Unia Europejska - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia
Konrad_88
Konrad_883 June 2013

Unia Europejska - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia

PDF (205.9 KB)
25 strona
957Liczba odwiedzin
Opis
Ekonomia: notatki z zakresu mikro e makroekonomii przedstawiające Unię Europejską; główne instytucje UE i gospodarka.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 25
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

UNIA EUROPEJSKA

Powstała 1. 11. 1993 r. w momencie wejścia w życie postanowień Traktatu z Maastricht,

tzw. Traktatu o Unii Europejskiej. Unia założona została na bazie Wspólnot Europejskich

(Europejskiej Wspólnocie Węgla i Stali , Europejskiej Wspólnocie Energii Atomowej oraz

Wspólnocie Europejskiej, dawnej Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej ). W skład Unii

Europejskiej wchodzi 15 państw: Austria, Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Grecja,

Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Niemcy, Portugalia, Szwecja, Wlk. Brytania,

Włochy. Zadaniem i celem Unii jest organizacja i utrzymywanie stosunków pomiędzy

państwami członkowskimi oraz stworzenie obszaru pozbawionego wewnętrznych granic. W

związku z postanowieniami Traktatu z Maastricht wszyscy obywatele państw członkowskich

stają się obywatelami Unii Europejskiej. Obywatele Unii mają prawo do kandydowania i

głosowania w wyborach lokalnych oraz do Parlamentu Europejskiego w tym państwie

członkowskim w którym przebywają. Mogą również swobodnie przebywać i poruszać się po

terenie państw członkowskich. Unia Europejska ma też swoją jednostkę monetarną Jest nią

ECU (European Currency Unit).

Do 1999 r. planuje się wprowadzenie wspólnej waluty monetarnej, oraz utworzenie nowej

instytucji Europejskiego Banku Centralnego, który w połączeniu z centralnymi bankami

państw członkowskich utworzy Europejski System Banków Centralnych. Polska oraz inne

kraje Europy Środkowej i Wschodniej podpisały umowy o stowarzyszeniach tzw. Układy

Europejskie. Stwarzają one możliwości przystąpienia tych państw do Unii Europejskiej.

Czym jest Unia Europejska?

Unia Europejska jest nowym typem związku między państwami. Głównym zadaniem Unii

Europejskiej jest organizacja współpracy między krajami członkowskimi i między ich

mieszkańcami. Do najważniejszych celów Unii należą: zapewnienie bezpieczeństwa, postępu

gospodarczego i społecznego oraz ochrona wolności praw i interesów obywateli. Unia

Europejska respektuje tożsamość narodową państw członkowskich, ich historię, tradycję i

kulturę. Unia Europejska to gwarancja: demokracji, praw człowieka, prywatnej własności i

wolnego rynku. Unia wspiera się na trzech filarach. Pierwszy, o charakterze gospodarczym -

to Wspólnoty Europejskie: Wspólnota Europejska (WE), Europejska Wspólnota Węgla i Stali

(EWWiS) oraz Europejska Wspólnota Energii Atomowej (EUROATOM). Drugim filarem jest

Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa. Trzeci obejmuje zadania z zakresu Spraw

Wewnętrznych i Wymiaru Sprawiedliwości. Wspólnota Europejska (dawna nazwa: Europejska

Wspólnota Gospodarcza - EWG) powstała w 1957 r. na mocy Traktatu Rzymskiego

zawartego przez sześć państw: Belgię, Francję, Holandię, Luksemburg, Włochy i Niemcy.

Główne osiągnięcie Wspólnoty Europejskiej to ustanowienie Rynku Wewnętrznego, opartego

na wolnym przepływie towarów, usług, osób i kapitału między państwami członkowskimi.

Uwieńczeniem integracji gospodarczej będzie utworzenie Unii Gospodarczej i Walutowej,

która ma doprowadzić m.in. do zastąpienia walut narodowych wspólną walutą EURO.

Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS) powstała w 1951 r. na mocy Traktatu

Paryskiego, który podpisano na 50 lat (termin ten upływa 23 lipca 2002 r.). Istotą działania

EWWiS jest wspólny rynek państw członkowskich na surowce i produkty przemysłu

węglowego i stalowego. Europejska Wspólnota Energii Atomowej (EUROATOM) powstała,

podobnie jak EWG, na mocy Traktatu Rzymskiego z 1957 r. Jej głównym celem jest

pokojowe wykorzystanie energii jądrowej. Hymn Unii Europejskiej - "Oda do radości", jest

fragmentem IX Symfonii Ludwiga van Beethovena. Niebieska flaga ze stałą liczbą 12

gwiazdek jest od 1955 r. flagą Rady Europy, a od 1986 r. - również Wspólnot Europejskich i

Unii Europejskiej.

Główne instytucje Unii Europejskiej :

Rada Europejska -(nie należy jej mylić z Radą Europy i Radą Unii Europejskiej) wytycza

strategiczne cele rozwoju Unii. Powołana w 1974 r., stanowi formę systematycznych spotkań

szefów rządów państw członkowskich Wspólnot Europejskich. Rada zbiera się co najmniej

dwa razy w roku, pod przewodnictwem głowy państwa lub szefa rządu państwa

członkowskiego, któremu przypada przewodnictwo w Unii Europejskiej. Przewodnictwo trwa

pół roku i zmienia się rotacyjnie.

Rada Unii Europejskiej -ma za zadanie stanowić prawo w Unii. Może występować w kilku

postaciach: jako Rada do Spraw Ogólnych (ministrowie spraw zagranicznych państw

członkowskich) lub Rada Specjalna - tzw. branżowa (np. ministrowie rolnictwa, przemysłu,

spraw wewnętrznych itd.). Rada Unii Europejskiej wypracowuje i koordynuje politykę

wewnętrzną i zagraniczną UE.

Komisja Europejska - nazywana jest "strażnikiem traktatów". Do jej kompetencji należą:

prawo inicjatywy ustawodawczej, reprezentacja interesów i koordynacja działań Wspólnot

(wewnątrz i na zewnątrz Unii Europejskiej), kontrola stosowania prawa wspó lnotowego

(europejskiego) oraz realizacja postanowień zawartych w traktatach i aktach prawnych

przyjętych przez Wspólnoty. Obecnie liczy 20 komisarzy wybieranych na 5 lat (jeden lub

dwóch komisarzy z każdego państwa członkowskiego, w tym przewodniczący i jego dwóch

zastępców).

Parlament Europejski - nie stanowi prawa w Unii Europejskiej, ale uczestniczy w procesie

decyzyjnym. Ma też uprawnienia dotyczące uchwalania budżetu, przyjmowania nowych

członków oraz zatwierdzania układów

stowarzyszeniowych. Kontroluje pracę Komisji Europejskiej. Może także ustanawiać

tymczasowe Komitety Dochodzeniowe, badające ewentualne wykroczenia lub

nieprawidłowości w stosowaniu prawa wspólnotowego (europejskiego). Wybiera Rzecznika

Praw Obywatelskich. Parlament składa się z przedstawicieli państw członkowskich UE,

wybieranych w wyborach powszechnych i bezpośrednich (na okres 5 lat). Obecnie liczy 626

deputowanych.

Trybunał Sprawiedliwości - zapewnia przestrzeganie prawa wspólnotowego. Orzeka o

zgodności aktów prawnych wydawanych przez instytucje Wspólnot z traktatami Wspólnot.

Rozpoznaje spory między państwami lub między Komisją Europejską i państwami,

wynikające ze stosowania prawa europejskiego. Trybunał składa się z 15 sędziów.

Trybunał Obrachunkowy - sprawuje kontrolę nad dochodami i wydatkami Wspólnot oraz

bada, czy finansami wspólnotowymi zarządzano właściwie i zgodnie z prawem. W jego skład

wchodzi 15 członków (rewidentów).

Komitet Ekonomiczno-Społeczny (KES) - jest wspólnym organem Europejskiej Wspólnoty

Energii Atomowej i Wspólnoty Europejskiej. Wypracowuje stanowiska w sprawach

gospodarczych i społecznych. W jego skład wchodzi 222 reprezentantów środowisk

gospodarczych i społecznych - producentów, rolników, przewoźników, pracowników

najemnych, kupców, rzemieślników i przedstawicieli wolnych zawodów.

Komitet Regionów - jest organem doradczym, z którym Rada Unii Europejskiej i Komisja

Europejska konsultują się w sprawach regionalnych i lokalnych (na obszarze Unii istnieje ok.

200 regionów). Komitet składa się z 222 przedstawicieli regionalnych i lokalnych jednostek

samorządowych.

Komitet Stałych Przedstawicieli (COREPER) - jest instytucją pomocniczą trzech Wspólnot

Europejskich. Odpowiada za przygotowanie prac Rady Unii Europejskiej. Zajmuje się

wypracowywaniem zgodnego stanowiska państw członkowskich w sprawie propozycji Komisji

Europejskiej, jeszcze zanim zostaną one wpisane do porządku obrad Rady Unii. Komitet

składa się z ambasadorów państw członkowskich Unii akredytowanych przy Wspólnotach

Europejskich. W ramach COREPER działa 200 grup roboczych.

Początki Unii Europejskiej

Unia Europejska jako organizacja formalnie została powołana do życia w listopadzie 1993

roku po ratyfikacji Traktatu z Maastricht. Jej organizacje tworzone byly w następującej

kolejności:

1952 - Europejska Wspólnota Węgla i Stali (The European Coal and Steel Community-ECSC)

ustanowiona przez Traktat Paryski (1951).

1954 - Europejski Traktat o Obronie (The European Defence Community-EDC) podpisany w

Paryżu w roku 1952) i ratyfikowany przez wszystkich pięciu członków ECSC. Traktat

powoływał do życia Europejska armie, wspólny budżet i wspólne instytucje oraz dwuizbowy

parlament. Veto Francji przeciwko temu traktatowi oznaczało koniec EDC.

1958 - Europejska Wspólnota Ekonomiczna (The European Economic Community-EEC) i

Europejska Wspólnota Energii Atomowej (European Atomic Energy Community-Euratom)

zostały ustanowione przez dwa Traktaty Rzymskie (1957).

1967 - Organizacje: ECSC, EEC i Euroatom zostały połączone w jedno. Parlament Europejski

zastąpił zgromadzenia tych trzech organizacji. W parlamencie tym znaleźli się członkowie

zgromadzeń.

1979 - Po raz pierwszy członkowie Parlamentu Europejskiego byli wybierani w bezpośrednich

wyborach.(7-10 czerwiec)

1987 - Pojedynczy Akt Europejski powołał do życia Wspólny Rynek Europejski, zlikwidował

prawo veta w głosowaniu. Zkodyfikowal także europejska współprace w dziedzinie spraw

zagranicznych, która była znana jako Europejska Polityka Współpracy.

1993 - Unia Europejska zostaje powołana do życia przez Traktat z Maastricht. Na jego

podstawie wszyscy obywatele Unii maja prawo do kandydowania i głosowania w wyborach

lokalnych oraz do Parlamentu Europejskiego w państwie członkowskim, w którym się

znajdują. Traktat zapewniał tez swobodę poruszania się na terenie państw członkowskich.

Tworzył on nową Wspólną Politykę Bezpieczeństwa i Spraw Zagranicznych (Common Foreign

and Security Policy-CFSP), która zastąpiła Pojedynczy Akt Europejski, zapewniał współpracę

w dziedzinie Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (Justice and Home Affairs-JHA). Od

końca wieku ma zostać wprowadzona wspólna europejska waluta EURO.

Unia Europejska - podstawowe fakty

Państwa członkowskie Unii Europejskiej Założycielami Wspólnot Europejskich były: Belgia,

Francja, Holandia, Luksemburg, Niemcy i Włochy. Następnie do Wspólnot przystępowały:

Dania, Irlandia i Wielka Brytania (1973 r.), Grecja (1981 r.), Hiszpania i Portugalia (1986 r.),

Austria, Finlandia i Szwecja (1995 r.). Do Unii Europejskiej należą również terytoria

zamorskie jej członków.

Państwa stowarzyszone ze Wspólnotami Europejskimi

Najliczniejszą grupę państw stowarzyszonych stanowią kraje Europy Środkowej i

Wschodniej: Polska, Czechy, Słowacja, Węgry, Bułgaria, Rumunia, Litwa, Łotwa, Estonia i

Słowenia oraz Afryki, Karaibów i Strefy Pacyfiku (obecnie 70 państw). Stowarzyszone są

także Cypr, Malta i Turcja. Do państw (terytoriów) europejskich nie będących członkami Unii

ani państwami stowarzyszonymi należą: Norwegia, Szwajcaria, Islandia, Stolica Apostolska,

Andora, San Marino, Monako, Lichtenstein i Gibraltar.

Unia Europejska a obywatel

Jean Monnet, jeden z ojców integracji europejskiej mówił: "My nie tworzymy koalicji państw,

my jednoczymy ludzi". Zgodnie z tą myślą, Unia Europejska staje się unią obywateli Europy,

przywiązanych do zasad wolności, demokracji i rządów prawa. W państwach Unii wielką

wagę przykłada się do ochrony prawa i interesów obywateli. W Traktacie o Wspólnocie

Europejskiej znalazł się zapis dotyczący obywatelstwa Unii Europejskiej. Zgodnie z nim

obywatele państw członkowskich stali się automatycznie obywatelami Unii Europejskiej.

Każdy obywatel Unii ma prawo do: swobodnego poruszania się i przebywania na obszarze

państw członkowskich, wspólnej ochrony dyplomatycznej i konsularnej, przedkładania

petycji do Parlamentu Europejskiego, zwrócenia się ze skargą do Rzecznika Praw

Obywatelskich Unii Europejskiej. Każdy obywatel Unii nie mający obywatelstwa państwa

członkowskiego, w którym mieszka, może w nim głosować i kandydować w wyborach

samorządowych. Dotyczy to również wyborów do Parlamentu Europejskiego. W Unii

Europejskiej obowiązuje zasada, że wszelkie decyzje powinny być podejmowane jak najbliżej

obywatela. Zasada ta, nosząca nazwę subsydiarności, została zapisana w Traktacie z

Maastricht. Subsydiarność oznacza podział zadań i kompetencji między Wspólnotami

Europejskimi, państwami członkowskimi oraz ich jednostkami administracyjnymi (np.

landami, regionami, departamentami). Unia Europejska zajmuje się tylko tymi sprawami,

które zdaniem jej państw członkowskich będą rozwiązywane lepiej przez współpracę

międzynarodową.

Gospodarka Unii Europejskiej

Trzy główne cele polityki gospodarczej Unii Europejskiej to: trwały i zrównoważony wzrost

gospodarczy, podniesienie standardu życia obywateli, zapewnienie spójności ekonomicznej i

społecznej. Wolna konkurencja, stabilne ceny, równowaga bilansu płatniczego i solidarność

gospodarcza między państwami członkowskimi - to kolejne ważne wyznaczniki polityki

gospodarczej Unii. Realizacji tych celów służyło przede wszystkim: zniesienie ceł i innych

ograniczeń przywozowych i wywozowych we wzajemnym handlu, eliminacja utrudnień w

przepływie towarów, osób, usług i kapitału, zbliżanie (harmonizacja) przepisów prawnych.

Nowym celem Unii Europejskiej (po utworzeniu Rynku Wewnętrznego) jest Unia

Gospodarcza i Walutowa. Bardzo istotna dla gospodarki Unii jest wspólna polityka handlowa,

obejmująca handel towarami i usługami. Jej najważniejszym celem jest harmonijny rozwój i

znoszenie ograniczeń w handlu międzynarodowym. Politykę handlową uzupełniają zasady

wspólnej ochrony konkurencji. Zgodnie z zapisami Traktatu o Wspólnocie Europejskiej,

zakazane są działania ograniczające konkurencję w obrębie Rynku Wewnętrznego Unii.

Chodzi tu o porozumienia o łączeniu się firm, które wpływałyby negatywnie na handel

między państwami członkowskimi. To samo odnosi się do nadużywania pozycji dominującej

na rynku. Wyklucza się również pomoc państwa dla firm, prowadzącą do naruszenia zasad

konkurencji. Ważną częścią polityki przemysłowej Unii Europejskiej jest polityka wobec

małych i średnich przedsiębiorstw. Stanowią one 95% wszystkich przedsiębiorstw w Unii i

dają pracę 70% ogółu zatrudnionych. W latach 1993-199 Unia wsparła rozwój małych i

średnich przedsiębiorstw kwotę 112 mln ECU (1 ECU = 3,6 PLN). Podobn ie jak każde

państwo, Unia Europejska opiera swój rozwój na solidnie skonstruowanym budżecie.

Przeważająca część dochodów Wspólnot pochodzi z wpływów uzyskanych w państwach

członkowskich z podatku od wartości dodanej (VAT). Do dochodów należą też opłaty i cła

nakładane na towary w imporcie. Wydatki Wspólnot dzielą się na obligatoryjne i

nieobligatoryjne. Do obowiązkowych należą te, które wynikają z traktatów i aktów prawnych

(np. dotyczące wspólnej polityki rolnej), do nieobligatoryjnych - m.in. koszty funduszy

strukturalnych, badań i nowych technologii. Państwa członkowskie co roku wpłacają do Kasy

Unii Europejskiej 1,21% swego produktu krajowego brutto (PKB). środki te są oddawane do

dyspozycji Komisji Europejskiej, realizującej budżet. Budżet Unii w 1995 r. wynosił ok. 76,5

mld ECU.

Cztery wolności Rynku Wewnętrznego

Wolność przepływu towarów - opiera się m.in. na dostosowaniu lub wzajemnej akceptacji

norm i przepisów, zniesieniu kontroli granicznych oraz harmonizacji podatków. Wolność

przepływu usług - sprowadza się przede wszystkim do liberalizacji usług finansowych,

otwarcia rynku usług transportowych i telekomunikacyjnych oraz harmonizacji metod

kontroli banków i ubezpieczeń. We wszystkich państwach Unii Europejskiej sektor usług

dysponuje największą liczbą miejsc pracy. Udział usług w Produkcie Krajowym Brutto Unii

wynosi aż 62% (przemysł - 35%). Wolność przepływu kapitału - opiera się m.in. na dążeniu

do wspólnego rynku usług finansowych i liberalizacji obrotu papierami wartościowymi.

Obywatele Unii mogą np. swobodnie wykonywać operacje bankowe we wszystkich krajach

członkowskich. Wolność ruchu osobowego - to prawo do pracy, życia, osiedlania się i

korzystania ze wszystkich dóbr socjalnych w miejscu pobytu na terytorium całej Unii

Europejskiej, bez względu na przynależność państwową.

Historia drogi Polski do Unii Europejskiej

1989 r. 19 września Polska i Wspólnoty Europejskie podpisały umowę w sprawie handlu i

współpracy gospodarczej.

1 lipca 1990 r. początek pierwszego etapu Unii Gospodarczej i Walutowej (liberalizacja

przepływu kapitału)

1991 r. 26 stycznia polski rząd powołał Pełnomocnika do spraw Integracji Europejskiej oraz

Pomocy Zagranicznej. 16 grudnia podpisano Układ Europejski - umowę o stowarzyszeniu

Polski ze Wspólnotami Europejskimi o raz ich państwami członkowskimi.

1992 r. 1 marca weszła w życie Umowa Przejściowa regulująca kwestie wcześniejszego

obowiązywania niektórych postanowień Umowy Stowarzyszeniowej Polski ze Wspólnotami

Europejskimi. 4 lipca Sejm upoważnił Prezydenta RP do ratyfikacji Układu Europejskiego.

1 stycznia 1993 r. utworzenie Rynku Wewnętrznego (swobodny przepływ towarów, usług,

osób i kapitału)

1993 r. 9 maja Polska uzyskała status partnera stowarzyszonego Unii Zachodnioeuropejskiej

(UZE). 21-22 czerwca na posiedzeniu Rady Europejskiej w Kopenhadze określono polityczne

i ekonomiczne kryteria przystąpienia krajów Europy Środkowej i Wschodniej do Unii

Europejskiej. 17 października Prezydent RP ratyfikował Układ Europejski.

1 stycznia 1994 r. początek drugiego etapu Unii Gospodarczej i Walutowej - powołanie

Europejskiego Instytutu Walutowego we Frankfurcie nad Menem

1994 r. 1 lutego wszedł w życie Układ Europejski. 8 kwietnia Polska złożyła of icjalny wniosek

o członkostwo w Unii Europejskiej. 8-10 grudnia Rada Europejska przyjęła w Essen

postanowienia dotyczące strategii przedczłonkowskiej dla państw stowarzyszonych Europy

Środkowej i Wschodniej.

1995 r. 3 maja została opublikowana Biała Księga pt. "Przygotowanie krajów Europy

Środkowej i Wschodniej do integracji z Rynkiem Wewnętrznym Unii Europejskiej".

31 maja 1995 r. przyjęcie przez Komisję Europejską "Zielonej Księgi" - scenariusza

przechodzenia do jednolitej waluty.

15-16 grudnia 1995 r. postanowienie Rady Europejskiej w Madrycie o przyjęciu nazwy EURO

dla jednolitej waluty Unii Europejskiej - przedstawienie scenariusza jej wprowadzania.

1996 r. 26 lipca Polska przesłała Komisji Europejskiej odpowiedzi na pytania zawarte w

kwestionariuszu niezbędnym do przygotowania opinii w sprawie wniosku Polski o

członkostwo w Unii Europejskiej.

8 sierpnia Sejm uchwalił ustawę o utworzeniu Komitetu Integracji Europejskiej.

1997 r. 28 stycznia Rada Ministrów przyjęła i przekazała do Sejmu dokument pt. "Narodowa

Strategia Integracji". Zakłada się w nim, że negocjacje członkowskie rozpoczną się na

początku 1998 r. i mogą zakończyć się przed rokiem 2000. Końcowym etapem będzie

ratyfikacja traktatu akcesyjnego (traktat o przystąpieniu) przez Polskę, państwa

członkowskie Unii i Parlament Europejski.

GOSPODARKA

1. Unia Europejska a polska gospodarka

Na przestrzeni ostatnich kilku lat Polska odnotowała dynamiczny wzrost gospodarczy i była

najszybciej rozwijającym się krajem europejskim. Sektor prywatny dominuje w gospodarce

zarówno pod względem wytwarzania produktu krajowego brutto (ponad 60% PKB), jak i

zatrudnienia (łącznie ponad 63% miejsc pracy). Potwierdzeniem dynamicznego rozwoju

gospodarki stało się przystąpienie Polski do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

(OECD), skupiającej 28 najbogatszych państw świata oraz Światowej Organizacji Handlu

(WTO). Unia Europejska jest już dziś dla Polski najważniejszym partnerem handlowym. W

1995 r. na 15 krajów Unii przypadało 67% wymiany handlowej Polski z zagranicą (w

eksporcie 70%, a w imporcie 64,7%). Natomiast na Polskę przypada niespełna 20% obrotów

Unii z partnerami zewnętrznymi. Zwiększenie tej wymiany handlowej będzie możliwe przez

(pozbawiony ograniczeń) eksport polskich towarów na rynek Unii, wtedy gdy Polska stanie

się jej członkiem. Polska już dziś charakteryzuje się zdrową gospodarką, z jednym z

największych w Europie poziomów wzrostu gospodarczego. Dążenie Polski do członkostwa w

Unii Europejskiej wymaga utrzymania kierunku reform gospodarczych, których celem jest

utworzenie sprawnej gospodarki rynkowej. Wymaga też uporządkowania prawa

gospodarczego oraz przekształceń organizacyjnych, własnościowych i restrukturyzacyjnych.

Celem Polski jest udział we wszystkich obszarach integracji z pełnią praw członkowskich.

Celem długookresowym jest dołączenie do krajów Unii Europejskiej tworzących Unię

2. Nagroda za członkostwo

Prawdziwie duże pieniądze Komisja Europejska obiecuje natomiast w avis krajom

postkomunistycznym dopiero po przystąpieniu do UE. Byłyby one rozdysponowane w ramach

"prawdziwych" funduszy strukturalnych wg obecnie obowiązujacyh reguł, czyli dla tych

regionów, których poziom rozwoju jest niższy niż 75 proc. przeciętnej UE. Nawet za kilka lat

w takiej sytuacji nadal będzie się znajdować cala Polska. Ograniczeniem w wielkości środków

będzie jednak obowiązujący obecnie maksymalny próg 4 proc. PKB, powyżej którego

fundusze nie będą przekazywane. Inna bariera może okazać się również zdolność polskich

władz przedstawienia wystarczającej ilości wiarygodnych projektów inwestycyjnych. Mimo

wszystko KE byłaby gotowa przekazywać ok. 9 mld ecu rocznie z tego tytułu po

przystąpieniu do UE Polski, Czech i Węgier (w avis oceniono, ze Słowenia i Estonia są gorzej

przygotowane do członkostwa i powinny je uzyskać później). Jeśli kraje te zdołają przystąpić

do UE już w 2002 r., to do 2006 roku mogą z tego tytułu otrzymać łącznie 36, a nawet 40

mld ecu (w zależności od tempa ich rozwoju gospodarczego). Środki te miałyby pochodzić

przede wszystkim z rezerw budżetowych, które UE odkłada co roku na wypadek

nieprzewidzianych potrzeb (np. epidemia wściekłych krów). Od 1995 r. drugim, oficjalnym

celem tej zapobiegliwości jest jednak przygotowanie się do poszerzenia UE na Wschód. W

1998 r. UE zamierza odłożyć na ten cel 3,5 mld ecu.Drugim źródłem funduszy jest

pojawiająca się co roku różnica, miedzy przewidywanym poziomem cen gwarantowanych dla

produktów rolnych a faktyczna ewolucja rynku. W tym roku oszczędności z tego tytułu

powinny osiągnąć 7,5 mld ecu. Jednak z kwoty tej 3-4 mld ecu zostanie przeznaczone na

sfinansowanie reformy Wspó lnej Polityki Rolnej. Zakłada ona obniżenie o 30 proc.

gwarantowanych cen wołowiny, o 20 proc. cen zbóż i o 10 proc. cen mleka. Straty, jakie z

tego tytułu poniosą rolnicy, będą w 80 proc. (dla wołowiny), 50 proc. (dla zbóż) i 100 proc.

(dla mleka) zrekompensowane poprzez bezpośrednie dotacje dla rolników. Te ostatnie będą

jednak pochodziły z budżetu UE, podczas gdy ceny gwarantowane, w praktyce, płacili

konsumenci. Trzecim źródłem oszczędności ma być natomiast poprawa efektywności

rozdysponowania funduszy strukturalnych a także stopniowy wzrost poziomu życia w

najbiedniejszych krajach UE, które w ten sposób strąca prawo do korzystania ze środków

pomocy. Dzięki powolnemu, ale jednak stałemu wzrostowi PKB Unii Europejskiej, KE

przewiduje, ze łączna wartość funduszy strukturalnych w latach 1999-2006 wyniesie 275

mld ecu. Mało jest natomiast prawdopodobne, aby z chwila przystąpienia do UE Polska

mogła w znaczącym stopniu korzystać z drugiego ważnego źródła wsparcia finansowego

Brukseli, jakim jest Wspólna Polityka Rolna. KE nie rozstrzygnęła jeszcze, czy po

przystąpieniu do UE polscy rolnicy zostaną objęci tym samym poziomem cen

gwarantowanych, czy tez zostanie dla nich utworzona odrębna siatka wyliczeń. Jest

natomiast niemal pewne, ze nie będą oni mogli korzystać z bezpośrednich subwencji, które

są udziałem ich konkurentów z Zachodu.

3. Rozszerzenie UE na Wschód

Bezkonfliktowy scenariusz za 74,8 mld ecu

Polska w ciągu najbliższych 4 lat będzie w stanie spełnić warunki członkostwa w Unii

Europejskiej, jednak pod warunkiem zasadniczej reformy struktury gospodarczej, poprawy

funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i utrzymania stabilności politycznej - oceniła

wczoraj w dogłębnej analizie (tzw. avis) Komisja Europejska. Jej zdaniem, w latach 2000-

2006 UE może przeznaczyć na wsparcie dla 10 krajów stowarzyszonych z Europy Wschodniej

niemal 74,8 mld ecu. Komisja przewiduje, ze w roku 2002 członkami UE staną się: Polska,

Czechy, Węgry, Słowenia, Estonia i Cypr. Aby maksymalnie ułatwić proces poszerzenia Unii

Europejskiej, KE postarała się o opracowanie pakietu finansowego ograniczającego do

minimum zmiany w dotychczasowym systemie podziału budżetu UE. Zdaniem Jacquesa

Santera, przewodniczącego KE, będzie to możliwe, jeśli w nadchodzących latach przeciętny

wzrost gospodarczy "15" wyniesie średnio 2,5 proc. rocznie, a krajów stowarzyszonych 4-5

proc.KE proponuje, aby do czasu przystąpienia do UE 11 krajów stowarzyszonych otrzymało

w latach 2000-2006 7 mld ecu wsparcia dla najbiedniejszych regionów (tzw. fundusze

strukturalne oraz 3,5 mld ecu na modernizacje rolnictwa. KE chce również zwiększyć

wielkość przyznawanych do tej pory środków w ramach pomocy bezzwrotnej PHARE. Na ten

cel przeznaczono by 10,5 mld ecu w ciągu wspomnianych 7 lat. Do tej pory PHARE nie

przekraczał 1 mld ecu rocznie. Łącznie wartość funduszy przedakcesyjnych osiągnęłaby wiec

wartość 21 mld ecu. Jeśli któryś z krajów stowarzyszonych przystąpiłby do UE przed rokiem

2001, to ta sama kwota zostałaby podzielona wśród mniejszej grupy krajów. Zdaniem

Jacquesa Santera, KE "roboczo" zakłada, ze Polska, Czechy, Węgry, Słowenia, Estonia i Cypr

przystąpią do UE w roku 2002, choć "pewna jest tylko data rozpoczęcia negocjacji, które

będą z pewnością trudne i delikatne". Jeśli przewidywania KE okazałyby się jednak słuszne a

nowi członkowie zdołaliby wyjątkowo sprawnie przedstawić odpowiednie projekty

inwestycyjne, mogliby do roku 2006 liczyć na łącznie 53,8 mld ecu. Z tej sumy największa

pozycje (38 mld ecu) stanowiłyby środki rozdysponowane w ramach funduszy -

strukturalnego i tzw. zwartości. Ich wielkość byłaby bliska 4 proc. PKB nowych krajów

członkowskich. Przyjęcie do UE dużej grupy biednych państw nie wykluczy obecnych mniej

rozwiniętych regionów UE z programu pomocy z powodu obniżenia przeciętnego poziomu

rozwoju UE. Postanowiono, ze wszelkie obliczenia będą brały pod uwagę sytuacje z 1999 r.,

a wiec wówczas, gdy "15" pozostanie nie we własnym gronie.

4. Szok dla przedsiębiorstw państwowych

Dostosowanie do wymogów członkowstwa najtrudniejsze będzie w kwestiach gospodarczych.

Polska, zdaniem KE, zdołała w ostatnich latach ustanowić sprawnie funkcjonująca

gospodarkę rynkowa, która jednak będzie musiała zostać zasadniczo zreformowana, jeśli ma

sprawnie oprzeć się konkurencji Jednolitego Rynku. W dokumencie podkreś lono, ze od 1992

r. Polskę charakteryzuje trwały wzrost gospodarczy i stale obniżany wskaźnik inf lacji. Wciąż

jednak dochód narodowy przypadający na jednego mieszkańca wynosi zaledwie 31 proc.

dochodu narodowego państw "15". Choć w rolnictwie jest zatrudnionych 28 proc. zawodowo

czynnych, nie wytwarzają oni więcej niż 6,6 proc. PKB.Duży udział wymiany z "15" w całym

handlu zagranicznym naszego kraju dobrze wróży konkurencyjności polskiej gospodarki w

Jednolitym Rynku. Komisja uważa, ze jest to przede wszystkim zasługa dynamicznie

rozwijających się małych firm prywatnych. Te ostatnie będą mogly nadal sprawnie rozwijać

się pod warunkiem przeznaczania większych środków na inwestycje, angażowania się w

produkcje bardziej zaawansowanych technicznie produktów jak również uzyskania lepszego

dostępu do kredytów bankowych. Znacznie większym problemem jest przyszłość wielkich

przedsiębiorstw państwowych, które musza zostać zasadniczo zrestrukturyzowane, aby

uniknąć bankructwa. Zdaniem KE, sytuacja jest szczególnie trudna w przemyśle

chemicznym, zbrojeniowym, stoczniowym, wydobycia węgla i w pozostałych gałęziach

Przemyślu ciężkiego. Zasadnicza restrukturyzacja wielkich przedsiębiorstw państwowych

może mięć bardzo poważne skutki socjalne dla wschodnich i południowych regionów Polski.

KE zwraca również uwagę na trudności w dostosowaniu polskiego systemu transportu do

wymagań UE ze względu na ogromne koszty rozbudowy infrastruktury. Problemem polskich

banków jest, oprócz bardzo ograniczonych możliwości kapitałowych, także słabe wyszkolenie

pracowników. Wciąż przeważająca cześć instytucji finansowych naszego kraju należy do

państwa.

Bicze realizmu: Aby przystąpić do Unii Europejskiej, Polska będzie musiała m.in. otworzyć

swoja gospodarkę na bezpośrednia konkurencje największego rynku świata, w znacznej

mierze zrezygnować z wspierania jednej grupy wytwórców kosztem innych, trwale

zobowiązać się utrzymania równowagi finansów publicznych, a przede wszystkim zasadniczo

zredukować role państwa w gospodarce.

5. Strach przed konkurencją

Już dziś, mimo przywilejów, jakie daje nam Układ Stowarzyszeniowy (1991 r.), deficyt w

handlu Polski z UE pogłębia się. Na rynek Unii Europejskiej swoje produkty są w stanie

sprzedać tylko sprawnie zarządzane przedsiębiorstwa, które maja dostęp do odpowiednich

kapitałów, nowoczesnych metod zarządzania i technologii, sieci zbytu na Zachodzie.

Zdobycie takich atutów bez prywatyzacji najczęściej jest niemożliwe. W przyszłości coraz

mocniej presje konkurencji zza Odry będą odczuwały także te polskie firmy, które

ograniczają się do sprzedaży na rynku wewnętrznym. W 1999 r. eksport wszystkich

artykułów przemysłowych z UE do Polski (oprócz aut i części motoryzacyjnych) nie będzie

ograniczany jakimkolwiek barierami celnymi. Dzięki oficjalnemu zawarciu kilka tygodni temu

umowy o uznaniu przez nasz kraj unijnych certyfikatów towarowych, polscy producenci nie

będą mogli także liczyć na ochronę rynku za pomocą instrumentów pozataryfowych.

Znacznie wolniej postępuje liberalizacja handlu przetworzona żywnością, a tym bardziej

produktami rolnymi, jednak i tu poziom cen po jednej i drugiej stronie Odry szybko zrównuje

się, zachęcając Bruksele do coraz większego otwarcia. UE, zdając sobie sprawę z szoku,

jakie spowoduje zniesienie instrumentów ochronnych wokół Polski, od lat skłania polskie

władze do szybkiego, ale przede wszystkim wiarygodnego restrukturyzowania takich

wrażliwych gałęzi gospodarki jak hutnictwo, górnictwo czy rolnictwo. We wszystkich

przypadkach chodzi o stopniowe wycofanie się państwa z bezpośredniej ingerencji w

działalność gospodarcza czy to poprzez prywatyzacje wielkich zakładów (po wcześniejszym

ich uzdrowieniu) czy tez zaprzestanie polityki de facto chroniącej małe, nieefektywne

gospodarstwa chłopskie. Zestaw instrumentów perswazji stosowany przez Bruksele jest tu

szeroki, od obietnicy pomocy finansowej, poprzez powoływanie się na międzynarodowe

zobowiązania naszego kraju aż po groźbę spowolnienia procesu akcesji do UE.

6. Otwarcie chronionych sektorów

Wizja stawienia czoła konkurencji na rynku UE nie jest jednak jedyna przyczyna, dla której

polskie państwo będzie musiało radykalnie zredukować swoja role w gospodarce, jeśli nasz

kraj ma mięć w przyszłości swojego przedstawiciela w Komisji Europejskiej. Drugim biczem

są zasady Jednolitego Rynku, które starają się doprowadzić do możliwie szybkiego

swobodnego przepływu towarów, kapitałów, osób i usług w krajach "15". To właśnie z ich

powodu Brukseli udało się wymóc otwarcie za 1,5 roku polskiego sektora bankowego i

ubezpieczeniowego, skłaniając polskie władze do zasadniczego przyspieszenia procesu

prywatyzacji. Z tego samego powodu UE doprowadziła do uwolnienia cen paliw w naszym

kraju, co ma być wstępem do sprzedaży przez państwo rafinerii. Komisja Europejska z

pewnością nie zaniecha również zadania pełnego otwarcia rynku usług telekomunikacyjnych

przed upływem roku 2000, otwarcia rynku transportu lotniczego i kolejowego, zniesienia

monopolu usług pocztowych, wprowadzenia konkurencji w świadczeniu usług komunalnych,

otwarcia rynku energetycznego. Z upływem lat do listy tej dołącza kolejne pozycje:

urzędnicy w Brukseli usilnie pracują np. lad harmonizacja wielkości podatków pośrednich

(szczególnie VAT) i podatku od zysku przedsiębiorstw w UE, co może w przyszłości zmusić

polskie Ministerstwo Finansów do ograniczenia presji fiskalnej w naszym kraju.

7. Zasady konkurencji i pomocy państwa

Inna wielka zdobyczą integracji europejskiej, która zredukuje role polskich władz, jest unijne

prawo o konkurencji i zasadach pomocy państwa. Tu twardy charakter komisarza Karela van

Mierta, ale przede wszystkim wzajemna kontrola przedstawicieli krajów "15" w Komisji

Europejskiej gwarantują, ze polski rząd nie będzie już mógł kształtować gospodarki pod

dyktando powiązań personalnych czy interesów wyborczych. Jeśli komisja jest w stanie

sprzeciwić się fuzji czołowych linii lotniczych świata (British Airways i American Airlines) czy

największych koncernów lotniczo-zbrojeniowych (Boeing i McDonnell

Douglas), to z pewnością zdoła oprzeć się planom działania Polskiej Chemii, Nafty Polskiej

czy porozumień miedzy polskimi cukrowniami, jeśli uzna, ze zagraża to interesom

konsumenta. Jak pokazały w ostatnich tygodniach twarde negocjacje nt. restrukturyzacji

polskiego hutnictwa, Bruksela nie pozwoli również na marnowanie latami zatrważająco

dużych środków podatników dla utrzymania przy życiu górnictwa, Banku Gospodarki

Żywnościowej czy Polskich Kolei Państwowych, jeśli nie będzie temu towarzyszył plan

uzdrowienia gwarantujący samodzielne utrzymanie się w bliskiej przyszłości tych

przedsiębiorstw na rynku. Bruksela zadba również o to, aby wszystkie przedsiębiorstwa, tak

krajowe jak i pochodzące z innych krajów UE, korzystały z takich samych warunków

działania na rynku. Konflikt o wysokość podatku VAT od sprzedaży cytrusów pokazał, ze

komisja nie będzie tolerowała sytuacji, w której producenci danego towaru (tu jabłek)

zyskują akceptacje konsumentów nie dzięki sprawności działania (np. rozwijanie

odpowiednich odmian drzew), ale poparciu jednej z partii u władzy (tu PSL). Jak pokazuje

przykład b. NRD, polityka zachęt finansowych dla przyciągnięcia inwestorów zagranicznych

jest możliwa, musi być ona jednak jawna i zgodna z przyjętymi regułami. Sytuacja, w której

koncern Daewoo zdobywa w ciągu kilkunastu miesięcy 1/4 polskiego rynku

motoryzacyjnego, dzięki niepłaceniu należnych środków do budżetu państwa, nigdy nie

znajdzie akceptacji w Brukseli. Presja UE na rzecz ograniczenia samowoli administracji i jej

wszechobecności w gospodarce rozgrywa się jednak nie tylko na szczeblu poszczególnyc h

przedsiębiorstw, czy nawet całych branż, ale także na poziomie całego państwa. Tu

niezwykle skutecznym biczem jest unia gospodarcza i walutowa (EMU), która zmusza kraje

"15" do trwałego uzdrowienia finansów publicznych i przenosi kolejne kompetencje władz ze

szczebla narodowego na poziom całej UE. Wizja euro już poczyniła cuda: zmusiła Belgie do

stałego redukowania gigantycznego (130 proc. PKB) długu państwa, uczyniła z hiszpańskiej

pesety stabilna walutę, zmusiła władze Niemiec do ograniczenia zbyt rozbudowanych

przywilejów socjalnych, przekształciła Grecje w kraj o stosunkowo (4,8 proc. w skali roku)

niskiej inflacji. Także w Polsce EMU będzie jednym z głównych czynników zmuszających

władze do reformy i wycofania się państwa z systemu ubezpieczeń społecznych, zachowania

prawdziwej niezależności banku centralnego, wstrzymania się z manipulacja kursem złotego

pod dyktando lobby eksporterów. W sytuacji pełnej wolności przepływu kapitałów polskie

państwo będzie także musiało równoważyć finanse publiczne racze j poprzez ograniczanie

własnych wydatków niż wzmacnianiem presji fiskalnej, nawet gdyby do wspomnianej już

harmonizacji podatków w UE na razie nie doszło. Niezależnie od unii walutowej Bruksela

będzie się także domagała od naszego kraju tworzenia podstaw do trwałego i szybkiego

wzrostu gospodarczego, znów przede wszystkim poprzez ograniczenie ingerencji państwowej

administracji. Jest to w dobrze pojętym interesie krajów dzisiejszej "15" - tylko w ten sposób

przepaść miedzy poziomem życia w Polsce i krajach UE zostanie zasypana, a niezbędne

wsparcie finansowe Brukseli dla naszego kraju ograniczone.

8. Ograniczenie kompetencji

W wielu dziedzinach proces ten dokona się niejako automatycznie. Bruksela przejmie

bowiem od Warszawy kompetencje w wielu sferach polityki gospodarczej (na czele z polityka

handlowa), choć oczywiście nasz kraj zachowa tu wpływ na podejmowane na poziomie UE

decyzje. Mimo wszystko będziemy wówczas musieli uznać za swoje zobowiązania

międzynarodowe UE, z których wiele oznacza kolejna dawkę liberalizmu. I tak za 2,5 roku

otwarcie rynku telekomunikacji nie ograniczy się do krajów "15", ale obejmie cały rozwinięty

gospodarczo świat. Podobnie niedawne (1 kwietnia) otwarcie rynków transportu lotniczego

UE zapewne sięgnie także poza Atlantyk: trwają już na ten temat negocjacje miedzy

Bruksela i Waszyngtonem. Polska będzie musiała również liczyć się z dalszym otwarciem

rynku rolnego w ramach rozpoczynających się w 1999 r. negocjacji na forum UTO.

9. Konkurencja w administracji

Konkurencja nie ominie także samej administracji, choć wydawałoby się, ze ma ona - z

definicji - monopol na świadczone przez siebie usługi. Komisja zapowiedziała już, ze jeśli nie

dojdzie do decentralizacji państwa i jeśli władze lokalne nie będą dysponowały należytymi

środkami f inansowymi, to otrzymanie przez nasz kraj funduszy strukturalnych w

oczekiwanej przez nas skali nie będzie możliwe. Dla Brukseli priorytetem we współpracy z

Polska jest także usprawnienie działań administracji, aby była ona w stanie wprowadzić w

życie zasady prawa europejskiego. W przyszłości to od tego m.in. będzie zależało, czy

najlepsi specjaliści i najbardziej renomowane firmy będą wiążąc swoja przyszłość z naszym

krajem czy tez z jednym z naszych partnerów. La możliwościach, jakie stwarza udział w

Jednolitym Rynku, Irlandia potrafiła skorzystać znakomicie, Grecja już dużo mniej.

10. Korzyści wynikające z wprowadzenia jednolitej waluty EURO:

Dla przeciętnego mieszkańca Unii Europejskiej:

- pozbycie się problemu wymiany walut w czasie wyjazdów zagranicznych,

- łatwość w porównywaniu cen.

Dla gospodarki Unii Europejskiej:

- łatwość transferu kapitału,

? wyeliminowanie problemów związanych z wahaniem kursów walutowych.

ROLNICTWO

1. Konsekwencje przyłączenia polskiego rolnictwa do Unii Europejskiej

Członkostwo w UE jest równoznaczne m.in. z unia celna Polski z Unia, przyjęciem Wspólnej

Polityki Rolnej (prawdopodobnie przez kilka lat po uzyskaniu pełnego członkostwa niektóre

problemy rolnictwa byłyby regulowane przepisami przejściowymi), łącznie z uczestnictwem

w stanowiącym cześć budżetu Unii funduszu FEOGA oraz przyjęciem tych wszystkich

regulacji w dziedzinach prawa żywnościowego i normalizacji, które obowiązują wszystkich

członków UE. Unia celna oznacza wzajemna likwidacje wszystkich środków ograniczających

handel miedzy Polska a UE (cel, środków "para celnych", ograniczeń ilościowych) oraz

przyjęcie przez Polskę w handlu z krajami nie należącymi do UE wszystkich środków

ochronnych przewidzianych przez WPR w wysokości ustalonej przez władze UE. Swobodny

przepływ artykułów rolnych miedzy Polska a UE spowoduje, iż ich ceny kształtować się będą

na rynkach polskich na takim samym poziomie, jak w innych krajach Unii. Środki, które

dotychczas wpływały do budżetu Polski z tytułu cel i innych opłat pobieranych za granica,

będą przekazywane funduszowi FEOGA, natomiast eksport do krajów trzecich będzie

subwencjonowany z tego funduszu. Uzyskanie przez Polskę członkostwa w UE w najbliższych

latach miałoby następujące konsekwencje:

? Unia celna oznaczałaby wzajemne otwarcie rynków rolnych. Polska gospodarka

żywnościowa zyskałaby ogromny rynek zbytu krajów UE. Równocześnie jednak producenci z

krajów UE mogliby konkurować bez żadnych ograniczeń na rynkach polskich na równych

warunkach z polskimi producentami. Polska gospodarka żywnościowa zostałaby poddana

zatem ostrej, nie łagodzonej ochrona na granicy, konfrontacji ze sprawna gospodarka

żywnościowa UE. Bezpośrednio na konkurencje byłyby narażone przede wszystkim przemyśl

rolno - spożywczy. Należy się obawiać, ze względu na niższy poziom techniczny i

organizacyjny w większości branż, polski przemyśl strąciłby cześć niektórych rynków

krajowych, natomiast niewątpliwie zwiększyłby swa obecność na rynkach krajów UE.

Ostateczny wynik wzajemnego otwarcia rynków (czy spadek sprzedaży na rynku polskim

będzie wyższy niż wzrost sprzedaży do krajów UE, czy odwrotnie) jest trudny w tej chwili do

oszacowania. Najprawdopodobniej sytuacja byłaby zróżnicowana branżowo. Ewentualnie,

spowodowane utrata rynków zbytu, zmniejszenie produkcji przez polski przemyśl rolno -

spożywczy, mógłby mięć negatywy wpływ na produkcje rolnicza, jeżeli równocześnie nie

nastąpiłby równoważący wzrost eksportu nie przetworzonych artykułów rolnych do krajów

UE.

? Ceny żywności ukształtowałyby się w zasadzie na poziomie istniejącym w UE, znacznie

wyższym niż ceny rynków międzynarodowych i na ogol wyższym niż w Polsce. Wzrost cen

żywności oznaczałby początkowo wzrost dochodów rolniczych i przyspieszenie inflacji. Jej

rezultatem byłyby zadania rewindykacyjne pozarolniczych grup ludności.

Najprawdopodobniej zostałyby one co najmniej częściowo zaspokojone. Trudno obecnie

ocenić, jaki byłby ostateczny rezultat tego procesu. Możliwe jest, ze spowodowałby on

redystrybucje dochodu narodowego na rzecz rolnic twa, czy tez byłby jedynie kolejnym,

silnym impulsem inflacyjnym. Jeżeli po ustanowieniu unii celnej nastąpiłaby redystrybucja

dochodu nie na rzecz polskiego, lecz zagranicznego rolnictwa.

? Nastąpiłoby dalsze pogorszenie sytuacji ekonomicznej dużej częśc i słabych gospodarstw

chłopskich. Ze względu na duże zdolności adaptacyjne gospodarki chłopskiej oraz brak

możliwości podjęcia innej działalności, proces likwidacji nieefektywnych gospodarstw

przeciągałby się w czasie lub byłby w ogóle zahamowany. Wówczas w Polsce wytworzyłby się

duży sektor, znajdujący się w stanie stagnacji, z wszystkimi negatywnymi ekonomicznymi i

społecznymi konsekwencjami tego stanu m.in. blokujący możliwości poprawy struktury

agrarnej i uniemożliwiający osiąganie korzyści z technicznej modernizacji rolnictwa. 4.Polska

musiałaby dokonywać wpłat na fundusz FEOGA. Korzystałaby również z jego środków. Saldo

rozliczeń z funduszem zależałoby od salda obrotów artykułami rolno - spozywczymi z

krajami nie należącymi do UE oraz od środków uzyskanych na przekształcenia strukturalne.

Ze względu na niski, w porównaniu z niektórymi krajami UE poziom rolnictwa polskiego,

Polska najprawdopodobniej mogłaby uzyskiwać stosunkowo dużo środków na

przekształcenie strukturalne. Ogólne saldo rozliczeń z funduszem powinno być zatem wysoko

dodatnie, zwłaszcza ze Polska najprawdopodobniej będzie uzyskiwać dodatnie saldo obrotów

artykułami rolno - spozywczymi z krajami nie należącymi do UE.

Rozważania, co nastąpiłoby gdyby Polska obecnie została członkiem UE, są oczywiście

hipotetyczne. Trudno bowiem spodziewać, ze Polska zostanie członkiem UE w latach

dziewięćdziesiątych. Zakłada się, ze Polska uzyska członkostwo najwcześniej w 2005 roku, a

według niektórych w latach 2005-10. Hipotetyczne są zatem również podane zagrożenia.

Jest przy tym pewne, ze Polska zostanie członkiem UE, która będzie prowadzić politykę rolna

inna niż obecna. Wprawdzie WPR ulęgała przez cały okres istnienia UE ewolucji, ale

równocześnie pozostawała wierna początkowym celom. O dokonującej obec nie zmianie

celów świadczy tzw. Programu McSharry`ego, którego istota jest pogląd, ze dotychczas

realizowana WPR doprowadziła do nadmiernej produkcji rolniczej na obszarze UE, koszty jej

prowadzenia przekraczają możliwości finansowe

UE i są zbyt dużym obciążeniem konsumentów. Polska będzie mogła zostać członkiem UE

wówczas, gdy program Mc Sharry`ego będzie wprowadzony w życie. Ukształtowana w ciągu

najbliższych piętnastu lat WPR UE będzie dla polskich rolników pozornie znacznie mniej

atrakcyjna niż obecna (mniejsze różnice miedzy cenami na rynkach UE a cenami światowymi

niż obecnie). Jednakże wykonane analizy prowadza do odmiennych wniosków. Wynika z

nich, ze dla polskiego rolnictwa znacznie korzystniejsza byłaby liberalna, a nie protekcyjna

polityka UE w dziedzinie handlu zagranicznego artykułami rolno - spozywczymi. Wówczas

bowiem, ze względu na pewne ograniczenie produkcji rolnej UE, wzrosłyby możliwości

eksportu.

Proces integracji Polski z UE stwarzać będzie nowe uwarunkowania rozwoju rolnictwa i

gospodarki żywnościowej. Proces integracji rolnej z Unia rodzi zarówno wielkie szansę, jak i

istotne zagrożenia.

Po stronie szans widzi się:

• uzyskanie dostępu do bogatego rynku europejskiego,

• ekspansje eksportu rolnego, a z drugiej strony dogodnego importu nowoczesnych

produktów, ważnych zwłaszcza dla postępu biologicznego i technicznego,

• znaczny przepływ kapitałów inwestycyjnych i handlowych,

• powstanie ekonomicznego przymusu rekonstrukcji rolnictwa polskiego w kierunku struktur

bardziej efektywnych i zdolnych do osiągania postępu,

• ujawnienie się korzyści skali i wyższej efektywności, w wyniku czego polskie rolnictwo

zacznie wytwarzać nadwyżkę ekonomiczna, która można będzie przeznaczyć na jego rozwój.

Po stronie zagrożeń znajdują się:

• wielkie koszty dostosowana i modernizacji polskiego sektora żywnościowego,

• trudności okresu przejściowego, zwłaszcza przy rozległych regulacjach ochronnych Unii i

powolnym rozwoju instytucji rynku i handlu zagranicznego,

• prawdopodobieństwo utraty części rynku krajowego na rzecz dostawców z Unii i w związku

z tym wyeliminowanie części krajowych producentów,

• niewielkie realne możliwości szybkich zmian struktury agrarnej ograniczenia rozdrobnienia

rolnictwa.

W dłuższej perspektywie przystąpienie do Unii będzie korzystne, choć w początkowym

okresie wystąpią zjawiska gospodarstw greckich. Powinno się tam zatem znaleźć miejsce

również dla rolnictwa polskiego.

2. Scenariusz

1998 r. Szefowie państw i rządów postanowią, które z państw członkowskich przystąpi do

Unii Walutowej (zgodnie z kryteriami zawartymi w Traktacie z Maastricht).

do końca 1998 r. Europejski Instytut Walutowy i Komisja Europejska przygotują podstawy

prawne i organizacyjne utworzenia Europejskiego Banku Centralnego i Europejskiego

Systemu Banków Centralnych.

1 stycznia 1999 r. Początek trzeciego etapu Unii Gospodarczej i Walutowej - EURO stanie się

jednolitą walutą Unii Europejskiej, a kompetencje krajowe w sferze polityki monetarnej

przejmie Europejski Bank Centralny.

1 lipca 2002 r. EURO stanie się jedynym środkiem płatniczym na obszarze państw

członkowskich Unii Gospodarczej i Walutowej.

3. Nasze korzyści z członkostwa w Unii

Korzyści wynikające z członkostwa Polski w Unii Europejskiej mają charakter polityczny,

gospodarczy i społeczny. Korzyścią natury politycznej jest zacieśnienie związków Polski z

resztą Europy na poziomie indywidualnym, lokalnym i regionalnym. Aktywny udział w

działalności instytucji Unii Europejskiej zwiększa bezpieczeństwo obywateli i państwa.

Korzyści natury gospodarczej - to udział w Wewnętrznym Rynku Unii, ze swobodą przepływu

towarów, usług, ludzi i kapitału, dostęp do funduszy strukturalnych, napływ inwestycji i

nowych technologii. Integracja Polski z Unią Europejską umożliwia swobodne podróżowanie

(bez kontroli granicznych), osiedlanie się i podejmowanie pracy. Wyrażać się to będzie

między innymi w uznaniu równorzędności świadectw i dyplomów, swobodzie uzyskania

zezwolenia na pracę, założenia firmy, podjęcia nauki, ważności prawa jazdy na obszarze

całej Unii Europejskiej, czy też możliwości sprzedaży używanego samochodu w każdym

państwie Unii bez formalności podatkowych. Korzyści natury społecznej - to wyższa jakość

życia oraz szansa na zbliżenie Polski do standardów europejskich w dziedzinie

bezpieczeństwa wewnętrznego, pracy, zdrowia i edukacji. Np. emeryci i renciści, którzy

zapragną na stałe zamieszkać w innym kraju Unii będą mogli bez problemu otrzymywać swe

(przyznane w kraju pochodzenia) emerytury i renty. Wdrożenie europejskich norm

ekologicznych przyczyni się do poprawy warunków życia ludzi. Stosowanie nowoczesnych,

przyjaznych dla środowiska technologii racjonalizujących zużycie surowców i energii pozwoli

poprawić efektywność gospodarowania. Konkretne korzyści społeczne mogą się wiązać z

przystąpieniem Polski do Karty Podstawowych Praw Społecznych Pracowników (tzw. Karty

Socjalnej) podpisanej przez kraje członkowskie Unii Europejskiej. Członkostwo Polski w Unii

Europejskiej oznaczać będzie: kres "porządku jałtańskiego" w Europie, oddalenie widma

totalitaryzmu, utrwalenie demokracji, rozwój gospodarczy, bezpieczeństwo i stabilność,

uzyskanie przez Polskę międzynarodowej pozycji odpowiadającej jej rzeczywistemu

potencjałowi.

Słowniczek

Acquis communautaire - dorobek prawny Wspólnot Europejskich. Muszą go zaakceptować

wszystkie państwa przystępujące do Unii Europejskiej.

Beneluks (Unia Gospodarcza Beneluksu) - do grupy państw Beneluksu należą Belgia,

Holandia i Luksemburg.

CEFTA (Central European Free Trade Agreement) - porozumienie o powołaniu

Środkowoeuropejskiej Strefy Wolnego Handlu, podpisane 21 grudnia 1992 r. przez Czechy,

Polskę, Słowację i Węgry. Przyjęto w nim przede wszystkim harmonogram redukcji stawek

celnych i barier pozataryfowych we wzajemnym handlu. CEFTA zakłada powstanie całkowicie

wolnej strefy wymiany handlowej między państwami - stronami porozumienia w okresie od 5

do 8 lat.

Dzień Europy i Dzień Unii Europejskiej - Dzień Europy został ogłoszony dla uczczenia

utworzenia Rady Europy (5 maja 1949 r.). Dzień Unii Europejskiej jest obchodzony 9 maja

dla upamiętnienia publicznej prezentacji w 1950 r. przez francuskiego ministra spraw

zagranicznych Roberta Schumana pomysłu powołania pierwszej Wspólnoty Europejskiej -

Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali.

Europa Ojczyzn - zwolennicy tej koncepcji uważają że Europa powinna być unią (związkiem)

suwerennych państw, zdolnych osiągać wspólne cele dzięki solidarnemu, lecz nie

uszczuplającemu ich suwerenności, działaniu. Sformułowanie to weszło do powszechnego

użytku dzięki prezydentowi Francji, Charles'owi de Gaulle. "Urojeniem jest, że można by

zbudować poza i przed państwem coś, co miałoby aprobatę ludów i było zdolne do

skutecznego działania"- mówił de Gaulle. "Europie Ojczyzn" przeciwstawia się ideę Ojczyzny

Europejskiej (federacji europejskiej), opartej na strukturze ponadnarodowych instytucji i

zniesieniu granic, która prowadziłaby do utworzenia Unii Politycznej.

Europejska Konwencja Praw Człowieka - przyjęta przez Radę Europy 4 listopada 1950 r.

Zakłada wspólnąą ochronę praw m.in. do: życ ia, wolności, nietykalności, bezpieczeństwa

osobistego, poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, wolności myśli, sumienia,

wyznania oraz wolnego wyrażania opinii. Przestrzeganie praw zapisanych w Europejskiej

Konwencji Praw Człowieka podlega kontroli Europejskiej Komisji Praw Człowieka oraz

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) - powołany Traktatem o Europejskiej Wspólnocie

Gospodarczej (ze zmianami wprowadzonymi Traktatem o Unii Europejskiej). Zadaniem EBI

jest przyczynianie się do zrównoważonego i stabilnego rozwoju Rynku Wewnętrznego w

interesie wszystkich państw członkowskich. EBI udziela pożyczek i gwarancji

umożliwiających finansowanie projektów we wszystkich sektorach gospodarki, m.in.

projektów rozwoju regionów mniej rozwiniętych, projektów modernizacji i przekształcania

przedsiębiorstw oraz innych projektów obejmujących większą liczbę państw członkowskich

(najczęściej z zakresu: transportu, telekomunikacji, energetyki, przemysłu i ochrony

środowiska). EBI pomaga krajom Europy Śśrodkowej i Wschodniej, Afryki, Karaibów i

Pacyfiku.

Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOiR) - utworzony w 1990 r., z siedzibą w Londynie.

Ma wspierać przedsięwzięcia gospodarcze podmiotów z Europy Środkowej i Wschodniej.

Udziałowcy Banku to 57 państw, w tym kraje Unii Europejskiej (51 0działów) i Polska oraz

Europejski Bank Inwestycyjny.

Europejski System Walutowy (ESW) - reguluje kwestie współpracy walutowej państw

członkowskich Unii Europejskiej. W ramach ESW funkcjonują trzy eleme nty: ECU (European

Currency Unit - Europejska Jednostka Walutowa), mechanizm wymiany i interwencji w

zakresie kursów walutowych, ograniczający wahania kursu wszystkich walut członkowskich

względem siebie (Exchange Rate Mechanism) oraz różnorodne mechanizmy kredytowe.

Euroregiony - obszary współpracy przygranicznej (transgranicznej), będące wynikiem

porozumienia przygranicznych jednostek samorządu terytorialnego - lokalnych i

regionalnych. Problematyka funkcjonowania euroregionów została uregulowana w

Europejskiej Konwencji Ramowej o Współpracy Transgranicznej (z 1980 r.) oraz w

Europejskiej Karcie Regionów Granicznych i Transgranicznych (z 1995 r.). Celem

Euroregionów jest przede wszystkim współpraca gospodarcza, rozwój połączeń

komunikacyjnych, ochrona środowiska, działalność kulturalno-edukacyjna i turystyka. W

Europie Zachodniej funkcjonują m.in. euroregiony "Saar-lor-Lux", "Arge-alp", "Euregio", czy

też "Regio Basilensis". W obszarze polskiego przygraniczna funkcjonują (w różnym stopniu

rozwoju) euroregiony: "Nysa", "Sprewa-Nysa-Bóbr", "Pro Europa Viadrina", "Tatry", "Bug",

"Śląsk-Morawy" i "Karpaty".

Jednolity Akt Europejski (JAE) - układ zawarty przez państwa członkowskie Wspólnot

Europejskich w 1986 r. (wszedł w życie 1 lipca 1987 r.). Do głównych postanowień JAE

należą: włączenie Rady Europejskiej do systemu instytucji wspólnotowych, utworzenie

Rynku Wewnętrznego (do końca 1992 r.) oraz wzmocnienie kompetencji Parlamentu

Europejskiego.

Rada Europy - powstała 5 maja 1949 r. jako pierwsza w Europie organizacja działająca na

rzecz współpracy i integracji kontynentu. Zadaniem Rady Europy jest zacieśnianie

współpracy w dziedzinie społecznej, kulturalnej i prawnej między państwami członkowskimi.

Organami Rady Europy są: Komitet Ministrów (każde państwo ma

w nim jednego przedstawiciela) oraz Zgromadzenie Parlamentarne (organ doradczy

pozbawiony kompetencji ustawodawczych, składający się z delegacji parlamentarzystów

państw członkowskich - 2-18 deputowanych z każdego kraju). W ramach Rady Europy

działają m.in. Komisja Praw Człowieka, Europejski Trybunał Praw Człowieka, Stała

Konferencja Gmin i Regionów Europy oraz Społeczny Fundusz Rozwoju. Polska jest

członkiem Rady od 1991 r. Na początku 1997 r. Rada Europy liczyła 40 państw

członkowskich.

Ruch Europejski - międzynarodowa organizacja pozarządowa działająca na rzecz integracji

europejskiej.

Ruch powstał jako efekt Kongresu Europejskiego w Hadze w 1948 r. Doprowadził do

powstania Rady Europy i - pośrednio - trzech Wspólnot Europejskich. W ramach Ruchu

funkcjonują Rady Krajowe oraz organizacje o zasięgu ogólnoeuropejskim (np. Unia

Federalistów Europejskich). Rozwój i masowy charakter zapewniła Ruchowi Europejskiemu

działalność m.in. Konrada Adenauera, Winstona Churchilla, Alcide de Gasperiego, Waltera

Hallsteina, Jeana Monneta, Józefa Retingera, Roberta Schumana, Henri Spaaka i innych

znanych osobistości świata polityki, nauki i kultury.

Rynek Wewnętrzny (Rynek Jednolity) - obszar Unii Europejskiej bez granic wewnętrznych, w

którego ramach zapewniono swobodny przepływ towarów, osób usług i kapitału.

Strefa wolnego handlu - zinstytucjonalizowana forma współpracy ekonomicznej,

wykraczająca poza ramy zwykłej umowy handlowej. Opierając się na umowie

międzynarodowej, kraje strefy wolnego handlu zobowiązują się do stopniowego eliminowania

barier handlowych, przede wszystkim wewnętrznych taryf celnych. W odróżnieniu od unii

celnej, gdzie objęte nią państwa tworzą jednolity system (taryfę) ceł zewnętrznych, kraje

skupione w strefie wolnego handlu zachowują swe narodowe cła zewnętrzne wobec państw

trzecich.

Układ z Schengen - podpisany w 1985 r. w luksemburskim mieście Schengen przez Belgię,

Francję, RFN, Holandię i Luksemburg. Jego głównym celem jest stopniowe znoszenie kontroli

granic w ruchu osobowym między państwami - stronami Układu. W 1990 podpisano nowy

Układ (wszedł w życie w 1995 r.), uzupełniający postanowienia Układu z 1985 o kwestie

dotyczące jednolitej polityki wizowej (jedna wiza na terytorium całej Unii Europejskiej),

współpracy policji (Komputerowy System Informacji) oraz współdziałanie w zakresie

postępowania azylowego w Unii Europejskiej.

Unia Polityczna - mimo braku w Traktacie z Maastricht postanowień dotyczących unii

politycznej, można mówić o elementach stanowiących jej podstawy. Należą do nich:

obywatelstwo Unii, Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa, Wymiar Sprawiedliwości

i Sprawy Wewnętrzne oraz wzmocnienie kompetencyjne organów Wspólnot Europejskich.

Unia Zachodnioeuropejska - utworzona 23 października 1954 r. w Paryżu. Wypracowuje i

realizuje decyzje i działania Unii Europejskiej, mające skutki dla jej bezpieczeństwa i

obronności. Polska jest partnerem stowarzyszonym UZE. Traktat o utworzeniu UZE

zobowiązuje państwa członkowskie do przestrzegania zasady wspólnej obrony i do użycia

wszelkich środków dla odparcia agresji militarnej zastosowanej przeciwko jednemu z nich.

UNIA EUROPEJSKA

Powstała 1. 11. 1993 r. w momencie wejścia w życie postanowień Traktatu z Maastricht,

tzw. Traktatu o Unii Europejskiej. Unia założona została na bazie Wspólnot Europejskich

(Europejskiej Wspólnocie Węgla i Stali , Europejskiej Wspólnocie Energii Atomowej oraz

Wspólnocie Europejskiej, dawnej Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej ). W skład Unii

Europejskiej wchodzi 15 państw: Austria, Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Grecja,

Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Niemcy, Portugalia, Szwecja, Wlk. Brytania,

Włochy. Zadaniem i celem Unii jest organizacja i utrzymywanie stosunków pomiędzy

państwami członkowskimi oraz stworzenie obszaru pozbawionego wewnętrznych granic. W

związku z postanowieniami Traktatu z Maastricht wszyscy obywatele państw członkowskich

stają się obywatelami Unii Europejskiej. Obywatele Unii mają prawo do kandydowania i

głosowania w wyborach lokalnych oraz do Parlamentu Europejskiego w tym państwie

członkowskim w którym przebywają. Mogą również swobodnie przebywać i poruszać się po

terenie państw członkowskich. Unia Europejska ma też swoją jednostkę monetarną Jest nią

ECU (European Currency Unit).

Do 1999 r. planuje się wprowadzenie wspólnej waluty monetarnej, oraz utworzenie nowej

instytucji Europejskiego Banku Centralnego, który w połączeniu z centralnymi bankami

państw członkowskich utworzy Europejski System Banków Centralnych. Polska oraz inne

kraje Europy Środkowej i Wschodniej podpisały umowy o stowarzyszeniach tzw. Układy

Europejskie. Stwarzają one możliwości przystąpienia tych państw do Unii Europejskiej.

Czym jest Unia Europejska?

Unia Europejska jest nowym typem związku między państwami. Głównym zadaniem Unii

Europejskiej jest organizacja współpracy między krajami członkowskimi i między ich

mieszkańcami. Do najważniejszych celów Unii należą: zapewnienie bezpieczeństwa, postępu

gospodarczego i społecznego oraz ochrona wolności praw i interesów obywateli. Unia

Europejska respektuje tożsamość narodową państw członkowskich, ich historię, tradycję i

kulturę. Unia Europejska to gwarancja: demokracji, praw człowieka, prywatnej własności i

wolnego rynku. Unia wspiera się na trzech filarach. Pierwszy, o charakterze gospodarczym -

to Wspólnoty Europejskie: Wspólnota Europejska (WE), Europejska Wspólnota Węgla i Stali

(EWWiS) oraz Europejska Wspólnota Energii Atomowej (EUROATOM). Drugim filarem jest

Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa. Trzeci obejmuje zadania z zakresu Spraw

Wewnętrznych i Wymiaru Sprawiedliwości. Wspólnota Europejska (dawna nazwa: Europejska

Wspólnota Gospodarcza - EWG) powstała w 1957 r. na mocy Traktatu Rzymskiego

zawartego przez sześć państw: Belgię, Francję, Holandię, Luksemburg, Włochy i Niemcy.

Główne osiągnięcie Wspólnoty Europejskiej to ustanowienie Rynku Wewnętrznego, opartego

na wolnym przepływie towarów, usług, osób i kapitału między państwami członkowskimi.

Uwieńczeniem integracji gospodarczej będzie utworzenie Unii Gospodarczej i Walutowej,

która ma doprowadzić m.in. do zastąpienia walut narodowych wspólną walutą EURO.

Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS) powstała w 1951 r. na mocy Traktatu

Paryskiego, który podpisano na 50 lat (termin ten upływa 23 lipca 2002 r.). Istotą działania

EWWiS jest wspólny rynek państw członkowskich na surowce i produkty przemysłu

węglowego i stalowego. Europejska Wspólnota Energii Atomowej (EUROATOM) powstała,

podobnie jak EWG, na mocy Traktatu Rzymskiego z 1957 r. Jej głównym celem jest

pokojowe wykorzystanie energii jądrowej. Hymn Unii Europejskiej - "Oda do radości", jest

fragmentem IX Symfonii Ludwiga van Beethovena. Niebieska flaga ze stałą liczbą 12

gwiazdek jest od 1955 r. flagą Rady Europy, a od 1986 r. - również Wspólnot Europejskich i

Unii Europejskiej.

Główne instytucje Unii Europejskiej :

Rada Europejska -(nie należy jej mylić z Radą Europy i Radą Unii Europejskiej) wytycza

strategiczne cele rozwoju Unii. Powołana w 1974 r., stanowi formę systematycznych spotkań

szefów rządów państw członkowskich Wspólnot Europejskich. Rada zbiera się co najmniej

dwa razy w roku, pod przewodnictwem głowy państwa lub szefa rządu państwa

członkowskiego, któremu przypada przewodnictwo w Unii Europejskiej. Przewodnictwo trwa

pół roku i zmienia się rotacyjnie.

Rada Unii Europejskiej -ma za zadanie stanowić prawo w Unii. Może występować w kilku

postaciach: jako Rada do Spraw Ogólnych (ministrowie spraw zagranicznych państw

członkowskich) lub Rada Specjalna - tzw. branżowa (np. ministrowie rolnictwa, przemysłu,

spraw wewnętrznych itd.). Rada Unii Europejskiej wypracowuje i koordynuje politykę

wewnętrzną i zagraniczną UE.

Komisja Europejska - nazywana jest "strażnikiem traktatów". Do jej kompetencji należą:

prawo inicjatywy ustawodawczej, reprezentacja interesów i koordynacja działań Wspólnot

(wewnątrz i na zewnątrz Unii Europejskiej), kontrola stosowania prawa wspólnotowego

(europejskiego) oraz realizacja postanowień zawartych w traktatach i aktach prawnych

przyjętych przez Wspólnoty. Obecnie liczy 20 komisarzy wybieranych na 5 lat (jeden lub

dwóch komisarzy z każdego państwa członkowskiego, w tym przewodniczący i jego dwóch

zastępców).

Parlament Europejski - nie stanowi prawa w Unii Europejskiej, ale uczestniczy w procesie

decyzyjnym. Ma też uprawnienia dotyczące uchwalania budżetu, przyjmowania nowych

członków oraz zatwierdzania układów

stowarzyszeniowych. Kontroluje pracę Komisji Europejskiej. Może także ustanawiać

tymczasowe Komitety Dochodzeniowe, badające ewentualne wykroczenia lub

nieprawidłowości w stosowaniu prawa wspólnotowego (europejskiego). Wybiera Rzecznika

Praw Obywatelskich. Parlament składa się z przedstawicieli państw członkowskich UE,

wybieranych w wyborach powszechnych i bezpośrednich (na okres 5 lat). Obecnie liczy 626

deputowanych.

Trybunał Sprawiedliwości - zapewnia przestrzeganie prawa wspólnotowego. Orzeka o

zgodności aktów prawnych wydawanych przez instytucje Wspólnot z traktatami Wspólnot.

Rozpoznaje spory między państwami lub między Komisją Europejską i państwami,

wynikające ze stosowania prawa europejskiego. Trybunał składa się z 15 sędziów.

Trybunał Obrachunkowy - sprawuje kontrolę nad dochodami i wydatkami Wspólnot oraz

bada, czy finansami wspólnotowymi zarządzano właściwie i zgodnie z prawem. W jego skład

wchodzi 15 członków (rewidentów).

Komitet Ekonomiczno-Społeczny (KES) - jest wspólnym organem Europejskiej Wspólnoty

Energii Atomowej i Wspólnoty Europejskiej. Wypracowuje stanowiska w sprawach

gospodarczych i społecznych. W jego skład wchodzi 222 reprezentantów środowisk

gospodarczych i społecznych - producentów, rolników, przewoźników, pracowników

najemnych, kupców, rzemieślników i przedstawicieli wolnych zawodów.

Komitet Regionów - jest organem doradczym, z którym Rada Unii Europejskiej i Komisja

Europejska konsultują się w sprawach regionalnych i lokalnych (na obszarze Unii istnieje ok.

200 regionów). Komitet składa się z 222 przedstawicieli regionalnych i lokalnych jednostek

samorządowych.

Komitet Stałych Przedstawicieli (COREPER) - jest instytucją pomocniczą trzech Wspólnot

Europejskich. Odpowiada za przygotowanie prac Rady Unii Europejskiej. Zajmuje się

wypracowywaniem zgodnego stanowiska państw członkowskich w sprawie propozycji Komisji

Europejskiej, jeszcze zanim zostaną one wpisane do porządku obrad Rady Unii. Komitet

składa się z ambasadorów państw członkowskich Unii akredytowanych przy Wspólnotach

Europejskich. W ramach COREPER działa 200 grup roboczych.

Początki Unii Europejskiej

Unia Europejska jako organizacja formalnie została powołana do życia w listopadzie 1993

roku po ratyfikacji Traktatu z Maastricht. Jej organizacje tworzone byly w następującej

kolejności:

1952 - Europejska Wspólnota Węgla i Stali (The European Coal and Steel Community-ECSC)

ustanowiona przez Traktat Paryski (1951).

1954 - Europejski Traktat o Obronie (The European Defence Community-EDC) podpisany w

Paryżu w roku 1952) i ratyfikowany przez wszystkich pięciu członków ECSC. Traktat

powoływał do życia Europejska armie, wspólny budżet i wspólne instytucje oraz dwuizbowy

parlament. Veto Francji przeciwko temu traktatowi oznaczało koniec EDC.

1958 - Europejska Wspólnota Ekonomiczna (The European Economic Community-EEC) i

Europejska Wspólnota Energii Atomowej (European Atomic Energy Community-Euratom)

zostały ustanowione przez dwa Traktaty Rzymskie (1957).

1967 - Organizacje: ECSC, EEC i Euroatom zostały połączone w jedno. Parlament Europejski

zastąpił zgromadzenia tych trzech organizacji. W parlamencie tym znaleźli się członkowie

zgromadzeń.

1979 - Po raz pierwszy członkowie Parlamentu Europejskiego byli wybierani w bezpośrednich

wyborach.(7-10 czerwiec)

1987 - Pojedynczy Akt Europejski powołał do życia Wspólny Rynek Europejski, zlikwidował

prawo veta w głosowaniu. Zkodyfikowal także europejska współprace w dziedzinie spraw

zagranicznych, która była znana jako Europejska Polityka Współpracy.

1993 - Unia Europejska zostaj

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome