Kultura i jej przemiany - Notatki - Antropologia kulturowa, Notatki'z Antropologia kulturowa. University of Warsaw
Polanski_R
Polanski_R4 March 2013

Kultura i jej przemiany - Notatki - Antropologia kulturowa, Notatki'z Antropologia kulturowa. University of Warsaw

PDF (311.1 KB)
8 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki odnoszące się do str.175-266 „Kultura i jej przemiany” Bronisława Malinowskiego.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 8
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
BRONISŁAW MALINOWSKI

BRONISŁAW MALINOWSKI

„Kultura i jej przemiany”

Str.368-433

XII. RZĄDY POŚREDNIE I ICH NAUKOWE PLANOWANIE

Temat rządów pośrednich jest jednym z najbardziej interesujących w

antropologii stosowanej, w tej bowiem polityce mamy praktyczne uznanie faktu,

że tubylcze instytucje sprawnie działają.

Antropolog jako badacz będzie sympatyzował ze zwolennikami wprowadzenia

rządów pośrednich w tych regionach, gdzie władza plemienna nie została

jeszcze podkopana

W „An African Survey” termin „rządy pośrednie” używany jest „na oznaczenie

systemu, przez który opiekuńcza władza uznaje istniejące społeczeństwa

afrykańskie i pomaga im przystosować się do funkcji lokalnego rządu”

Bodźcami skłaniającymi europejska administrację do wprowadzenia rządów

pośrednich, są wynikające z nich korzyści oraz ich sprawność, a po części

przekonania ukształtowane przez oświecony liberalizm.

System ten jest tani, praktyczny i daje nadzieje na ograniczenie do minimum

tarć i niezadowolenia władzy za zgodą większości rządzonych oraz, zamiast

niszczenia tubylczej władzy, zachowania jak najszerszego jej zakresu.

Malinowski zwraca uwagę na to, ze rządy najlepiej potrafią sprawować ci,

którzy byli przez wieki uważani za prawowitych władców, ci ,których otacza

nieuchwytna aura prestiżu, ci którzy pełnia funkcje religijne i ci, o których sądzi

się, ze władają silami magicznymi.

Mechanizm ,którym posługiwano się przez setki lat i jest przystosowany do

środowiska, otoczenia społecznego i instytucji plemiennych, jest

prawdopodobnie lepszy niż naprędce stworzony obcy typ rządów. Podobnie jest

z wodzem, który jest bardziej obeznany niż przypadkowy nominent rządu.

Przydatność antropologa polega na dostarczaniu diagnozy antropologicznej,

mówiącej o tym jak sprawnie lub wadliwie funkcjonuje obecny ustrój.

docsity.com

Jakie kwestie należy rozwiązać nim wprowadzi się rządy pośrednie na obszarze,

na którym urząd wodza był przez długi czas zupełnie ignorowany-martwy?

Należy ustalić w jakim stopniu jego uznanie uczyniło go działającą instytucją.

Jeśli jest on żywy, określamy jego charakter, stwierdzamy jak funkcjonuje, jaki

ma statut, jakie są jego fundamenty religijne, podstawy prawne, militarne i

ekonomiczne. Zastanawiamy się czy obecnie działający „dawny system” daje

się przystosować do współczesnych warunków. Niezbędne jest określenie

przyszłej polityki….

Rządy pośrednie stanowią nowy system polityczny i nie można ich uważać za

zlepek elementów. Ich statut nakłada obowiązek ponownego ukształtowania

zwierzchnictwa, źródeł władzy wykonawczej, a także finansów i dochodów.

Oto trójkolumnowy schemat, opierający się na takich zaleceniach:

W kolumnie A przedstawiamy ogólną zasadę lub ideał, zgodnie z którym

zarządza się kolonia…

W kolumnie B antropolog ustala, stosując metodę badań terenowych,

rzeczywisty sposób sprawowania administracji zarówno przez białych , jak i

krajowców ich współprace i konflikty.

Kolumna C jest przeznaczona do opisu działania nie uznanych instytucji i

wpływów politycznych. Znalazłyby się tu wszelkie uwagi na temat zasięgu,

funkcji tubylczego prawa zwyczajowego, które wciąż trwa w opozycji do

ustroju narzuconego przez białego człowieka.

docsity.com

A

Wpływy i interesy i

intencje białych

B

Procesu kontaktu i

zmiany kulturowej

C

Nadal żywe formy

tradycji

Rządy pośrednie:

rządzenie za pomocą

współdziałania i

częściowej delegacji

władzy;

uznawanie,likwidowanie

oraz tworzenie.

Jasne rozumienie

problemów; posiadanie

w każdym przypadku

specyficznej wiedzy o

tym, co nadal istnieje.

Kolektywny statut

rządów pośrednich.

Określenie europejskiego

zwierzchnictwa

międzynarodowego,

wojskowego,sadowego,

finansowego.Określenie

dawnych uprawnień,

ponownie ustalonych i

nowych narzuconych

funkcji. Okr.

Mechanizmów

współdziałania, za

pomocą których

Europejczycy i krajowcy

wspólnie sprawują

władzę i ponoszą

odpowiedzialność

Tubylczy ustrój

plemienny. Wódz-

zwierzchnik rady;

hierarchia i tubylczy rząd

lokalny.

Aspekty:

-statut mitologiczny

-podstawy religijne

-dochody

-prawodawstwo i

sądownictwo,

-władza wojskowa

-suwerenność

(nie istnieją w pierwotnej

formie, lecz są już

zmienione przez kontakt)

Wojsko i policja: PAX

Bratanica; zniesienie

suwerenności

wojskowej;armia

brytyjska złożona z

afrykańskich żołnierzy.

Policja pod europejskim

nadzorem.

Stopniowa readaptacja

dawnego wojska;

reorganizowanie go do

nowych celów,

ochotnicza armia

rezerwowa? Wyk. Go do

stworzenia

przedsiębiorstwa.

Problemy: jak

skompensować utratę

wartości kulturowej, jaka

jest militaryzm. Problem

substytucji.

Przetrwały szczątki

organizacji wojskowej.

Krajowcy uświadamiają

sobie fakt utraty

suwerenności.

Spowodowane tym

negatywne zjawiska

finansowe, polityczne i

uczuciowe.

(niewolnictwo, handel

niewolnikami, kością

słoniową, inne formy

łupów wojennych)

Finanse publiczne:

Zreorganizowanie

tubylczych systemów

skarbowych. Dawne i

Problemy związane z

równowagą w procesie

polegającym na traceniu

Dawnych dochodów i

Tubylcze systemy

skarbowe: dochody

nadal dozwolone i

dochody niezgodne z

docsity.com

nowe opodatkowanie.

Zasada stopniowo

usprawnianego

asygnowania funduszów

(rozwijanie pośredniej

eksploatacji

gospodarczej bogactw

naturalnych: europejskie

przedsiębiorstwo jako

czynnik polityczny)

rozroście nowych, nowe

typy wydatków, nowe

tubylcze źródła dochodu

prawem (z wojen ,handlu

niewolnikami). Wydatki

konieczne do

wypełnienia

obowiązków

administracyjnych,

ceremonialnych i

prawnych. Danina w

naturze i w postaci

pracy.

Wymierzenie

sprawiedliwości:

Uznanie z pewnymi

wyjątkami tubylczego

prawa. Potrzeba

stworzenia nowych

pełnomocnictw

ustawodawczych, które

mogą być przyznane

tubylczym władzom.

Podział jurysdykcji,

pozostawiający

obowiązki związane z

końcowym nadzorem

europejczykom, ale

upoważniający

krajowców do

załatwiania większości

spraw. Europejscy

prawnicy, inspektorzy

administracyjni…

Problem rozwijania u

krajowców zdolności

prowadzenia działalności

ustawodawczej.

Tubylcze sady muszą

wymierzać

sprawiedliwość

podporządkowując się

dwóm rodzajom zasad,

tubylczym i europejskim.

Nowe typy własności; ,

zajęć, plac i pracy,

małżeństwa i rodziny

Funkcja ustawodawcza

afrykańskiego wodza,

zwykle konstytucyjnie

ograniczona. Istniejące

zasady tubylczego prawa

cywilnego i karnego.

Polityka i religia:

Wpływ misji

podkopujący władzę

wodza. System rządów

pośrednich musi

popierać wodza

Konflikt pomiędzy

misjonarzem a

administratorem- nowa

lojalność a polityczna

skuteczność. Nawrócenie

wodza pozwala znaleźć

wyjście z niektórych

trudności- za pewna cenę

Organiczna jedność

władzy politycznej i

religijnej: wódz jako

czarownik

sprowadzający deszcz

oraz panujący nad

urodzajem. Urząd wodza

a kult przodków.

Edukacja:

Europejskie

wykształcenie niezbędne

Edukowanie na 2 fronty.

Wpajanie europejskiego

punktu widzenia, jeśli

Tubylcze systemy nauczania: domowe,

grupy wiekowe,

docsity.com

dla rządów pośrednich.

Kształcenie przez misje

może podkopać stary

system. Możliwość

przystosowania

tubylczych instytucji do

europejskiego systemu

edukacyjnego

chodzi o pogląd na

sprawy gospodarcze,

sadownicze i finansowe.

Konieczność utrzymania

dawnego prawa

plemiennego. Problemy-

odmienne edukowanie

wodza i człowieka z

gminu.

terminowanie u artystów

i rzemieślników oraz

zapoznawanie się z

prawami i

powinnościami

obywatelskimi.

XII OBIETNICA ZMIANY KULTUROWEJ I JEJ SPEŁNIENIE

Główne wytyczne, zgodnie z którymi powinna być rozwijana antropologia

zmiany kulturowej:

1- jasne uświadomienie sobie, że naprawdę solidna teoria musi mieć na dalszą metę wartość praktyczną. Badacz terenowy, który nie traci

kontaktu z istotnymi zagadnieniami natury praktycznej, uzyska dzięki

temu bodziec do pracy oraz natchnienie, które niechybnie sprawia ,ze

dokona on owocnych odkryć teoretycznych. Naukowa metoda wymaga

by antropolog badał to, co istnieje: fakty w ich teraźniejszej postaci i

procesy, które zachodzą obecnie.

2- Przedmiot nowej antropologii jest w coraz większym stopniu utożsamiany z przedmiotem zainteresowań praktycznych.

3- Rozwój nowej teorii antropologicznej skłania nas także do dokonania bardziej sztywnego rozróżnienia pomiędzy doniosłymi faktami i

procesami a osobliwościami i ciekawostkami antykwarskimi.

4- Antropologia zajęła się teraz badaniem takich przedmiotów jak gospodarka, instytucje polityczne, własność ziemska i praca, zaczęła tez

omawiać problemy małżeństwa, rodziny, pokrewieństwa i płci, opierając

się na zasadzie funkcjonalnej-badać jak te instytucje działają, dzięki

czemu przyczyniają się do demograficznej siły plemienia i do jego

społecznej i prawnej stabilności.

5- Tendencja do spoglądania zarówno w przyszłość jak i wstecz 6- Nowoczesna antropologia przyjmuje funkcjonalny, czyli instrumentalny

punkt widzenia. Zajmuje się ona funkcjonowaniem zorganizowanego

systemu działań ludzkich, czyli instytucji, jako zaspokojenia potrzeb.

docsity.com

Podejście historyczne i funkcjonalne

Rozróżnienie „martwej i pogrzebanej historii” i „żywej i funkcjonalnej

tradycji”

Gdy badamy dzisiejszych Zulusów nie obserwujemy już przedeuropejskich

warunków plemiennych, ale zjawisko zmiany kulturowej. To co mówią nam

starcy plemienni, nigdy nie może być prawda naukową ani historyczna- na

ich relacje bowiem maja wpływ uczucia ,tęsknota! Takie wypowiedzi należy

traktować jako mitologię, choć mitologię opisującą niedawna przyszłość.

Przeprowadzenie właściwego wyjaśnienia historycznego jest możliwe tylko

wtedy, gdy potrafimy odtworzyć rozwój badanej instytucji i dowieść jej

ciągłości zarówno pod względem funkcji jak i formy.

Kryteria wartości praktycznego poradnictwa:

Badacz terenowy musi być całkowicie apolityczny!

Musi być w stanie dokonać oceny celów, ideałów i praktycznych zadań

każdego przedsięwzięcia Europejczyków.

Porównywanie teraźniejszości ze zrekonstruowaną przeszłością jest

bezsensowne!

Badanie należy przeprowadzić na każdym regionie, w każdym typie

wspólnoty uczestniczącej w kontakcie…

Linie plemiennego odstępstwa i integralnego odrzucenia

Krajowiec wchodzi w nowe porozumienie. Afrykanin przekracza linie

pierwszego odstępstwa plemiennego w chwili gdy przyjmuje niektóre z

nowych zwyczajów narzuconych przez kulturę europejska. Oznakami tej

przemiany są przejecie chcrzescijaństwa, zapisanie się do europejskiej

szkoły….

Siły, które determinują ten krok, są rezultatem zjawiska impastu.

Wpływy europejskie- manifestacja przytłaczającej przewagi np. militarnej…

Pociąga to za sobą rezygnacje z różnych afrykańskich działalności lub

wartości. Krajowiec za otrzymane wartości i rozbudzone nadzieje musi

porzucic niektóre ze swoich dawnych zasad wierności i zwyczajów, wierzeń

i przekonań.

docsity.com

Wybiera nowy model życia, a nawet nowy ubiór, sposób bycia, nawyki

osobiste zmieniające go od strony zewnętrznej.

Wkracza na te drogę zafascynowany zaletami, potęga, bogactwem i

powszechnym prestiżem wszystkiego co europejskie….

Jego ostatecznym celem jawnym bądź ukrytym to stanie się Europejczykiem

lub przynajmniej posiadaczem niektórych urządzeń, wpływów, które w jego

oczach stanowią o wyższości Europejczyków!

Niestety tubylec odkryje, ze odmawia się mu statusu równości, czy nawet

równoważności, w kwestiach prawnych, ekonomicznych, politycznych i

społecznych

Linia integralnego odrzucenia-uniemożliwia całkowita asymilację- tworzy ją

ustawodawstwo narzucające segregację rasową…

Antropolog powinien podkreślać, że trzeba postarać się o to ,aby Afrykanie

w znacznym większym stopniu korzystali w sposób rzeczywisty z

dobrodziejstw cywilizacji europejskiej.

Antropologia jest nauka ofensywną. Zrodziła ona badaczy opisujących

współczesne warunki społeczne swym spojrzeniem na świat i swymi

metodami

Antropolog jako jedyny spośród wszystkich humanistów musi uzyskiwać

materiały z pierwszej ręki, prze bezpośrednia obserwację, nie może zdać się

na dokumenty pisane.

RODZIME WYKSZTAŁCENIE I KONTAKT KULTUROWY

Wykształcenie ma szerszy zasięg niż nauczanie.

W każdym społeczeństwie, dziecko musi przyswoić nie tylko umiejętności

idee ale także trzeba mu wpoić wartości moralne, postawy społeczne,

wierzenia religijne właściwe jego społeczności.

Całość procesu wykształcenia-formowanie umysłu, charakteru i poczucia

członkowstwa.. proces ten zachodzi na najniższych poziomach rozwoju.

W żadnej społeczności przyszłych obywateli nie naucza tylko szkoła..

Najwcześniejsze kształtowanie umysłu odbywa się w domu.

Duża rozbieżność miedzy nauka życia a przedmiotami w szkole!

W Afryce nie brano pod uwagę głównego przedmiotu dociekań antropologa,

czyli kultury i jej związków z rasą….

docsity.com

Kultura, czyli ogół urządzeń materialnych, rodzajów społecznego

grupowania się, zwyczajów, wierzeń i wartości moralnych jest

rzeczywistością, która musi brać pod uwagę każdy, kto kształtuje politykę

edukacyjną.

Kultura określa osobowość jednostek, jest uzależniona od plemiennych

wierzeń, ideałów i wartości. Jest głęboko związana ze społeczną organizacja

ludzi i na stałe zakorzeniona w ich środowiskach i dążeniach.

Wykształcenie społeczności pierwotnej poza jej kulturą i sprawienie, aby

całkowicie przyswoiła sobie kulturę znacznie bardziej zróżnicowanego

społeczeństwa jest gigantycznym zadaniem! Nie można tego uczynić w

przypadkowy sposób! Trzeba zbadać teorie i praktykę wykształcenia

Wykształcenie jest produktem ubocznym każdej kultury. Jest ono

dostosowane do wymagań każdej kultury. Narzucając nowy i obcy rodzaj

nauczania nie tylko dajemy ale i odbieramy.-znajomość plemiennej tradycji,

wartości moralne…

Antropolog jest powołany do tego by minimalizować to zagrożenie.

Zaciekły atak białej cywilizacji na tubylcze kultury przebiega dwoma

nurtami:

1-nurtem dobrej woli wobec Afrykanina

-hojna ręką daje się tubylcowi nasza wiedze, nasze chrześcijaństwo,

umiłowanie sportu…

2-nurtem „zdrowego rozsądku”-„zdrowego zysku”

-wykształcony Afrykanin może być przydatny jako robotnik czy pomocnik

-uświadomienie sobie sprawy z konkurencyjności tubylców

-ograniczenie jego swobody oraz zapłaty a także możliwości (polityka,

terytorium)

W tym wszystkim białą społecznością często niestety kieruje zwykła

ekonomiczna potrzeba, a nie zła wola czy złośliwość.

Musimy pamiętać, ze wykształcenie człowieka to nie tylko podniesienie jego

wiedzy i umiejętności, ale także rozbudzenie jego nadziei i ambicji, jego

oczekiwań co do pełnego członkowstwa w grupie i poczucia godności

osobistej. Wykształcenie zakłada lepsze warunki życia!

Amen!

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome