Mikro II -  Notatki - Mikroekonomia - Część 4, Notatki'z Mikroekonomia. Warsaw School of Economics
Henryka
Henryka24 March 2013

Mikro II - Notatki - Mikroekonomia - Część 4, Notatki'z Mikroekonomia. Warsaw School of Economics

PDF (236.0 KB)
7 strona
1Liczba pobrań
616Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach wyeksponowane zostają zagadnienia z mikroekonomii: mikro. Część 4.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 7
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

40

4. Koszty egzekucji umów ( w razie sporów, np. koszty rozpraw sądowych)  koszty poszukiwania informacji – potrzebne na sprawdzenie czy dane dobro jest

dostępne na rynku, kto oferuje najlepsze warunki, etc. Są to typowe koszty badania rynku i planowania umów.

koszty zarządzania i zawierania kontraktów – potrzebne, aby doprowadzić do zaistnienia transakcji

koszty kontroli - ponoszone na dopilnowanie, aby druga strona wywiązała się z warunków kontraktu. Mogą to być wszelkie koszty zarządzania, kontroli, monitorowania procesów i wyników, ubezpieczenia od strat spowodowanych korupcją i oportunizmem.

61. Przyczyny wysokich kosztów transakcyjnych

Koszty transakcyjne stanowią podstawę dochodu prawników, instytucji finansowych, policji, przedsiębiorców, kierowników, urzędników – są nimi w zasadzie wszystkie koszty poza ścisłymi nakładami na produkcję i transport. W krajach o mniej rozwiniętej gospodarce lub mniej sformalizowanych koszty te są mniejsze, zawsze stanowią ponad połowę dochodu kraju.

MASOWA PRODUKCJA -> duża skala produkcji -> niskie koszty jednostkowe -> ALE WYSOKIE KOSZTY TRANSAKCYJNE

62. Efekty zewnętrzne a koszty transakcyjne Istnienie efektów zewnętrznych w gospodarce pociąga za sobą bardzo wysokie koszty transakcyjne, które związane są przede wszystkim z kosztami ustalenia kto jest odpowiedzialny za dane efekty zewnętrzne oraz z kosztami negocjacji pomiędzy podmiotem produkującym efekty zewnętrzne a poszkodowanym. Według Coase’a, autora tezy o internalizacji kosztów zewnętrznych*: gdyby nie było kosztów transakcyjnych to internalizacja nie byłaby potrzebna, bo rynki same doprowadziłyby do zbieżności interesu publicznego i prywatnego. Przykład: Od kogo żądać rekompensaty za kwaśne deszcze w Polsce? Ustalanie i zmierzenie, kto ponosi winę i w jakim stopniu dane przedsiębiorstwo wpłynęło na kwaśne deszcze związane jest z problemem kosztów uzgadniania i negocjacji, są to bardzo wysokie koszty w porównaniu z korzyściami, jakie możemy odnieść. Dlatego często nie opłaca się egzekwować rekompensaty od emitentów efektów zewnętrznych, natomiast gdyby te koszty transakcyjne wynosiły zero to sprawa rekompensaty za kwaśne deszcze byłaby załatwiona.

* internalizacja kosztów zewnętrznych - jest procesem zmuszającym sprawcę do włączenia w swój rachunek ekonomiczny kosztów przez siebie spowodowanych.; internalizacja jest sposobem na zbliżenie kosztu prywatnego i społecznego produkcji

63. Jedna czy wiele cen na rynku? Konsekwencje ograniczeń informacyjnych podmiotów rynkowych. Na rynku występuje wiele cen danego produktu. Jest to związane z

1) różną jakością towarów 2) tym, że ludzie zazwyczaj nie kupują jednego konkretnego produktu, ale pewien koszyk (np.

jedząc obiad w restauracji jesteśmy w stanie wybrać restaurację droższą (zakładamy że jedzenie tak samo smaczne w obydwu), płacimy więcej za miły personel, wystrój wnętrza, itd.)

Nawet jeśli założymy, że eliminujemy problemy 1) i 2), to nadal ceny będą różne z powodu ograniczeń informacyjnych podmiotów rynkowych. W związku z asymetrią informacji konsument nie wie, w którym sklepie jest najtańszy produkt. Uzyskanie takiej informacji związane jest z poszukiwaniem, a więc poniesieniem kosztów (koszty zniszczonych zelówek, koszty alternatywne). Dla każdego konsumenta koszt poszukiwań jest różny (ludzie różnie cenią czas, mają także różne przychody --> bogaci uznają koszty poszukiwań za wysokie, szukają krótko i kupują drogo, biedni odwrotnie – szukają długo, kupują tanio).

docsity.com

41

Jeżeli założymy, że szukaliśmy najtańszego czasu (a produkt kupujemy regularnie, np. raz na miesiąc), to wiemy, gdzie jest najtaniej i tam będziemy później kupować. W efekcie sklepy sprzedające drożej mają mniejszy popyt na swoje towary, dlatego aby przyciągnąć klientów obniżają ceny, natomiast gdzie większy popyt – podwyższają, w efekcie powinno dojść do stopniowego wyrównywania się cen i jednej ceny produktu, jednak tak się nie dzieje, bo: - sklepy wiedzą o tym mechanizmie, dlatego wytwarzają szum informacyjny, np. wysokie obniżki cenowe na jakiś produkt - w związku z tym, że my nie kupujemy każdego produktu w innym sklepie (np. cukier w jednym, masło w drugim, itd.), to pomaga to sklepom w czerpaniu korzyści z szumu informacyjnego – obniżają ceny jednego produktu, przyciągają klientów, ale ceny innych produktów są wyższe. - istnieją klienci stali i przypadkowi (klienci stali wiedzą, gdzie jest drożej, natomiast przypadkowi (np. turyści) nie posiadają tej wiedzy, nie opłaca im się poświęcać czasu na poszukiwania najtańszych produktów(wysoki koszt alternatywny)

64.Ograniczenia w elastyczności dostosowań cenowych i ilościowych na rynkach skutkiem niezerowych kosztów transakcyjnych.

Koszt transakcyjny - koszt wynikający ze współdziałania wielu podmiotów gospodarczych. Koszty te można podzielić z grubsza na następujące grupy:

- koszty poszukiwania informacji – potrzebne na sprawdzenie czy dane dobro jest dostępne na rynku, kto oferuje najlepsze warunki, etc. Są to typowe koszty badania rynku i planowania umów.

- koszty zarządzania i zawierania kontraktów – potrzebne, aby doprowadzić do zaistnienia transakcji

- koszty kontroli – ponoszone na dopilnowanie, aby druga strona wywiązała się z warunków kontraktu. Mogą to być wszelkie koszty zarządzania, kontroli, monitorowania procesów i wyników, ubezpieczenia od strat spowodowanych korupcją i oportunizmem. Koszty transakcyjne Koszty obsługi działania systemu ekonomicznego lub wymiany ekonomicznej wewnątrz danego systemu, w tym koszty konieczne do podpisywania zawierania i wypełniania kontraktów. Zawierają się tu koszty uzyskania informacji, negocjacji, pozyskiwania zaufania, itd. Istnieje ogólna tendencja do minimalizacji wspomnianych kosztów. Powstaje ogromna ilość instytucji, zarówno związanych z systemem prawnym jak i finansowych, pracujących nad tym, by ruchy kosztów transakcyjnych były jak najniższe. Wewnątrz instytucji, bez względu na to, czy będą to firmy czy gospodarstwa domowe, istniejące zrozumienie i związki osobiste eliminują potrzebę szerokich negocjacji kontraktów, gdy w grę wchodzi wymiana pracy czy towarów. Dlatego też instytucje te uznawane są za najlepiej redukujące koszty transakcyjne.

Rzeczywiście, większość teorii ekonomicznych funkcjonuje tak, jakby koszty transakcyjne nie istniały, pomimo że w praktyce są one zawsze dodatnie.. Trzeba jednak przyznać, że sformalizowanie kosztów transakcyjnych nastręcza niemałych trudności. Już problem zidentyfikowania tej kategorii kosztów jest kłopotliwy (zwykle znajdziemy jakiś dodatkowy koszt, którego wcześniej nie uwzględniliśmy). O ile łatwo jest przytoczyć cenę katalogu, z którego pragniemy dokonać wyboru mieszkania, to koszt straconego na przewertowanie katalogu czasu znacznie trudniej wyrazić w kategoriach pieniężnych (a też można uznać go za koszt transakcyjny). Musimy wreszcie jakoś poradzić sobie z wkalkulowaniem niepewności, jaka zawsze towarzyszy transakcji, gdyż w praktyce każdy kontrakt jest niekompletny i po naszych partnerach biznesowych możemy spodziewać się zachowań oportunistycznych. Prawdopodobieństwo wystąpienia takich zachowań zależy wyłącznie od niemożliwej do skwantyfikowania charakterystyki moralnej podmiotów transakcji.

65. Równowaga Nasha. Gra dylemat więźnia i gra koordynacji.

Równowaga Nasha - jest to profil strategii teorii gier, w którym strategia każdego z graczy jest

docsity.com

42

optymalna, przyjmując wybór jego oponentów za ustalony. Rozważmy grę dwuosobową. Równowagą Nasha jest następujący wybór. Wybór gracza A jest optymalny dla wyboru gracza B i wybór gracza B jest optymalny przy danym wyborze A. Inaczej: Wybieram to, co jest dla mnie najlepsze, gdy ty robisz to, co robisz. Ty robisz to, co jest dla ciebie najlepsze, gdy ja robię to, co robię.

W przypadku firmy B najlepszą (dominującą) strategią jest reklama telewizyjna (Tb), bez względu na to, co robi A, firma B zyskuje więcej, decyduje się więc na właśnie ten rodzaj reklamy. Optymalna strategia firmy A zależy od tego, co zrobi B. Wypłaty są takie, że gdyby B wybrała reklamę prasową, to również A powinna się na nią zdecydować. Jeśli natomiast B wybierze reklame telewizyjną, A opłaca się zrobić to samo.

W takiej sytuacji zanim A zdecyduje się na jakieś działanie, musi przewidzieć co zrobi B. Jeśli A uzna B za gracza działającego racjonalnie, to oczywistym dla niej będzie, że skoro dominującą strategią B jest reklama telewizyjna, to w każdej sytuacji B powinna właśnie ją prowadzić. Firma A, znająca macierz wypłat B, może więc uznać, że konkurent zdecyduje się na reklamę w telewizji, powinna zatem zrobić to samo. Obie firmy równocześnie dokonują wyboru podejmując samodzielne decyzje. Jednak A formułuje oczekiwania co do postępowania B.

Optymalne strategie działania obu opisanych firm tworzą równowagę Nasha, opisującą najlepsze działanie każdego gracza przy założonym działaniu jego konkurenta. Każdy gracz wybiera w tym przypadku najlepszy z możliwych scenariuszy postępowania przy danej strategii przeciwnika.

Gra dylemat więźnia - Dylemat więźnia to jeden z najsłynniejszych problemów w teorii gier. Jest oparty na dwuosobowej grze, w której każdy z graczy może zyskać oszukując przeciwnika, ale obaj stracą jeśli obaj będą oszukiwać.

Więzień B milczy Więzień B zeznaje

Więzień A milczy Obaj skazani na 6 miesięcy Więzień A: 10 latWięzień B: wolny

Więzień A zeznaje Więzień A: wolnyWięzień B: 10 lat Obaj skazani na 5 lat

W tej grze oszukuj jest strategią ściśle dominującą: niezależnie od tego co robi przeciwnik, zawsze bardziej opłaca się oszukiwać niż współpracować. Jeśli współwięzień milczy, wkopanie go skróci wyrok z sześciu miesięcy do zera. Jeśli współwięzień zeznaje, wkopanie go skróci wyrok z dziesięciu lat do pięciu. Każdy gracz racjonalny będzie zatem oszukiwał i jedyną równowagą Nasha jest sytuacja, gdy obaj gracze oszukują. W efekcie obaj zyskają mniej, niż gdyby obaj współpracowali.

Paradoks takiego zachowania polega na tym, że choć obustronne milczenie byłoby korzystniejsze z punktu widzenia więźnia A i B, obydwoje zdecydują się na wkopanie drugiego.

Gra typu dylemat więźnia pozwala również opisać postępowanie oligopolistów rozważających dotrzymanie porozumienia kartelowego albo wystąpienie z kartelu.

docsity.com

43

Na pierwszy rzut oka widać, że A I B wybierają strategię wystąpienia z kartelu (jest to strategia dominująca każdej z firm). Para strategii (wystąpienie z kartelu, wystąpienie z kartelu) jest jedyną równowagą Nasha w tej

grze. Taki scenariusz zostałby zrealizowany jedynie wówczas, gdyby porozumienie kartelowe bło kontraktem jednorazowym. Tymczasem stanowi oni zazwyczaj związek wieloletni, a więc grę wielokrotnie powtarzaną. Potencjalne straty wynikłe z

oszustwa kartelowego kumulowałyby się przez wiele lat.

Gra koordynacji [tlumaczone z ang. Wikipedii ;p] – w teorii gier to sytuacja, w której mamy więcej niż jedną równowagę Nasha, a gracze powinni wybrać tą samą strategię. Typowym przykładem jest sytuacja, w której dwóch kierowców jedzie naprzeciwko siebie wąską drogą (mieszczącą jeden samochód). Jeden i drugi musi skręcić, aby uniknąć zderzenia czołowego. Jeżeli jeden I drugi skręci kierownicę w tym samym kierunku (np. w prawo) to uda im się uniknąć wypadku, jeżeli jednak jeden skręci w prawo, zaś drugi w lewo, to zderzą się.

Left Wright Left 10, 10 0, 0 Right 0, 0 10, 10 Fig. 2: Choosing sides

W macierzy wypłat wyminięcie jest reprezentowane przez wypłatę wysokości 10, zaś zderzenie przez 0. W tym przykładzie mamy 2 równowagi nasha: albo skręcą razem w lewo albo razem w prawo, nieważne którą opcję wybiorą do momentu kiedy wybierają tą samą. Jedno I drugie rozwiązanie jest efektywne w sensie pareto.

Ale tak nie jest w przypadku wszystkich gier koordynacji.

W przykładzie powyżej 2 osoby zastanawiają się co robić wieczorem, przykładem koordynacji będzie jeżeli wybierają tą samą równowagę Nasha (w tym przypadku iść na imprezę).

Party Home Party 10, 10 0, 0 Home 0, 0 5, 5

Party Home

Party 10, 10 0, 0 Home 0, 0 5, 5

docsity.com

44

Party Home Party 10, 5 0, 0 Home 0, 0 5, 10

Powyższy przykład jest nazywany wojną płci – wolą robić coś razem niż osobno, ale mają różne preferencje ;)

Gry, w których występuje więcej niż jedna równowaga w sensie Nasha nazywane są grami koordynacji, ponieważ w opisywanych przez owe gry sytuacjach, występuje problem koordynacji między równowagami. Koordynację tę naleŜy rozumieć w ten sposób, Ŝe gracze bez kooperowania (bez negocjacji, informowania się) muszą ustalić, którą równowagą Nasha wybrać i tym samym zastosować odpowiednie strategie. W przypadku, gdy Ŝadna z równowag nie jest dominująca, to problem ten nie jest rozwiązywalny w teorii gier niekoooperacyjnych.

66. Rola kapitału społecznego Kapitał społeczny to gotowość do społecznej kooperacji oparta na dużym zaufaniu społecznym (zaufaniu do anonimowych kontrahentów). K.S. był badany przez Roberta Putnama („Bowling alone”). Według niego, do lat ’70 kapitał społeczny w Stanach Zjednoczonych rósł, a od tamtej pory spada. Zasób kapitału społecznego mierzył np. liczbą prawników na 1000 mieszkańców, frekwencją w wyborach, przynależnością do organizacji itp. Wnioski z badań: im wyższy zasób kapitału społecznego, tym wyższa tolerancja, mniejszy odsetek brutalnej przestępczości, mniejszy odsetek osób uchylających się od płacenia podatków itp. Ponadto w stanach, które charakteryzowały się większym zasobem kapitału społecznego wyniki edukacyjne były lepsze. Polska w badaniach „tkanki społecznej” zajmuje wśród krajów Unii ostatnie miejsce. W rzeczywistości wyższy zasób kapitału społecznego w danym kraju oznacza wyższy rozwój gospodarczy. W ekonomii: gotowość do współpracy i wzajemne zaufanie daje dużo większe szanse na osiągnięcie równowagi w sensie Pareto. (a jeśli chodzi o gry to równowaga Nasha optymalna w sensie Pareto).

67.Zachowania strategiczne, gry powtarzalne i jednorazowe. Gra jednorazowa to taka, która będzie przeprowadzona tylko raz. W tej sytuacji gracze będą starali się minimalizować swoje ryzyko i będą unikali współpracy ze względu na bolesną „zdradę” czyli sytuację, w której jedna osoba kooperuje a druga zdradza (ta która kooperowała ponosi stratę w porównaniu do sytuacji gdyby zdezerterowała i nie została zdradzona). Jeżeli natomiast nie wiadomo, ile razy gracze będą grali w grę lub jest to nieskończona liczba razy, wtedy gracz ma możliwość „ukarania” innego gracza dezercją w następnej rundzie co sprawia, że gracze będą bardziej skłonni do kooperacji – będą starali się wybadać zachowanie innych graczy i może dojść do trwałej kooperacji( pojawia się tzw. dylemat koordynacji). Gracz kooperujący – zawsze kooperuje w pierwszej rundzie, jeśli trafi na kooperatora to dalej kooperują, jeżeli na dezertera i zostanie zdradzony – dezerteruje w dalszych rundach. Gracz dezerter – zawsze dezerteruje. Jeżeli gracz kooperujący trafi na kooperującego to usytuują się w lepszej równowadze Nasha (bo obaj zaczynają od razu kooperować i podtrzymują tą strategię) , jeżeli natomiast kooperator trafi na dezertera (kooperator zostaje zdradzony w pierwszej rundzie i dalej sam dezerteruje) , lub tym bardziej jeżeli jest dwóch dezerterów, to usytuują się w gorszej równowadze Nasha . To rozumowanie pokazuje, że jeżeli gra jest powtarzalna to jest możliwe osiągnięcie przez graczy lepszej równowagi i wzajemna współpraca, co nie występowało kiedy gra przeprowadzana była jednorazowo.

68. Błąd koordynacji – sytuacja w grach, w której strategia obrana przez graczy jest równowagą Nasha, jednak równowaga ta nie jest optymalna w sensie Pareto. Upraszczając, strategia obrana przez gracza wobec strategii obranej przez drugiego gracza jest najlepsza, jednak gdyby obaj gracze solidarnie obrali inne strategie, to użyteczność zarówno jednego jaki i drugiego gracza byłaby największa.

docsity.com

45

Przyczyny błędu koordynacji mogą być następujące: 1. Brak dostępu do pełnej informacji.

Przykład: Gra „dylemat więźnia”. Więźniowie wsypują się nawzajem i odsiadują po 5 lat. Nie podejmują w ten sposób ryzyka. Gdyby jeden okazał się lojalny a drugi nie, to ten lojalny musiał by przecież odsiedzieć 10 lat. Jeżeli mieliby oni możliwość dogadania się i dodatkowo ufali sobie, to obaj odsiedzieliby tylko rok, co było by również w równowadze Nasha, a jednocześnie Pareto- optymalne. 2. Podmioty mają skłonność do oportunistycznych zachowań.

Przykład: Apel o oszczędzanie wody, wobec czasowych przerw w dostawach. Gdyby ludzie nie panikowali wody by nie zabrakło. Każdy woli jednak dla własnego spokoju napełnić sobie wannę, bo myśli, że inni też pewnie tak zrobią ( istnieje więc zagrożenie, że właśnie dla niego wody zabraknie). W efekcie wody zaczyna rzeczywiście brakować. 3. Koszty transakcyjne.

Przykład: Zakładanie kablówki w bloku. Gdyby wszyscy się ze sobą dogadali i zgodnie zgodzili się na założenie, to wszyscy mieliby TV a koszty po podzieleniu najpewniej byłyby niższe niż spodziewana korzyść jednostkowa. Pojawiają się jednak koszty transakcyjne samego porozumienia (czas, kłopotliwość organizacji). W efekcie zawarcie umowy może okazać sie mało realne i ostatecznie tylko część mieszkańców będzie miała TV i to po wyższym koszcie.

69. Wielopunktowe stany równowagi – w niektórych grach istnieje kilka sytuacji, będących w równowadze Nasha. Wynika to z faktu, że optymalna decyzja jednego podmiotu jest funkcją decyzji innych podmiotów. Gracz może mieć następujące strategie:

Strategia dominująca to najlepsza możliwa reakcja na dowolną strategię zastosowaną przez konkurenta. Jej logika nieuchronnie prowadzi do pogorszenia wyniku, gdy gra ma charakter niekooperacyjny (np. dylemat więźnia).

Przeciwieństwem strategii dominującej jest strategia zdominowana, która występuje, kiedy gracz posiada strategię dającą mu wyższą wypłatę bez względu na to, jak zagra konkurent. Gdy gracz wśród posiadanych dwóch strategii ma dominującą, to druga musi być zdominowana; gdy posiada więcej niż dwie strategie, to znajdują się wśród nich jedynie zdominowane. Strategie zdominowane mogą być pomocne w określeniu równowagi Nasha, gdy żaden gracz nie posiada strategii dominującej. Aby znaleźć równowagę w sensie Nasha eliminujemy strategie zdominowane (te, których nigdy się nie wybierze).

Przykład budowy nowego zakładu przez Hondę i Toyotę. Strategie: nie budować, zbudować mały zakład i zbudować duży zakład. Realizowane zyski przedstawiałyby się następująco:

T o y o t a

Duży zakład Mały zakład Nie budować

Duży zakład 0 0 12 8 18 9

Mały zakład 8 12 16 16 20 15

H

o

n

d

a

Nie budować 9 18 15 20 18 18

Powyższe wypłaty wskazują zarówno na brak strategii dominującej, jak i na odrzucenie budowy dużego zakładu przez obu graczy bez względu na decyzję konkurenta (strategia zdominowana). Znalezienie równowagi Nasha będzie możliwe dopiero po wyeliminowaniu strategii pierwszej. Wówczas cokolwiek postanowi którakolwiek z firm, druga zbuduje mały zakład (strategia dominująca).

Występowanie kilku stanów równowagi to przypadek nawet najprostszych negocjacji, których rezultatem może być dowolny podział zysków wskutek przyjęcia konkretnego stanu równowagi.

docsity.com

46

Nie można wyeliminować żadnej strategii żadnej z firm. Nie ma też strategii dominującej. Istnieją trzy równowagi.

Wnioski: 1. Jeśli w jakiejkolwiek grze obaj gracze posiadają strategię dominującą, to stanowią one

równowagę Nasha

2. Jeśli jeden gracz posiada strategię dominującą, to ona wyznaczy równowagę Nasha tego gracza. Równowagę Nasha drugiego gracza wskaże najlepsza odpowiedź na strategię dominującą pierwszego

3. Jeśli żaden z graczy nie dysponuje strategią dominującą, lecz obaj posiadają strategię zdominowaną, równowagę Nasha osiąga się poprzez kolejne wyeliminowanie strategii zdominowanej obu partnerów. Wykluczenie strategii zdominowanej upraszcza analizę gry.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome