Fundusze z UE na rozpoczecie własnej działalności gospodarczej - Notatki - Finanse publiczne - Część 2, Notatki'z Finanse publiczne. University of Lódz
stokrotka80
stokrotka8018 March 2013

Fundusze z UE na rozpoczecie własnej działalności gospodarczej - Notatki - Finanse publiczne - Część 2, Notatki'z Finanse publiczne. University of Lódz

PDF (182.9 KB)
22 strony
399Liczba odwiedzin
Opis
Notatki przedstawiające zagadnienia z zakresu finansów publicznych: fundusze z UE na rozpoczecie własnej działalności gospodarczej.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 22
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Fundusze z UE na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej

23

się o pieniądze z Unii Europejskiej, a tylko 3% wspomniało o międzynarodowych

instytucjach finansowych.

Tymczasem w latach 2007-2013 polskie firmy wciąż mogą aktywnie korzystać ze

środków unijnych, przede wszystkim z dwóch programów: Programu Operacyjnego Kapitał

Ludzki oraz Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.

Jak wynika z obliczeń na podstawie danych udostępnionych przez PARP, małe i średnie

przedsiębiorstwa z obu programów od początku ich funkcjonowania pozyskały ponad

8 miliardów złotych. Ponad 90% tej kwoty przypada na program Innowacyjna Gospodarka49.

2.2. Model stosowania dotacji unijnych w Polsce

Pomimo upływu ponad dwudziestu lat od przemiany ustrojowej, polska gospodarka jest

wciąż nieunormowana. Dlatego rozwiązania w stosowaniu subsydiów dla przedsiębiorców,

powinny mieć inny obraz niż w większości krajów europejskich, w których zwykle jest

stosowana polityka nieingerencji administracji w funkcjonowanie rynku (Szwecja),

finansowanie przedsiębiorstw z kredytów komercyjnych (Niemcy) lub preferowana jest

tendencja do finansowania inwestycji własnym kapitałem (Portugalia, Belgia).

Model polski powinien być raczej zbliżony do rozwiązań stosowanych np. w Hiszpanii,

gdzie polityka gospodarcza nastawiona jest na restrukturyzacje tzw. przemysłów

tradycyjnych, tworzenie nowych przedsiębiorstw oraz ekspansję już istniejących firm. Wobec

MSP rząd hiszpański stosuje przeszło trzydzieści różnych narzędzi wsparcia. Skala udzielanej

przedsiębiorstwom pomocy finansowej sięga 50% całkowitej wartości inwestycji, przy czym,

pomoc przyznawana jest w formie bezzwrotnej albo kredytów o zerowym lub preferencyjnym

oprocentowaniu. Lub też do modelu greckiego, gdzie wspieranie regionów mniej

rozwiniętych oraz tworzenie nowych miejsc pracy realizowane jest w szczególności poprzez

dopłaty do nowo zakładanych firm, a rozpoczynające działalność małe przedsiębiorstwo może

uzyskać dofinansowanie sięgające nawet 160 tysięcy euro50.

Małą i średnia przedsiębiorczość w Polsce można by określić mianem motoru rozwoju

gospodarczego. Stwierdzenie to nie bierze się znikąd. To m.in. dzięki prywatnemu sektorowi

przedsiębiorstw ludzie bezrobotni mają możliwość znalezienia i otrzymania zatrudnienia.

W polskich przedsiębiorstwach tkwi nadzieja na poprawę stanu gospodarki i szansa na rozwój

gospodarczy w kraju. Mogłoby się tak stać np. poprzez zachęcenie i przekonanie

konsumentów do polskich produktów i usług, a poprzez to odwrócenie ich uwagi 49

50

24

i zainteresowania produktami zagranicznymi. Dzięki zdobyciu zaufania u klientów,

zwiększeniu popytu na krajowe wyroby, polskie przedsiębiorstwa stają się wspomnianą siłą

napędową rodzimej gospodarki.

Jednak, aby móc godnie walczyć i wygrać z konkurencją z zagranicy, polskie firmy

muszą poprawić standardy i jakość swoich towarów i usług, urozmaicić ofertę, unowocześnić

technologie, itp. Pomóc im w tym może i pomaga Unia Europejska. Owa pomoc to właśnie

unijne dotacje, ukierunkowane na różnorakie cele. Wśród nich można znaleźć takie wsparcie,

jak programy pomocowe związane z doradztwem, przygotowane na inwestycje czy też na

wprowadzenie w przedsiębiorstwach nowych technologii. Z tego też względu dotacje

oferowane sektorowi MŚP przez Unię Europejską można nazwać motoru rozwoju małej

i średniej przedsiębiorczości w Polsce. Dlatego też świadomy swojej sytuacji, czyhających

szans i zagrożeń przedsiębiorca, powinien wykorzystać oferowaną mu przez Unię pomoc51.

W Unii Europejskiej okresy budżetowe są siedmioletnie i nazywa się je tzw.

perspektywą finansową lub ramami budżetowymi. Obecnie mówimy o Nowej Perspektywie

Finansowej, czyli o ramach budżetowych na lata 2007–2013. To jest okres, w którym od

początku do końca jesteśmy członkami Unii Europejskiej i dlatego współdecydujemy

o podziale środków pomocowych52.

Dla każdego takiego okresu kraje Wspólnoty wyznaczają cele i priorytety. Następnie,

w oparciu o te cele i priorytety, każde z państw członkowskich buduje dla swojego kraju

narodowy plan rozwoju, który składa się, między innymi, z programów operacyjnych53.

Na podstawie wytycznych Unii Europejskiej określających główne cele polityki

spójności oraz uwzględniających uwarunkowania społeczno-gospodarcze Polski

przygotowano Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia na lata 2007-2013 (NSRO)

wspierające wzrost gospodarczy i zatrudnienie. Dokument ten określa kierunki wsparcia ze

środków finansowych dostępnych z budżetu UE w ciągu siedmiu lat w ramach Europejskiego

Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu

Spójności54.

Celem strategicznym NSRO jest tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjności

gospodarki opartej na wiedzy i przedsiębiorczości zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz

wzrost poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej. Zostanie on osiągnięty

przez realizację horyzontalnych celów szczegółowych, tj.: 51

52

53

54

25

1. poprawę jakości funkcjonowania instytucji publicznych oraz rozbudowę mechanizmów

partnerstwa;

2. poprawę jakości kapitału ludzkiego i zwiększenie spójności społecznej;

3. budowę i modernizację infrastruktury technicznej i społecznej, mającej podstawowe

znaczenie dla wzrostu konkurencyjności Polski;

4. podniesienie konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw, w tym szczególnie

sektora wytwórczego o wysokiej wartości dodanej oraz rozwój sektora usług;

5. wzrost konkurencyjności polskich regionów i przeciwdziałanie ich marginalizacji

społecznej, gospodarczej i przestrzennej;

6. wyrównywanie szans rozwojowych i wspomaganie zmian strukturalnych na obszarach

wiejskich55.

W okresie programowania 2007–2013 Polska otrzyma prawie pięciokrotnie więcej

środków finansowych niż w latach 2004–2006. Od pomyślnej i skutecznej absorpcji tych

środków zależeć będzie w dużej mierze dalszy rozwój gospodarki i rozwój cywilizacyjny

kraju, a co za tym idzie poszczególnych regionów56.

Łączna suma środków zaangażowanych w realizację NSRO w latach 2007-2013 wyniesie

około 85,6 mld euro. Z tej sumy:

 67,3 mld euro będzie pochodzi z budżetu UE,

 11,9 mld euro z krajowych środków publicznych (w tym ok. 5,93 mld euro z budżetu

państwa),

 ok. 6,4 mld euro zostanie zaangażowanych ze strony podmiotów prywatnych57.

Ponadto wydatki w ramach polityki spójności będą koordynowane z wydatkami

w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (ok. 13 mld euro) oraz Wspólnej Polityki Rybackiej (0,6

mld euro), a także innymi programami europejskimi. Łączna suma środków włączona w

realizację działań rozwojowych wyniesie więc ponad 107,9 mld euro, w tym 85,4 mld

środków UE58.

Aby móc skorzystać ze środków z EFRR, EFS oraz FS, przygotowane zostały

programy, które dokładnie wskazują potencjalnych beneficjentów i rodzaje projektów do

dofinansowania. Obecnie wszystkie cele zawarte w NSS są realizowane przez określone

programy operacyjne59.

55

56

57

58

59

26

Zastosowana w obecnej perspektywie finansowej 2007–2013 konstrukcja wytycznych

wyróżnia następujące ich rodzaje:

 wydawane przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego (MRR) to

wytyczne horyzontalne, które wiążą wszystkie programy, także Regionalne Programy

Operacyjne (RPO);

 wydawane przez Instytucje Zarządzające (IZ) poszczególnymi programami operacyjnymi

(PO) i RPO to wytyczne programowe – tzw. wytyczne fakultatywne, które wiążą tylko

uczestników procesu wdrażania danego PO.

Wytyczne obowiązują, ponieważ źródłem ich umocowania są porozumienia zawierane

w systemie Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia (NSRO) 2007–2013, gdzie strony

zobowiązują się do ich stosowania. Źródłem ich umocowania jest także art. 201 ustawy

o finansach publicznych, który stanowi, że wydatki ze środków UE muszą być ponoszone

zgodnie z zapisami umowy międzynarodowej i innymi procedurami (wytyczne)

regulującymi ich wykorzystanie. Horyzontalne wytyczne programowe dla krajowych PO

i zmiany do nich są publikowane w Monitorze Polskim, podczas gdy wytyczne programowe

dla RPO, w Dzienniku Urzędowym Wojewody. Wytyczne stanowią instrument prawny

służący państwu członkowskiemu w celu realizacji zadań związanych z absorpcją środków

strukturalnych60.

Poniższa tabela prezentuje szczegółowy podział funduszy strukturalnych i Funduszu

Spójności w Polsce na poszczególne programy operacyjne.

Tabela 2.Podział Funduszy Strukturalnych

i Funduszu Spójności na programy operacyjne

Program Środki

finansowe

Środki finansowe

(% całości) Źródło finansowania

Program operacyjny Infrastruktura

i środowisko (PO IiŚ) 27,9 mld euro 41,9% EFRR, Fundusz Spójności

Program operacyjny Innowacyjna gospodarka

(PO IG) 8,3 mld euro 12,4% EFRR

Program operacyjny Kapitał ludzki

(PO KL) 9,7 mld euro 14,6% EFRR

16 Regionalnych Programów Operacyjnych

16,6 mld euro 24,9% EFRR

60

27

(RPO) Program operacyjny

Rozwój Polski wschodniej (PO RPW)

2,3 mld euro

3,4% EFRR (w tym dodatkowe 992 mln euro przyznane przez Radę Europejską)

Program operacyjny Pomoc

techniczna (PO PT) 0,5 mld euro 0,8% EFRR

Program operacyjny Europejskiej współpracy

terytorialnej 0,7 mld euro 1,12% EFRR

Źródło: B. Nowak, Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2007–2013, Centrum Stosunków Międzynarodowych, Warszawa 2006.

Przedsiębiorcy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej mogą starać

o dofinansowanie z:

 Programu operacyjnego Innowacyjna gospodarka,

 Programu operacyjnego Infrastruktura i środowisko,

 Programu operacyjnego Kapitał ludzki,

 Programu operacyjnego Rozwój Polski wschodniej,

 16 Regionalnych Programów Operacyjnych.

Wprawdzie pozostałe programy – Program operacyjny Europejskiej współpracy

terytorialnej i Program Operacyjny Pomoc Techniczna, także przyznają dotacje dla firm, ale

w ich przypadku trudno mówić o dotacjach dla firmy w fazie rozruchu..

W kontekście tematu pracy, w zasadzie każdy program operacyjny ma większe lub

mniejsze ograniczenia w postaci przyznawania dotacji dla firm które już istnieją i funkcjonują

na terenie Polski. Stanowi to często duże wyzwanie dla osób, które chcą rozpocząć

prowadzenie własnej działalności gospodarczej głównie w oparciu o środki unijne. Muszą oni

bowiem założyć firmę przed złożeniem wniosku o dotację, nie mając żadnej pewności, czy

taką dotacje otrzymają. Z jednej strony stanowi to poważną barierę, jednak z drugiej strony

jest to pewne zabezpieczenie dla udzielanych dotacji, w tym sensie, że prawdopodobieństwo

właściwego spożytkowania dotacji jest wtedy przynajmniej częściowo zabezpieczone.

Kwestie formalne stwarzają więc obraz sytuacji, w którym mówiąc o dotacjach na

rozpoczęcie działalności gospodarczej, należy w ich zakresie rozumieć również dotacje

przyznawane dla firm które wprawdzie już istnieją, ale są nowe i powstały głównie po to,

żeby mieć osobowość prawną w celu starania się o przyznanie dotacji. Inną kategorię

stanowią firmy zamierzające po otrzymaniu dotacji zmienić profil swojej działalności, lub np.

28

rolnicy, którzy prowadząc rolnicza działalność gospodarczą chcą dzięki dotacji zaistnieć

w działalności pozarolniczej.

Wymogi formalne przy przyznawaniu dotacji są w pełni uzasadnione względami

praktycznymi. Gdyby dotację mogła otrzymać każda osoba fizyczna, mogłoby się okazać, że

już po jej otrzymaniu wiele osób zupełnie nie jest w stanie poruszać się w sferze biznesu,

a tym samym dotacje im przyznane byłyby zaprzepaszczone. Przepadłby przynajmniej w tym

sensie, że mogłyby trafić do bardziej odpowiednich osób, bowiem w rozumieniu fizycznym

niewykorzystane dotacje muszą zostać zwrócone.

2.3. Ujemne i dodatnie aspekty subsydiowania Przy stosowaniu subwencji dla przedsiębiorców pojawiają się zastrzeżenia wobec tego

rodzaju polityki. Często kwestionuje się skuteczność systemu subsydiów udzielanych

przedsiębiorcom, badania wykazały bowiem, że dochodził do zastępowania środków

obrotowych kapitałem z uzyskiwanych dotacji. W szczególności krytykuje się przyznawanie

wielokrotnych subsydiów tym samym odbiorcom – 25% odbiorców pomocy konsumuje 80%

całości przyznawanych środków61.

Wątpliwości budzić może również sposób dotowania spółdzielni socjalnych, które

wprawdzie powstają aby pomagać bezrobotnym, ale często funkcjonują jednak po to, by

wyłudzać pomoc finansową z Unii Europejskiej62.

Dotacje udzielane są na podstawie precyzyjnie określanych zasad i regulaminów.

Dany pomysł ma więc szansę uzyskania wsparcia, jedynie jeśli wpisuje się w założenia

danego programu. Z oczywistych względów kryteria oceny nie mogą uwzględniać wszystkich

możliwych aspektów realizacji projektów, a aby dokonać oceny wielu wniosków

proponujących zróżnicowane przedsięwzięcia, konieczne jest stosowanie pewnych

uproszczeń. W efekcie w konkursach często wygrywają projekty niekoniecznie najbardziej

nowatorskie, a raczej przygotowane zgodnie ze schematem, który dobrze „wypada”

w kryteriach oceny. Jest to częsty zarzut stawiany autorom programów, które promują

projekty typowe, podobne do siebie i w ograniczonym stopniu naprawdę innowacyjne.

„Prezent” w postaci dotacji na działalność innowacyjną ma także inną istotną wadę,

którą należy wziąć pod uwagę. Dotacje przeznaczane są na bardzo konkretny cel, który należy

dobrze sprecyzować już na etapie ubiegania się o dofinansowanie. Konieczne jest także

przemyślane rozplanowanie działań i wydatków, ponieważ możliwości wprowadzania 61

62

29

bieżących zmian do zatwierdzonego już projektu są bardzo ograniczone. Z punktu widzenia

prowadzenia projektów stricte innowacyjnych jest to istotne utrudnienie, ponieważ proces

innowacyjny ze swej natury polega na testowaniu, modyfikowaniu i udoskonalaniu

pierwotnych założeń. W wielu przypadkach podczas realizacji projektu okazuje się, że

konieczne jest zrealizowanie dodatkowych badań lub testów, które nie były wcześniej

przewidziane. Takie dodatkowe działania, nieobjęte dotacją, muszą być sfinansowane

z innych źródeł63.

Jednak z dotacjami wiąże się przede wszystkim szereg przesłanek pozytywnych.

Współfinansowanie realizacji projektu przy pomocy środków z UE wiąże się z wieloma

korzyściami. Pierwszą z nich jest fakt, iż dotacje stanowią dodatkowe źródło finansowania dla

przedsiębiorstw, które pozwala im na realizację inwestycji po znacznie niższym koszcie niż

w przypadku korzystania z innych źródeł (np. kredytu). Dotacja pozwala zrealizować

inwestycję szybciej, wykorzystać nowocześniejsze technologie, na które przy wyłącznym

wkładzie własnym przedsiębiorstwo często nie mogłoby sobie pozwolić, stworzyć nowe

miejsca pracy. Ponadto środki z funduszy strukturalnych mają bardzo pozytywny wpływ na

rozwój przedsiębiorstwa oraz na poprawienie jego konkurencyjności na rynku. Dzięki nim

firmy mogą stać się bardziej innowacyjne. Istotne jest również to, że zakres pomocy jest

bardzo szeroki64.

Badania przeprowadzone w Instytucie Nauk Ekonomicznych PAN wykazały, że

Fundusze Europejskie (w tym dotacje) stanowią ważny stymulator jakościowych

i proinnowacyjnych przemian sfery rozwojowej przedsiębiorstw. Znaczna część

przedsiębiorców korzystających ze wsparcia unijnego potwierdziło wzrost konkurencyjności

prowadzonej działalności. Realizacja projektów przyczyniła się do: wzrostu nakładów

inwestycyjnych, zwiększenia zatrudnienia i poprawy innowacyjności65.

Nie ulega wątpliwościom, że dotacje z funduszy UE wywierają korzystny wpływ na

rozwój gospodarczy Polski. Poprawiają sytuacje na rynku pracy, przyczyniają się do wzrostu

wskaźnika zatrudnienia, co się wiąże ze spadkiem stopy bezrobocia. Ponadto bezpośrednie

wsparcie przedsiębiorstw środkami finansowymi wynikającymi z realizacji projektów

dotyczących poszczególnych Programów Operacyjnych, przyczyniła się do poprawy

63

64

65

30

wyników finansowych polskich przedsiębiorstw, pociągając za sobą wzrost ich

konkurencyjności na wspólnotowym rynku66.

Realizacja interwencji publicznych służących osiąganiu celów rozwoju gospodarczego

w Polsce prowadzona jest głównie w ramach wspólnotowej polityki spójności. Zakres

i wartość podejmowanych interwencji wydają się być bez precedensu. W latach 2007–2013

przeznaczono ze środków budżetu Unii Europejskiej na finansowanie polskich Programów

Operacyjnych ponad 67 mld euro. Biorąc pod uwagę współfinansowanie krajowe,

prognozowaną wartość interwencji oszacowano na ponad 85 mld euro. W Programach

Operacyjnych na lata 2007–2013 przewidziano udzielanie pomocy publicznej o znacznej

wartości na działania dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą

w wymiarze wspólnotowym. Występowanie pomocy publicznej w perspektywie finansowej

2007–2013 zidentyfikowano w ramach wszystkich Programów Operacyjnych. W większości

przypadków jest to pomoc regionalna na nowe inwestycje, a także pomoc horyzontalna,

przeznaczona w szczególności na zatrudnienie i szkolenia, ochronę środowiska, prace

badawczo-rozwojowe i innowacje, wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz

kapitał podwyższonego ryzyka67.

Fundusze przeznaczone dla MSP mają się przyczyniać do podnoszenia ich

konkurencyjności oraz zdolności inwestycyjnej. W tym celu przedsiębiorcy mogą dokonywać

zasadniczych zmian produktów lub całego procesu produkcyjnego, zwłaszcza przez

racjonalizację, dywersyfikację lub modernizację. Dlatego też duże, małe czy średnie

przedsiębiorstwa muszą postawić na innowacyjność także w systemie zarządzania czy też

ochrony środowiska68.

Pomoc publiczna przyznawana w ramach Programów Operacyjnych nowej

perspektywy finansowej 2007–2013 zasadniczo jest pomocą horyzontalną mającą na celu

pobudzanie innowacyjności i konkurencyjności polskich przedsiębiorstw. Ważnym

instrumentem dla realizacji tych zamierzeń są fundusze kapitału zalążkowego. Biorąc pod

uwagę istniejącą lukę kapitałową, rząd zobowiązał się do dofinansowania funduszy venture

capital, które inwestują w małe i średnie przedsiębiorstwa. Wsparcie to na szerszą skalę

wykorzystywane jest obecnie w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka69.

Zgodnie z danymi Ministerstwa Rozwoju Regionalnego od początku uruchomienia

Programów Operacyjnych w ramach perspektywy 2007–2013 do końca listopada 2009 r. 66

67

68

69

31

złożono prawie 95,9 tys. wniosków na całkowitą kwotę dofinansowania przekraczającą 221,2

mld zł. Jednocześnie zatwierdzono do realizacji ponad 39 tys. wniosków, których wartość

dofinansowania przekroczyła 103,6 mld zł. Ostatecznie podpisano z beneficjentami blisko

23,5 tys. umów o dofinansowanie z Unii Europejskiej na łączną kwotę ponad 63,6 mld zł.

Wartość wydatków uznanych za kwalifikowane we wnioskach o płatność przekroczyła 17,6

mld zł przy dofinansowaniu wspólnotowym wynoszącym 13,4 mld zł70.

Z badań przeprowadzonych przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości na

temat efektów realizacji Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw

w latach 2004-2006 wynika, że przedsiębiorstwa korzystające z pomocy unijnej prowadziły

przede wszystkim działania modernizacyjne (73,8%) firm), zwiększyły o 13% zatrudnienie,

a ich przychody netto wzrosły o 23% w stosunku do poprzedniego roku, zaś ich eksport

zwiększył się o 24%. Prawie wszystkie badane MŚP uznały, że efekty udziału

przedsiębiorstwa w PO WKP warte były poniesionych nakładów, a konkurencyjność firm

znacznie się zwiększyła71.

70

71

32

III. ŚRODKI NA ZAŁOŻENIE FIRMY

3.1. Zadania Publicznych Służb Zatrudnienia

Publiczne służby zatrudnienia odgrywają ważną rolę w zwiększaniu szans na

zatrudnienie osób bezrobotnych i poszukujących pracy. Zgodnie z ustawą o promocji

zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zadania realizowane przez publiczne służby

zatrudnienia dzielą się na podstawowe usługi rynku pracy, takie jak: pośrednictwo pracy,

usługi EURES (Europejskie Służby Zatrudnienia), poradnictwo zawodowe i informację

zawodową, organizowanie szkoleń, pomoc w aktywnym poszukiwaniu pracy i prowadzenie

klubów pracy oraz na instrumenty wspierające podstawowe usługi rynku pracy72.

Środki europejskie wykorzystywane przez publiczne służby zatrudnienia pochodzą

z Europejskiego Funduszu społecznego, który finansuje osiąganie celów uzgodnionych

w ramach Europejskiej Strategii Zatrudnienia, która łączy wszystkie państwa członkowskie

UE w wysiłkach na rzecz tworzenia miejsc pracy i poprzez inwestowanie w kapitał ludzki.

Metodami aktywizującymi stosowanymi przez publiczne służby zatrudnienia są:

 dodatki aktywizacyjne,

 prace interwencyjne,

 prace społecznie użyteczne,

 staż i przygotowanie zawodowe w miejscu pracy,

 pożyczki szkoleniowe,

 roboty publiczne,

 stypendia w okresie kontynuowania nauki,

 szkolenia,

 zwrot kosztów przejazdu i zakwaterowania,

 wsparcie działalności gospodarczej.

3.2. Dotacje dla osób fizycznych

Osoba fizyczna, która ma pomysł na własny biznes, może uzyskać na jego rozruch

środki unijne. Od roku 2012 zmieniają się zasady ich przyznawania – oprócz dotacji na

własny biznes przyszłym przedsiębiorcom będą udzielane również mikropożyczki. Na pomoc

bezzwrotną mogą liczyć osoby znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy, np. 72

33

długotrwale bezrobotne, przed 25 i po 45 roku życia, oraz osoby zamieszkujące na wsi.

Pozostali, nawet jeśli maja dobry pomysł na biznes, mogą już liczyć tylko na

niskooprocentowane pożyczki.

Wypłata dotacji i mikropożyczek na rozpoczęcie działalności gospodarczej jest

przewidziana w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki – w ramkach: Wsparcie oraz

promocja przedsiębiorczości i samo zatrudnienia73.

Osobom bezrobotnym mogą być przyznane jednorazowo środki z Funduszu Pracy na

podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji

i doradztwa związanych z podjęciem tej działalności, w wysokości określonej w umowie.

Bezrobotny zamierzający podjąć działalność gospodarczą i ubiegający się o przyznane dotacji

powinien złożyć wniosek we właściwym urzędzie pracy74.

W przypadku przyznania środków na podjęcie działalności gospodarczej przyznane

środki należy zwrócić jeśli działalność prowadzona była przez okres krótszy niż 12 miesięcy.

Wydatkowanie tych środków skutkuje samozatrudnieniem na co najmniej 12 miesięcy.

W każdym innym przypadku dotacja podlega zwrotowi75.

O dotacje na własną firmę może starać się osoba, która nie miała zarejestrowanej

działalności gospodarczej w okresie 12 miesięcy poprzedzających przystąpienie do projektu.

Wymóg ten nie dotyczy jedynie osób, które miały założoną firmę poza granicami Polski.

Wsparcie bezzwrotne przysługuje osobom które:

 pozostają bez zatrudnienia przez okres co najmniej kolejnych 12 miesięcy w ciągu dwóch

lat przed przystąpieniem do projektu,

 są kobietami (dotyczy to zwłaszcza kobiet powracających oraz wchodzących po raz

pierwszy na rynek pracy po przerwie związanej z urodzeniem i wychowaniem dzieci),

 są po 25 roku życia,

 są osobami niepełnosprawnymi,

 są po 45 roku życia,

 mieszkają w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich lub są mieszkańcami miast do 25

tys. mieszkańców76.

Pomoc z urzędu pracy jest bezzwrotna i zwolniona z podatku dochodowego. Kwota

przyznawanych dotacji jest stała w danym roku, a jej wysokość jest ustalana w stosunku do

wysokości przeciętnego wynagrodzenia. Wysokość kwoty ustala Ministerstwo Pracy 73

74

75

76

34

i Polityki Społecznej. Informację o wysokości udzielanej dotacji można znaleźć na stronie

internetowej Ministerstwa. W bieżącym roku wysokość dotacji wynosi 40 000 zł. Urząd pracy

przyznający dotację może jednak ustalić niższą jej kwotę, w zależności od rzeczywistych

potrzeb związanych z uruchomieniem działalności gospodarczej77.

Wytyczne udzielania pomocy na rozwój przedsiębiorczości zarówno w formie dotacji,

jak i pożyczki są tworzone przez zarządy województw, więc poszczególne regiony mogą

ustalić własne kryteria przyznawania pomocy. Za każdym razem warunkiem otrzymania

pomocy w postaci dotacji lub pożyczki jest wcześniejszy udział w projekcie, obejmujący

szkolenia i doradztwo z zakresu przedsiębiorczości.

Projekty przewidujące wypłatę dotacji realizują tzw. operatorzy wsparcia, czyli firmy

i fundacje, które w konkursach organizowanych przez urzędy marszałkowskie i wojewódzkie

urzędy pracy pozyskały unijne dofinansowanie na ten cel. Operatorzy wsparcia są

odpowiedzialni za rekrutację uczestników projektu, zapewnienie im szkoleń i doradztwa oraz

wybór osób, które staną się ostatecznymi beneficjentami, tzn. otrzymają dotację78.

Ubiegający się o uzyskanie środków na podjęcie działalności składa w Powiatowym

Urzędzie Pracy wniosek określający:

1. kwotę wnioskowanych środków;

2. rodzaj działalności gospodarczej, którą bezrobotny zamierza podjąć;

3. kalkulację kosztów związanych z podjęciem działalności, źródła ich finansowania oraz

wskazanie działań podjętych na rzecz podjęcia działalności, dotyczących w szczególności

pozyskania lokalu, uzyskania niezbędnych pozwoleń oraz odbycia szkoleń;

4. szczegółową specyfikację i harmonogram zakupów w ramach wnioskowanych środków,

5. przewidywane efekty ekonomiczne prowadzenia działalności gospodarczej79.

Operatorzy projektu mają dużą elastyczność w przyznawaniu punktów za wartość

merytoryczną wniosku. Już na etapie rekrutacji do projektu oceniany jest pomysł na biznes

m. in. pod kątem realności, trwałości i innowacyjności80.

Przy udzielaniu bezrobotnemu środków na podjęcie działalności Powiatowy Urząd Pracy

bierze pod uwagę:

1. sytuację na rynku pracy,

2. zapotrzebowanie na dany rodzaj działalności na obszarze jego działania,

77

78

79

80

35

3. punktową ocenę wniosku przez komisję ds. opiniowania wniosków o organizację miejsc

pracy ze środków FP i EFS na podstawie następujących kryteriów :

 posiadane przygotowanie merytoryczne (wykształcenie, doświadczenie zawodowe,

odbyte szkolenia) a planowana działalność;

 innowacyjność przedsięwzięcia;

 charakterystyka planowanej działalności oraz analiza mocnych i słabych stron

planowanego przedsięwzięcia;

 rodzaj zakupów oraz stosunek procentowy pomiędzy wielkością środków

przeznaczonych na towar a pozostałymi zakupami w ramach wnioskowanej kwoty;

 analiza ekonomiczna przedsięwzięcia;

 dokumenty uwiarygodniające wniosek (listy intencyjne, umowy najmu, oferty

handlowe)81.

Ubiegając się o dotację należy również pamiętać o poręczeniach finansowych na

ewentualne zwrot dotacji. Formami zabezpieczenia zwrotu środków z Funduszu Pracy mogą

być:

 poręczenie,

 weksel z poręczeniem wekslowym,

 gwarancja bankowa,

 zastaw na prawach lub rzeczach,

 blokada rachunku bankowego,

 akt notarialny o poddaniu się egzekucji przez dłużnika82.

3.3. Pomoc dla spółdzielni socjalnych Ciekawą formą subsydiowania stanowią dotacje udzielane dla spółdzielni socjalnych.

Spółdzielnia socjalna to ogromna szansa dla osób zaliczanych do grup defaworyzowanych.

Jest to propozycja skierowana przede wszystkim do osób bezrobotnych, bezdomnych,

uzależnionych, chorych psychicznie, uchodźców czy niepełnosprawnych, a które z różnych

względów nie chcą lub nie są w stanie samodzielnie podejmować działalności gospodarczej.

Chcą natomiast podjąć wspólne, grupowe działania gospodarcze, rozłożyć i ograniczyć

ryzyko prowadzenia własnego biznesu, realizując również cele społeczne.

Wybór obszaru działalności gospodarczej jest w większości spółdzielni socjalnych

podyktowany umiejętnościami, jakimi dysponują założyciele i pracownicy spółdzielni. To, 81

82

36

czym głównie spółdzielnie socjalne różnią sie od podmiotów komercyjnych, to bardzo silne

ukierunkowanie swojej działalności na realizacje celów społecznych. Funkcjonowanie

spółdzielni socjalnej nie jest podporządkowane w nadrzędnym stopniu kryteriom

zyskowności, efektywności ekonomicznej i konkurencyjności. Działalność spółdzielni ma

charakter innowacyjny, ponieważ potrafi pogodzić bardzo odmienne i z pozoru sprzeczne cele

takie jak: zysk i działalność rynkowa, z celami społecznymi: wsparcie grup

defaworyzowanych i podmiotowość człowieka83.

Spółdzielnia socjalna może uzyskać pomoc finansową ze strony państwa: dotacja

z Funduszu Pracy, wkład do spółdzielni socjalnej ze środków Państwowego Funduszu

Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub wsparcie realizowane przez Ośrodki Wspierania

Spółdzielczości Socjalnej. Może także uzyskać wsparcie unijne, ze środków Europejskiego

Funduszu Społecznego. Wsparcie na jakie mogą liczyć spółdzielnie pochodzą przede

wszystkim z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki oraz Programu Operacyjnego Fundusz

Inicjatyw Obywatelskich na lata 2009 – 2013.

Spółdzielnie socjalne mogą skorzystać ze środków PO KL w ramach:

 priorytetu VI „Rynek pracy otwarty dla wszystkich”,

 priorytetu VII „Promocja integracji społecznej”.

Natomiast dofinansowanie z PO FIO w ramach dwóch priorytetów:

 priorytet II Sprawne organizacje pozarządowe w dobrym państwie,

 priorytet IV Rozwój przedsiębiorczości społecznej.

O szczegóły projektów realizowanych w ramach poszczególnych priorytetów należy

dowiadywać sie w instytucjach wdrażających:

 dla Priorytetów VI i VII Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w wojewódzkich

urzędach pracy,

 dla Priorytetów II i IV Programu Operacyjnego Funduszu Inicjatyw Obywatelskich

w Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich84.

W przypadku gdy działalność jest podejmowana na zasadach określonych dla spółdzielni

socjalnych, do niedawna wysokość przyznanych środków nie mogła przekraczać 4-krotnego

przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka założyciela spółdzielni oraz 3-krotnego

przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka przystępującego do spółdzielni socjalnej po

jej założeniu spółdzielni85.

83

84

85

37

Obecnie, każda osoba zrzeszona w spółdzielni może otrzymać do 20 tys. zł

dofinansowania, taka kwota przysługuje także osobom, które zdecydują się przystąpić do już

istniejących spółdzielni socjalnych. Osoby, które otrzymają dotację zostaną również objęte

wsparciem pomostowym w wysokości 1300 zł miesięcznie przez pierwsze 6 miesięcy

działania spółdzielni, wsparcie może zostać przedłużone o kolejne 6 miesięcy

w uzasadnionych przypadkach.

Osoba objęta wsparciem finansowym w ramach projektu zobowiązana jest do

prowadzenia lub świadczenia pracy na rzecz spółdzielni socjalnej przez min. przez rok od

dnia uzyskania wpisu do KRS86.

W przypadku dotacji skierowanych przez Publiczne Służby Zatrudnienia do osób

bezrobotnych, restrykcje formalne dla wnioskodawców są stosunkowo liberalne. Nie muszą

oni bowiem w momencie składania wniosku prowadzić działalności gospodarczej, wystarczy

tylko posiadać pomysł na biznes i czasami np. prawo do użytkowania lokalu przeznaczonego

na prowadzenie działalności gospodarczej – wystarczy mieć np. umowę na wynajem takiego

lokalu. Bariery w przyznaniu środków są wiec tu nieporównywalnie mniejsze niż

w przypadku dotacji przyznawanych w ramach programów operacyjnych UE, ale

i przyznawane kwoty są tu niewspółmiernie niższe.

86

38

IV. STRUKTURA FUNDUSZY UNIJNYCH W POLSCE

4.1. Organizacja funduszy UE

System instytucjonalny przebiegu informacji, decyzji i wdrażania funduszy unijnych

został pokazany na rysunku nr 2.

Rysunek 2. System instytucjonalny wdrażania funduszy unijnych

Źródło: Finansowanie tworzenia i rozwoju przedsiębiorstw turystycznych ze środków UE – praktyczny

przewodnik, Ministerstwo Sportu i Turystyki, Warszawa 2009.

Dla każdego programu operacyjnego państwo członkowskie wyznacza:

 instytucję zarządzającą: krajowy, regionalny lub lokalny organ władzy publicznej lub

podmiot publiczny lub prywatny, wyznaczone do zarządzania programem operacyjnym;

 instytucję certyfikującą: krajowy, regionalny lub lokalny organ władzy publicznej lub

podmiot publiczny, wyznaczone do poświadczenia deklaracji wydatków i wniosków

o płatność przed ich przesłaniem Komisji;

39

 instytucję audytową: krajowy, regionalny lub lokalny organ władzy publicznej lub

podmiot publiczny, funkcjonalnie niezależny od instytucji zarządzającej i instytucji

certyfikującej, wyznaczony dla każdego programu operacyjnego i odpowiedzialny za

weryfikację skutecznego działania systemu zarządzania i kontroli87.

Instytucja Zarządzająca (IZ) jest odpowiedzialna za przygotowanie i realizację

programów operacyjnych. Dla programów krajowych IZ zlokalizowane są w Ministerstwie

Rozwoju Regionalnego, a dla regionalnych w Urzędach Marszałkowskich właściwych

regionów. Instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich

realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za wybór

wniosków do dofinansowania. Poza tym IZ pełni liczne obowiązki m.in. w zakresie kontroli

prawidłowości przeprowadzania projektów oraz kontroli realizacji całego programu.

Instytucja Zarządzająca programem może przekazać wykonywanie części swoich zadań

do Instytucji Pośredniczących. Dokonując takiej delegacji, IZ zachowuje całkowitą

odpowiedzialność za całość realizacji programu. Delegacja odbywa się na drodze

porozumienia zawieranego pomiędzy IZ a Instytucją Pośredniczącą (IP), określającego

szczegółowo zakres zadań Instytucji Pośredniczącej oraz wynikające z niego prawa

i obowiązki obu stron porozumienia. Zakres delegacji będzie określany indywidualnie dla

każdego programu w odniesieniu do danej Osi priorytetowej (lub grup Osi priorytetowych).

Funkcję Instytucji Pośredniczącej może pełnić wyłącznie jednostka sektora finansów

publicznych. W niektórych programach operacyjnych zajdzie konieczność powierzania

pewnych funkcji IP innym instytucjom, tzw. Instytucjom Pośredniczącym II stopnia (IP II).

W warunkach polskich instytucja taka jest odpowiedzialna za wdrażanie poszczególnych

działań (grup operacji), przy czym wdrażanie należy rozumieć jako zespół czynności

wykonywanych w związku z realizacją poszczególnych projektów, np. wyboru projektów (na

podstawie kryteriów finansowania operacji zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący) do

realizacji i kontrolą ich realizacji (sprawdzaniem wniosków pochodzących od Beneficjenta)

88.

Minister Rozwoju Regionalnego certyfikuje Komisji Europejskiej prawidłowość

poniesienia wydatków w ramach programów operacyjnych. Instytucja Certyfikująca w

zakresie pełnionej funkcji jest komórką niezależną od komórek wykonujących funkcje

instytucji zarządzających. Instytucja Certyfikująca w ramach RPO deleguje część swoich

87

88

40

zadań w zakresie certyfikacji do Urzędów Wojewódzkich pełniących rolę tzw. Instytucji

Pośredniczących w Certyfikacji89.

Dla wszystkich programów operacyjnych funkcje Instytucji Audytowej pełni Generalny

Inspektor Kontroli Skarbowej, powołany w strukturze Ministerstwa Finansów. Instytucja

Audytowa programu operacyjnego odpowiada m.in. za zapewnienie prowadzenia audytów

w celu weryfikacji skutecznego funkcjonowania systemu zarządzania i kontroli programu

operacyjnego; zapewnienie prowadzenia audytów operacji na podstawie stosownej próby

w celu weryfikacji zadeklarowanych wydatków. Z przeprowadzonych czynności audytowych

Instytucja Audytowa opracowuje sprawozdania wraz z ewentualnymi rekomendacjami. Za

wdrożenie rekomendacji w terminach określonych przez Instytucję Audytową

odpowiedzialne są Instytucje Zarządzające poszczególnymi programami operacyjnymi.

Komitety Monitorujące programy operacyjne są powoływane przez Ministra Rozwoju

Regionalnego. Pracom Komitetu Monitorującego przewodniczy przedstawiciel Ministra

Rozwoju Regionalnego. Obsługę prac Komitetu Monitorującego zapewnia Sekretariat

komitetu monitorującego utworzony przy właściwej instytucji zarządzającej PO bądź

instytucji zarządzającej RPO. Komitet Monitorujący zbiera się w zależności od potrzeb, ale

nie rzadziej jednak niż raz na pół roku. Do zadań Komitetu Monitorującego należy między

innymi:

 rozpatrywanie i zatwierdzanie kryteriów wyboru projektów w ramach programu

operacyjnego oraz zatwierdzanie ewentualnych zmian tych kryteriów,

 okresowe badanie postępu w zakresie osiągania celów programu, na podstawie

dokumentów przedkładanych przez Instytucję Zarządzającą,

 analizowanie rezultatów realizacji programu oraz wyników oceny realizacji programu,

 analizowanie i zatwierdzanie sprawozdań rocznych i sprawozdania końcowego

z wdrażania programu,

 zapoznawanie się z rocznymi raportami z kontroli programu oraz z komentarzami

Komisji Europejskiej do tych raportów,

 przedkładanie Instytucji Zarządzającej propozycji zmian lub analiz programu

operacyjnego ułatwiających realizację celów funduszy strukturalnych i Funduszu

Spójności, analizowanie i zatwierdzanie wszelkich propozycji zmian treści decyzji

Komisji w sprawie wkładu funduszy90.

89

90

41

Zarządzanie finansowe funduszami UE oraz funkcja instytucji płatniczej spoczywa na

Ministerstwie Finansów, do którego należy m. in. dokonywanie transferów finansowych do

beneficjentów końcowych, zgodnie z instrukcjami otrzymanymi z instytucji zarządzających.

W ramach tych działań Ministerstwo finansów zajmuje się:

 sprawdzaniem deklaracji wydatków z funduszy UE,

 przeprowadzaniem certyfikacji wydatków wobec Komisji Europejskiej,

 koordynowaniem przygotowywania raportów na temat nieprawidłowości.

Kontrolą skarbową i audytem wewnętrznym zajmują się wszystkie instytucje

zarządzające środkami publicznymi (w tym funduszami wspólnotowymi). Kontrola i audyt są

sprawowane w oparciu o:

 kontrolę bieżącą dokonywana w poszczególnych instytucjach zarządzających,

 kontrolę pierwszego stopnia realizowana przez instytucje wdrażające,

 kontrolę pogłębioną dokonywana przez jednostki odpowiedzialne za monitorowanie

i kontrolę, organy administracji specjalnej oraz urzędy kontroli skarbowej91.

4.2. Programy Operacyjne Regionalne Programy Operacyjne

W Polsce każde z województw realizuje własny program operacyjny który został

przygotowany w odpowiedzi na lokalne potrzeby oraz dostosowany do indywidualnej

specyfiki poszczególnych województw. Kryteria wyboru projektów zostały zatwierdzone

w przypadku wszystkich 16 Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO)92.

W programach regionalnych, z których każdy został przygotowany indywidualnie przez

poszczególne województwa zostały przewidziane działania służące bezpośredniemu wsparciu

inwestycyjnemu dla przedsiębiorców. Oprócz tego dostępne są instrumenty pośrednio

poprawiające funkcjonowanie firm, tj. doradztwo, wsparcie instytucji finansowych, instytucji

otoczenia biznesu93.

Regionalne Programy Operacyjne są największym spośród wszystkich realizowanych

Programów Operacyjnych. Ich głównym zadaniem jest tworzenie warunków sprzyjających

wzrostowi konkurencyjności regionów oraz przeciwdziałaniu marginalizacji niektórych

91

92

93

42

obszarów w taki sposób, aby doprowadzić do długofalowego rozwoju gospodarczego Polski,

jej spójności ekonomicznej, społecznej i terytorialnej oraz integracji z Unią Europejską94.

Szczególny nacisk położono w nich na zwiększanie innowacyjności przedsiębiorstw,

m.in. poprzez ułatwianie dostępu do kapitału za pomocą alternatywnych instrumentów

finansowych, wzmacnianie potencjału badawczo-rozwojowego przedsiębiorstw oraz

stymulowanie rozwoju powiązań kooperacyjnych i sieciowych między instytucjami

badawczymi a przedsiębiorstwami95.

Całkowitą wartość pomocy publicznej, która będzie przyznana w ramach wszystkich

RPO, oszacowano na 6,5 mld euro, z czego 5,5 mld stanowić będą środki wspólnotowe,

a 1 mld euro – środki krajowe96.

Ze środków programów regionalnych można zrealizować projekty, przy których

wydatki kwalifikowane nie przekraczają 2 mln euro. Przy większych projektach należy

poszukiwać dofinansowania w programach krajowych.

W większości przypadków o środki z programów regionalnych nie mogą walczyć

duże przedsiębiorstwa. Zostały one zarezerwowane dla mikro- oraz małych i średnich

przedsiębiorstw97.

Do planowanych rezultatów wprowadzanych działań w RPO zaliczono: zwiększenie

liczby przedsiębiorstw i nowych miejsc pracy, podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez

pracowników, poprawę innowacyjności przedsiębiorstw oraz powszechniejszy dostęp

przedsiębiorstw do informacji i doradztwa98.

RPO maja także zwiększyć inicjatywy lokalne w zakresie zatrudnienia i rozwoju oraz

wsparcie struktur świadczących usługi lokalne w tworzeniu nowych miejsc pracy, poprzez

m. in. inwestowanie w turystykę i kulturę99.

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

PO IG jest programem związanym z Narodowymi Strategicznymi Ramami

Odniesienia, stanowiącym instrument polskiej polityki rozwoju i określającym zakres

interwencji pomocy publicznej w obszarze gospodarki. Do celów szczegółowych,

sformułowanych w ramach PO IG, mających służyć rozwojowi polskiej gospodarki należą:

94

95

96

97

98

99

43

1. zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw,

2. wzrost konkurencyjności polskiej nauki oraz zwiększenie jej roli w rozwoju

gospodarczym,

3. wzrost poziomu innowacyjności polskich produktów na rynku międzynarodowym,

4. stworzenie lepszych i trwalszych miejsc pracy,

5. rozwój technologii informacyjnych i komunikacyjnych w gospodarce100.

Wszystkie osie priorytetowe PO IG mają na celu wspieranie innowacyjności oraz

działań, które wspomagają innowacyjność. Przez innowacyjność w PO IG rozumie się

wdrożenie nowości do praktyki gospodarczej. Uszczegóławiając tę definicję, przez innowację

rozumie się wprowadzenie do praktyki nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania

w odniesieniu do produktu (towaru lub usługi), procesu, marketingu lub organizacji101.

Celem programu operacyjnego Innowacyjna gospodarka jest wspieranie szeroko

rozumianej innowacyjności, obejmującej działania zarówno o charakterze naukowym,

technicznym, organizacyjnym, jak i finansowym czy handlowym. Beneficjentami pomocy

udzielonej w ramach tego programu będą m.in. przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie,

instytucje otoczenia biznesu, a także organizacje przedsiębiorców i pracodawców102.

W ramach tego programu wspierane będą działania z zakresu innowacyjności

technologicznej, produktowej, usługowej, aplikacyjnej, procesowej oraz biznesowej, które

w sposób bezpośredni lub pośredni przyczyniają się do powstawania i rozwoju

innowacyjnych przedsiębiorstw. Przedmiotem inwestycji musi być wdrożenie innowacyjnej

technologii, stosowanej na świecie nie dłużej niż 3 lata, prowadzącej do powstania nowego

produktu lub usługi103.

Dotacja powinna być przeznaczona na zakup nieruchomości, środki trwałe (takie jak:

budynki, budowle, maszyny i urządzenia), zasadnicze zmiany produkcji bądź procesu

produkcyjnego, a także zmiany wyrobu lub usługi oraz wartości niematerialne i prawne,

polegające na uzyskaniu patentu, nabyciu licencji lub nieopatentowanej wiedzy technicznej,

technologicznej lub z zakresu organizacji i zarządzania104.

Oprócz wsparcia przedsiębiorstw działających na terenie Polski, budowy gospodarki

opartej na wiedzy i wzmacniania sektora badawczo-rozwojowego PO IG ma za zadanie

pobudzać przedsięwzięcia na ich początkowych etapach wzrostu, wprowadzać innowacyjne

100

101

102

103

104

44

rozwiązania technologiczne i organizacyjne oraz wzmacniać współpracę między

przedsiębiorcami a instytucjami otoczenia biznesu i jednostkami naukowymi. Z tego powodu

większość instrumentów odnosi się wyłącznie lub w szczególności do małych i średnich

przedsiębiorstw105.

Całkowita wartość środków finansowych przeznaczonych na realizację PO IG

w latach 2007–2013 przekracza 9,7 mld euro, z czego ponad 8,2 mld euro stanowią środki

publiczne pochodzące z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a 1,5 mld euro

stanowią środki krajowe106.

PO IG to trzeci pod względem wielkości przeznaczonych funduszy i jednocześnie

najważniejszy program z punktu widzenia wspierania przedsiębiorstw, w szczególności

przedsiębiorstw innowacyjnych. Wsparcie dostępne w ramach Programu Innowacyjna

Gospodarka przeznaczone jest na współfinansowanie innowacyjnych projektów,

realizowanych przez cztery kategorie beneficjentów:

 przedsiębiorców (45,8% wsparcia);

 jednostki naukowe i badawcze (10,8% wsparcia);

 instytucje otoczenia biznesu świadczące usługi innowacyjne oraz ich sieci (23,05%

wsparcia);

 administracja publiczna w zakresie elektronicznych usług na rzecz obywateli,

w szczególności przedsiębiorców (16,96% wsparcia) 107.

Wsparcie przewidziane w ramach PO IG udzielane będzie niezależnie od sektora czy

branży, której dotyczy (przy ograniczeniach wynikających z zakresu interwencji EFRR oraz

regulacji dotyczących pomocy publicznej). W ramach PO IG nie jest wspierana

innowacyjność na poziomie lokalnym lub regionalnym. Tego rodzaju innowacyjność jest

promowana i wspierana w Regionalnych Programach Operacyjnych i w Programie

Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej108.

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Celem programu operacyjnego Kapitał ludzki jest umożliwienie pełnego wykorzystania

potencjału zasobów ludzkich poprzez wzrost zatrudnienia i potencjału adaptacyjnego

przedsiębiorstw i ich pracowników, podniesienie poziomu wykształcenia społeczeństwa,

105

106

107

108

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome