Weksle - Notatki - Finanse i bankowość, Notatki'z Bankowość i finanse. University of Silesia in Katowice
lilly_of_the_valley
lilly_of_the_valley19 March 2013

Weksle - Notatki - Finanse i bankowość, Notatki'z Bankowość i finanse. University of Silesia in Katowice

PDF (122.0 KB)
5 strona
330Liczba odwiedzin
Opis
Notatki przedstawiające zagadnienia z zakresu finansów i bankowości: weksle; cechy, rodzaje, funkcje.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 5
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

WEKSLE

Weksel – jest dokumentem sporządzonym w formie przewidzianej przez prawo, zawierającym

bezwarunkowe zobowiązanie do zapłaty określonej osobie w ustalonym terminie i miejscu przez

wystawcę lub osobę przez niego wskazaną sumy pieniężnej, której egzekucja jest wyposażona w

specjalny rygor.

Cechy weksla:

zobowiązanie wekslowe jest samoistne – tj. oderwane od przyczyny, jaka spowodowała

powstanie tego zobowiązania. Każda osoba składająca podpis na wekslu musi się liczyć z

tym, że może być zmuszona do zapłaty posiadaczowi dokumentu wymienionej w nim

kwoty nawet wówczas, gdyby miała uzasadnione podstawy do zgłaszania wobec tej osoby

zarzutów (np. nienależyte wykonanie świadczenia, z tytułu którego dokument wystawiono)

weksel umożliwia przenoszenie przez posiadacza dokumentu praw w nim zawartych

na inne osoby – pozwala to na posługiwanie się wekslem otrzymanym od jednego

kontrahenta w celu zapłaty innym kontrahentom

zobowiązanie wekslowe łączy się z solidarną odpowiedzialnością osób podpisanych na

wekslu za jego uregulowanie w terminie – oznacza to, że ostatnia osoba legitymująca się

własnością weksla – w razie odmowy jego wykupienia przez głównego dłużnika w terminie

– może dochodzić zapłaty od każdej dowolnie wybranej osoby uprzednio na tym

dokumencie podpisanej, a więc także od każdej z osób, które przeniosły prawa wynikające

z weksla na inne osoby

rygor wekslowy – w przypadku odmowy zapłaty weksla w terminie jego posiadacz ma

prawo skorzystać ze stosunkowo uproszczonego i szybszego – w stosunku do innych

zobowiązań – trybu egzekwowania należności

Rodzaje weksla:

podstawowe rodzaje weksla:

weksel własny (weksel sola, suchy lub prosty) – jest bezwarunkowym

zobowiązaniem się wystawcy do zapłacenia ustalonej sumy na rzecz innej osoby,

zwanej remitentem. Głównym dłużnikiem weksla własnego jego wystawca.

weksel trasowany (weksel ciągniony, trata) – zawiera polecenie wystawcy

(zwanego trasantem) zapłacenia określonej kwoty, wydane innej osobie (zwanej

trasatem), na rzecz osoby trzeciej (zwanej remitentem). Jeżeli remitent zgłosi się

do trasata przed terminem płatności, aby potwierdził zgodę na wykonanie polecenia

trasanta, to wówczas trasat uznający polecenie staje się akceptantem, a sam weksel

nosi miano weksla akceptowanego.Głównym dłużnikiem weksla trasowanego jest

jego wystawca, ale tylko do momentu akceptacji. Po przyjęciu weksla przez trasata

rola głównego dłużnika przechodzi na niego (tj. akceptanta)

ze względu na charakter zobowiązaia wekslowego weksle dzieli się na:

weksle kupieckie i handlowe – są wystawiane z tytułu zobowiązań powstałych w

wyniku dostaw towarów lub wyświadczonych robót i usług

weksle finansowe – wydawane są w zamian za pożyczki

weksle gwarancyjne – stanowiące zabezpieczenie pretensji w razie nienależytego

wykonania określonej umowy

Wiarygodność weksla może być dodatkowo wzmocniona, jeżeli jego zapłatę zagwarantuje

poręczyciel (awalista), który w razie odmowy przez wystawcę weksla wykonania zobowiązania

przejmuje odpowiedzialność za jego realizację. Na dowód poręczenia (awalu) za wystawcę

awalista podpisuje się na przedniej stronie weksla, zazwyczaj obok wystawcy (może on również

gwarantować wypłacalność innego dłużnika wekslowego, na którego wyraźnie wskaże, wówczas

poręka zamieszczana jest na odwrocie weksla lub na przyłączonym do niego przedłużku). Poręka

może dotyczyć całości sumy wekslowej lub tylko jej określonej części. Poręka wekslowa stanowi

gwarancję zapłaty sumy wekslowej wobec wierzycieli. Jest to zobowiązanie abstrakcyjne i

solidarne. Awalista odpowiada zatem wobec wierzycieli za osobę, za którą poręczył (awalanta) i

nie może bronić się zastrzeżeniami z tytułu pretensji wysuwanych pod adresem tej osoby.

Funkcje weksla:

W odróżnieniu od obligacji lub akcji, weksel nie ma charakteru lokaty kapitałowej lecz spełnia

kilka innych funkcji:

funkcja kredytowa – występuje w transakcji kupna sprzedaży i polega na udzieleniu

nabywcy krótkoterminowego kredytu tzw. kupieckiego. Funkcja kredytowa weksla

występuje także przy zaciąganiu pożyczek pieniężnych wzmacniając gwarancję ich spłaty.

Również banki skłonne są udzielać kredytów zabezpieczonych wekslami, gdyż za ich spłatę

odpowiada nie tylko kredytobiorca ale także wszystkie inne osoby, które złożyły na wekslu

podpisy

funkcja obiegowa – weksel można wykorzystać w charakterze surogatu środka

płatniczego, regulując nim zobowiązania wobec kontrahentów lub odstępując dokument za

gotówkę przed terminem płatności, co wynika z faktu, iż weksel może być przez posiadacza

przeniesiony na inną osobę, której przysługuje takie samo prawo

funkcja płatnicza – wiąże się ściśle z funkcją obiegową, polega na możliwości

regulowania za pomocą weksla zobowiązań. Weksel dotyczy jednak przyszłej płatności, a

więc zobowiązanie wygasa dopiero po zapłacie należności wynikającej z weksla (ma on

więc charakter środka płatniczego w ograniczonym zakresie, tylko przejściowo)

funkcja gwarancyjna – polega na zabezpieczeniu przy pomocy weksla roszczeń, jakie

mogą występować w trakcie wykonywania umowy wskutek jej naruszenia przez wystawcę

weksla. Funkcja ta realizowana jest często za pomocą tzw. weksla in blanco, tj.

niewypełnionego, zaopatrzonego jedynie w podpis osoby składającej gwarancję, względnie

kaucję

Elementy składowe weksla i jego klauzule:

Zgodnie z wymogami prawa obowiązującego w Polsce weksel powinien zawierać:

nazwę „weksel” w samej treści dokumentu – pominięcie tego słowa w dokumencie

powoduje jedynie zwykłe zobowiązanie niekorzystające z uprawnień i rygoró

przypisanych do weksla. Osoba podpisująca weksel musi mieć pełną świadomość,

jakiego rodzaju zobowiązanie podpisuje i jakie wywołuje ono konsekwencje. Słowo

„weksel” powinno być napisane w języku, w jakim dokument wystawiono

sumę wekslową – kwota, jaka ma być zapłacona; podawana jest w wekslu za pomocą

cyfr i słownie. W razie gdy kwoty te różnią się od siebie obowiązuje kwota oznaczona

słownie, a w przypadku, gdy podano dwie różne kwoty słowne obowiązuje kwota

niższa. Kwota weksla płatna jest jednorazowo, a więc weksel nie może wymieniać

sum płatnych ratalnie. Konieczne jest również określenie waluty weksla, podana

kwota bez oznaczenia waluty powoduje nieważność weksla

bezwarunkowe zobowiązanie wystawcy do zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej

(weksel własny); bezwarunkowe polecenie wystawcy weksla (trasanta) zapłacenia

ustalonej sumy pieniężnej skierowane do określonej osoby (trasata) (weksel

trasowany) – nazwisko osoby, która wystawia weksel podaje się zazwyczaj w dolnej

prawej stronie weksla, natomiast nazwisko trasata podaje się zazwyczaj w dolnej lewej

stronie weksla łącznie z adresem

termin płatności - powinien zawierać dzień, miesiąc i rok, jeżeli zapłata ma nastąpić

w określonym dniu, możliwe są sformułowania „za miesiąc”, „za tydzień” nie są one

jednak obecnie stosowane w praktyce. Natomiast – zwłaszcza przy wekslach

trasowanych – wyznacza się płatność weksla „za okazaniem”, tj. w dowolnym dniu

przedstawienia go dłużnikowi lub w pewien czas po okazaniu (np. 10 dni po

okazaniu), co umożliwia zobowiązanemu przygotowanie się do zapłaty. Jeżeli nie

oznaczono w ogóle na wekslu terminu płatności, przyjmuje się, że jest on płatny za

okazaniem. W przypadku, gdy termin płatności przypada na dzień ustawowo wolny od

pracy, zapłaty można domagać się w najbliższym dniu powszednim

miejsce płatności – podawane zazwyczaj w dolnej lewej części dokumentu. Jeżeli go

nie wymieniono, za miejsce płatności uważa się miejsce wystawienia lub siedziby

wystawcy (przy wekslu własnym) albo zamieszczone przy nazwisku trasata (przy

wekslu trasowanym). Miejsce płatności weksla może być jednak wskazane u osoby

trzeciej, określa się to wówczas mianem umiejscowienia lub domicyluwekslowego, a

sam weksel nosi nazwę weksla domicylowanego lub weksla umiejscowionego.

Natomiast osobę, której weksel przedstawia się do zapłaty, określa się mianem

domicyliata.

nazwisko osoby (nazwę firmy), na rzecz której powinna być dokonana zapłata

(reminenta) – weksel w Polsce oraz innych krajach stosujących konwencję genewską

nie może być wystawiony „na okaziciela”, może on jednak być płatny „za

okazaniem”. Przenosić prawa wynikające z weksla na inną osobę może tylko

konkretny remitent

data i miejsce wystawienia – podaje się je w pełnym brzmieniu (dzień, miesiąc i rok,

nazwa miejscowości i ulicy oraz inne dane umożliwiające identyfikację miejsca

wystawienia). Jeżeli nie podano miejsca wystawienia weksla, to uważa się, że został

on sporządzony w miejscu podanym obok nazwiska wystawcy. Brak całkowity

miejsca

podpis wystawcy weksla

Opłata skarbowa – od zobowiązania wekslowego należy uiścić opłatę skarbową na rzecz budżetu,

której wysokośc zależy od kwoty tego zobowiązania. Brak opłaty skarbowej nie powoduje

nieważności weksla, ale naraża wystawcę na sankcje karno – skarbowe. Od opłaty skarbowej

zwolnione są weksle wystawione lub akceptowane w związku z obrotem z zagranicą. Nie wnosi się

również opłat skarbowych od poręczeń zamieszczanych na wekslach lub na przedłużkach. Opłata

skarbowa od weksla z wymienioną w nim sumą zobowiązania wynosi 10 gr od każdych pełnych lub

rozpoczętych 100 złotych sumy wekslowej. W przypadku weksla niezupełnego, w którym nie

wymieniono sumy opłata ta stanowi 10 gr od każdych pełnych lub rozpoczętych 100 zł

zobowiązania pieniężnego zabezpieczonego wekslem. W razie gdy w momencie wystawienia

weksla nie można ustalić kwoty tego zobowiązania, opłata skarbowa jest pobierana w wysokości 15

zł, a odpowiednie jej uzupełnienie następuje w razie potrzeby przy wystawieniu weksla.

Urzędowe blankiety wekslowe – weksle są wystawiane przeważnie na urzędowych blankietach,

które uwzględniają już wymogi formalnoprawne dla tego rodzaju dokumentów. Jednocześnie

kupno odpowiedniej wartości blankietu jest jednoznaczne z wniesieniem opłaty skarbowej. Weksel

można jednak wystawić także na innym papierze, ręcznie lub maszynowo. Jeżeli zawiera wszystkie

elementy wymagane przez prawo, to zachowuje analogiczną moc jak dokument wystawiony na

urzędowym blankiecie.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome