks przyjął poziom cen za stały i mógłby równie dobrze posługiwać się kategorią produktu, stosował jednak zamiast niego dochód pieniężny Y tj iloczyn cen i produktu w ujęciu realnym Q: Y= pQ Hicks stworzył trzy modele i każdy z nich przypisał innej teorii ekonomii: klasycznej, keynesowskiej i neoklasycznej. Pierwsze Ujecie ricardiańsko-marshallowskim, drugie keynowskim a trzecie wickellowsko-hicksowskie. Jako standardowy w postaci IS-LM funkcjonuje drugi z nich. Zgodnie z przyjętym rozróżnieniem, w gospodarce występują dwie sfery. Sfera realna jest opisywana przez funkcję inwestycji uzależnionych ujemnie od stopy procentowej i dochodu oraz warunek inwestycji i oszczędności. Model Hicksa pod zmienioną nazwą IS-LM stał się z czasem podstawowym narzędziem w analizie zjawisk makroekonomicznych. Paradoksalnie natomiast narzędziem tym nie stalo się ujęcie wickellowsko-hicksowskie które Hicks preferował lecz ujęcie keynesowskie które krytykował. Jest jeszcze inny paradoks. Hicks podja zadania krtyki teorii Keynesa , tymczasem analize prowadził w calowicie keynesowskim duchu.

37. Hipoteza dochodu permanentnego Friedmana. Stabilność gospodarki Hipoteza (teoria) dochodu permanentnego 1957 Friedmana jest jedną z trzech teorii stworzonych przez Friedmana i najważniejszą dla zrozumienia jego poglądów.

docsity.com

25

Zgodnie z hipotezą dochodu permanentnego podstawowym podmiotem jest człowiek, który przeprowadza kalkulacje w bardzo długim czasie równym przewidywanemu przez niego okresowi życia. Człowiek określa przede wszystkim iloma i jakimi dobrami będzie w ciągu życia dysponować. Zestaw tych dóbr stanowi jego majątek permanentny (oczekiwany bądź pożądany). Wielkość majątku permanentnego Ωper/j zależy od dwóch czynników. Po pierwsze od wyposażenia początkowego otrzymanego najczęściej od rodziny po drugie od zdolności do powiększenia majątku czyli wiedzy i zdolności do pracy. Ten czynnik Friedman nazwał kapitałem ludzkim kształtowanym w procesie edukacji . Szacowanie majątku permanentnego jest możliwe tylko w przypadku stabilności gospodarki gdyż tylko w takim przypadku można choćby w przybliżeniu określić swoją sytuację na wiele lat naprzód. Stabilność ta oznacza jednocześnie utrwalenie posiadanej pozycji społecznej. Gorsze wyposażenie początkowe oznacza mniejszy kapitał ludzki i mniejszy majątek permanentny. Odwrotnie, lepsze wyposażenie to większy kapitał i większy majątek. Kapitał ludzki decyduje zarówno o dobrobycie indywidualnym jaki i zbiorowym, gdyż os zasobu wiedzy zależy dobrobyt całego społeczeństwa.Podstawą dobrobytu społeczeństwa o gospodace rynkowej stanowia w pewnej mierze działania panstwa. Człowiek kalkuluje majątek w okresie całego życia ale konsumuje na bieżąco. W zależności od majątku permanentnego ustala dochód (produkt) permanentny (oczekiwany) Qper/j, który stanowi określoną np. stałą część majątku liczoną za pomocą stopy majątku permanentnego rj. Qper/j= rj Ωper/j Dochód permanentny rózni się od dochodu bieżącego niemal w akzdym roku ludzkiego życia. Wraz z upływem czasu większym staje się dochód bieżący od permanentnego. Ludzie gromadzą wtedy oszczędności których część służy spłacaniu kredytu konsumpcyjnego udzielanego w gospodarce dodatkowo wzmacniając jej stabilność. Reszta oszczędności będzie przeznaczona na wydatki w okresie gdy dochód bieżący obniży się poniżej permanentnego. Jeżeli ludzie rzeczywiście podejmują decyzje kalkulując dochód permanentny to tworzony przez nich sektor prywatny gospodarki jest bardzo stabilny. Państwo mając znacznie krótszą perspektywę działania nie jest tak stabilne powinno zatem w jak najmniejszym stopniu być gospodarczo aktywne.

38. Teoria pieniądza Friedmana. Jej związek z teorią Pigou i teorią Keynesa. Milton Friedman twierdził że rozwijał ilościową teorię pieniądza Fishera . Artykułowi w którym zaproponował swoją wersję tej teorii nadał tytuł „Powrót do ilościowej teorii pieniądza”. Wraz z teoria ilościową przyjał zasade neutralności pieniądza, wyrażając ja nawet mocniej niż poprzednicy. Wnikliwe przyjrzenie się sprawie wskazuje ze najbliższa teorii friedmanowskiej jest teoria pieniądza Pigou skorygowana o element keynesowski. Friedman w przeciwieństwie do Pigou - zaakceptował pogląd Keynesa że pieniądz stanowi jeden z aktywów (jak dobra konsumpcyjne) tzn występuje chęć posiadania go dla dochodu, który przynosi A skoro przynosi dochód musi mieć cenę po której się go pozyskuje oraz rynek na którym jest obracany. Ceną pieniądza jest stopa procentowa. Friedman nie przyjal keynesowskiego podzialu na pieniadz trnzakcyjny i spekulacyjny, ale w rzeczywistości go zastosował uwzględniając w czesci spekulacyjnej dodatkowe czynniki (.). Twórcy ilościowej teorii pieniądza zakładali że prędkość obrotu pieniądza jest stała jednak badania wykazały tendencję odmienną Ponadto prędkość obrotu pieniądza zmieniała się w zależności od stanu aktywności gospodarczej. Należało zatem zastąpić stały współczynnik k w równaniu autorstwa Pigou elementem mniej stabilnym. Friedman wprowadził na to miejsce funkcję k k  constans  [k  k (r, ... )]. W funkcji k (.) uwzględnił inne czynniki kształtujące popyt na pieniadz w tym stope procentową r. Jest to podejście szersze niż keynesowskie, w którym wystepuje tylko r. Druga zmiana w stosunku do równania polegała na zastąpieniu produktu bieżącego Q w kształtowaniu popytu na pieniądz przez dochód (produkt) permanentny Qper. Ostatecznie monetarystyczne równanie popytu na pieniądz przyjęło postać w której po prawej stronie

docsity.com

26

człon odpowiada popytowi na pieniądz spekulacyjny a człon drugi popytowi na pieniądz transakcyjny przy czym łączny popyt L jest równy podaży pieniądza M. Friedman przyznał stopie procentowej mniejsze znaczenie w kształtowaniu popytu na pieniądz niż Keynes uznając funkcję k za niemal stałą.

39. Zasada ludnościowa Malthusa. Teoria płacy Thomas Malthus formułował zasadę ludnościową w latach 1798-1803. Od początku była ona kontrowersyjna, wywierając wpływ nie tylko na rozwój ekonomii. Zmiennymi uwzględnionymi w zasadzie ludnościowej są: produkt Q tworzony przez daną społeczność, liczebność tej społeczności H oraz produkt na głowę q:

wersja podstawowa: {Q, H> q], gdzie H Qq

Zgodnie z tą zasadą, tempo wzrostu liczby ludności (przez Malthusa określone jako geometryczne) przewyższa tempo wzrostu (arytmetyczne) ilości środków potrzebnych do jej utrzymania, których reprezentantem jest produkt:

Q Q

H H  

a produkt na głowę maleje w długim okresie, zmierzając do biologicznego minimum egzystencji qmjn:

min;0 qqq q

  

Gdy produkt na głowę osiągnie minimum egzystencji, wówczas liczba ludności musi się zmniejszyć. Malthus wyróżnił dwa sposoby redukcji lub ograniczania przyrostu liczby ludzi. Pierwszy nazwał hamulcami prewencyjnymi (preventive checks). Polegają one na dobrowolnym wstrzymywaniu się ludzi od posiadania potomstwa. Drugi sposób to hamulca pozytywne (positwe checks), takie jak wojny, głód i epidemie chorób. Wia- lnio ono są tożsame z katastrofami ludnościowymi. Zasada ludnościowa Malthusa stanowi podstawę klasycznej teorii płacy. Aby to wykazać, trzeba zmodyfikować zestaw zmiennych. I tak, zamiast ludności przyjąć silę roboczą N, a zamiast produktu na głowę - płacę w: wersja zmodyfikowana: {Q, N, w}. Pozwala to zapisać zasadę jako stałą nadwyżkę tempa przyrostu siły roboczej nad tempem przyrostu produktu, który ta siła wytwarza:

Q Q

N N   '

Wraz z dążeniem produktu na głowę do poziomu minimum egzystencji, do pewnej minimalnej wartości wmin zmierza też płaca, przy czym ten minimalny poziom staje się jednocześnie poziomem przeciętnym wśr\    śrwwwqq  minmin Nadwyżka produktu nad minimum egzystencji, występująca poza sytuacją katastrofy ludnościowej, przypada właścicielom ziemi w postaci rent oraz właścicielom kapitału w postaci zysków Π:

 0;0min   Rqq

40. Hipoteza ludnościowa Kremera. Nowa teoria ludnościowa Po Malthusie ekonomiści kwestii ludnościowej poświęcali mniej uwagi, aż stała się ona paląca. Powrócił do niej Michael Kremer w 1993 r., oferując hipotezę ludnościową odmienną od zasady Malthusa. Wkład w powstanie hipotezy ludnościowej Kremera mieli przede wszystkim Ester Boserup i Robert Solow. Zdaniem Boserup wzrost liczby ludności powoduje przyspieszenie tempa postępu technicznego i wzrost produktu na głowę (zwłaszcza w rolnictwie). Boserup podążała tropem wyznaczonym przez Adama Smitha, który wyraził taki pogląd, co pozwala uznać go za twórcę swoistej hipotezy ludnościowej. Hipoteza ludnościowa Kremera dotyczy rozwoju ludności świata w okresie od 1 min lat temu do współczesności. Formą jej zapisu jest zmodyfikowany model Solowa, w którym produkt Q zależy od poziomu technologii a, liczby ludności H oraz wielkości terytorium T, które można uznać za tożsame z zasobami przyrody: Q = F(a,H,T). Tempo zmiany poziomu technologii, czyli tempo postępu technicznego, zależy od liczby ludności, gdyż większa liczba ludzi oznacza większą gęstość zaludnienia i szybszą propagację wiedzy:

 Qa T HH

Coraz szybszy przyrost liczby ludności powoduje coraz szybsze tempo postępu technicznego i wzrostu produktu na głowę, ten zaś pozwala na utrzymanie się coraz większej liczbie osób:

docsity.com

27

 

 

 

 

H H

q q

a a

H H

Produkt na głowę, podobnie jak produkt ogólny, również jest rosnącą funkcją liczby ludności: Q=f(H), przy  qH Ostateczny wniosek Kremera można sformułować następująco: tempo wzrostu liczby ludności zależy od tej liczby. Im więcej jest ludzi, tym tempo to jest większe:

 Hf H H

 , przy 

 

H HH

Proces ten może trwać do momentu ujawnienia się bariery zasobów przyrody. Tego etapu Kremer jednak nie analizuje, co sprawia, że dla przypadku granic wzrostu gospodarczego musi istnieć inna hipoteza ludnościowa; odmienna od kremerowskiej. Przed przejściem do tej hipotezy celowe jest skonfrontowanie dwóch dotychczasowych teorii ludnościowych z rozwojem gospodarczym w dziejach ludzkości. Otóż, dla zdarzeń do 1750 r. za prawdziwą może być uznana zasada ludnościowa Malthusa . Tempo wzrostu liczby ludności było wówczas nieregularne i uzależnione od niewielkiego stopnia opanowania przyrody. Wielkość wytworzonego produktu była wyznaczana przez dostępność zasobów przyrody, ograniczoną w porównaniu z okresem późniejszym. Fakt ten można zobrazować za pomocą neomaltuzjańskiej jednoczynnikowej funkcji produkcji, uzależniającej od zasobów przyrody P, w tym nieekonomicznych, jak np. powietrza: Malthus: Q = f{P). Dla okresu od 1750 r. do 1970 r. obowiązuje hipoteza ludnościowa Kremera Liczba ludności szybko wzrastała ze względu na relatywnie wysoki stopień panowania nad przyrodą, której zasoby pozostawały obfite. Wielkość wytwarzanego produktu w znaczącej mierze zależała od sprawności ludzi w pozyskiwaniu tych zasobów, w zdecydowanie mniejszej natomiast była przez nie określana. Opisuje to kremerowska jednoczynnikowa funkcja produkcji, na mocy, której produkt zależy od liczby ludzi: Kremer: Q =/(//). Oczywiście, rozwój ludnościowy i gospodarczy nigdy nie przebiegał równomiernie. Zasada ludnościowa Malthusa i hipoteza ludnościowa Kremera są jedynie uogólnieniami długookresowych tendencji światowych. W żadnym przypadku nie mają one zastosowania do każdego okresu czy miejsca. Od 1970 r. coraz wyraźniejszy staje się wzrost stopnia uzależnienia działalności gospodarczej w skali światowej od zasobów przyrody. Przedstawia to funkcja produkcji, którą można nazwać neomaltuzjańską: „neo-Malthus": Q =/(P). Ze względu na wagę zagadnienia, które jest w niej ujęte, funkcja ta może stanowić element paradygmatu ekonomii w przyszłości. Po 1970 r. tempo wzrostu liczby ludności na świecie uległo spowolnieniu. Zdaniem Lestera Browna dzieje się tak ze względu na nadmierne wykorzystywanie zasobów przyrody oraz pojawiający się poważny niedostatek terytorium służącego do zamieszkiwania i prowadzenia działalności gospodarczej. Gdyby tak rzeczywiście było, następstwem byłoby obniżenie poziomu produktu na głowę. Produkt na głowę byłby w dalszym ciągu funkcją liczby ludności, ale tym razem - odmiennie niż w przypadku kremerowskim - malejącą:

 Hfq  , przy  qH Zmniejszanie się produktu na głowę w wyniku zbyt dużej liczby ludności może ostatecznie prowadzić do wyczerpywania się zasobów przyrody i redukcji liczby ludności:

 HqPH Pojawia się tu groźba katastrofy ludnościowej w stylu maltuzjańskim - w wyniku działania hamulców pozytywnych. Produkt na głowę wzrastałby do pewnej maksymalnej wielkości qmax, przy optymalnej z punktu widzenia zasobów przyrody liczbie ludności H t, po czym malałby, a ostateczną granicę stanowiłoby minimum egzyste ncji qmin    optopt HHqqHHqq ;; minmax  Istnieje jednak drugie wyjaśnienie zmniejszania się tempa przyrostu liczby ludności. Zdaniem Gary'ego Beckera wynika ono z faktu świadomego ograniczania przez ludzi liczebności jako warunku dalszego powiększania produktu na głowę:

... HqHqH Tempo wzrostu liczby ludności staje się funkcją produktu na głowę, której przebieg nie jest jednolity:

 qf H H

Przy niższym od pewnego progowego qpr produkcie na głowę zależność powyższa jest dodatnia, zgodnie z hipotezą ludnościową Kremera:

 

 H Hq , dla prqq

docsity.com

28

Po osiągnięciu poziomu progowego produktu na głowę ludzie częściowo rezygnują z posiadanego potomstwa, gdyż zamożne społeczeństwo jest w stanie zagwarantować im odpowiedni poziom życia na starość. Wtedy tempo wzrostu liczby ludności maleje, nawet poniżej wartości zerowej:

 

 H Hq , dla prqq

Zasadniczym pytaniem jest która tendencja przewazy? Pierwsza stałego wzrostu liczby ludności – występuje w krajach zacofanych, a druga ograniczenia tempa wzrostu, a nawet zmiejszenia się liczby ludności – w karajach rozwiniętych. W pierwszej grupie krajów żyje obecnie 80% ludności świata, dlatego dyskusja nad paradygmatem ekonomii przy występowaniu granic wzrostu gospodarczego jest konieczna.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome