Środki stylistyczne - Notatki - Dziennikarstwo, Notatki'z Dziennikarstwo prasowe. University of Warsaw
Karolina_90
Karolina_9028 May 2013

Środki stylistyczne - Notatki - Dziennikarstwo, Notatki'z Dziennikarstwo prasowe. University of Warsaw

RTF (45.9 KB)
3 strony
921Liczba odwiedzin
Opis
Dziennikarstwo: notatki z zakresu dziennikarstwa opisujące środki stylistyczne; zarys teorii literatury.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument

Środki stylistyczne - Zarys teorii literatury

ŚRODKI STYLISTYCZNE a) słowotwórcze: - neologizmy - słowa nowo utworzone; np. Niedobłysk - zdrobnienia/deminutiva - np. Kotek - zgrubienia/augmentativa - np. Kocur - złożenia/composita - wyrazu utworzone z dwóch słów; np. Śmiercionośny b) semantyczne/tropy: - epitet - określenie; np. leśny zapach - epitet stały - określenie zawsze odnoszone do tego samego zjawiska; np. szybkonogi Achilles - epitet metaforyczny - wyraz określający traci swe podstawowe znaczenie, przybierając inne; np. "szklanna równina" to wody jeziora, które wyglądem mogą przypominać szkło - porównanie - zestawienie dwóch zjawisk, gdzie jedno określa drugie; częste łączniki spajające: jak, niby, jakby, niż; np. szybki jak wiatr - porównanie homeryckie - człon określający rozrasta się w rozwinięty obraz przyrody, w dużym stopniu niezależny od członu określanego; np. "Tych, co ginęli, i ciosy wymierzających. Krwi strumień/ Spłynął na ziemię, J A K bystre potoki z gór spadające/ Razem spływając w dolinę zmieszają swe rwące wody/ Z wielkich dwóch źródeł w głębokiej wytryskując dolinie" - metafora/przenośnia - zespół słów, w którym znaczenie jednego zostaje przeniesione na znaczenie pozostałych; np. bratków wielkie złote oczy - metonimia - zastąpienie nazwy jakiegoś przedmiotu lub zjawiska nazwą innego; np. "wypić kielich do dna" (wino zostało zastąpione słowem kielich) - synekdocha - część zastępuje całość lub całość zastępuje część; np. liść wyrażający całą roślinność - oksymoron - zestawienie ze sobą wyrazów o przeciwstawnym znaczeniu; np. zimny ogień - peryfraza - zastąpienie jednego wyrazu szeregiem innych, podobnych znaczeniowo; np. śmierć - sen żelazny, twardy, nieprzespany - eufemizm - łagodzi znaczenie pewnych wyrazów; np. kłamstwo - mijanie się z prawdą - hiperbola - potęgowanie, wyolbrzymianie zjawiska; np. oceany łez - animizacja - przypisywanie przedmiotowi martwemu, stanowi lub pojęciu właściwości istot żywych; np. las oddycha - personifikacja/uosobienie - przypisywanie przedmiotom martwym cech człowieka; np. las wierzy w nią - symbol - sugeruje treści bezpośrednio nieobecne w dziele, ale nie pozwala ich jednoznacznie interpretować; np. rozdarta sosna w "Ludziach bezdomnych" może oznaczać zarówno drzewo, jak i los bohaterów

- alegoria - odwołuje się do utartych wyobrażeń, poza znaczeniem dosłownym ma również znaczenie domyślne, ukryte; np. lis - chytrość- ironia - kiedy sformułowania służą innej intencji, niż wydaje się z pozoru; np. "O, jakże są nieszczelne granice ludzkich państw!/ Ile to chmur nad nimi przepływa" c) składniowe: - inwersja/szyk przestawny - zmiana obowiązującego szyku; np. "Od niebieskiej piękniejsza kolorów obręczy" - elipsa - pominięcie określonego elementu w zdaniu, zazwyczaj orzeczenia; np. "Huk potoczony drogą." - powtórzenie - określony element powraca wielokrotnie; np. "Przyjdźcie do mnie, przyjdźcie wszystkie, przyjdźcie dzisiaj" - paralelizm - systematyczne powtarzanie określonej struktury wersyfikacyjno-składniowej; np. "Wszystko w szafach powywracał,/ Maca szlafrok, palto maca." - anafora - powtarzanie tych samych wyrazów na początku zdań lub wersów; np. "Jak moje oczy,/Jak myśli,/Jak iskry..." - epifora - powtarzanie tych samych wyrazów na końcu zdań lub wersów; np. "jak biała Niagara/ I drogę jak biała Niagara,/ I pamięć jak biała Niagara" - apostrofa - bezpośredni, uroczysty zwrot do osoby lub zjawiska; np. "Młodości! Orla twych lotów potęga" - inwokacja - rozbudowana apostrofa, zazwyczaj zawierającą prośbę o natchnienie; np. "Litwo, ojczyzno moja! Ty jesteś jak zdrowie(...) Tymczasem przenoś moją duszę utęsknioną" - pytanie retoryczne - pytanie tylko z pozoru, nie wymaga odpowiedzi; np. "Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi się podziała " - antyteza - kształtowanie wypowiedzi z elementów znaczeniowo przeciwstawnych; np. "Ma granicę - nieskończony/ Wzgardzony - okryty chwałą" - zdanie parenetyczne - zdanie wtrącone w nawias; np. "Dobrodzieju, ktoś tam puka.../ (Doktor księdzu pionka bierze)" - anakolut - struktura składniowa, w której poszczególne elementy nie są ze sobą zestrojone zgodnie z obowiązującą normą; np. "idąc do domu, padał śnieg" d) inne: - archaizmy - wyrazy, które wyszły już z powszechnego użycia, zarówno w mowie, jak i w piśmie; np. potępion, zbędziecie - barbaryzmy - wtrącenia, elementy pochodzące z innego systemu językowego; np. I like czekoladę Milkę - gwara - regionalne odmiany języka; np. starzyczku! pódźcie honym- żargon - gwara miejska; np. "On nie bajeruje.... Dam półtora patyka..."

- prowincjonalizmy - cząstki języka ogólnego, występujące tylko w określonej dzielnicy kraju; np. " Siędę i z ponika/ Pragnienie ugaszę" - "ponik" to strumyk - prozaizmy - zjawiska spoza języka poetyckiego, wyrazy stają się prozaizmami dopiero w określonym kontekście; np. "Ludzi, co nam za życia byli obojętni./ Po śmierci się aktywizują we wspomnieniu" - wyraz "aktywizują się" jest prozaizmem, pochodzi ze stylu naukowego bądź publicystycznego e) odwołania do stylów literackich: - aluzja - odwołanie do stylu konkretnych utworów, pisarzy, a także całych epok; - cytat- parafraza -przekształcenie stylu i motywów określonego utworu, wprowadzonych w nowy kontekst; np. "Bogurodzica Dziewica,/ Złotem gotycka Maryja/ nad ołtarzem płonąca/ koralami u szyi" - stylizacja - ukształtowanie języka utworu na wzór stylu określonego dzieła/gatunku; - pastisz - imitowanie właściwości stylistycznych danego utworu - parodia - karykaturalne naśladowanie właściwości stylistycznych danego utworu f) fonetyczne: - instrumentacja głoskowa - odpowiedni dobór i zestawienie wyrazów na przestrzeni pewnego odcinka wypowiedzi, tak, że jego budowa głoskowa traci charakter przypadkowy i zyskuje wartość samodzielną ze względu na swój własny porządek - aliteracja - identyczność głosek rozpoczynających położone w sąsiedztwie wyrazy; np. smugi jasne, smugi srebrne, smugi szare - hiatus/rozziew - zbieg dwóch samogłosek sąsiadujących z sobą sylab; - onomatopeja - dążenie do odtworzenia przy pomocy środków językowych brzmień charakteryzujących różnorodne zjawiska otaczającego świata; np. świstać, zgrzytać, kukuryku, tupot - paronomazja - celowe zestawienie podobnie brzmiących wyrazów, niezależnie od tego, czy zachodzą pomiędzy nimi inne pokrewieństwa i związki; np. aby każdą rzecz wyrzec rzeczywiście niż rzeczywistość - kalambur -dowcip językowy, oparty na dźwiękowym podobieństwie lub identyczności odległych znaczeniowo słów; np. Odyseusz: król Itaki i owaki

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome