Psychologia społeczna - Notatki - Psychologia - Część 1, Notatki'z Psychologia. University of Wroclaw

Psychologia społeczna - Notatki - Psychologia - Część 1, Notatki'z Psychologia. University of Wroclaw

PDF (287.4 KB)
16 strona
926Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omawiane zostają zagadnienia z zakresu psychologii: psychologia społeczna; metodologia. Część 1.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 16
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

CZĘŚĆ PIERWSZA

ROZDZIAŁ 1

WPROWADZENIE DO PSYCHOLOGII SPOŁECZNEJ

Psychologia Społeczna:

Naukowe badanie sposobu, w jaki rzeczywista bądź wyobrażona obecność innych ludzi wywiera wpływ na ludzkie myślenie, odczuwanie i zachowania.

Bada to, co się dzieje w sercach i umysłach istot ludzkich. Psychologowie społeczni doceniają doniosłość tego, w jaki sposób ludzie interpretują świat społeczny, jednak szczególną uwagę zwracają na źródła interpretacji.

Koncentruje się na tym, co powoduje, że nawet inteligentne i silne jednostki popełniają poważne błędy w obliczu sprzecznych rad w odniesieniu do decyzji o wielkiej wadze.

Konstrukt: sposób, w jaki ludzie spostrzegają, pojmują i interpretują świat społeczny.

Różnice indywidualne: składniki osobowości, które odróżniają nas od innych ludzi.

Socjologia: dostarcza ogólnych praw i teorii dotyczących społeczeństw, a nie jednostek

Psychologia Społeczna: bada procesy psychologiczne pojawiające się, gdy ludzie przebywają ze sobą, co powoduje, że stają się podatni na wpływ społeczny.

Psychologia Osobowości: Bada właściwości, które powodują, że jednostki są unikatowe i różnią się od siebie.

Podstawowy błąd atrybucji: tendencja do przeceniania rozmiaru, w jakim zachowanie ludzi jest wynikiem oddziaływania dyspozycji wewnętrznych, a niedocenianie roli czynników sytuacyjnych.

Behawioryzm: szkoła psychologiczna, która utrzymuje, iż aby zrozumieć ludzkie zachowanie, wystarczy jedynie rozważyć nagradzające właściwości środowiska – tzn. to, w jaki sposób pozytywne i negatywne wydarzenia w otoczeniu są związane ze specyficznymi zachowaniami.

Psychologia postaci: szkoła psychologiczna podkreślająca ważność badania subiektywnego sposobu, w jaki dany obiekt pojawia się w umyśle ludzi, zamiast poddania badaniom wyłącznie obiektywnych, fizycznych cech tego obiektu.

Samoocena: dokonywanie przez ludzi oszacowania wartości samych siebie, to znaczy rozmiaru, w jakim spostrzegają siebie jako dobrych, kompetentnych i przyzwoitych.

Poznawanie społeczne: w jaki sposób ludzie myślą o sobie samych i o świecie społecznym; a dokładnie, jak selekcjonują, interpretują, zapamiętują i wykorzystują informację społeczną w wydawaniu sądów i w podejmowaniu decyzji.

ROZDZIAŁ 2

METODOLOGIA: PROCES PRZEPROWADZANIA BADAŃ

Metody badawcze i pytania, na które odpowiadają:

Obserwacyjna ---------- Opis: Jaka jest natura zjawiska?

Korelacyjna ------------ Przewidywanie: Czy na podstawie znanego X możemy przewidzieć Y?

Eksperymentalna ------ Przyczynowość: Czy zmienna X jest przyczyną zmiennej Y?

Metoda obserwacyjna: technika, w której badacz obserwuje ludzi i systematycznie rejestruje pomiary ich zachowania.

Obserwacja systematyczna: forma metody obserwacyjnej, w której obserwatorem jest wyszkolony badacz społeczny, który przystępuje do odpowiedzi na pytania odnoszące się do określonego zjawiska społecznego, obserwując i kodując je zgodnie z wcześniej przygotowanym zbiorem kryteriów.

Obserwacja uczestnicząca: forma obserwacji systematycznej, w której obserwator wchodzi w interakcję z obserwowanymi ludźmi, ale star się w żaden sposób nie wpływać na sytuację.

Analiza archiwalna: forma obserwacji systematycznej, w której badacz obserwuje zachowanie społeczne przez badanie nagromadzonych w danej kulturze dokumentów albo archiwaliów (np. pamiętników, powieści, czasopism czy dzienników).

Zgodność sędziów kompetentnych: stopień zgodności pomiędzy dwiema osobami albo większą liczbą osób, które niezależnie obserwują i kodują grupę danych; poprzez pokazanie, że dwóch lub więcej ekspertów niezależnie obserwujących i kodujących dochodzi do tych samych obserwacji, badacze upewniają się, że obserwacje te nie są subiektywnymi, zniekształconymi wrażeniami jednostki.

Metoda korelacyjna: metoda, w której mierzy się systematycznie dwie zmienne lub ich większą liczbę i oszacowuje się relację pomiędzy nimi (tj. w jakim stopniu można przewidzieć wartości jednej z nich na podstawie drugiej).

Korelacja dodatnia: taka relacja pomiędzy dwiema zmiennymi, w której wzrostowi wartości jednej zmiennej towarzyszy wzrost wartości drugiej zmiennej.

Korelacja ujemna: taka relacja pomiędzy dwiema zmiennymi, w której wzrostowi wartości jednej zmiennej towarzyszy zmniejszanie się wartości drugiej zmiennej.

Dobór losowy: sposób zapewniania reprezentatywności dla danej populacji wybranej do próby grupy osób gwarantujący, ze każda jednostka wchodząca w skład populacji ma taką samą szanse na pojawienie się w próbie.

Metoda eksperymentalna: metoda badania relacji przyczynowo – skutkowych; badacz losowo przydziela uczestników eksperymentu do różnych sytuacji i upewnia się, ze sytuacje te są identyczne pod wszystkimi względami z wyjątkiem jednego, zdefiniowanego przez zmienną niezależną (badacz oczekuje, że tenże jedyny warunek będzie miał przyczynowy wpływ na reakcję ludzi)

Zmienna niezależna: zmienna, którą badacz zmienia albo różnicuje, aby stwierdzić, czy ma ona wpływ na jakąś inną zmienną; badacz oczekuje, że ta właśnie zmienna będzie powodowała zmiany jakiejś innej zmiennej.

Zmienna zależna: zmienna, którą badacz mierzy po to, by stwierdzić, czy na nią wpływa zmienna niezależna; badacz stawia hipotezę, że zmienna zależna zależy od poziomu zmiennej niezależnej.

Plan wieloczynnikowy: plan eksperymentalny, w którym uwzględnia się więcej niż jedną zmienną niezależną; każda zmienna niezależna ma więcej niż jedną wersję lub też poziom; wszystkie możliwe kombinacje tych poziomów pojawiają się w badaniach.

Trafność wewnętrzna: upewnianie się, że nic więcej poza zmienną niezależną nie może wpływać na zmienną zależną; realizuje się to poprzez kontrolowanie wszystkich zmiennych ubocznych oraz poprzez losowe przydzielanie wszystkim badanym różnych warunków eksperymentalnych .

Losowe przydzielanie do sytuacji: upewnianie się, że wszyscy badani mają taką samą szansę na przydzielenie do danej sytuacji w eksperymencie; dzięki losowemu przydzielaniu tychże sytuacji badacz może być względnie pewien, że różnice w osobowościach uczestników eksperymentu albo ich wcześniejsze doświadczenia są równomiernie rozłożone na wszystkie sytuacje.

Poziom ufności (wartość p): liczba wyliczona za pomocą technik statystycznych, która informuje badacza o tym, jakie jest prawdopodobieństwo, że wyniki jego eksperymentu są dziełem przypadku (spowodowane są niepowodzeniem w randomizacji), a nie są efektem działania zmiennej niezależnej lub zmiennych niezależnych; standardowo w nauce – także i w psychologii społecznej – przyjmuje się, że wyniki uznaje się za istotne wtedy, gdy prawdopodobieństwo, iż wyniki mogą być dziełem czynników losowych, a nie badań zmiennych niezależnych, wynosi mniej niż pięć setnych.

Trafność zewnętrzna: stopień, w jakim wyniki badań mogą być generalizowane na inne sytuacje i na innych ludzi.

Realizm sytuacyjny: stopień, w jakim sytuacje eksperymentalne są podobne do sytuacji spotykanych w życiu codziennym.

Realizm psychologiczny: stopień, w jakim kontrolowane w eksperymencie procesy psychiczne są podobne do procesów psychologicznych pojawiających się w życiu codziennym; realizm psychologiczny może być wysoki nawet wtedy, gdy realizm sytuacyjny jest niewielki.

Instrukcja maskująca: opis celu badań przedstawiany ich uczestnikom, który różni się od prawdziwego celu tychże badań; instrukcja maskująca używana jest po to, by zachować realizm psychologiczny.

Powtarzalność: powtarzanie badań, często z udziałem osób z innych badanych populacji albo w innych warunkach.

Eksperymenty w warunkach naturalnych: eksperymenty przeprowadzane raczej w warunkach życia realnego niż w laboratorium.

Badania podstawowe: badania projektowane po to, by dać najlepszą odpowiedź na pytanie, dlaczego ludzie zachowują się tak, jak się zachowują, i przeprowadzane wyłącznie dla zaspokojenia ciekawości poznawczej.

Badania stosowane: badania projektowane specjalnie w celu rozwiązania konkretnego problemu społecznego; tworzenie teorii zachowania jest zwykle wtórne do rozwiązania specyficznego problemu.

Przyzwolenie: wyjaśnienie uczestnikom badania natury eksperymentu, zanim on się rozpocznie, i uzyskanie ich zgody na udział w tym eksperymencie.

Maskowanie: wprowadzenie w błąd uczestników eksperymentu lub zatajenie przed nimi prawdziwego celu badań albo też wydarzeń, które w rzeczywistości zaistnieją.

Sesja wyjaśniająca: wyjawienie uczestnikom badań po zakończeniu eksperymentu jego celu oraz dokładnie tego, co się wydarzyło.

CZĘŚĆ DRUGA: ROZUMIENIE SIEBIE I ŚWIATA SPOŁECZNEGO.

ROZDZIAŁ 3

DYSONANS POZNAWCZY A POTRZEBA PODTRZYMYWANIA SAMOOCENY.

Dysonans poznawczy: popęd spowodowany poczuciem dyskomfortu, pierwotnie definiowany jako konsekwencja utrzymywania dwóch lub więcej niezgodnych ze sobą elementów poznawczych, następnie określany jako konsekwencja zaangażowania się w działanie, które jest sprzeczne z koncepcją siebie jako osoby przyzwoitej i rozsądnej.

Elementy poznawcze: myśli, uczucia, przekonania bądź wiedza o czymś.

Dysonans precyzyjny: dysonans, który zostaje nieuchronnie wzbudzony po podjęciu decyzji. W takiej sytuacji dysonans jest najczęściej likwidowany przez podwyższenie atrakcyjności wybranej alternatywy i zdewaluowanie alternatywy odrzuconej.

Technika niskiej piłki: pozbawiona skrupułów strategia, mocą której sprzedawca nakłania klienta, aby zgodził się kupić produkt po bardzo niskiej cenie; następnie twierdzi, że to była pomyłka, i podnosi cenę; często klient godzi się na zakup po zawyżonej cenie.

Pojęcie Ja: suma całej wiedzy o sobie uwzględniająca tożsamość, zdolności i role.

Uzasadnianie wysiłku: występująca u ludzi tendencja do podwyższania oceny tego, na co ciężko pracowali, aby to osiągnąć.

Uzasadnienie zewnętrzne: wyjaśnienie, jakie podaje osoba dla swojego dysonansowego zachowania, wskazujące przyczynę, która znajduje się poza nią samą (np. jeśli ktoś coś robi, aby uzyskać dużą nagrodę lub uniknąć surowej kary).

Uzasadnienie wewnętrzne: likwidowanie dysonansu poprzez dokonanie jakiejś zmiany w sobie (np. swojej postawy lub zachowania).

Obrona stanowiska niezgodnego z własną postawą: proces, który pojawia się, gdy ktoś wyraża opinię lub postawę sprzeczną ze swoim osobistym przekonaniem lub postawą.

Niewystarczająca kara: dysonans wzbudzony wtedy, gdy jednostka nie ma wystarczającego zewnętrznego uzasadnienia, że nie zaangażowała się w pożądane przez nią działanie lub zrezygnowała z pożądanego przez nią obiektu, co zwykle prowadzi do obniżenia atrakcyjności zakazanego działania lub obiektu.

Autoperswazja: długotrwała zmiana postawy, która jest konsekwencją prób usprawiedliwiania samego siebie.

Teoria podtrzymywania własnej wartości: teoria, która głosi, że wyobrażenie o nas może być zagrożone zachowaniem drugiej osoby i że na wielkość tego zagrożenia wpływa zarówno to, jak bliska nam jest ta osoba, jak i znaczenie jej zachowania dla naszego pojęcia Ja.

Teoria autoafirmacji: teoria sugerująca, że ludzie będą likwidować wpływ dysonansu wzbudzającego zagrożenie dla ich samooceny poprzez potwierdzenie swojej kompetencji w dziedzinie, która nie jest związana z zagrożeniem.

Teoria samopotwierdzania: teoria sugerująca, że ludzie posiadają potrzebę potwierdzania swojego pojęcia Ja, bez względu na to, czy to pojęcie jest pozytywne czy negatywne. W pewnych sytuacjach ta tendencja może być w konflikcie z podwyższaniem własnej wartości i usprawiedliwianiem siebie.

Pułapka racjonalizacji: możliwy skutek działania wywołanych w procesie redukcji dysonansu usprawiedliwień samego siebie, które ostatecznie skończą się łańcuchem niedorzecznych i niemoralnych działań.

Usprawiedliwianie samego siebie: tendencja do usprawiedliwiania własnych działań w celu podtrzymania swojej samooceny.

ROZDZIAŁ 4

POZNANIE SPOŁECZNE: W JAKI SPOSÓB MYŚLIMY O ŚWIECIE SPOŁECZNYM.

Poznanie społeczne: sposób, w jaki ludzie myślą o sobie samych i o świecie społecznym; a dokładniej jak selekcjonują, interpretują, zapamiętują i wykorzystują informację społeczną w wydawaniu sądów i w podejmowaniu decyzji.

Oszczędność poznawcza: teza mówiąca, że ludzie uczą się stosować efektywne uproszczenia myślowe i reguły zdroworozsądkowe, które pomagają im zrozumieć rzeczywistość społeczną, ponieważ nie są zdolni przetwarzać całej oddziałującej na nich informacji społecznej.

Schematy: struktury poznawcze, za pomocą których ludzie organizują swoją wiedzę o świecie według pewnych tematów; schematy silnie wpływają na to, co z otrzymanej informacji zauważmy, o czym myślimy i co później pamiętamy.

Dostępność: łatwość, z jaką możemy sobie uświadomić rozmaite myśli i idee; idea dostępna to taka, która jest obecnie uświadamiana albo która może zostać łatwo przywołana do świadomości.

Wzbudzanie schematu pod wpływem zdarzeń poprzedzających: zwiększanie się dostępności schematu pod wpływem tego, co było doświadczane bezpośrednio przedtem.

Zjawisko wrogich mediów: odkrycie, że każda z antagonistycznych, silnie zaangażowanych w coś grup spostrzega neutralne, zrównoważone przekazy mediów jako sobie wrogie, ponieważ media nie przedstawiły faktów w jednostronnym ujęciu, o którym antagoniści „wiedzą”, że jest prawdą.

Efekt pierwszeństwa: proces, za sprawą którego nasze pierwsze wrażenie dotyczące innej osoby wpływa na to, że jej późniejsze zachowanie interpretujemy w sposób zgodny z tym pierwszym wrażeniem.

Efekt uporczywości: odkrycie, że przekonania ludzi dotyczące ich samych i świata społecznego utrzymują się nawet wtedy, gdy dane wspierające te przekonania zostały podważone.

Samospełniające się proroctwo: zjawisko polegające na tym że ludzie:

Mają określone oczekiwania dotyczące innej osoby, co

Wpływa na ich postępowanie względem tej osoby, które

Powoduje, że zachowuje się ona w sposób zgodny z ich wyjściowymi oczekiwaniami.

Heurystyki wydawania sądów: uproszczone reguły wnioskowania, którymi posługują się ludzie, by wydawać sady w sposób szybki i efektywny.

Heurystyka dostępności: nieformalna reguła umysłowa, na mocy której ludzie wydają sąd, kierując się tym, jak łatwo mogą coś przywołać do świadomości.

Heurystyka reprezentatywności: uproszczona metoda wnioskowania polegająca na tym, że klasyfikacji czegoś dokonuje się na podstawie stopnia podobieństwa do przypadku typowego.

Informacja o proporcji podstawowej: informacja o częstotliwości występowania w populacji przedstawicieli różnych kategorii.

Heurystyka zakotwiczenia/dostosowania: uproszczona metoda wnioskowania, która polega na posłużeniu się jakąś liczbą czy wartością jako punktem wyjściowym i następnie na sformułowaniu odpowiedzi na pytanie przez zmodyfikowanie tej wartości stanowiącej zakotwiczenie; ludzie często nie modyfikują jej w stopniu wystarczającym.

Wnioskowanie z prób niereprezentatywnych: dokonywanie uogólnień na podstawie prób informacji, o których wiadomo że są tendencyjne bądź nietypowe.

Szacowanie współzmienności: ocenianie stopnia, w jakim dwie zmienne są skorelowane, to znaczy przewidywanie jednej zmiennej (np. tego, jak przyjacielska jest dana osoba) na podstawie innej zmiennej (np. płci tej osoby).

Korelacja pozorna: przekonanie, że dwie zmienne są skorelowane, podczas gdy w rzeczywistości tak nie jest; wynika ono ze schematu, zgodnie z którym istnieje pomiędzy nimi związek.

Bariera nadmiernej ufności: zbyt duże zaufanie do trafności własnych sądów; zazwyczaj nie są one tak trafne, za jakie się je przyjmuje.

ROZDZIAŁ 5

SPOSTRZEGANIE SPOŁECZNE: JAK DOCHODZIMY DO ROZUMIENIA INNYCH LUDZI.

Spostrzeganie społeczne: badanie, w jaki sposób tworzymy wyobrażenia innych ludzi i wyciągamy wnioski ich dotyczące.

Komunikacja nie werbalna: sposób, w jaki ludzie komunikują, intencjonalnie bądź nieintencjonalnie, bez słów; wskaźniki nie werbalne obejmują mimikę, ton głosu, gesty, pozycje i ruchy ciała, dotyk i spoglądanie.

Reguły ujawniania: kulturowo zdeterminowane reguły określające, jakie zachowania niewerbalne nadają się do ujawnienia.

Emblematy: niewerbalne gesty, które w danej kulturze są dobrze zdefiniowane; mają zwykle swoje bezpośrednie słowne odpowiedniki, tak jak znak OK.

Teoria roli społecznej: teoria mówiąca, że różnice płciowe pojawiająca się w zachowaniu społecznym wynikają ze społecznego podziału pracy pomiędzy płciami; podział ten prowadzi do różnic w oczekiwaniach wobec ról płciowych i umiejętności związanych z płcią, które określają różnice w społecznych zachowaniach kobiet i mężczyzn.

Ukryta teoria osobowości: schematy, które ludzie stosują, by pogrupować różne rodzaje cech osobowości, na przykład wielu ludzi jest przekonanych, że jeżeli ktoś jest uprzejmy, to jest również hojny.

Teoria atrybucji: określenie sposobu, w jaki ludzie wyjaśniają przyczyny tak swego zachowania, jak i zachowania innych ludzi.

Atrybucja wewnętrzna: wnioskowanie, że jakaś osoba zachowała się w określony sposób zarówno ze względu na swe właściwości, jak i postawy, charakter czy osobowość.

Atrybucja zewnętrzna: wnioskowanie, iż jakaś osoba zachowała się w określony sposób zarówno ze względu na swe właściwości sytuacji, w której się znalazła; zakłada się tu, że w tej sytuacji większość ludzi reagowałaby w ten sam sposób.

Teoria wnioskowania z czynników towarzyszących: teoria, w myśl której dokonujemy wewnętrznych atrybucji dotyczących jakiejś osoby, gdy

Istnieje niewiele nie tożsamych konsekwencji jej zachowania,

Zachowanie jest nieoczekiwane.

Rezultaty nietożsame: konsekwencje określonego przebiegu działania, które nie mogłoby wystąpić przy alternatywnym działaniu.

Oczekiwania oparte na kategorii: oczekiwania dotyczące ludzi, bazujące na cechach grupy, do których te osoby przynależą, na przykład oczekiwanie że ktoś kocha chodzić na przyjęcia, ponieważ należy do towarzystwa miłośników przyjęć lub żeńskiego kółka studenckiego.

Oczekiwanie oparte na obiekcie: oczekiwania wobec jakiejś osoby, bazujące na jej wcześniejszych działaniach, takie jak oczekiwanie, że ktoś w czasie wakacji pójdzie na plażę, ponieważ zwykle chodził na plażę w przeszłości.

Model współzmienności: koncepcja, wg której dokonujemy atrybucji przyczynowych dotyczących zachowania jakiejś osoby na podstawie obserwacji faktów, które zmieniają się wraz z jej zachowaniem – na przykład, jak dalece czyjś taniec staje się niezdarny tylko wówczas, gdy tańczy z tym, a nie innym partnerem.

Zgodność informacji: informacja dotycząca tego, w jakim stopniu inni ludzie zachowują się wobec tych samych bodźców tak samo, jak to czyni aktor.

Wybiórczość informacji: informacja mówiąca o tym, do jakiego stopnia dany aktor zachowuje się w ten sam sposób wobec różnych bodźców.

Spójność informacji: informacja mówiąca o stopniu, w jakim zachowanie jakiegoś aktora wobec określonego bodźca jest takie samo mimo upływu czasu i innych okoliczności.

Podstawowy błąd atrybucji: tendencja do przeceniania czynników wewnętrznych przynależnych do dyspozycji, a niedocenianie roli sytuacji.

Wyrazistość spostrzeżeniowa: informacja, która skupia naszą uwagę; ludzie są skłonni przeceniać przyczynową rolę informacji, która jest wyrazista spostrzeżeniowo.

Różnice między aktorem a obserwatorem: tendencja do spostrzegania zachowań innych ludzi jako następstwa ich dyspozycji,. Podczas gdy swoje własne zachowania tłumaczy się wpływem czynników sytuacyjnych.

Atrybucje w służbie ego: wyjaśnienia, które przypisują sukcesy czynnikom wewnętrznym zależnym od dyspozycji, za niepowodzenia zaś obwiniają czynniki zewnętrzne należące do sytuacji.

Atrybucje obronne: wyjaśnienia zachowania, które pozwalają tłumić świadomość tego, że się jest śmiertelnym i podatnym na zranienia.

Nierealistyczny optymizm: forma obronnej atrybucji polegająca na przeświadczeniu ludzi, że rzeczy dobre przydarzają się raczej im niż ich partnerom, a złe spotykają raczej innych niż ich samych.

Wiara w sprawiedliwy świat: forma obronnej atrybucji, gdzie zakłada się, że zło dotyka złych ludzi, natomiast dobro spotyka dobrych.

ROZDZIAŁ 6

ROZUMIENIE SIEBIE: W JAKI SPOSÓB POZNAJEMY SAMYCH SIEBIE.

Pojęcie Ja: zawartość naszego Ja, to znaczy spostrzegane przez nas nasze własne myśli, przekonania i cechy osobowości. Pojęcie Ja jest częściowo zależne od kultury, w której funkcjonuje. Na przykład w perspektywie historycznej niektóre kultury Indian amerykańskich spostrzegały Ja jako głęboko osadzone w szerszej grupie społecznej.

Introspekcja: proces, w którym człowiek spogląda w swoje wnętrze i bada swoje myśli, uczucia i motywy.

Teoria samoświadomości: koncepcja przyjmująca, że kiedy człowiek koncentruje uwagę na sobie samym, zaczyna oceniać własne zachowanie i porównywać je ze swymi wewnętrznymi normami i wartościami.

Teoria przyczynowości: teoria dotycząca przyczyn naszych uczuć i zachowań; wiele z tych teorii przyswajamy sobie z kultury, w której żyjemy (np. „rozstania sprzyjają uczuciu”)

Zmiana postawy spowodowana wyszukiwaniem przyczyn: zmiana postawy będąca konsekwencją zastanawiania się nad przyczynami własnych postaw; ludzie zakładają zgodność swoich postaw z przyczynami, które wydają się wiarygodne i są łatwe do zwerbalizowania.

Tłumienie: usiłowanie, by nie myśleć o czymś; badania wykazują, że im bardziej ludzie starają się nie dopuszczać do siebie jakiejś,myśli, tym częściej ta właśnie myśl pojawia się w ich głowach.

Teoria spostrzegania siebie: teoria głosząca, że gdy nie jesteśmy pewni naszych postaw i uczuć, bądź są one niejednoznaczne, wnioskujemy o nich, obserwując własne zachowania i sytuacje, w której się ono pojawia.

Hipoteza mimicznego sprzężenia zwrotnego: hipoteza głosząca, że własny wyraz mimiczny może determinować emocje, która jest doświadczana.

Pomniejszanie: niedocenianie wpływu jednej przyczyny naszego zachowania, kiedy inna przyczyna jest szczególnie wyrazista i łatwo dostrzegalna.

Motywacja wewnętrzna: angażowanie się w jakieś działanie, ponieważ sprawia nam ono przyjemność bądź wzbudza nasze zainteresowanie, a nie wskutek zewnętrznych nacisków lub dla zewnętrznych korzyści

Motywacja zewnętrzna: angażowanie się w jakieś działanie wskutek zewnętrznych nacisków lub dla zewnętrznych korzyści, a nie dlatego ze wykonywanie zadania sprawia nam przyjemność bądź wzbudza nasze zainteresowanie.

Efekt nadmiernego uzasadnienia: zjawisko polegające na spostrzeganiu swojego działania jako wywołanego przekonującymi czynnikami zewnętrznymi i niedocenianiu wagi czynników wewnętrznych.

Dwuczynnikowa teoria emocji: koncepcja, zgodnie z którą doznanie emocji jest rezultatem dwufazowego procesu spostrzegania siebie – najpierw ludzie doświadczają przebudzenia fizjologicznego, a następnie poszukują dla niego odpowiedniego wyjaśnienia; jeśli przypisują to pobudzenie źródłu mającemu naturę emocjonalną, przeżywają odpowiednią emocję (np. jeśli wyjaśniają własne pobudzenie tym, że ktoś celuje w nich z pistoletu, odczuwają strach)

Błędne określenie przyczyn pobudzenia: przypisanie własnego pobudzenia niewłaściwemu źródłu, czego konsekwencją jest fałszywa bądź nadmiernie silna emocja. [Gdy ludzie są pobudzeni z jakiegoś powodu, na przykład podczas przejścia przez budzący grozę most, często przypisują to pobudzenie niewłaściwemu źródłu – takiemu, jak erotyczne zainteresowanie osobą, która jest z nimi.

Schematy Ja: oparte na naszych przeszłych doświadczeniach zorganizowane struktury wiedzy o nas samych, które pomagają nam zrozumieć, wyjaśnić i przewidzieć własne zachowanie.

Pamięć autobiograficzna: treści pamięciowe dotyczące własnych myśli, uczuć i zachowań w przeszłości.

Ja odzwierciedlone: spostrzeganie siebie oczami innych ludzi i włączanie ich opinii do własnego pojęcia Ja.

Teoria porównań społecznych: koncepcja, zgodnie z którą poznajemy swoje własne zdolności i postawy poprzez porównywanie się z innymi ludźmi.

Porównania społeczne w górę: porównywanie siebie z innymi ludźmi, którzy lokują się wyżej niż my w zakresie jakiejś zdolności czy cechy, mające na celu określenie standardu doskonałości.

Porównanie społeczne w dół: porównywanie siebie z innymi ludźmi, którzy lokują się niżej niż my w zakresie jakiejś zdolności czy cechy, mające na celu uzyskanie poczucia większego zadowolenia z siebie.

Autoprezentacja: próba zakomunikowania poprzez nasze wypowiedzi, zachowania niewerbalne i działania, kim jesteśmy albo za kogo chcielibyśmy być uważani.

Kierowanie wrażeniem: świadome bądź nieświadome aranżowanie starannie skonstruowanej prezentacji Ja, która wytworzy u innych określone wrażenie, zgodne z naszymi celami czy potrzebami w interakcji społecznej.

Integracja: proces polegający na tym, że ludzie schlebiają jakiejś osobie, często o wyższym statusie, wychwalają ją i w ogóle próbują w niej wzbudzić sympatię dla siebie.

Promowanie siebie: proces polegający na tym, że ludzie próbują wywrzeć pozytywne wrażenie na innych, opisując własne talenty i manifestując swoją wiedzę.

Pławienie się w cudzej chwale: dążenie do poprawienia własnego wizerunku przez wiązanie się z ludźmi, którzy odnieśli sukces lub są sławni.

Kreowanie usprawiedliwień dla możliwej porażki: tworzenie utrudnień i wymyślanie usprawiedliwień dla samego siebie, żeby wypadku niepowodzenia dysponować gotowym wytłumaczeniem.

CZĘŚĆ TRZECIA WPŁYW SPOŁECZNY

ROZDZIAŁ 7

KONFORMIZM: WPŁYWANIE NA ZACHOWANIE

Konformizm: zmiana w zachowaniu na skutek rzeczywistego lub wyimaginowanego wpływu innych ludzi

Informacyjny wpływ społeczny: wpływ innych ludzi, który prowadzi nas do konformizmu, ponieważ spostrzegamy te osoby jako źródło informacji, dające wskazówki dla naszego zachowania; dostosowujemy się, ponieważ wierzymy, że cudza interpretacja niejasnej sytuacji jest bardziej poprawna niż nasza.

Prywatna akceptacja: dostosowanie się do zachowania innych ludzi bez prawdziwego przekonania o tym, że to, co oni robią albo mówią, jest słuszne.

Publiczny konformizm: dostosowanie się publiczne do zachowania innych ludzi, bez konieczności wiary w to, co robimy lub mówimy.

Indukowanie: szybkie rozprzestrzenianie się emocji lub zachowań w tłumie.

Psychoza tłumu: pojawienie się w grupie ludzi podobnych fizycznych symptomów bez znanej fizycznej przyczyny.

Normy społeczne: ukryte albo jasno sprecyzowane reguły grupy dotyczące akceptowanych zachowań, wartości i przekonań jej członków.

Normatywny wpływ społeczny: wpływ innych ludzi, który prowadzi nas do konformizmu, ponieważ chcemy być przez nich lubiani i akceptowani.

Bezrefleksyjny konformizm: posłuszne zinternalizowanie norm społecznych, bez zastanowienia się nad ich działaniem.

Norma wzajemności: norma społeczna, która stwierdza, że jeżeli otrzymujesz coś dobrego od innej osoby, to jesteś zobowiązany odpłacić jej tym samym (zachować się podobnie)

Teoria wpływu społecznego: teoria, według której dostosowanie się od wpływu społecznego zależy od siły, bezpośredności i liczby innych ludzi w grupie.

Kredyt zaufania: zaufanie, które w ciągu długiego czasu zdobywa człowiek, dostosowując się do norm grupowych; kiedy zdobędzie już dość zaufania, może – jeżeli jest ku temu sposobność – zachować się niezgodnie z normami, bez groźby odwetu ze strony grupy.

Wpływ mniejszości: przypadek, w którym mniejszość członków grupy wpływa na zachowanie albo na przekonania większości.

ROZDZIAŁ 8

POSTAWY I ZMIANY POSTAW: WPŁYWANIE NA MYŚLI I UCZUCIA.

POSTAWA – TRWAŁA OCENA, POZYTYWNA BĄDŹ NEGATYWNA, LUDZI, OBIEKTÓW I POJĘĆ.

KAŻDA POSTAWA POSIADA:

EMOCJONALNY KOMPONENT POSTAWY - EMOCJE I UCZUCIA, JAKIE LUDZIE KOJARZĄ Z OBIEKTEM POSTAWY

POZNAWCZY KOMPONENT POSTAWY – PRZEKONANIA LUDZI NA TEMAT WŁAŚCIWOŚCI OBIEKTU POSTAWY

BEHAWIORALNY KOMPONENT POSTAWY – DZIAŁANIA LUDZI WOBEC OBIEKTU POSTAWY

KOMUNIKAT PERSWAZYJNY - KOMUNIKAT ( PRZEMÓWIENIE LUB REKLAMA TV) PRZEKONUJĄCY DO ZAJĘCIA OKREŚLONEGO STANOWISKA W DANEJ SPRAWIE.

PROGRAM UNIWERSYTETU YALE POŚWIĘCONY BADANIU ZMIANY POSTAW – BADANIE WARUNKÓW, W JAKICH LUDZIE SA NAJBARDZIEJ SKŁONNI ZMIENIĆ SWOJE POSTAWY W ODPOWIEDZI NA KOMUNIKATY PERSWAZYJNE; BADACZE KONCENTRUJĄ SIĘ NA TYM „KTO MÓWI, CO I DO KOGO”, TO JEST NA ŹRÓDLE KOMUNIKATU (ATRAKCYJNOŚĆ I KOMPETENTNOŚĆ), NATURZE KOMUNIKATU (SIŁA I RODZAJ ARGUMENTÓW) I NATURZE ODBIORCY (JAKIE RODZAJE ARGUMENTACJI SA SKUTECZNE WOBEC ROŻNYCH ODBIORCÓW).

MODEL WYPRACOWYWANIA PRAWDOPODOBIEŃSTW - TEORIA, WG KTÓREJ ZAKŁADA SIĘ, ZE ISTNIEJĄ DWA SPOSOBY ZMIANY POSTAW ZA POŚREDNICTWEM KOMUNIKATÓW PERSWAZYJNYCH; CENTRALNA STRATEGIA POJAWIA SIĘ, GDY LUDZIE MAJA MOTYWACJE I ZDOLNOŚĆ DO SKUPIENIA UWAGI NA ARGUMENTACH ZAWARTYCH W KOMUNIKACIE; PERYFERYCZNA STRATEGIA WYSTĘPUJE GDY LUDZIE NIE SKUPIAJĄ SWOJEJ UWAGI NA ARGUMENTACH, LECZ SA POD WPŁYWEM CHARAKTERYSTYK POWIERZCHNIOWYCH (NP. KTO JEST NADAWCA)

CENTRALNA STRATEGIA PERSWAZJI - PRZYPADEK, W KTÓRYM LUDZIE ANALIZUJĄ KOMUNIKAT PERSWAZYJNY UWAŻNIE SŁUCHAJĄC I ROZWAŻAJĄC ARGUMENTY; STRATEGIA TA POJAWIA SIĘ GDY LUDZIE POSIADAJĄ ZARÓWNO ZDOLNOŚCI JAKI MOTYWACJE DO UWAŻNEGO SŁUCHANIA KOMUNIKATU.

PERYFERYCZNA STRATEGIA PERSWAZJI - PRZYPADEK, W KTÓRYM LUDZIE NIE ANALIZUJĄ ARGUMENTÓW ZAWARTYCH W KOMUNIKACIE PERSWAZYJNYM, SĄ NATOMIAST POD WPŁYWEM WSKAZÓWEK PERYFERYCZNYCH (KTO JEST NADAWCA)

ZNACZENIE OSOBISTE – STOPIEŃ W JAKIM DANA SPRAWA MA ISTOTNE KONSEKWENCJE DLA SAMOPOCZUCIA LUDZI.

KOMUNIKATY WZBUDZAJĄCE STRACH – KOMUNIKATY PERSWAZYJNE, KTÓRE PRÓBUJĄ ZMIENIĆ POSTAWY LUDZI POPRZEZ WZBUDZANIE W NICH STRACHU.

POSTAWA OPARTA NA POZNANIU – POSTAWA OPARTA PRZEDE WSZYSTKIM NA PRZEKONANIACH LUDZI NA TEMAT WŁAŚCIWOŚCI OBIEKTU POSTAWY.

POSTAWA OPARTA NA EMOCJACH – POSTAWA OPARTA BARDZIEJ NA UCZUCIACH I WARTOŚCIACH NIŻ NA PRZEKONANIACH O NATURZE OBIEKTU.

WARUNKOWANIE KLASYCZNE – PRZYPADEK, KIEDY BODZIEC WYWOŁUJĄCY REAKCJE EMOCJONALNA JEST WIELOKROTNIE DOŚWIADCZANY RAZEM Z BODŹCEM NEUTRALNYM, KTÓRY NIE WYWOŁUJE TAKIEJ REAKCJI DO CZASU, AŻ NABIERZE EMOCJONALNYCH WŁAŚCIWOŚCI PIERWSZEGO BODŹCA.

WARUNKOWANIE INSTRUMENTALNE – PRZYPADEK, W KTÓRYM CZĘSTOTLIWOŚĆ SWOBODNIE PODEJMOWANYCH ZACHOWAŃ ALBO ROŚNIE ALBO MALEJE W ZALEŻNOŚCI OD TEGO, CZY NASTĘPUJE PO NICH POZYTYWNE WZMOCNIENIE CZY KARA.

POSTAWA OPARTA NA ZACHOWANIU – POSTAWA OPARTA NA OBSERWACJI, JAK ZACHOWUJEMY SIĘ WOBEC OBIEKTU POSTAWY.

DOSTĘPNOŚĆ POSTAWY - SIŁA ZWIĄZKU MIEDZY OBIEKTEM I OCENA TEGO OBIEKTU; DOSTĘPNOŚĆ JEST MIERZONA CZASEM, W JAKIM LUDZIE MOGĄ ODPOWIEDZIEĆ NA PYTANIE, CO CZUJĄ WOBEC DANEJ SPRAWY LUB DANEGO OBIEKTU.

UODPORNIENIE POSTAWY – UCZYNIENIE LUDZI ODPORNYMI NA PRÓBY ZMIANY ICH POSTAW POPRZEZ WSTĘPNE ZAAPLIKOWANIE IM MALEJ DAWKI ARGUMENTÓW SPRZECZNYCH Z ICH STANOWISKIEM.

TEORIA REAKTANCJI (PRZECIWSTAWIENIA SIĘ) – KONCEPCJA WG KTÓREJ ZAGROŻENIE WOLNOŚCI WYBORU OKREŚLONEGO ZACHOWANIA POWODUJE WZBUDZENIE NIEPRZYJEMNEGO STANU PRZECIWSTAWIENIA SIĘ; LUDZIE MOGĄ ZREDUKOWAĆ TEN STAN, ANGAŻUJĄC SIĘ W ZAGROŻONE ZACHOWANIE.

TEORIA WYROZUMOWANEGO DZIAŁANIA – TEORIA UTRZYMUJĄCA, ZE NAJLEPSZA PODSTAWA DO PRZEWIDYWANIA PLANOWANYCH I ROZMYŚLNYCH ZACHOWAŃ SĄ. POSTAWY LUDZI WOBEC KONKRETNEGO ZACHOWANIA I ICH SUBIEKTYWNE NORMY.

( JEŚLI LUDZIE NIE MAJA CZASU NA ROZWAŻENIE JAK SIĘ ZACHOWAĆ TO NAJLEPSZA PODSTAWA DO PRZEWIDYWANIA ICH ZACHOWANIA JEST INTENCJA).

NORMY SUBIEKTYWNE – PRZEKONANIA NA TEMAT TEGO, JAK INNI LUDZIE Z KTÓRYCH OPINIA SIĘ LICZYMY, OCENIA OKREŚLONE ZACHOWANIE.

ROZDZIAŁ 9

PROCESY GRUPOWE.

GRUPA NIESPOŁECZNA – GRUPA, W KTÓREJ DWIE LUB WIĘCEJ OSÓB ZNAJDUJE SIĘ W TYM SAMYM MIEJSCU, W TYM SAMYM CZASIE, LECZ NIE WSPÓŁDZIAŁA ZE SOBĄ (KIBICE NA MECZU)

GRUPA SPOŁECZNA – GRUPA, W KTÓREJ DWIE LUB WIĘCEJ OSÓB WSPÓŁDZIAŁA ZE SOBĄ ORAZ WSPÓŁZALEŻY OD SIEBIE W TYM SENSIE, ZE W ZASPOKAJANIU POTRZEB I OSIĄGANIU CELÓW MUSI NA SOBIE POLEGAĆ.

FACYLITACJA SPOŁECZNA - NAPIĘCIE WYNIKAJĄCE Z OBECNOŚCI INNYCH OSÓB I MOŻLIWOŚCI OCENY NASZEGO DZIAŁANIA, CZEGO REZULTATEM JEST LEPSZE WYKONANIE ŁATWIEJSZYCH ŻĄDAŃ, LECZ GORSZE TYCH TRUDNIEJSZYCH.

PRÓŻNIACTWO SPOŁECZNE – USPOKOJENIE WYWOŁANE PRZEKONANIEM, ZE PRZEBYWANIE W GRUPIE UTRUDNIA OCENĘ INDYWIDUALNEGO DZIAŁANIA; USPOKOJENIE OSŁABIA WYKONANIE ZADAŃ PROSTYCH, LECZ UŁATWIA WYKONANIE ZADAŃ TRUDNYCH.

DEINDYWIDUACJA - UTRATA NORMALNEJ KONTROLI NAD ZACHOWANIEM, CO PROWADZI DO WZROSTU IMPULSYWNOŚCI I PATOLOGICZNYCH CZYNÓW.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ – PRZEKONANIE, ZE ODPOWIADA SIĘ ZA WŁASNE CZYNY.

SAMOŚWIADOMOŚĆ – SKUPIENIE UWAGI NA WŁASNYCH UCZUCIACH, PRZEKONANIACH I WARTOŚCIACH.

ZADANIE ADDYTYWNE – ZADANIE GRUPOWE, KTÓREGO WYKONANIE JEST UZALEŻNIONE OD WYSIŁKU WSZYSTKICH OSÓB (OGÓLNY OKRZYK CAŁEJ GRUPY)

ZADANIE KONIUNKTYWNE – ZADANIE GRUPOWE, KTÓREGO WYNIK ZALEŻY OD TEGO, JAK DOBRZE PRACUJE NAJSŁABSZY JEJ CZŁONEK (JAK SZYBKO ZESPÓŁ ALPINISTÓW POŁĄCZONYCH LINA ZDOBĘDZIE SZCZYT)

ZADANIE DYSJUNKTYWNE - ZADANIE GRUPOWE, KTÓREGO POZIOM ROZWIAZANIA ZALEŻY OD PRACY NAJSPRAWNIEJSZEGO CZŁONKA GRUPY (GRUPA OSOB ROZWIAZUJE WSPOLNIE ZAGADNIENIE NA KONKURSIE)

STRATA PONOSZONA W TOKU PROCESU – KAŻDY RODZAJ WSPOLODDZIALYWANIA W GRUPIE, KTÓRY UTRUDNIA ROZWIAZANIE PROBLEMU.

BRAINSTORM – BURZA MOZGOW – TECHNIKA UDOSKONALANIA DECYZJI GRUPOWYCH POPRZEZ ZACHECANIE DO SWOBODNEJ WYMIANY MYŚLI, POGLĄDÓW ORAZ ELIMINOWANIE KRYTYCYZMU.

MYŚLENIE GRUPOWE – RODZAJ MYŚLENIA, W KTÓRYM BARDZIEJ LICZY SIĘ DĄŻENIE DO ZACHOWANIA SPÓJNOŚCI I SOLIDARNOŚCI GRUPY NIŻ REALISTYCZNE UWZGLĘDNIENIE FAKTÓW.

POLARYZACJA GRUPOWA - TENDENCJA GRUP DO PODEJMOWANIA DECYZJI, KTÓRE SĄ. BARDZIEJ SKRAJNE NIŻ POCZĄTKOWE INKLINACJE (PREFERENCJE) CZŁONKÓW.

KONFLIKT INTRAPERSONALNY - NAPIĘCIE JEDNOSTKI WYWOLANE DAZENIEM DO DWOCH LUB WIECEJ SPRZECZNYCH CELOW (RODZICE PRAGNA PRZEBYWAC W DOMU Z DZIECMI, ALE JEDNOCZESNIE CHCA ROBIC KARIERE ZAWODOWA)

KONFLIKT INTERPERSONALNY – NAPIECIE MIEDZY DWIEMA LUB WIECEJ OSOBAMI ALBO GRUPAMI, KTÓRE MAJA SPRZECZNE CELE.

KONFLIKT O SUMIE ZEROWEJ – KONFLIKT, W KTÓRYM WYGRANA JEDNEJ STRONY RÓWNA SIĘ PRZEGRANEJ STRONY DRUGIEJ, TAK JAK W ZAWODACH SPORTOWYCH.

KONFLIKT MOTYWÓW MIESZANYCH - KONFLIKT, W KTÓRYM OBIE STRONY MOGĄ ZYSKAĆ DZIĘKI WSPÓŁDZIAŁANIU, A JEDNOSTKA MOŻE ZYSKAĆ JESZCZE WIĘCEJ DZIĘKI RYWALIZOWANIU ZE SWOIM PARTNEREM.

STRATEGIA COS ZA COS – OZNACZA ZACHĘCANIE DO WSPÓŁDZIAŁANIA NAJPIERW PRZEZ STOSOWANIE ZACHOWAŃ KOOPERACYJNYCH, A POTEM PRZEZ POWTARZANIE DZIAŁAŃ PRZECIWNIKA ( WSPÓŁDZIAŁANIA LUB RYWALIZACJI), KTÓRE PODJĄŁ ON BEZPOŚREDNIO PRZED NAMI.

NEGOCJACJE - FORMA POROZUMIEWANIA SIĘ PRZECIWNYCH STRON KONFLIKTU, GDZIE ZAINTERESOWANI SKŁADAJĄ WZAJEMNE PROPOZYCJE I KONTRPROPOZYCJE, A PROBLEM JEST ROZWIĄZANY POD WARUNKIEM, ZE OBIE STRONY OSIĄGNĄ ZGODĘ.

ROZWIĄZANIE INTEGRUJĄCE – ROZWIĄZANIA KONFLIKTÓW Z KORZYŚCIĄ DLA OBU STRON.

GRIT CZYLI STOPNIOWE I ODWZAJEMNIONE SKŁANIANIE DO OBNIŻENIA NAPIĘCIA – STRATEGIA OGRANICZANIA KONFLIKTU W SYTUACJACH CODZIENNEGO ŻYCIA, W KTÓRYCH:

INFORMUJESZ O SWOJEJ CHĘCI DO WSPÓŁPRACY

WSPÓŁPRACUJESZ

ODWZAJEMNIASZ KAŻDE KOOPERACYJNE DZIAŁANIE, ALE

JEŚLI TWÓJ OPONENT DZIAŁA AGRESYWNIE, ODPOWIADASZ MU TYM SAMYM

MEDIACJA – WYRAŻANIE ZGODY NA UDZIAŁ TRZECIEJ STRONY PRZY ROZWIĄZYWANIU ZAISTNIAŁEGO KONFLIKTU.

ARBITRAŻ – SPOSÓB POLEGAJĄCY NA TYM, ZE TRZECIA STRONA NARZUCA ROZWIAZANIE KONFLIKTU SKŁÓCONYM PARTNEROM.

CZEŚĆ CZWARTA: STOSUNKI SPOŁECZNE

ROZDZIAŁ 10

ATRAKCYJNOŚĆ INTERPERSONALNA: OD PIERWSZEGO WRAŻENIA DO ZWIĄZKÓW UCZUCIOWYCH.

EFEKT CZĘSTOŚCI KONTAKTÓW – ZJAWISKO POLEGAJĄCE NA TYM, ŻE IM CZĘŚCIEJ WIDZIMY I KONTAKTUJEMY SIĘ Z DRUGA OSOBA, TYM WIĘKSZE JEST PRAWDOPODOBIEŃSTWO, ZE ZOSTANIE ONA NASZYM PRZYJACIELEM.

EFEKT CZYSTEJ EKSPOZYCJI – ZJAWISKO POLEGAJĄCE NA TYM, ZE IM CZĘŚCIEJ JESTEŚMY WYSTAWIENI NA EKSPOZYCJE BODŹCA, TYM BARDZIEJ SKŁONNI JESTEŚMY TEN BODZIEC POLUBIĆ.

EFEKT ZYSKU-STRATY – ZJAWISKO POLEGAJĄCE NA TYM, ZE TYM BARDZIEJ LUBIMY DANA OSOBĘ, IM WIĘCEJ WYSIŁKU MUSIELIŚMY WŁOŻYĆ W ZMIANĘ JEJ PIERWOTNEJ OPINII O NAS (TJ. NIE LUBIANI NA POCZĄTKU ZNAJOMOŚCI TERAZ JESTEŚMY LUBIANI), NATOMIAST TYM MNIEJ LUBIMY DANA OSOBĘ, IM WIĘCEJ JEJ PIERWOTNEJ SYMPATII STRACILIŚMY (TJ. JEŻELI NA POCZĄTKU ZNAJOMOŚCI NAS LUBIŁA, A TERAZ NIE)

TEORIA WYMIANY SPOŁECZNEJ – W TEORII TEJ ZAKLADA SIĘ, ZE TO, CO LUDZIE SADZA O SWOIM ZWIAZKU Z INNA OSOBA , ZALEZY OD TEGO, JAK SPOSTRZEGAJA NAGRODY, KTÓRE DAJE IM TEN ZWIAZEK, KOSZTY, NA JAKIE SIĘ NARAZAJA, NA JAKI – ICH ZDANIEM – ZWIAZEK ZASLUGUJA I JAKIE JEST – ICH ZDANIEM – PRAWDOPODOBIENSTWO NAWIAZANIA LEPSZYCH STOSUNKOW Z KIMS INNYM.

POZIOM ODNIESIENIA – BILANS ( WYRAZONY W TERMINACH KOSZTOW I NAGROD ) JAKIEGO OCZEKUJEMY OD DANEGO ZWIAZKU, W POROWNANIU Z INNYM, MOŻLIWYM ZWIAZKIEM.

TEORIA ROWNOSCI – TEORIA, W KTÓREJ PRZYJMUJE SIĘ,ZE LUDZIE CZUJA SIĘ NAJSZCZESCIWSI W ZWIAZKACH, W KTÓRYCH ZARÓWNO KOSZTY JAK I ZYSKI BEDACE UDZIALEM JEDNEJ ZE STRON S.A. W PRZYBLIZENIU TAKIE SAME JAK KOSZTY I ZYSKI PRZYPADAJACE PO DRUGIEJ STRONIE.

MILOSC BRATERSKA – UCZUCIE ZAANGAZOWANIA, BLISKOSCI W STOSUNKU DO DRUGIEJ OSOBY, KTÓREMU NIE TOWARZYSZY NAMIETNOSC ANI POBUDZENIE FIZYCZNE.

MILOSC EROTYCZNA – INTESYWNA TESKNOTA ZA DRUGA OSOBA, KTÓREJ TOWARZYSZY FIZYCZNE POBUDZENIE. KIEDY WSZYSTKO UKLADA SIĘ DOBRZE – DRUGA STRONA NAS KOCHA – PRZEZYWAMY OGROMNE SPELNIENIE I EKSTAZE, A KIEDY NIE – ODCZUWAMY GLEBOKI SMUTEK I ROZPACZ.

TROJCZYNNIKOWA KONCEPCJA MILOSCI – KONCEPCJA, ZGODNIE Z KTÓRA MILOSC JEST STANEM SKLADAJACYM SIĘ Z TRZECH PODSTAWOWYCH ELEMENTOW: UCZUCIA BLISKOSCI, NAMIETNOSCI ORAZ ZAANGAZOWANIA.

INWESTYCYJNY MODEL ZWIAZKU – TEORIA, W KTÓREJ PRZYJMUJE SIĘ, ZE TO, CO LUDZIE WNOSZA W DANY ZWIAZEK, ZALEZY OD SATYSFAKCJI JAKA IM DAJE; SATYSFAKCJI DEFINIOWANEJ W KATEGORIACH NAGROD, KOSZTOW, A TAKŻE POZIOMU ODNIESIENIA I POROWNAWCZEGO POZIOMU ODNIESIENIA ORAZ INWESTYCJI, KTÓRE STRACA, GDY SIĘ Z TEGO ZWIAZKU WYCOFAJA.

STYL PRZYWIAZYWANIA SIĘ – OCZEKIWANIA, JAKIE LUDZIE FORMUJA CO DO KONTAKTOW Z INNYMI OSOBAMI; OCZEKIWANIA TE WYNIKAJA Z RODZAJU WIEZI MIEDZY ICH PIERWSZYMI OPIEKUNAMI A NIMI JAKO NIEMOWLETAMI.

STYL PRZYWIAZYWANIA SIĘ OPARTY NA POCZUCIU BEZPIECZENSTWA – STYL PRZYWIAZYWANIA SIĘ DO DRUGIEJ OSOBY, KTOREO CECHA CHARAKTERYSTYCZNA JESTZAUFANIE, BRAK LEKU PRZED ODRZUCENIEM I SWIADOMOSC , ZE JEST SIĘ OSOBA WARTOSCIOWA I LUBIANA.

STYL PRZYWIAZYWANIA SIĘ OPARTY NA UNIKANIU – STYL PRZYWIAZYWANIA SIĘ DO DRUGIEJ OSOBY, KTÓREGO CECHA CHARAKTERYSTYCZNA JEST TLUMIENIE POTRZEBY NAWIAZANIA INTYMNYCH KONTAKTOW Z TA OSOBA , PONIEWAŻ REALIZACJA TEJ POTRZEBY ZAKONCZYLA SIĘ NIEPOWODZENIEM; LUDZIE TEGO STYLU Z TRUDNOSCIA NAWIAZUJA BLISKIE KONTAKTY Z INNYMI.

LEKOWO-AMBIWALENTNY STYL PRZYWIAZYWANIA SIĘ – STYL PRZYWIAZYWANIA SIĘ DO DRUGIEJ OSOBY, KTÓREGO CECHA CHAR. JEST NIEPOKOJ WYNIKAJACY Z NIEPEWNOSCI CZY DRUGA OSOBA ODPOWIE NA PORTRZEBE NAWIAZANIA INTYMNEGO KONTAKTU; REZULTATEM JEST WYZSZY NIŻ PRZECIETNIE POZOM LEKU.

ROZDZIAL 11

ZACHOWANIE PROSPOLECZNE: DLACZEGO LUDZIE POMAGAJAINNYM

ZACHOWANIE PROSPOLECZNE – KAZDE DZIALANIE UKIERUNKOWANE NA NIESIENIE KORZYSCI INNEJ OSOBIE.

SOCJOBIOLOGIA - PERSPEKTYWA, W RAMACH KTÓREJ ZJAWISKA SPOLECZNE TLUMACZY SIĘ, STOSUJAC PRAWA TEORII EWOLUCJI.

DOBOR KREWNIACZY – KONCEPCJA , ZGODNIE Z KTÓRA ZACHOWANIA JEDNOSTKI MAJACE NA CELU OCHRONE ZYCIA SPOKREWNIONYCH Z NIA OSOB S.A. UTRWALANE POPRZEZ MECHANIZM NATURALNEJ SELEKCJI.

NORMA WZAJEMNOSCI – ZALOZENIE, ZE INNI BĘDĄ NAS TRAKTOWAC W TEN SAM SPOSÓB , W JAKI MY ICH TRAKTUJEMY (JEŻELI POMOZEMY CZLOWIEKOWI, TO W PRZYSZLOSCI ON POMOZE NAM )

TEORIA WYMIANY SPOLECZNEJ – PRZEKONANIE, W KTÓRYM PRZYJMUJE SIĘ, ZE DWIE ZASADY: MAXYMALIZACJI ZYSKOW I ZASADA MINIMALIZACJI KOSZTOW NAJLEPIEJ WYJASNIAJA SPOLECZNE RELACJE.

ALTRUIZM - KAZDE DZIALANIE UKIERUNKOWANE NA NIESIENIE KORZYSCI DRUGIEJ OSOBIE Z POMINIECIEM WLASNEGO INTERESU; CZĘSTO CZLOWIEK ANGAŻUJĄC SIĘ W TAKIE DZIAŁANIA PONOSI OKRESLONE KOSZTY.

EMPATIA – ZDOLNOSC DO POSTAWIENIA SIEBIE NA MIEJSCU DRUGIEJ OSOBY I ODBIERANIA W PODOBNY SOPOSOB ZACHODZACYCH WYDARZEN ORAZ ODCZUWANIA PODOBNYCH EMOCJI.

HIPOTEZA EMPATII-ALTRUIZMU – PRZEKONANIE, ZGODNIE Z KTÓRYM EMPATIA ODCZUWANA WZGLĘDEM DRUGIEJ OSOBY SKLANIA DO UDZIELENIA JEJ POMOCY BEZ WZGLĘDU NA KONSEKWENCJE PODJETYCH DZIALAN.

OSOBOWOSC ALTRUISTYCZNA – OSOBOWOSC, KTÓRA CHARAKTERYZUJE TENDENCJA DO UDZIELANIA POMOCY INNYM LUDZIOM.

HIPOTEZA REDUKCJI NEGATYWNEGO STANU EMOCJONALNEGO – PRZEKONANIE, ZE LUDZIE ANGAZUJA SIĘ W POMOC DLA INNYCH , ABY SIĘ POZBYC WLASNEGO UCZUCIA SMUTKU I PRZYGNEBIENIA.

HIPOTEZA PRZELADOWANIA URBANISTYCZNEGO – PRZEKONANIE, ZE MIESZKANCY MIAST, BRONIAC SIĘ PRZED NADMIAREM STYMULACJI, JAKICH DOSTARCZA IM MIEJSKIE ZYCIE, WYKAZUJA TENDENCJE DO ZAMYKANIA SIĘ W SOBIE I UNIKANIA KONTAKTOW Z INNYMI LUDZMI.

EFEKT WIDZA – ZALEZNOSC POLEGAJACA NA TYM, ZE IM WIECEJ JEST SWIADKOW NAGLEGO WYPADKU TYM MNIEJSZA ISTNIEJE SZANSA, ZE KTORYKOLWIEK Z NICH PODEJMIE INTERWENCJE.

KUMULACJA IGNORANCJI - FENOMEN POLEGAJACY NA TYM, ZE SWIADKOWIE NAGLEGO WYPADKU WZAJEMNIE OBSERWUJAC SWOJA OBOJETNOSC, INTERPRETUJA ZDARZENIE JAKO NIEGROZNE I NIE WYMAGAJACE INTERWENCJI.

ROZPROSZENIE ODPOWIEDZIALNOSCI – FENOMEN POLEGAJACY NA TYM, ZE WRZA ZE WZROSTEM LICZBY PRZYGODNYCH SWIADKOW ZMNIEJSZA SIĘ POCZUCIE ODPOWIEDZIALNOSCI ZA ROZWOJ WYPADKOW.

ROZDZIAL 12

AGRESJA: DLACZEGO RANIMY INNYCH LUDZI

DZIALANIE AGRESYWNE – ZACHOWANIE, KTÓREGO CELEM JEST SPOWODOWANIE PSYCHIOCZNEJ LUB FIZYCZNEJ SZKODY.

AGRESJA WROGA – AKT AGRESJII POPRZEDZONY UCZUCIEM GNIEWU, KTÓREGO CELEM JEST ZADANIE BOLU LUB ZRANIENIE.

AGRESJA INSTRUMENTALNA – AKT AGRESJI SLUZACY OSIAGNIECIU INNEGO CELU POZA ZADANIEM BOLU CZY ZRANIENIEM.

TANATOS – ZGODNIE Z TEORIA FREUDOWSKA – INSTYNKT SMIERCI, POPED ODPOWIEDZIALNY ZA AGRESYWNE SKLONNOSCI CZLOWIEKA.

TEORIA HYDRAULICZNA – TEORIA ZGODNIE Z KTÓRA NIE UJAWNIONE EMOCJE ULEGAJA KUMULACJI I WY WOLUJA STAN NAPIECIA USTEPUJACY W CHWILI GDY DOJDZIE DO EKSPRESJI STLUMIONYCH EMOCJI.

CIALO MIGDALOWATE – OBSZAR W KORZE MOZGOWEJ MAJACY ZWIAZEK Z PRZEJAWAMI AGRESJI.

TESTOSTERON – HORMON MAJACY ZWIAZEK ZPRZEJAWAMI AGRESJI.

TEORIA FRUSTRACJI-AGRESJI – TEORIA ZGODNIE Z KTÓRA PRZESZKODY WYSTEPOUJACE NA DRODZE DO OSIAGNIECIA UPRAGNIONEGO CELU ZWIEKSZAJA PRAWDOIPODOBIENSTWO WYSTAPIENIA REAKCJI AGRESYWNYCH.

DEPRYWACJA RELATYWNA – POCZUCIE JEDNOSTKI (ALBO GRUPY SPOLECZNEJ), ZE POPSIADA MNIEJ NIŻ ZASLUGUJE LUB MNIEJ NIŻ POSIADAJA LUDZIE DO NIEJ PODOBNI.

BODZIEC WYZWALAJACY AGRESJE - PRZEDMIOT KOJARZONY POTOCZNIE Z DZIALANIAMI AGRESYWNYMI (REWLWER) SAMA JEGO OBECNOSC ZWIEKSZA PRAWDOPODOBIENSTWO WYSTAPIENIA AKTOW AGRESJI.

TEORIA SPOLECZNEGO UCZENIA SIĘ - RTEORIA ZGODNIE Z KTÓRA UCZENIE SIĘ SPOLECZNYCH ZACHOWAŃ NASTEPUJE POPRZEZ OBSERWACJE I NASLADOWNICTWO INNYCH LUDZI.

KATHARSIS – POJECIE OKRESLAJACE ZJAWISKO UWALNIANIA SIĘ QNAGROMADZONEJ AGRESYWNEJ ENERGII POPRZEZ WYSILEK FIZYCZNY, OBSERWACJE AGRESYWNYCH ZACHOWAŃ INNYCH LUDZI LUB DOPUSZCZENIE SIĘ SAMEMU CZYNU NOSZACEGO ZNAMIONA AGRESYWNOSCI.TAKIE „ WYPUSZCZENIE PARY” OBNIZA PRAWDOPODOBIENSTWO PDJECIA AGRESYEWNYCH DZIALAN W PRZYSZLOSCI.

DEHUMANIZACJA – PROCES POLEGAJACY NA POZBAWIENIU OFIARY CECH LUDZKICH I DEPRECJONOWANIU JEJ WARTOSCI.( NP. ZAMIAST CZLOWIEK – ZOLTEK, ASFALT).DEHUMANIZACJA OBNIZA OPOR PRZED DOKONANIEM AKTU AGRESJI I SPRAWIA,ZE RAZ PODJETA AGRESJA ULATWIA NASTEPNE ZACHOWANIA TEGO TYPU I ZNACZNIE ZWIEKSZA PRAWDOPODOBIENSTWO ICH WYSTAPIENIA.

ROZDZIAL 13

UPRZEDZENIA: PRZYCZYNY I LEKARSTWA

UPRZEDZENIE – WROGA LUB NEGATYWNA POSTAWA DOTYCZACA WYROZNIAJACEJ SIĘ GRUPY LUDZI, OPARTA WYLACZNIE NA ICH PRZYNALEZNOSCI DO TEJ GRUPY.

STEREOTYP – GENERALIZACJA ODNOSZACA SIĘ DO GRUPY, W RAMACH KTÓREJ IDENTYCZNE CHARAKTERYSTYKI ZOSTAJA PRZYPISANE WSZYSTKIM BEZ WYJATKU JEJ CZLONKOM, NIEZALEZNIE OD RZECZYWISTYCH ROZNIC MIEDZY NIMI.

DYSKRYMINACJA – NIE USPRAWIEDLIWIONE, NEGATYWNE LUB KRZYWDZACE DZIALANIE SKIEROWANE PRZECIWKO CZLONKOWI DANEJ GRUPY WYLACZNIE DLATEGO ZE DO NIEJ NALEŻY.

GRUPA WLASNA – GRUPA Z KTÓRA JEDNOSTKA SIĘ IDENTYFIKUJE I CZUJE SIĘ JEJ CZLONKIEM.

GRUPA OBCA – GRUPA Z KTÓRA JEDNOSTKA SIĘ NIE IDENTYFIKUJE.

GRUPY MINIMALNE – NIC NIE ZNACZACE GRUPY UTWORZONE PRZEZ ZGRUPOWANIE OBCYCH LUDZI NA PODSTAWIE TRYWIALNYCH KRYTERIOW; JEDNAK OWO MINIMALNE CZLONKOSTWO NADAL PRZEJAWIA SIĘ W STRONNICZOSCI WOBEC GRUPY WLASNEJ.

JEDNORODNOSC GRUPY OBCEJ – SPOSTRZEGANIE TYCH KTÓRZY NALEZA DO GRUPY OBCEJ, JAKO BARDZIEJ DO SIEBIE PODOBNYCH (JEDNORODNYCH) NIŻ S.A. W RZECZYWISTOSCI, A ZARAZEM BARDZIEJ DO SIEBIE PODOBNYCH NIŻ CZLONKOWIE GRUPY WLASNEJ.

KORELACJA POZORNA – TENDENCJA DO SPOSTRZEGANIA ZWIAZKOW LUB KORELACJI POMIEDZY ZDARZENIAMI, KTÓRE NIE S.A. POWIAZANE

MODEL BULCHATERYJNY - INFORMACJA NIEZGODNA ZE STEREOTYPEM , PROWAFDZACA DO PRZEKSZTALCENIA TEGO STEREOTYPU.

MODEL PRZEKSZTALCENIOWY – INFORMACJA NIEZGODNA ZE STEREOTYPEM, PROWADZACA DO RADYKALNEJ ZMIANY STEREOTYPU.

MODEL WYKSZTALCENIA STEREOTYPU NIZSZEGO RZEDU – INFORMACJA NIEZGODNA ZE STEREOTYPEM , PROWAFDZACA DO STWORZENIA STEREOTYPU NIZSZEGO RZEDU, W CELU PRZYSWOJENIA TEJ INFORMACJI, BEZ KONIECZNOSCI ZMIENIANIA POCZATKOWEGO STEREOTYPU.

KRANCOWY BLAD ATRYBUCJI – SKLONNOSC DO CZYNIENIA ATRYBUCJI Z DYSPOZYCJI W ODNIESIENIU DO CALEJ GRUPY LUDZI.

OBWINIANIE OFIARY – SKLONNOSC DO OBWINIANIA LUDZI (DOKONYWANIA ATRYBUCJI Z DYSPOZYCJI ) ZA TO, ZE STAJA SIĘ OFIARAMI, A MOTYWOWANA GLOWNIE PRZEZ PRAGNIENIE WIARY W TO, ZE SWIAT JEST SPRAWIEDLIWY.

TEORIA RZECZYWISTEGO KONFLIKTU - TEORIA, W MYSL KTÓREJ OGRANICZENIE ZASOBOW PROWADZI DO KONFLIKTU MIEDZY GRUPAMI, KTÓREGO KONSEKWENCJA JEST NASILENIE UPRZEDZEN I DYSKRYMINACJA.

POSZUKIWANIE KOZLA OFIARNEGO – SKLONNOSC LUDZI GDY S.A. SFRUSTROWANI LUB NIESZCZESLIWI DO PRZEMIESZCZANIA AGRESJI NA GRUPY KTÓRE S.A. SLABE LUB NIE LUBIANE I WYROZNIAJA SIĘ W ZNACZACY SPOSÓB.

ZINSTYTUCJONALIZOWANY RASIZM – RASISTOWSKIE POSTAWY UZNAWANE PRZEZ WIEKSZOSC Z NAS, PONIEWAŻ ZYJEMY W SPOLECZENSTWIE, GDZIE STEREOTYPY I DYSKRYMINACJA S.A. NORMA.

ZINSTYTUCJONALIZOWANY SEKSIZM – DYSKRYMINUJACE KOBIETY POSTAWY UZNAWANE PRZEZ WIEKSZOSC Z NAS , PONIEWAŻ ZYJEMY W SPOL., GDZIE STEREOTYPY S.A. NORMA.

KONFORMIZM WOBEC NORM – SKLONNOSC DO NIEWYCHYLANIA SIĘ Z GRUPY W CELU REALIZACJI JEJ OCZEKIWAN I UZYSKANIA AKCEPTACJI.

WSPOLCZESNY RASIZM – UPRZEDZENIA UJAWNIANE W SUBTELNY I NIEBEZPOSREDNI SPOSÓB, PONIEWAŻ LUDZIE NAUCZYLI SIĘ UKRYWAC SWE UPRZEDZENIA BY UNIKNACPOSADZENIA O RASIZM.

WZAJEMNA ZALEZNOSC - SYTUACJA, GDYU DWIE LUB WIECEJ GRUP POTRZEBUJE SIEBIE NAWZAJEM I MUSI NA SOBIE POLEGAC ,BY OSIAGNAC CEL , KTÓRY JEST WAZNY DLA KAZDEJ Z NICH.

KLASA MIESZANA - TAKIE ZORGANIZOWANIE MIEJSC W KLASIE, BY SPRZYJALO REDUKOWANIU UPRZEDZEN I PODNOSILO SAMOOCENE , POPRZEZ UMIESZCZENIE ICH W MALYCH ZDESEGREGOWANYCH GRUPACH I SPOWODOWANIE , BY KAZDE DZIECKO W GRUPIE MUSIALO POLEGAC NA POZOSTALYCH CHCAC NAUCZYC SIE BIEZACEGO MATERIALU I DOBRZE FUNKCJONOWAC W KLASIE. JEST TO SPOSÓB NAUCZANIA, W RAMACH KTÓREGO DZIECI MUSZA POLEGAC NA SOBIE NAWZAJEM I RAZEM PRACOWAC.POZWALA TO NA REDUKOWANIE STEREOTYPIZACJI I UPRZEDZEN ( NP. ETNICZNYCH ).

CZESC PIATA

ROZDZIAL 15

PRAWO I BIZNES

ZAPAMIETYWANIE –PROCES DZIEKI KTÓREMU DIEKI KTÓREMU LUDZIE ZAUWAZAJA I KIERUJA SWOJA UWAGE NA INFORMACJE Z OTOCZENIA ; PONIEWAŻ LUDZIE NIE MOGĄ SPOSTRZEGAC WSZYSTKIEGO CO SIĘ DZIEJE DOOKOŁA NICH DLATEGO PRZYSWAJAJA SOBIE TYLKO CZESC INFORMACJI DOSTEPNEJ W SRODOWISKU.

PRZECHOWYWANIE – PROCES DZIEKI KTÓREMU LUDZIE PRZECHOEWUJA INFORMACJE ZE SRODOWISKA.

PRZYPOMINANIE - PROCES DZIEKI KTÓREMU LUDZIE PRZYWOLUJA INFORMACJE PRZECHOWYWANA W PAMIECI.

PAMIEC REKONSTRUKCYJNA – PROCES POWODUJACY ZE PAMIEC O DANYM ZDARZENIU ZOSTAJE ZNIEKSZTALCONA PRZEZ INFORMACJE, KTÓRA DO NAS DOCIERA PO TYM ZDARZENIU.

BLEDNE OKRESLENIE ZRODLA – BLEDNE ZIDENTYFIKOWANIE ZRODLA NASZYCH REPREZENTACJI PAMIECIOWYCH.

POLIGRAF – URZADZENIE MIERZACE REAKCJE FIZJOLOGICZNE (WYKRYWACZ KLAMSTW)

KOMUNIKATY PODPROGOWE – SLOWA ALBO OBRAZY KTÓRE NIE S.A. SWIADOMIE POSTRZEGANE NATOMIAST MAJA RZEKOMO WPLYWAC NA SADY, POSTAWY I ZACHOWANIA LUDZI.

TECHNIKA STOPY-W-DRZWI – TECHNIKA SKLANIAJACA DO ULEGANIA PROSBIE, A POLEGAJACA NA KONFRONTACJI NAJPIERW Z MALA PROSBA, KTÓRA NA OGOL KAŻDY ZGADZA SIĘ SPELNIC, A NASTEPNIE WIEKSZA CO DO KTÓREJ SIĘ OCZEKUJE ZE RÓWNIEŻ ZOSTANIE PRZYJETA

WYWIAD STRUKTURALIZOWANY – TECHNIKA ZBIERANIA DANYCH PODCZAS STARAN O PRACE, POLEGAJACA NA TYM, ZE PROWADZACY WYWIAD ZADAJE WSZYSTKIM KANDYDATOM TE SAME PYTANIA Z PRZYGOTOWANEJ WCZESNIEJ LISTY ; PYTANIA DOTYCZA WYLACZNIE KWALIFIKACJI KANDYDATA DO WYK. DANEJ PRACY.

TEORIA WYBITNEJ JEDNOSTKI – TEORIA ZAKLADAJACA ZE ISTNIEJA PODSTAWOWE CECHY OSOBOWOSCIOWE KTÓRE CZYNIA DANA OSOBE DOBRYM PRZYWODCA, NIEZALEZNIE OD SPECYFIKI SYTUACJI, W KTÓREJ PRZYCHODZI JEJ DZIALAC.

Filmy

system motywacyjny

Motyw – każdy bodziec, który uruchamia aktywność.

Motywacja – zespół bodźców ukierunkowujący swą działalność na cele.

Poziom efektywności działa skorolowany z systemem motywacyjnym zależy od :

organizacji aktywności

czasu

szybkości siły i stanowczości podejmowanych działań i poziomu wykonywania czynności uzależnionego od zdolności fizycznych i umysłowych człowieka.

Motywacja rozumiana jest rozmaicie w zależności od przyjętych koncepcji człowieka np. w psychoanalizie ma charakter nieświadomy, w behawioryzmie utożsamiana jest z technikami uczenia się , a w psychologii humanistycznej jest synonimem potrzeb i aspiracji.

Motywy ludzkie nie są izolowane i tworzą układ współzależności zwany systemem polimotywacyjnym, gdzie należy wyróżnić motyw dominujący, motyw konkurencyjny, motyw współtowarzyszący i motyw prensowy.

Mechanizmy motywacyjne w pracy – przewodnik praktyczny

STRATEGA MOTYWACYJNA

Motywowanie poprzez poznawanie potrzeb

samorealizacji

prestiżu i uznania

bezpieczeństwa

społeczne

fizjologiczne

Odwołanie się do zasobów mocnych stron:

wydobądź z ludzi to co najlepsze

Twórcze wykorzystywanie błędów:

sposoby zabezpieczania się przed popełnieniem błędów w przyszłości

oczekiwania względem firmy

w jaki sposób firma może pomóc przed popełnieniem błędów w przyszłości

Dobór miejsca i stanowiska pracy:

informacje o efektywności pracy

system krytyki i uznania

Zasady konstruowania pochwały:

kierownik wyraził swoje uczucia

kierownik wyraził pochwałę w formie opinii

kierownik opisał to co widział

Nieprawidłowości w formowaniu krytyki :

używanie uogólnień (np. zawsze, wszystko)

podniesiony głos

stosowanie kilku kar jednocześnie

brak konkretnych informacji o błędach pracownika

brak informacji o oczekiwaniach wobec pracownika

brak informacji o możliwościach naprawy sytuacji przez pracownika

Zasady konstruowanej krytyki:

dotyczy konkretnych zachowań, a nie osoby

jest przekazywana osobiście

jest przekazywana bezpośrednio po zaistnieniu sytuacji

dotyczy tych właściwości odbiorcy, które mogą być przez niego zmienione

dotyczy konkretów, a nie uogólnień typu : to jest złe, głupie....

jest osobistą opinią wyrażoną przy użyciu słów : moim zdaniem ......

zawiera informacje o oczekiwaniach w stosunku do osoby krytykowanej]

może zawierać informacje o uczuciach krytykującego

uwzględnia zarówno negatywne jak i pozytywne aspekty zachowania.

System nagród i kar:

Rodzaje naród:

dyplom

wyróżnienie

list pochwalny

podziękowanie

odznaki, odznaczenia

zachęty materialne (premie, akcje)

Rodzaje kar:

ostrzeżenie ustne bez świadków

nagana pisemna

pozbawienie nabytych uprawnień

nagana z wpisaniem do akt

zawieszenie w czynnościach służbowych bez zawieszenia wynagrodzenia

zawieszenie w czynnościach służbowych łącznie z wypłatą wynagrodzenia

przeniesienie służbowe

Ponoszenie konsekwencji:

odwołanie się do współzawodnictwa

10.) Przywoływanie się do sukcesów.

KONFORMIZM I NONKONFORMIZM

Konformizm – zmiana zachowania lub opinii danej osoby spowodowana rzeczywistym lub wyobrażonym naciskiem ze strony jakiejś osoby lub grupy ludzi.

Konformizm oznacza „dostosowanie” własnego zachowania i sposobu myślenia jednostki do zachowania się i sposobu myślenia grupy.

POWODY KONFORMIZMU:

przekonanie, że pierwotna ocena była błędna

chęć uniknięcia kary lub uzyskania nagrody

Następstwa wpływu społecznego :

uleganie – zachowanie się osoby, która jest motywowana pragnieniem uzyskania nagrody lub uniknięcia kary

identyfikacja – jest to następstwo wpływu społecznego wywołane pragnienie danej jednostki, aby być podobną do osoby, od której pochodzi oddziaływanie.

internalizacja – internalizacja jakiejś wartości czy przekonanie jest najbardziej trwałym, najgłębiej zakorzenionym następstwem wpływu społecznego.

Motywem zinternalizowania określonego przekonania jest pragnienie, aby mieć słuszność.

Uleganie jest relacją najmniej trwałą, a jej efekty są najbardziej powierzchowne, ponieważ ludzie ulegają naciskowi jedynie po to, by uzyskać nagrodę lub karę. W uleganiu ważnym komponentem jest władza, jaką dysponuje osoba oddziaływująca.

W identyfikacji takim komponentem jest atrakcyjność osoby, z którą identyfikuje się dana jednostka. Ponieważ jednostka identyfikuje się z modelem, przeto chce wyznawać te same co model poglądy.

Formą uległości jest posłuszeństwo. Duży procent ludzi potrafi zadawać cierpienia innym, wypełniając polecenia autorytet.

Istnieją sytuacje kiedy konformizm jest wysoce pożądany , a nonkonformizm mógłby doprowadzić do katastrofy.

Czynniki powodujące nasilenie lub osłabienie konformizmu:

jednomyślność opinii większości jest jednym z czynników mających decydujący wpływ na prawdopodobieństwo, że badany dostosuje swoją ocenę do opinii.

gdy banany spotyka choć jednego sprzymierzeńca podziela jego stanowisko i jest o wiele mniej skłonny dostosować się do błędnej oceny większości

osobowość badanego oraz grupy

skład grupy wywierającej nacisk na jednostkę; grupa skuteczniej skłania do konformizmu jeśli składa się ze specjalistów, członkowie są dla jednostki osobami znaczącymi lub są pod pewnym względem podobni do jednostki.

poczucie bezpieczeństwa jednostki w danej sytuacji.

AGRESJA

Agresja – to wrogie , zwykle gwałtowne działanie fizyczne lub słowne mające na celu wyrządzenie szkody lub przykrości, jedno z następstw frustracji.

Działania agresywne mają często charakter intencjonalny ukierunkowany na dokonanie aktu psychicznego lub fizycznego bólu. Fizjologiczne koncepcje zachowań agresywnych dały asumpt dla rozwinięcia społecznych koncepcji zachowań agresywnych ludzi o różnych przyczynach np. podstaw hormonalnych, źródeł osobowościowych lub patogennych czynników rozwoju w rodzinie.

Skutecznym sposobem przeciwdziałania reakcjom agresywnym drugiej osoby jest pojęcie działań ukierunkowanych na likwidację jej złości i irytacji.

Wg Russo – człowiek rodzi się niewinny a agresję wywołuję w nim później ludzie.

Trzy sposoby rozładowania energii:

przez aktywność fizyczną

przez uprawnianie agresji w wyobraźni, formą niedestrukcyjną

agresja bezpośrednia

Kwestionariusz socjologiczny jako metoda pomiaru nasilenia zmiennej społecznej nauki – pracy.

Procedura opracowania wyników.

Analiza na wyników surowych

Analiza wyników wg zmiennych ilościowych np. liczebność grup

Analiza liczebności wg płci, warunki pracy itd.

Tabelaryzacja zmiennych

standardowe dane demograficzne ( płeć, wiek, stan cywilny, wykształcenie, miejsce zamieszkania, zawód)

analizy przekładające liczebność grupy na procenty

Opracowanie danych w kategoriach statystycznych np. odchylenia standardowe

Wykorzystanie możliwości analizy korelacyjnej w sytuacji stosowania hipotez.

Estymacja (szacowanie wniosków w uogólnieniach w populacji generalnej)

Procedura opracowania wyników w formie pytań lub stwierdzeń otwartych, rozumianych jako kategorie projekcyjne – osoba ankietowana udziela własnej nieusystematyzowanej wcześniej przez badacza odpowiedzi.

Materiał projekcyjny, aczkolwiek ciekawy diagnostycznie nastręcza jednak czasami kłopotów natury interpretacyjnej.

dla każdego pytania lub stwierdzenia projekcyjnego należy oddzielnie zapisać typologię odpowiedzi wraz z jej interpretacją procentową

odpowiedzi w ramach pytania lub stwierdzenia projekcyjnego należy uszeregować w pewne bloki tworzące kategorie

uwiarygodnienie analizowanej teorii przez weryfikację hipotez, którym ankieta służyła

przeprowadzenie dyskusji wyników podsumowując dane w zakresie tradycyjnych sądów i opinii społecznej

potwierdzenie lub odrzucenie hipotez przez wyciągnięte wnioski

Ćwiczenie

Kwestionariusz H. Murraya do badania postaw społecznych z pkt. widzenia potrzeb psychicznych człowieka. Kwestionariusz ten składa się z szeregu twierdzeń dotyczących twoich cech, upodobań, uczuć i skłonności społecznych. Po każdym stwierdzeniu występują do wyboru cztery odpowiedzi. Po uważnym przeczytaniu każdego stwierdzenia wybierz i podkreśl tę z danych odpowiedzi, która najdokładniej ciebie charakteryzuje i zapisz to w arkuszu odp.

Uważaj żeby nie opuścić żadnego stwierdzenia.

W ocenie częstości przyjmij że:

bardzo często – prawe codziennie

dość często – dwa do trzech razy w tygodniu

czasami – raz na parę miesięcy

bardzo rzadko – raz na rok lub rzadziej.

ELEMENTY PSYCHOLOGII ZARZĄDZANIA

Przywództwo w organizacji, uwarunkowania społeczne

Przewodzić a rządzić to nie to samo.

Przywództwo jest to pewien proces.

Czynniki kształtujące postawę lidera:

posiadanie wzorów przywódców w swoim życiu (rodzina , otoczenie)

osobowość ( wpływa na styl bycia przywódcy)

umiejętności przywódcze :

styl zorientowany na ludzi (dobre stosunki, motywacja do pracy);

styl zorientowany na zadania ( systematyczne ich wykorzystanie i kontrolling);

Ich kombinacje tworzą takie style przewodzenia jak:

dyrektywny

konsultatywny

towarzyski

niezawodny

Styl dyrektywny (autokratyczny) – cała władza jest na szefie, nie liczy się on z podwładnymi (np. wojsko, policja)

Styl demokratyczny (konsultatywny) – to taki styl, w którym jest troska o pracownika, przy jednoczesnym uzyskaniu wysokiej wydajności pracy; przywódca dopuszcza pracowników do podejmowania decyzji; jest od wyrozumiały, akceptujący, chwali ale i wymaga; jest to styl typu „Partner”

Styl towarzyski (styl typu „Przyjaciel”) – jest to styl, który stawia duży nacisk na stosunki międzyludzkie, pracownicy biorą udział w podejmowania decyzji; lider „przyjaciel” uważa, że w dobrej atmosferze pracuje się wydajniej;

Styl niezaangażowany (pasywny) – lider pozostawia pracownikom samodzielność w realizowaniu zadań wg ustalonych wcześniej reguł; rola szefa ogranicza się do kontroli działalności pracowników tylko pod względem ustaw; jest to możliwe tylko wtedy, gdy grupa pracownicza jest dobrze wykwalifikowana.

Lider transformacyjny:

zrewolucjonizować firmę;

umie dostrzegać to czego inni nie dostrzegają;

tworzy dobrą wizję;

wyzwala w ludziach potrzebę sukcesu;

Umiejętności przywódcy:

kształtowanie wizji celów (ludzie zaangażują się w twoją wizję jeżeli się przekonają, że oni również ciebie obchodzą)

komunikowanie się i nawiązywanie kontaktów

motywowanie się

Wzory komunikowania się :

komunikacja jednostronna (bak porozumienia między członkami zespołu);

komunikacja dwustronna (toczy się proces wymiany myśli);

komunikacja manipulacyjna (przekazywanie wiadomości tak, aby odbiorcę podporządkować nadawcy);

Konflikty nie są źródłem nieporozumień, a umiejętność prowadzenia negocjacji (porozumienia się)

W jaki sposób negocjować, aby osiągnąć porozumienie:

styl twardy (pokonanie drugiej strony; nacisk, groźba, siła);

styl miękki;

styl współdziałania (kompromisu).

ZACHOWANIE ASERTYWNE

Zachowanie asertywne – to sztuka nieinwazyjnego odmawiania. To stanowczość, która nie rani. To socjalne podanie przyczyn odmowy z jednoczesną możliwością osiągnięcia kompromisu. Zachowanie asertywne nie jest równoczesne z kłamstwem lub pomówieniami.

Zachowanie asertywne ma trzy fazy:

powiedzenie nie

wyjaśnienie przyczyn odmowy ( podanie racjonalnych przyczyn odmowy)

stworzenie możliwości kompromisu na przyszłość

Prawa asertywne wg Herberta Fersterheima. Jako człowiek :

masz prawo do wyrażania siebie, swoich opinii, potrzeb uczuć tak długo dopóki nie ranisz innych ;

masz prawo do wyrażania siebie nawet, jeśli rani to kogoś innego dopóki twoje zachowanie nie jest agresywne;

masz prawo do przedstawiania innym swoich próśb dopóki uznajesz, że oni mają prawo odmówić.

M. Król Fiejowska „Trening asertywności”

Materiał szkoleniowy z warsztatów asertywnych.

Schemat asetywnej odmowy:

nie

informacja o moich zmianach

krótkie wyjaśnienie

Styl zachowania asertywny ( charakterystyka ) :

uznajesz, że jesteś tak samo ważny jak inni;

reprezentujesz interesy własne, ale też uwzględniasz interesy drugiej osoby;

nie naruszasz godności innych i nie pozwalasz nikomu na naruszanie swojej godności.

Asertyność w sytuacji krytyki:

uciekasz od krytyki

usprawiedliwiasz się – unikanie krytyki

Negatywny wpływ tłumienia gniewu:

szkodzi nam samym

szkodzi też innym

szkodzi więziom międzyludzkim

Agresja to sposób wyrażania gniewu.

Asertywny sposób wyrażania gniewu -> poinformowanie osoby co ci przeszkadza w jej zachowaniu.

SŁOWNICZEK

Psychologia społeczna to naukowe badanie sposobu, w jaki myślimy, odczuwamy i zachowujemy się pod wpływem rzeczywistej bądź wyobrażonej obecności innych; koncentruje się na tym, co powoduje, że nawet inteligentne i silne jednostki popełniają poważne błędy, stając w obliczu sprzecznych rad w odniesieniu do decyzji o wielkiej wadze.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome