Problemy z młodzieżą w okresie dojrzewania - Notatki - Pedagogika, Notatki'z Pedagogika. University of Lódz
frankie82
frankie828 March 2013

Problemy z młodzieżą w okresie dojrzewania - Notatki - Pedagogika, Notatki'z Pedagogika. University of Lódz

PDF (184.7 KB)
4 strony
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki dotyczące tematów z dziedziny pedagogiki: problemy z młodzierzą w okresie dojrzewania; młodzi gniewni, czy tylko zagubieni?
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 4
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
PROBLEMY Z MŁODZIEŻĄ W OKRESIE DOJRZEWANIA

MŁODZI GNIEWNI, CZY TYLKO ZAGUBIENI?

Problemy z młodzieżą w okresie dojrzewania.

„Dziecko jest pergaminem szczelnie zapisanym

drobnymi hieroglifami, których część tylko zdołasz

odczytać, a niektóre potrafisz wytrzeć lub tylko

zakreślić i własną zapisać treścią...”

Janusz Korczak

Okres dojrzewania, to trudny czas zarówno dla młodego człowieka jak i jego rodziców

a także najbliższego otoczenia.

W konsekwencji wszystkich fizycznych i emocjonalnych zmian rozwojowych

nastolatek staje się bardzo przeczulony na punkcie swojej osoby. Wyolbrzymia i zadręcza się

najmniejszą wadą (piegi, tusza, pryszcze). Panowanie nad zmienionym ciałem nastręcza

trudności a to samo odnosi się do nowego sposobu przeżywania. Nastolatek jest drażliwy,

łatwo go dotknąć do żywego słowem krytyki. W jednym momencie czuje się dorosły i jako

taki chce być traktowany. Za chwilę czuje się dzieckiem i oczekuje od dorosłych pomocy,

wsparcia i troskliwości.

Często nie zdajemy sobie sprawy, że buntownicza postawa nastolatków jest

uzewnętrznieniem rywalizacyjnych postaw w stosunku do rodziców, zwłaszcza syna do ojca a

córki do matki. Rywalizacyjne nastawienie nasila się u nastolatków, co tłumaczy się z jednej

strony- intensywniejszym w tym wieku życiem emocjonalnym, a z drugiej- poczuciem

dorosłości, która w pojęciu młodego człowieka pozwala traktować rodzica, jak równego

partnera.

Nastolatki mają poczucie, że teraz „na nie kolej”, by rzucić wyzwanie światu,

fascynować przeciwną płeć, „rządzić”, jako głowa rodziny. Torują sobie drogę do wyparcia

rodziców z tronu. Rodzice wyczuwają to podświadomie i budzi się w nich zrozumiały

sprzeciw.

Pełna buntu rywalizacja objawia się w różny sposób (niegrzeczne odpowiedzi,

agresywne zachowania, ucieczka z domu, zamknięcie się w sobie, brak nawiązywania

kontaktu na znak buntu, przeniesienie agresji na rówieśników i inne osoby dorosłe-

nauczycieli, wychowawców, w skrajnych przypadkach próby rękoczynów). Zachowania te są

naturalne dla tego wieku, jednakże należy je odpowiednio kształtować, spokojnie tłumacząc,

gdzie są pewne granice.

Gdyby młodzież nie przeżywała nastrojów buntowniczych, chęci usamodzielnienia

się, nie miałaby w przyszłości motywacji do opuszczenia domu rodzicielskiego i wkroczenia

w samodzielne życie. Nastroje buntownicze są także motorem działania na rzecz naprawiania

świata, poszukiwania nowych rozwiązań, dokonywania odkryć, stawania się lepszym.

Bardzo poważnym problemem dla nastolatka jest wyrobienie sobie poglądu na to,

jakim być człowiekiem, co robić w przyszłości, jakim hołdować zasadom. Młodzi ludzie chcą

uniezależnić się emocjonalnie od rodziców, aby móc zastanowić się kim są i kim pragną być.

Ostateczny wynik będzie zależał od trzech czynników: stopnia zależności od rodziców,

intensywności buntu i od otoczenia w jakim się znajdują.

Dążąc do odnalezienia swej tożsamości nastolatki przybierają rozmaite pozy:

marzyciela, cynika, bojownika, ascety. W miarę „wyzwalania się” spod wpływu rodziców u

nastolatków pojawia się tendencja do szukania kontaktów z rówieśnikami. Jest to zachowanie

docsity.com

naturalne, gdyż młodzi ludzie przestają się czuć przede wszystkim dziećmi, chcą być

postrzegani, jako osoby dorosłe, szukają samookreślenia.

W przezwyciężaniu osamotnienia, związanego ze zmianami w sferze emocji, pomaga

nastolatkom stosowanie się do pewnych upodobań, jakim hołdują rówieśnicy (moda, ubiór,

uczesanie, język, słuchanie pewnych gatunków muzyki, czytanie określonych książek). Jest to

próba odnalezienia własnej tożsamości i indywidualności. Zdarza się często, że upodobania

młodzieży różnią się znacznie od tych akceptowanych przez rodziców. Młodym

buntownikom nierzadko o to właśnie chodzi. Poszukiwanie własnej tożsamości, chęć

upodobnienia się do kolegów i potrzeba pełnej akceptacji z ich strony trwają kilka lat.

Zdarza się, że dzieci boją się kontaktów własnych rodziców z rówieśnikami, wstydzą

się. Należy to uszanować, zachowywać się przyjaźnie, lecz nie udawać w kontaktach ze

znajomymi dziecka zachowań typowych dla nastolatków (język, gesty). To wpędza młodych

ludzi w zakłopotanie i jest przyczyną niechęci do przedstawiania swoich kolegów rodzicom.

Najczęstsze pretensje kierowane do rodziców dotyczą braku dostatecznej swobody.

Naturalne jest, że nastolatki upominają się o swoje prawa, ale rodzice nie powinni brać

każdego żądania zupełnie dosłownie. Tak naprawdę nastolatki nie mają jednoznacznego

stosunku do swej dorosłości i często się jej boją. Mając podświadomie wątpliwości, czy

potrafią sprostać jakiemuś zadaniu lub rzucić się w jakąś przygodę, szukają

natychmiastowych dowodów na to, że rodzice stają im na drodze. Zdarza się, że z oburzeniem

i wymówkami zwracają się do rodziców lub zrzucają na nich całą winę za własne

niepowodzenia. Często jest tak w rozmowie z rówieśnikami.

Czasem musi upłynąć bardzo wiele czasu, zanim młody człowiek odnajdzie siebie w

sposób konstruktywny. W międzyczasie może izolować się od otoczenia, (które utożsamia z

rodzicami), może stawiać bierny opór lub wpaść w przesadny radykalizm (odmówić nauki,

pracy, będzie podkreślał swój nie konwencjonalizm strojem, uczesaniem, dziwnymi

znajomościami i niezwykłym wystrojem swojego pokoju). Z punktu widzenia młodego

człowieka, to przekonywujące dowody żywiołowej niezależności. W rzeczywistości są one

jedynie negacją, protestem przeciwko konwencjom, za którymi stoją dorośli, rodzice.

Rozmaite są tendencje charakterystyczne dla tej fazy rozwoju: wyostrzony krytycyzm,

bezwzględne potępianie hipokryzji, nietolerowanie kompromisów, szaleńczej odwagi,

gotowości do daleko idących poświęceń. W kilka lat później młodzież posiądzie w większości

umiejętność współżycia i współdziałania z ludźmi.

W okresie dojrzewania pojawia się jeszcze jeden ważny problem dla młodego

człowieka. Są to seksualizm i romantyczność. To dwie siły, z którymi nastolatek musi sobie

poradzić. W okresie pokwitania uaktywnienie hormonów zmusza dziecko do zainteresowań

sprawami seksualnymi i romantycznymi aspektami życia. Te emocje początkowo

przenoszone zostają na rodzica płci przeciwnej, a następnie obiektami uwielbienia stają się

aktorzy, nauczyciele, bohaterowie powieści.

Kilkunastoletnie dzieci przeżywają na ogół całą serię „miłości”, z taką samą łatwością

zakochują się i odkochują, gdyż nie jest to dojrzałe uczucie, oparte na prawdziwej przyjaźni i

miłości do drugiej osoby oraz jej całkowitym zaakceptowaniu.

Przed rodzicami nastolatków stoi niezwykle trudne, ale i wspaniałe wyzwanie.

Najrozsądniejsze postępowanie dorosłych nie powstrzyma dziecka w okresie dorastania od

uzewnętrzniania rywalizacji i buntu. Na szczęście większość młodych ludzi nie traktuje

rodziców jak wrogów. Dzieciom bardzo potrzebna jest opieka i wychowanie ze strony

rodziców i liczą one na nie. Choćby nawet dowodziły, że jest odwrotnie. Młodzież świadoma

jest, że miłość rodziców powinna polegać między innymi na chronieniu własnego dziecka.

Dzieci chcą znać granice co im wolno, a czego nie. Nie oznacza to, że rodzice mają być

arbitralni i apodyktyczni, ponieważ u nastolatków bardzo silnie rozwinięte jest poczucie

własnej godności i zbyt łatwo o powstawanie konfliktów wynikających z różnicy zdań.

docsity.com

Młodzi ludzie pragną omawiać z rodzicami własne problemy z pozycji dorosłego. Jednakże

nie należy o wszystko wypytywać. Trzeba uważnie słuchać, co nam młody człowiek chce

nam powierzyć. Od naszego taktu i zrozumienia zależy, czy dziecko otworzy przed nami

swoje wnętrze.

Rodzice powinni stawiać własnemu dziecku jasne i zdecydowane wymagania oraz

sprecyzować własne stanowisko wobec danej sprawy. Wskazówki rodzicielskie mają wielką

wartość (nawet, gdy dziecko je neguje). Jeśli postąpi ono wbrew wskazówkom i wydarzy się

jakiś problem, będzie miało nauczkę na przyszłość. W ten sposób ma szansę na zdobywanie

życiowych doświadczeń i poznawanie pewnych wartości.

Zadaniem dorosłych jest staranie o to, by nastolatki dbały o schludny wygląd,

skłanianie ich do poprawnych stosunków międzyludzkich i okazywania szacunku rodzicom,

nauczycielom i tym, których spotykają na swojej drodze.

Nastolatki powinny mieć wyznaczone swoje obowiązki w domu. Nabywają wtedy

poczucia własnej wartości, umiejętności współuczestniczenia w życiu społecznym, uczą się

odpowiedzialności.

Rodzice i dorośli powinni pamiętać w kontaktach z młodzieżą, że niczego nie da się

narzucić siłą. Wszystkie wymagania trzeba postawić w poważnej rozmowie z dzieckiem.

Rodzice zobowiązani są do czuwania nad bezpieczeństwem swoich dzieci. Konieczne jest w

tym celu podjęcie pewnej umowy z młodym człowiekiem. Należy ustalić godzinę powrotu do

domu, rodzice powinni wiedzieć, gdzie dziecko przebywa i z kim. Rodzic powinien być

informowany o pewnych zmianach, dotyczących wspólnych ustaleń (późniejszy powrót do

domu, zmiana miejsca pobytu). Świadomość, że rodzice żądają określenia godziny powrotu i

czekają wieczorem, wbrew pozorom, przypomina dziecku o ich autentycznej trosce i miłości.

Dyktatura i surowe nakazy nie dają dobrych rezultatów w wychowaniu. Jedynie

rozmowa prowadzona bardzo poważnie i spokojnie, oparta na zasadach zrozumienia i

przyjaźni doprowadzić może do osiągnięcia sukcesu. Nastolatek nie jest skłonny do uległości,

ale nie oznacza to, że w ogóle nie docierają do niego argumenty rodziców.

Dzieci bardzo często wyprowadzają nas z równowagi swoim postępowaniem.

Denerwując się, nie poprawimy sytuacji. Rodzice, którzy potrafią zachować spokój, osiągają

lepsze efekty wychowawcze.

W trudnej sztuce wychowania młodego człowieka i zrozumienia jego problemów

pomocne są pewne wskazówki:

1. Pamiętaj, że dziecko Cię potrzebuje. 2. Nie przypisuj dziecku złych intencji. 3. Pilnuj stałego rytmu dnia. 4. Nie pozwól, by dziecko ignorowało Twoje polecenia i zakazy. Bądź spokojny i

stanowczy, polecenia wydawaj tylko raz.

5. Naucz swoje dziecko, aby samo rozwiązywało swoje problemy (konflikty z rodzeństwem, koleżankami, odrabianie zadań domowych, wywiązywanie się z

podjętych zobowiązań).

6. Zachowaj dystans wobec przewinień Twojego dziecka, wytłumacz spokojnie co było źle.

7. Zastanów się, czy Twoje wymagania wobec dziecka są dostosowane do jego wieku i możliwości.

8. Dziecko nie powinno cierpieć z powodu Twoich stresów (problemy w pracy, w domu, w życiu osobistym). Jeśli chcesz, możesz spokojnie o tym z dzieckiem

porozmawiać.

Okres dorastania to wielkie wyzwanie dla rodziców i trudny czas przemian także

dla dziecka. To od nas dorosłych, rodziców zależy, którą drogę wybierze młody

człowiek, jak poradzi sobie w dorosłym życiu, jakim będzie człowiekiem, jakie będą

docsity.com

jego relacje z innymi ludźmi. Czy będzie właściwie odczytywał „drogowskazy”

pozostawione przez kochające go osoby.

Bibliografia:

1. Han- Ilgiewicz N., Dziecko w konflikcie z rodziną., Warszawa 1969, Nasza Księgarnia.

2. Konarzewski K., Szymańczak M., , Kiedy dziecko mówi NIE, Warszawa 1988, Nasza Księgarnia.

3. Korczak J., Jak kochać dziecko? W: Wybór pism, t. I. Warszawa 1985, Nasza Księgarnia.

4. Ziemska M., Postawy rodzicielskie, Warszawa 1973, Wiedza Powszechna.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.