Tok postępowania odwoławczego - Notatki - Prawo administracyjne, Notatki'z Prawo administracyjne
Filip_B
Filip_B30 May 2013

Tok postępowania odwoławczego - Notatki - Prawo administracyjne, Notatki'z Prawo administracyjne

PDF (327.4 KB)
4 strony
592Liczba odwiedzin
Opis
Prawo: notatki z zakresu prawa administracyjnego przedstawiające tok postępowania odwoławczego.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 4
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

4. Tok postępowania odwoławczego.

Istotą postępowania odwoławczego nie jest tylko rozstrzyganie odwołania strony, ale także ponowne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, oraz wydanie odpowiedniej decyzji zgodnie z art. 138 § 1 i 2 k.p.a.1. Postępowanie odwoławcze toczy się

przeważnie przed organem drugiej instancji aczkolwiek, o czym była już mowa wcześniej, odwołanie wnosi się za pośrednictwem pierwszej instancji. O ile, więc organ pierwszej instancji sam nie dokonał weryfikacji zaskarżonej decyzji, ma on obowiązek przekazać odwołanie do organu drugiej instancji. Zgodnie z zasadą przyjętą w art. 35 § 2 k.p.a. zakończenie postępowania odwoławczego winno nastąpić w ciągu jednego miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Należy, więc przyjąć, iż dzień ten jest uznawany za datą wszczęcia postępowania.2 W postępowaniu odwoławczym przed organem drugiej instancji można wyodrębnić trzy etapy:

- postępowanie wstępne

- postępowanie rozpoznawcze

- etap podjęcia decyzji.

W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy powinien przed wszystkim zbadać dopuszczalność odwołania (art. 134 k.p.a.).

Istnieją dwie przyczyny niedopuszczalności odwołania:

- podmiotowa

- przedmiotowa

Do przyczyn przedmiotowych zalicza się sytuacje, w których odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie posiadający do tego legitymizacji, lub też strona, która wniosła odwołanie nie posiada zdolności do czynności prawnych.3 Z brakiem legitymizacji do wniesienia odwołania wiążą się przypadki, w których odwołanie wniósł podmiot nie będący stroną lub też podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniach w pierwszej instancji. Do przyczyn przedmiotowych należą natomiast sytuacje, kiedy istnieją brak przedmiotu zaskarżenia, a także kiedy przepisy prawne wyłączają możliwość zaskarżenia decyzji w xxxxx instancji.4

Postępowanie odwoławcze rozpoczyna się od badania przez organ drugiej instancji dopuszczalności odwołania i zachowania terminu do jego wniesienia. Niedopuszczalność odwołania zachodzi z powodu dwóch wcześniej wymienionych przyczyn, natomiast uchybienie terminu do wniesienia odwołania następuj w wówczas, gdy odwołanie złożono w urzędzie administracyjnym, polskim urzędzie konsularnym, w dowództwie jednostki wojskowej, kapitanowi statku morskiemu lub w administracji zakładu karnego, albo nadano w polskiej placówce pocztowej po upływie terminu określonego przez k.p.a. lub przepisy szczególne do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do jego wniesienia organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (postanowienie ostateczne).

Jeżeli odwołanie zostało uznane za dopuszczalne i złożone we właściwym terminie, organ odwoławczy dokonuje kolejnej czynności, jaką jest możliwość wstrzymania natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji pierwszej instancji (art. 135 §

k.p.a.). Może to nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Instytucja ma bardzo duże znaczenie, szczególnie, kiedy istnieje prawdopodobieństwo, że decyzja zostanie

1 M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, op. cit., s. 176.

2 W. Dawidowicz, „Zarys procesu administracyjnego”, Warszawa 1989, s. 152.

3 B. Adamiak, J. Borkowski, op. cit., s. 235.

4 Tamże...

docsity.com

zweryfikowana. W takim przypadku przywrócenie stanu pierwotnego jest często trudne i złożona, a czasem wręcz niemożliwe.5

Po stwierdzeniu dopuszczalności odwołania organ odwoławczy rozpoznaje odwołanie w celu zapoznania się z całokształtem czynności dokonanych przez organ pierwszej

instancji, co wiąże się ze zbadaniem sprawy. Zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów organ drugiej instancji dokonuje oceny zebranego w toku postępowania przed organem pierwszej instancji materiału dowodowego. Wynikiem tego może być stwierdzenie, iż organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, co w efekcie nie dało rozpoznania sprawy w pierwszej instancji. W takiej sytuacji zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, w związku z tym zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy kasuje decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Wynikiem oceny organu drugiej instancji może być również stwierdzenie, że w postępowaniu pierwszej instancji nie zostały ustalone wszystkie okoliczności faktycznie istotne dla sprawy. W tym przypadku zgodnie z treścią art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie uzupełniające, lub zlecić takie postępowanie organowi pierwszej instancji.6 Pomoc organu pierwszej instancji w tym zakresie, jak uważa B. Adamiak i J. Borkowski, zasadza się na tym, że organ zna już całą sprawę w związku z tym może to postępowanie przeprowadzić szybciej i sprawniej.7 Powstaje jednak pytanie, czy w takiej sytuacji pomoc organu pierwszej instancji nie naruszy zasady prawdy obiektywnej i nie „zdyskwalifikuje” obywatela, który to odwołanie złożył. Na pytanie to odpowiedzi udziela W. Dawidowicz, który pisze, iż „Przepis ten obowiązujący bez zmiany od 1960 roku, podyktowany był, (...) zwykłym wygodnictwem i powinien budzić w dzisiejszych warunkach poważne wątpliwości, ponieważ przekreśla on w zasadzie postępowania odwoławczego

stosowanie ogólnych przepisów o pomocy prawnej (art. 52 k.p.a.) i stwarza dla organu drugiej instancji wyjątkowe uprzywilejowanie, które może w rezultacie prowadzić do naruszenia zasady prawdy obiektywnej. Istota postępowania odwoławczego polega, bowiem na tym, że organ drugiej instancji konstruuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej ( i ustosunkowuje się odpowiednio do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji) bez jakiegokolwiek kontaktu z tym organem; wynika to zarówno z procesowej jak i ustrojowej odrębności organów pierwszej i drugiej instancji; jeżeli organ odwoławczy zleci przeprowadzenie dodatkowego postępowania organowi pierwszej instancji – staje się wysoce prawdopodobne, iż organ ten będzie miał, delikatnie mówiąc, skłonności do takiego sterowania zleconym mu postępowaniem, aby w możliwie najmniejszym stopniu potwierdziło ono wątpliwości związane z jego decyzją. Nie trzeba dowodzić, że w tych warunkach decyzja organu drugiej instancji może spotkać się z zarzutem braku obiektywizmu”.8 Zgodnie z powyższym można stwierdzić, iż regulacja taka w pewnym sensie mija się

prawem obywatela albowiem narusza ona tak zasadę dwuinstancyjności jak i zasadę prawdy obiektywnej. W związku z tym, że regulacja ta obowiązuje od ponad czterdziestu lat można domniemywać, iż ustawodawca nie widzi potrzeby zmiany przepisu bądź też nie zauważa istniejącego problemu. Wydaje się to dziwne gdyż to na nim ciąży odpowiedzialność za prawa obywateli i ich dobro.

Z postępowaniem administracyjnym wiąże się często w literaturze problem stanu prawnego bądź stanu faktycznego. Czasami można się spotkać z sytuacją, kiedy w okresie od wydania decyzji przez organ drugiej instancji ulegają zmianie normy prawne będące podstawą decyzji. Sytuacja taka nie jest trudna do rozwiązania o ile samo prawo w swoich przepisach przejściowych zawiera odpowiednie wskazówki, co

5 E. Ochendowski, op. cit., s. 172.

6 B. Adamiak, J. Borkowski, op. cit., s. 237.

7 J. Zimmerman, op. cit., s. 92.

8 W. Dawidiwcz, „Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu”, Watrszawa 1983, s. 218.

docsity.com

do sposobu postępowania w sprawach, które zostały już wszczęte. Przepisy końcowe mogą regulować taką sytuacją na trzy sposoby. Po pierwsze, jeżeli postępowanie zostało wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów to również na ich podstawie powinno być ukończone. Po drugie postępowanie powinno opierać się na przepisach dotychczasowych do momentu zakończenia postępowania w danej instancji. Trzeci sposób polega na tym, iż niezależnie od instancji, w której toczy się postępowanie organ ma obowiązek oparcia jego dalszej części wyłącznie na nowym stanie prawnym. O ile, więc prawo przewiduje tego typu regulacje organ orzekający nie powinien mieć kłopotów z dokończeniem praktycznej czy teoretycznej. Może zajść sytuacja, dla której ustawa nie przewiduje regulacji. Powinien zachować się organ odwoławczy w przypadku, kiedy nie ma wskazówek, co do dalszej części już wszczętego postępowania. W takie sytuacji ze względu na legalność i celowość

powinna obowiązywać nowa postawa prawna. Należy tu zwrócić uwagą na fakt, iż podstawa może całkowicie zmienić bieg sprawy np. spowodować bezprzedmiotowość toczącej się spray administracyjnej (co wiąże się z umorzeniem postępowania odwoławczego), lub na rzucić na organ obowiązek nowej kwalifikacji prawnej stanu faktycznego bądź ponownego jego zbadania. Odnośnie stanu faktycznego, to zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej strona ma prawo do wskazania nowych faktów oraz dowodów na ich poparcie, natomiast organ jest zobowiązany do ich uwzględniania.9 Jednakże istnieje tu swoiste zagrożenie zasady dwuinstancyjności albowiem stan faktyczny sprawy całkowicie się zmieni może to prowadzić do rozpatrzenia sprawy tylko w jednej instancji.10 Organ prowadzący postępowanie powinien, więc „wybalansować” granicę, do której wolno mu dość i której nie wolno przekroczyć.11 Reasumując organ odwoławczy ma obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy, pod warunkiem, że w wyniku tej czynności nie powstanie „nowa sprawa”.12

Zgodnie z art. 137 k.p.a., „strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji

przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli doprowadziłoby to do otrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny”. Zgonie z powyższym stronie przysługuje prawo do cofnięcia odwołania jednakże zanim z tytułu tego organ umorzy postępowanie odwoławcze jest on zobowiązany rozstrzygnąć czy uwzględnienie cofnięcia nie prowadziłoby do utrzymania mocy decyzji, która narusza prawo bądź interes społeczny.13 Z podstawą prawną wynikającą z powyższego przepisu nie zgadza się W. Dawidowicz, który uważa, iż „prowadzi on do naruszenia zasady prawdy obiektywnej: czy decyzja organu pierwszej instancji narusza prawo lub interes społeczny, czy też nie – na to pytanie organ może odpowiedzieć po zamknięci postępowania wyjaśniającego. Opieranie przez organ swego stanowiska na domysłach nie może stanowić metody działania organów administracji państwowej w postępowaniu administracyjnym” Dalej pisze on, że „ustawodawca zadowala się takim stanem rzeczy, kiedy organ administracji państwowej powie nie i będzie dalej postępowanie, w którym ze zrozumiałych

względów będzie dążył do tego, aby wykazać, iż odrzucenie oświadczenia strony o cofnięciu odwołania było zasadne, czyli uznać decyzję organu pierwszej instancji za naruszającą prawo lub interes społeczny, co z kolei może skłaniać organ do naruszenia zasady prawdy obiektywnej. O to, do czego prowadzi tworzenie regulacji prawnych ograniczających swobodę w dysponowaniu wszczętym przez nią postępowaniu”.14

Reasumując, kodeks postępowania administracyjnego daje stronie prawo cofnięcia odwołania i jednocześnie daje organowi odwoławczemu prawo do jego

9 J. Zimmerman, op. cit., s. 56-58.

10 B. Adamiak, „Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego”, Warszawa

1980, s. 146. 11

J. Zimmerman, op. cit., s. 56. 12

B. Adamiak, J. Borkowski, op. cit., s. 147-148. 13

W. Dawidowicz, op. cit., s. 157-158. 14

Tamże..., s. 158.

docsity.com

nieuwzględniania. W przypadku, gdy organ uwzględni tę czynność strony – umarza postępowanie odwoławcze poprzez wydanie w tej sprawie decyzji.

Etapem kończącym postępowanie odwoławcze jest wydanie przez organ drugiej instancji decyzji, w której zgodnie z art. 138 § 1 i 2 k.p.a.:

- utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję;

- uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do

istoty sprawy bądź uchyla tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej

instancji;

- umarza postępowanie odwoławcze;

- uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego

rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome