Ruch turystyczny na świecie - Notatki - Geografia, Notatki'z Geografia
Grzegorz
Grzegorz14 June 2013

Ruch turystyczny na świecie - Notatki - Geografia, Notatki'z Geografia

PDF (230.8 KB)
20 strona
1Liczba pobrań
492Liczba odwiedzin
Opis
Geografia: notatki z zakresu geografii przedstawiające ruch turystyczny na świecie.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 20
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

1

WSPÓŁCZESNY RUCH TURYSTYCZNY NA ŚWIECIE większość skupiona na obszarach o wysokim poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego (Ameryka N i Europa, rozwija się Azja SE) dominacja turystyki masowej

1) podstawowe cechy turystyki masowej 2) etapy rozwoju turystyki masowej 3) turystyka masowa w krajach rozwijających się

1) bardzo duża koncentracja przestrzenna turystyki (przyjazdowej i wyjazdowej) najwięcej turystów: Niemcy – do: Francji, Austrii, Hiszpanii, Włoch, Polski USA UK - do: Francji, Hiszpanii, USA, Irlandii, Grecji Japonia Francja index koncentracji (%) – procent udziału turystów pochodzących z trzech pierwszych krajów skąd przybywają turyści koncentracja czasowa turystyki • wiąże się z dostępnością czasu wolnego – związane z sezonem urlopowym (gł. w

Europie) – więc gł. lipiec, sierpień • koncentracja czasowa w okresie letnim (gł. sierpień) • czynniki klimatyczne na drugim planie • wyjątki: Japonia, Nowa Zelandia, Australia

ponadto: • dominacja niewielu, ale dużych i silnych przedstawicieli turystycznych • małe zróżnicowanie zewnętrzne produktu turystycznego • coraz większy udział na turystykę i rekreację w budżetach gospodarstw domowych i

budżetach państw • duże uzależnienie się kraju przyjmującego turystów od kraju skąd turyści

przybywają • sezonowość turystyki (wynika z koncentracji czasowej) • negatywny wpływ turystyki na środowisko

2) turystyka masowa narodziła się w USA etap I: charakterystyczny dla USA lat 20. i 30. XX w.

- szybki rozwój motoryzacji - na wybrzeżu liczne miejscowości turystyczne i rozrywkowe - w głębi lądu uzdrowiska - liczne motele wzdłuż dróg

2

etap II: lata 50. Europa – dynamiczny rozwój na wybrzeżach i obszarach miejskich etap III: lata 50. – 60. rozwój turystyki międzykontynentalnej Europa – USA etap IV: lata 70. / 80. coraz popularniejszy transport powietrzny, coraz częściej

Europejczycy wyjeżdżają poza kontynent etap V: turystyka wykracza poza Europę i USA (globalizacja), koniec XX w. począwszy od 2. poł. XX w. największe zmiany w ........... i Azji SE 3 prawidłowości: - najczęściej odwiedzane kraje o dużej atrakcyjności turystycznej - bardzo często odwiedzane kraje sąsiednie - często odwiedzane kraje pokrewne pod względem kultury i języka - USA – UK, Kanada - Niemcy – Austria główne kraje recepcyjne: - Francja - Hiszpania - Włochy - USA duża atrakcyjność turystyczna, w tym walory przyrodnicze i kulturowe ale ta duża koncentracja nie dotyczy tylko Europy i USA, także kraje rozwijające się: - Tajlandia - Tunezja - Puerto Rico

- Meksyk najstarszy region z krajów rozwijających się związany - Kuba z turystyką masową Azja E i SE: - Singapur - Hongkong - Seszele - Tajlandia - Malediwy – turystyka aż 18% PNB preferencja przestrzenna turystów: znacznie różnią się preferencje turystów zza granicy od

turystów krajowych ZALEŻNOŚĆ ROZWOJU TURYSTYKI OD AKTUALNEJ SYTUACJI POLITYCZNEJ: POLSKA – najważniejszy był stan wojenny (turystyka zmarginalizowana), ale wielkie

rozmiary turystyki wyjazdowej bo liczne migracje CHORWACJA – dawna Jugosławia (kiedyś miliony turystów), potem wojna w Bośni i

Hercegowinie i w 1994r. tylko 70 tys. turystów (z ponad 5 mln)

3

BUŁGARIA – kiedyś duża renoma jako kraj wypoczynkowy i konkurencja dla krajów śródziemnomorskich dla bloku socjalistycznego, załamanie bloku i otwarcie granic, trudności gospodarcze – spadek liczby turystów

BLISKI WSCHÓD – ciągły konflikt izraelsko-arabski, od końca II WŚ rzadko odwiedzany,

chyba, że pielgrzymki, ale lata 80. Egipt, Izrael, Jordania, teraz też się próbuje rozreklamować (np. Jemen)

ale np. 1991r. – wojna o Kuwejt (Kuwejt z Irakiem w Zatoce Perskiej) obecnie Irak + zjawisko terroryzmu (także w Egipcie) – efekt: zjawisko segregacji ludności (często

turyści z kordonem policji) POLINEZJA FRANCUSKA – lata 60. – 70. rozwój turystyki; w 1974r. 84 tys. turystów, w

latach 30. zaledwie ok. 700; sprzyjał temu rozwój transportu powietrznego ograniczenie: francuskie próby jądrowe (atol Mururoa) napięcie na linii Francja ↔ Japonia, Nowa Zelandia, Australia FIDŻI – w 1980r. zamach stanu, teraz starają się odbudować ruch turystyczny SRI LANKA – lata 80. – 90. wojna domowa i powstanie partyzantki, załamanie turystyki,

sukcesy armii rządowej w walce z Tamilami – szybko się odbudowuje TURYSTYKA WE WSPÓŁCZESNEJ EUROPIE: 1) turystyka międzykontynentalna a Europa

monopol Europy i Ameryki N? w Europie 2 formy: - długotrwałe podróże z pozostałych kontynentów - turystyka wewnątrzkontynentalna (turyści europejscy wewnątrz własnego kontynentu)

w latach 90. liczne przeszkody na rozwoju turystyki międzykontynentalnej – dość pokaźna recesja gospodarcza, rysuje się wyraźnie zjawisko terroryzmu, katastrofy naturalne (u nas 1997r. powódź np.), ale mimo to liczba wyjazdów stale rośnie 1991r. – wojna w Zat. Perskiej 1993r. – kulminacja recesji gospodarczej (specyficzna dla krajów wysoko uprzemysłowionych) ale mimo to w górę – zjawisko globalnej ekspansji turystyki Europa – ok. 70% turystyka międzynarodowa jakie przyczyny załamania monopolu Europy i Ameryki N? - pojawiają się nowe regiony turystyczne (przede wszystkim w Azji i basenie M. Karaibskiego) - redystrybucja potoków turystycznych – 1995r. rekordowe ilości przyjazdów do Malezji, Filipin, Tajlandii + rynki wschodzące Kambodża, Wietnam ruch turystyczny w Europie: wykazuje się silną koncentracją geograficzną: Francja, Hiszpania, Włochy, UK, Węgry, Polska region liczba przyjętych turystów 1999r.

4

w mln w 1996r. Francja 62 73 Hiszpania 41 prawie 47 Włochy 33 59,5 UK 25,2 25,4 Węgry 20 17,2 Polska 19 89 w latach 90. ukształtował się nowy region turystyczny – Europa Środkowo-Wschodnia REGIONY TURYSTYCZNE EUROPY:

1) Północna 2) Zachodnia 3) Południowa 4) Środkowo-Wschodnia 5) wschodnia część basenu M. Śródziemnego

największa liczba turystów przyjeżdża do Europy Zachodniej – ok. 40% zagranicznego ruchu turystycznego Europa Południowa – spadek liczby przyjazdów, ale ciągle 2 kraje gdzie silna koncentracja przyjazdów – Włochy i Hiszpania Europa Środkowo-Wschodnia – lata 90. to duży wzrost przyjazdów (przyczyna: przekształcenia polityczne i że duża część turystów na tym obszarze to Niemcy) Europa Północna – dominacja UK, do którego 2/3 całości ruchu międzynarodowego (turystyka zagraniczna); reszta tak po 10% udziału wschodnia część basenu M. Śródziemnego – wzrost, ale niewielki 4) kierunki przyjazdów turystów: w obrębie Europy 3 główne potoki turystyczne: - najwięcej, bo 85% turystyki zagranicznej – turystyka wewnątrzregionalna - podróże turystyczne z obu Ameryk – główny rynek popytu turystycznego w turystyce międzykontynentalnej, mimo to w latach 90. spadek z 11% do 6% - pozostały ruch turystyczny głównie z Azji, Australii i Afryki (Japonia i Australia dominują), ale Azja ma też spory potencjał mieszkańcy Europy jako turyści: - duże znaczenie turystyki krajowej (2/3 wszystkich wyjazdów) - turystyka zagraniczna – Europa: główny cel światowej turystyki, Europejczycy dostarczają największych wpływów na turystykę Niemcy UK Włochy Francja ok. 50% globalnych wydatków na turystykę + USA Japonia

5

wzrasta popularność podróży zamorskich wśród Europejczyków, szczególnie w sezonie zimowym główne potoki turystów w Europie: - turyści z Niemiec i UK → Francja Hiszpania Włochy 40% nabywanych wycieczek dotyczących Hiszpanii obecne tendencje w turystyce w Europie:

1) czynniki powodujące wzrost popytu turystycznego 2) nowe potrzeby turystyki 3) nowe tendencje 4) konkurencyjność europejskiego rynku turystycznego

1) dostępność wolnego czasu – w Europie bardzo duża, bo dłuższe niż gdzie indziej urlopy

(Francja, Finlandia, Austria – do 6 tyg. + święta, Hiszpania, Portugalia – 14 dni świąt, Austria – 13)

wysoka jakość życia starzenie się społeczeństwa – dużo wolnego czasu rozwój medycyny, więc niezłe zdrowie, do tego zgromadzony kapitał powszechne wyższe wykształcenie dalszy rozwój infrastruktury i liczne udogodnienia dla turystów 2) większe zainteresowanie wyjazdami z pewną dozą samodzielności (potrzeby

indywidualne) poszukuje się coraz wyższej jakości życia – szuka się i ceni obszary o dobrym stanie środowiska naturalnego mieszkańcy Europy poszukują coraz dalej, ale oczekują pewnych standardów potrzeba różnorodności wypoczynku, nowych miejsc, doświadczeń, nowych terminów wypoczynku

3) inne terminy wypoczynku – skraca się długość wyjazdów, coraz większe znaczenie krótkich przerw (krócej, ale częściej) zasada 3S (sun, sea, sand) wakacje, które wyszczuplają ciało, a poszerzają horyzonty coraz większe znaczenie turystyki kulturowej zmiana kierunków wyjazdów – podróże zamorskie, słabnie kierunek N → S, wzrasta S → N, duże znaczenie W → E i do Azji transport: wzrost popularności podróży lotniczych i kolejowych (sieci szybkich kolei)

4) coraz mniej konkurencyjny

turystyka jako źródło negatywnych przekształceń środowiska człowieka i krajobrazu: zmiany w środowisku przyrodniczym:

6

procesy degradacji środowiska zachodzące w efekcie rekreacyjnego użytkowania ziemi: środowisko geograficzne jest układem funkcjonalno-przestrzennym o wysokim poziomie zorganizowania – jego elementy są w ścisłym związku, radykalna zmiana jednego może prowadzić do zmiany pozostałych i zmienia się cały układ, mogą powstawać cechy niekorzystne, a to prowadzi do zmniejszenia przydatności (degradacji) terenu. Nie wszystkie komponenty środowiska narażone w jednakowym stopniu. litologia, klimat – nie ulegają zmianie w wyniku użytkowania rekreacyjnego rzeźba terenu – również, ale tereny o małej odporności podłoża mogą być narażnone na znaczne procesy degradacyjne bardzo narażone: wody – przez zanieczyszczenie ściekami i zrzucanie ich do cieków i jezior, może dojść do

sytuacji, że obniży się przydatność wód podziemnych (ale nie musi) szata roślinna – degradacja zachodzi najczęściej w wyniku wygniatania, wydeptywania,

usuwania piętra wyższego, wypalania przez ogniska, zniszczenie przez przyrządy mechaniczne – rozjeżdżanie przez pojazdy

gleby – proces nie występuje samoistnie, ale jest związany z innymi (degradacja szaty roślinnej – zdeptywanie i wygniatanie)

powierzchnia terenu – składowanie i rozrzucanie odpadów organicznych i nieorganicznych (komunalne, niekomunalne), zmiana konfiguracji terenu, wprowadzenie pewnych nowych elementów zainwestowania

ograniczenia przyrodnicze dla rozwoju turystyki: 2 grupy:

 wynikające z cech fizyczno-geograficznych – tereny o dużych spadkach powierzchni (12%) ograniczają penetrację pieszych stan czystości wód – III klasa czystości i bardziej tereny zabagnione i torfowiska wilgotne i bardzo wilgotne siedliska podatne na degradację dobre i bardzo dobre gleby tereny monotonne krajobrazowo

 wynikające z czynnika antropogenicznego – różne źródła i formy zagrożeń dla wód, atmosfery

oddziaływanie turystyki na przyrodę: - fizyczne – mechaniczne, powstają na skutek poruszania się po podłożu - chemiczne – wydzielanie różnych substancji do środowiska - biologiczne – zmiany w układach biotycznych (wprowadzenie lub likwidowanie elementu) agresywność form rekreacji wobec środowiska przyrodniczego: / Sołowiej / 3 grupy: - najmniej – formy wędrówkowe, mała turystyka piesza po wyznaczonych trasach (podobnie

turystyka narciarska), spacery po drogach, twórczość amatorska, obserwowanie przyrody, formy osiadłe (na ławkach)

- średnio – wypoczynek na runie, plażowanie, niektóre zabawy ruchowe - najbardziej agresywne – zbieractwo, biwakowanie

7

konflikty funkcjonalne i społeczne: efekt sprzecznych interesów konflikt między wszystkimi lub poszczególnymi funkcjami gospodarczymi a środowiskiem ale też społeczny L ↔ T na początku LM bardzo zadowolona, z czasem może dochodzić do konfliktów oraz T ↔ T wynikający z różnic użytkowania WYKŁAD 7 (6.05.2007r.) ATRAKCYJNOŚĆ TURYSTYCZNA REGIONÓW ŚWIATA Regiony turystyczne Europy wg WTO: 1) Europa Północna – Islandia, Skandynawia, Dania, UK, Irlandia 2) Europa Zachodnia – Francja, Niemcy, Benelux, Szwajcaria, Austria 3) Europa Południowa – Portugalia, Hiszpania, Włochy, Malta, Słowenia, Chorwacja,

Albania, Macedonia, Grecja, Serbia i Czarnogóra, Bośnia i Hercegowina 4) Europa Środkowo-Wschodnia – Polska, Litwa, Łotwa, Estonia, Węgry, Czechy,

Słowacja, Białoruś, Ukraina, Federacja Rosyjska, Bułgaria, Rumunia, Mołdawia, Azerbejdżan

5) wschodnia część basenu M. Śródziemnego – Turcja, Cypr, Izrael / Kruczek / 1) region bałtycki – Litwa, Łotwa, Estonia 2) środkowoeuropejski – Polska, Czechy, Słowacja, Węgry 3) wschodnioeuropejski – Białoruś, Ukraina, Rosja, Mołdawia 4) czarnomorski – Rumunia, Bułgaria 5) adriatycki – Serbia i Czarnogóra, Bośnia i Hercegowina, Słowenia, Chorwacja, Albania,

Macedonia 6) śródziemnomorski – Francja, Monako, Włochy, San Marino, Watykan, Grecja 7) pirenejski – Hiszpania, Portugalia, Andora 8) zachodnioeuropejski – Benelux, Niemcy 9) wysp brytyjskich – UK, Irlandia 10) północnoeuropejski – Skandynawia, Dania, Islandia EUROPA PÓŁNOCNA WIELKA BRYTANIA (UK)

8

ANGLIA - południowa i środkowa część UK, siła dominująca, najwyższe wzniesienie Scafell Pike 978 m Walia – na zachodzie, Snowdon 1085m Szkocja – Ben Nevis 1344m terytorium wyspiarskie – wokół Ocean Atlantycki, Morze Północne, Kanał La Manche w starożytności aleko poza kręgiem ówczesnej cywilizacji, szlaków handlowych, Ultima Thule, ludność pierwotna pochodzenia iberyjskiego, potem ze wschodu, następnie Celtowie; 54 r. pne – Juliusz Cezar ze swoimi wojskami (do dziś Mur Hadriana), VIII / IX w. obiekt licznych najazdów Wikingów, pierwsi władcy – duńscy, potem wpływy normandzkie i francuskie; schyłek XI w. charakterystyczny styl gotycki, XII / XIII w. uniwersytet w Oxfordzie, XIV w. język angielski, potęga zbudowana po epoce wielkich odkryć geograficznych ruch turystyczny – jeden z najprężniejszych ośrodków i nie tylko turystyki przyjazdowej, ale też wyjazdowej, kolebka turystyki zorganizowanej, zwyczaj odbywania grand tours XVII / XVIII w. – zyskały popularność wyjazdy na kontynent – przez Francję do Włoch, potem jeszcze obszary alpejskie, sprzyjała temu sytuacja polityczna – dużo kolonii, turystyka przyjazdowa bardzo wyraźna sezonowość – max 3. kwartał, min 1. kwartał; cele: zwiedzanie zabytków i obiektów sztuki, uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych i biznesowych; turyści z: USA, Francji, Niemiec, Irlandii, Holandii, Kanady regiony turystyczne Anglii:subregion Londynu • City – Tower, White Tower (obejmująca normańską kaplicę Św. Jana), Tower Bridge,

Katedra Św. Pawła, Guildhall (siedziba władz City), Giełda Królewska i Bank Anglii (przede wszystkim centrum finansowe)

• Westminster – siedziba rządu, parlamentu, dworu królewskiego, Opactwo Westminster, Clock Tower + Big Ben, Pałac Buckhingham (zmiana warty, zbiory Królowej, muzeum powozów)

• West End – dzielnica arystokracji i sfer rządzących, rezydencji, parków: Hyde Park, Regent’s Park, Kenstington Gardens, Trafalgar Square, Soho (domy towarowe)

• East End – najuboższa dzielnica, imigrancka, liczne zakłady przemysłowe • Windsor – w hrabstwie Berhshire (wielka kolekcja dzieł sztuki, w kaplicy miejsce

pochówku wielu władców Anglii) • St. Albans – w hrabstwie Hertfordshire – wielka romańska katedra z przełomu XI / XII

w. subregion SE – teren równinny, ale posiada niewielkie wzgórza, dla turystów duża rola miast i wybrzeża Windasters (piękna gotycka katedra i wiele kościołów), Canterbury (arcybiskupstwo biskupa kościoła anglikańskiego), Oxford, Brighton – nadmorskie uzdrowisko North Downs South Downs White Horse Hills Chiltern Hills

9

subregion SW – Półwysep Kornwalijski, klimat łagodny, ciepły, piękny krajobraz, obszar nadmorski, ale nie tylko, turystyka wypoczynkowa i uzdrowiskowa – Bath nad Evon: bardzo wysokie walory architektoniczne, Parki Narodowe Dartmoor i Exmoor, Stonehenge – prawdopodobnie kiedyś obserwatorium słoneczne lub obiekt kultu boga słońca subregion E – płaski, równinny, Cambridge, piękne architektonicznie z zespołem kolegiów subregion środkowy – na N od Cotswold Hills Stratford-upon-Avon → Szekspir Lincoln – słynna katedra gotycka, pozostałości budowli romańskich (m.in. Łuk

Triumfalny) subregion NE – między E stokami Gór Pennińskich aż po M. Północne

• York, Mur Hadriana (system fortyfikacji broniąca Rzymian przed Piklami – zamieszkiwali Szkocję) + katedra z pięknymi witrażami, Harrogate – uzdrowisko

• miejscowości wypoczynkowe – Scarborough, Tynemouth, South Shields subregion NW – między M. Irlandzkim a Penninami

• Park Narodowy Lake District + najwyższy szczyt Anglii • miejscowość wypoczynkowa Blackpool

WALIA – Cymru (patron Św. Dawid, symbol: żółty narcyz, por), w starożytności zamieszkała przez Celtów, póxniej opanowana przez Rzymian, Normanów, do UK włączona w 1536r., pozostałość – piękne warowne zamki (służyły do narzucenia kontroli przez Anglików), teren górzysty z licznymi zbiornikami wodnymi, zarysowana odrębność kulturowa, 1/3 ludności posługuje się językiem walijskim, własna sztuka, muzyka, obecnie renesans kultury walijskiej (+ folklor) zamki: Caernarfon, Convy, Harlech, Cardiff pozostałości starych kopalni i hut – utrzymane do zwiedzania Caerleon – rzymskie budowle miejscowości wypoczynkowe: Llanduduo, Prestalyn, Baugor, Swansea parki narodowe: Snowdonia (punkt honoru każdego Anglika), Brecon Beacons i Pembrokeshire Coast Llangolen – międzynarodowe festiwale pieśni, muzyki i poezji + w całej Walii festiwale krajowe SZKOCJA – (patron Św. Andrzej, symbol: oset) + Hebrydy, Orkady, Szetlandy krajobraz wyżynny, górski, wrzosowiska, torfowiska, ale od kilku stuleci bezleśny, liczne jeziora (Loch Ness), w starożytności Celtowie, plemiona Szkotów z Irlandii (a Anglowie z Jutlandii), dalej Normanowie, potem podporządkowana częściowo przez Anglików – stosunkowo duża autonomia, wybitne walory wypoczynkowe - odrębność historyczna, kulturowa - tereny górskie (Grampiany, G. Kaledońskie) - liczne zabytki architektury - folklor – forma klanów - zamiłowanie do sportów – klany ze sobą rywalizują (np. rzut pniem sosnowym), powszechnie uprawiane jeździectwo, żeglarstwo, kajakarstwo sporty zimowe – Aviemore Inverness

10

Ben Nevis – u podstawy Fort William – ośrodek wspinaczki wysokogórskiej Edynburg – Firth of Forth, Holyrood, gotycka katedra Glasgow – gotycka katedra Saint Andrews – najstarszy uniwersytet w Szkocji 1412r. + najstarszy na świecie klub golfowy wyspy – wędkarstwo morskie IRLANDIA PÓŁNOCNA – (Św. Patryk, koniczyna) obejmuje 6 z 9 hrabstw Ulsteru, wiele konfliktów wcześniej, ale nadal nie całkiem jasna sytuacja

• Londonderry • Belfas

WYSPY NORMANDZKIE I MAN

• Guerncey, Jersey, Alderney, Sark • wyspa Man – możliwość uprawiania żeglarstwa

- linia brzegowa ciekawa - znaleziska z epoki kamiennej - osobliwości językowe – odmiana normandzko-francuskiego patois IRLANDIA – teren płaskowyży, silnie zniszczony przez erozję, liczne jeziora, szerokie doliny rzek, bagna, torfowiska, pola, pastwiska, powszechna roślinność trawiasta, pierwotnie mieszkali tu Piktowie, potem Normanowie, ważna data – przyjęcie chrześcijaństwa – rozwój kultury, od VIII w. najazdy Wikingów, 1691r. – Anglonormanowie – podbój wysp, wielowiekowe panowanie Anglii, Wielka Emigracja, 1919r. proklamowano Republikę Irlandzką , 1922r. – pokój z wojskami brytyjskimi – podział Irlandii na dwie części – Ulster i reszta, ruch turystyczny: rośnie przewaga z UK, coraz większa popularność Irlandia Wschodnia – użytki rolne, ale też lasy Dublin – założony przez Wikingów w IX w., silny ośrodek ruchu niepodległościowego, silnie zniszczony, ale odbudowany; gotycka katedra Św. Patryka, zamek, Trinity College, park Phoenix

• Tara – dawna stolica Irlandii • kąpielisko Dun Laoghaire

Irlandia SW – skaliste wybrzeże morskie, urozmaicona linia brzegowa, klimat łagodny, ciepły

• góry Ciarraighe – turystyka konna, Pierścień Kerry (szlak konny) • miejscowości nadmorskie: Lihinah, Lios Dún Bheárne • Carcaigh (Cork) – architektura sakralna, kościoły z grającymi różne melodie

dzwonami • Luimneach (Limerich) – ponoć zasiedlony w czasach prehistorycznych (liczne

ślady) Irlandia NW – liczne jeziora, urozmaicone wybrzeże morskie

• Áth Luain – ośrodek wypoczynkowo-żeglarski • Gaillimh (Galway) • Biorre – ośrodek turystyki konnej

ISLANDIA – kraj wyżynno-górski, wewnątrz rozległy płaskowyż, o atrakcyjności decyduje aspekt abiotyczny (lodowce, aktywność wulkaniczna – 26 wulkanów – Hekla 1491m,

11

gejzery), urozmaicona linia brzegowa (fiordy), roślinność: tundra, klimat podbiegunowy; pierwotni osadnicy – irlandzcy mnisi i Norwegowie; (?) 1264r. – we władanie Norwegii (Unia Kalmarska), na pocz. XX w. związana unią personalną z Danią, całkowita niepodległość 1944r., ruch turystyczny: wzrasta, turyści z USA, Niemiec, UK, krajów Skandynawskich; turystyka krajoznawcza i przyrodnicza Reykjavik

• Wielki Gejzer (Stóri Geysir), wodospad Gull, wulkan Hekla, dolina Thingavallavain, lodowiec Vatnajökull, park narodowy Skaflafell

• Alunei – drugie co do wielkości miasto, port rybacki, handlowy, ośrodek sportów zimowych

• wodospady Goda, Detto • jezioro Mývatn – duże stada ptaków, w okolicy wygasłe wulkany i gorące źródła

DANIA – na skrzyżowaniu dróg z Europy Środkowej i Północnej i drogi morskiej, pomostowy charakter, dominacja nizin, jeziora, rolnictwo, rozległe i ciekawe wybrzeża klifowe lub piaszczyste, najstarsze znane ludy – Germanowie – Anglowie – Wikingowie, duńska ekspansja: kierunki wschodnie i zachodnie, XVII w. skolonizowali Grenlandię, XVIII w. zaczęła Dania posiadać drobne kolonie w Indiach, Antylach i na Złotym Wybrzeżu. ruch turystyczny – duża baza o dużej jakości, doskonale zorganizowana, kempingi, turyści ze Skandynawii, Niemiec, USA, wyraźna sezonowość letnia Zelandia NE

• Kopenhaga – Amalienborg (rokokowy pałac, siedziba dworu), Charlottenborg (typowo barokowy, siedziba Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych), renesansowy budynek Giełdy, Ratusz, Syrenka, Nyhavn

• Helsingør – kąpielisko morskie, Kronborg (zamek Hamleta), Roskilde – festiwal muzyki rockowej, średniowieczna siedziba królów Danii, siedziba biskupstwa, romańsko-gotycka katedra

• nadmorskie miejscowości wypoczynkowe: Gilleleje, Hundested na Kattegatem, Skodsborg, Rungsted, Snekkersten na wybrzeżu Sundu

Zelandia SW – wiele historycznych miejsc

• Vordinborg – siedziba dawnych królów • kąpieliska Mullerup, Rødvig • wyspa Møn – wysoki wapienny klif, ponad 140 m

Lolland i Falster (wyspy) – krajobraz młodoglacjalny

• dość rozległe piaszczyste plaże • miejscowość wypoczynkowa Marielyst • park Kunthenborg Slote

Fionia – żyzne gleby, obszar upraw sadowniczych i ogrodniczych, krajobraz lekko falisty, zalesione pagórki

• Odense – Andersen • Nyborg • kąpieliska Karteminde i Svendborg

Jutlandia – pagórki morenowe, głębokie zatoki, na północy wydmy, duże plaże, intensywne zagospodarowanie turystyczne, szczególnie w obszarach nadbrzeżnych

• Shagen – letnia stolica Danii

12

• inne miejscowości wypoczynkowe – Hirtshals, mierzeja Holmsland, półwysep Fanø, wyspy Romø

• Ribe – cenna romańska katedra • Kolding – kwatera Czarneckiego • Horsans, Jelling • Veile – park rozrywki Legoland

Bornholm – liczne eratyki (głazy narzutowe), czysta woda, ładne plaże, sieć kempingowa, turystyka rowerowa, b. łagodny i ciepły klimat, rośliny śródziemnomorskie – figi

• Rønne – ośrodek rozrządowy ruchu turystycznego • kąpieliska – Allinge, Sandvig, Svande, Gudliggen, Neksø

W-y Owcze – pochodzenia wulkanicznego, dość duża autonomia, rząd, parlament, dialekt farerski (?), podstawa gospodarki – rybołóstwo, skaliste klify, kotły polodowcowe, fiordy

• Thorshavn • w-y Strømø i Østero – największe

NORWEGIA – duża część poza kołem podbiegunowym, rozwinięta i duża linia brzegowa, klimat nie tak ostry jakby wskazywało położenie (ciepły prąd morski); Góry Skandynawskie z lodowcami, płaskowyże, głębokie fiordy, liczne archipelagi wysp: Lofoty, Vesterale, W-a Niedźwiedzia, Nadziei, Ziemia Króla Karola; na początku ery osiadłe społeczeństwo – grupy Wikingów, XIII w. rozwój zahamowany na skutek Hansy, pod panowaniem Danii, potem Szwecji, niepodległość 1905r., ciągle dąży do podkreślenia swojej niezależności; krajobraz kulturowy – drewniane budownictwo (także pałace, kościoły), baza noclegowa typu hotelowego doskonale rozwinięta, ruch turystyczny rozwinął się dopiero po II WŚ i rośnie, odwiedzają Duńczycy, Szwedzi, Niemcy, UK, USA, najwięcej w sezonie letnim Norwegia SE

• Oslo – w centrum port, wokół zabytki, zamek Åkershus, Parlament, Muzeum Łodzi Wikingów, Muzeum Kon Tiki

• szerokie doliny rzeczne • ośrodki sportów zimowych: Morgedal, Lillehammer, Gol, Torpo, Norefjell • nadmorskie miejscowości wypoczynkowe: Kristiansand, Sandefjord, Larvik,

Holmestrand, Mandal • Tønsberg, Hamar, Heddal

Norwegia SW

• Bergen – targ rybi, folklor norweski (festiwale) • Stavanger – katedra romańska i pałac biskupi • centra wspinaczki wysokogórskiej: Sogudal, Kaupanger, Balestrand

Norwegia Środkowa

• Trondheim – katedra, sanktuarium Św. Króla Normandzkiego Olafa II Haroldsona, stąd liczne szlaki w okolice

• region słynie z dobrze zachowanych kopalń miedzi i dawnych osad górniczych Norwegia N – w większości poza 65° (koło podbiegunowe) szlaki norweskiej Północy zaczynają się w Bodø, Narwiku i Hammerfest przylądek północny Nordkap, lodowiec Svartisen, okolice Saltdalsfjorden, archipelag Lofotów i Vesterålen; folklor kultury lapońskiej – osada Karasjoh Spitsbergen – rejsy morskie, obserwowanie zjawisk polarnych, wędrówki, dawne osady myśliwskie, obozowiska żeglarzy, pozostałości starych kopalń

13

SZWECJA – kraj nizinno-wyżynny, młodoglacjalny, jeziora, lodowce, wybrzeża fiodrowo- szkierowe, największe w-y: Gotlandia, Olandia, wielkie bogactwo fauny, dawniej zasiedlony przez Fionów i Gotów, Wikingowie, za dynastii Wazów – potęga, 1814r. – Unia z Norwegią do niezależności Norwegii, rozbudowana baza noclegowa, duża liczba miejsc na kempingach, turyści: Norwedzy, Niemcy, decyduje sezon letni Szwecja S – Smalandia, Skania, dogodne położenie tranzytowe

• Lund – romańska katedra, stary uniwersytet, skansen budownictwa drewnianego • Kalmar – twierdza, renesansowy zamek, obiekty barokowe, zawarto tu Unię

Kalmarską pomiędzy Danią, Norwegią a Szwecją • Malmö – dobre położenie tranzytowe, dużo zabytków • kąpieliska: Västervik, Oskarshamm, Brantevik, Viken, Råå, Varberg, Arild

Olandia i Gotlandia – skupiają znaczną część ruchu turystycznego liczne letniska i kąpieliska

• Borgholm • kąpieliska na Olandii: Byxelkrok, Äleklinfa, Böda (piaszczyste plaże) • Visby – liczne zabytki, świetnie zachowany układ urbanistyczny • kąpieliska na Gotlandii: Slite, Tofte, Ljugarn, Sudersand

Szwecja Środkowa – walory: wody śródlądowe, system rzek, kanałów, charakterystyczne znaleziska archeologiczne (ryty, kamienie runiczne)

• szlaki żeglarskie: Kanał Gotajski, kanał Säffle, Kanał Dalslandzki • Hjo, Medevi, Arvika – nad jeziorami, ośrodki wypoczynkowe • fiordowe wybrzeża • kąpieliska i ośrodki żeglarskie: Strömstad, Lysekil • Vadstena nad jeziorem Wetter – liczne zabytki architektury • Göteborg – drugie co do wielkości miasto, mekka urbanistów i architektów, Dom

Kampanii Wschodnioindyjskiej, Lunapark Linsberg Szwecja E – część pojezierza i wybrzeża Bałtyku, wiele wysp szkierowych

• Sztokholm – malownicze położenie wysparskie, 15 pagórkowatych wysp, ratusz na Kungskolmen – Nagrody Nobla

• Upsala – centrum życia religijnego, katedra gotycka, najstarszy uniwersytet skandynawski

• kąpieliska nadbałtyckie: Nortälje, Dalarö Dalarno – urozmaicona rzeźba, liczne jeziora, bogata fauna, rozwinięta turystyka zimowa

• wydarzenie sportowe – Bieg Wazy Norrland – okołopodbiegunowa, najrozleglejszy i najrzadziej zaludniony obszar

• turystyka zimowa – narciarstwo, wielodniowe wędrówki narciarskie • Szlak Królewski – z Laponii do Dalarno (folklor ludności lapońskiej) • kala – namiot lapoński • ośrodki sportów zimowych: Åre, Storken, Halland • Östersund – ośrodek ruchu rozrządowego Norrlandu • Riwiera Lapońska – na północ od Zat. Botnickiej

FINLANDIA – wyraźna przewaga nizin, liczne jeziora, urozmaicona rzeźba polodowcowa, na północy obszary górsko-wyżynne, wybrzeża strome, skaliste, z odcinkami płaskimi nad Zat. Botnicką, strefa fińskich szkierów, największe wyspy: Alandzkie; duże bogactwo fauny,

14

Finowie: ugrofińska grupa językowa, wyparli oryginalną ludność lapońską, Finlandia = Suomi (bagienny kraj), do 1809r. pod panowaniem Szwecji, potem Rosji, w 1917r. niepodległość. ruch turystyczny: od niedawna, dynamicznie rośnie, przełom – olimpiada w 1952r. w Helsinkach, turyści: Niemcy, Szwedzi, Rosjanie, Amerykanie, Szwajcarzy Niziny nadmorskie i W-y Alandzkie – najbardziej równinne obszary, lasy, bagna, torfowiska, najwcześniej zasiedlone, centrum życia kraju, większość ruchu turystycznego

• Helsinki – silnie zniszczone podczas II WŚ, ale odbudowane, Plac Senacki, Uniwersytet, katedra, duże obszary zieleni miejskiej – miasto-ogród Tapiola, miasto kongresowe

• Turku – najstarszy fiński uniwersytet • nadmorskie miejscowości wypoczynkowe nad Zat. Fińską: Tammisaari, Hanko

(niegdyś uwielbiane przez rosyjską arystokrację z Petersburga), Kotha • W-y Alandzkie – najbardziej szwedzka część Finlandii, ciepły klimat • Borgboda – najokazalszy zabytki z czasów Wikingów na całej Skandynawii

Pojezierze fińskie – wybitne walory krajobrazowe i bogactwo kulturowe; żeglarstwo, kajakarstwo, wędkarstwo, myślistwo, turystyka narciarska i zimowa

• Tampere – piękne wodospady, jeziora, imprezy kulturalne, liczne turystyczne szlaki wodne

• Lahti – stolica sportów zimowych Finlandii (skocznia, wyciągi, stadiony) + świetne szlaki wodne

• Jyväskylä – imprezy dla miłośników motoryzacji, Rajd Motorowy Tysiąca Jezior, letnie festiwale sztuki

• Savonlinna – ośrodek turystyki wodnej, liczne zabytki, największy kościół drewniany na świecie

• Lappeeranta – uzdrowisko, wody radioaktywne Pogórze Środkowofińskie – jeziora, lasy, sporty wodne, myślistwo

• Kunsamo – fińska Szwajcaria, ośrodek narciarski • jezioro Oulu

Laponia – słynie z folkloru, liczne ośrodki sportów zimowych, zorze polarne, długie noce

• Rovaniemi – słynęło niegdyś z wielkich targów mięs i futer • dolina rzeki Tornio – narciarstwo, połów łososi • Pallastrunturi – w pobliżu park narodowy • jezioro Inari (i miejscowość) – dużo osad lapońskich

AZJA SE – należy do najbardziej dynamicznych konkurentów rynku europejskiego w sensie geograficznym: Półwysep Indochiński + Półwysep Malajski + Archipelag Malajski pobrzeże Oceanu Indyjskiego i Spokojnego (M. Południowochińskie, Filipińskie, Celebes, Sulu, Jawajskie, Andamańskie); rzeźba terenu b. zróżnicowana, duża różnorodność i wysokość łańcuchów górskich (ponad 4 tys. m); Nizina Tajlandzka z Bangkokiem, zachodnia część Jawy i Sumatry; klimat: od południa – równikowy, podrównikowy, zwrotnikowy na północy; obszar objęty monsunami, silna pora deszczowa (maj – październik) i sucha; w dużej mierze obszar cyklonalny i tajfunowy; szata roślinna od południa: lasy równikowe, podzwrotnikowe wilgotne, N Tajlandia – podzwrotnikowe suche i sawanna; religie: buddyzm, hinduizm, islam, chrześcijaństwo (Filipiny), religie animistyczne; wielkie cywilizacje: Pajów, Paga, Khmerów (królestwa), po nich liczne obiekty kulturowe; w epoce kolonialnej obszar mocno eksploatowany przez Francję, UK, w wieku XX – USA, także Chiny; bogata fauna i flora (słonie, tygrysy, tapiry); duże znaczenie czynnika incydentalnego: np. tsunami;

15

turystów wabią walory przyrodnicze, kulturowe (egzotyka); silny rozwój zagospodarowania turystycznego ZWIĄZEK MYANMAR (BIRMA) - stolica Rangun, związana z rzeką Irauadi, G. Arakańskie, G. Kumon i Pathar, na północy pogranicze z Tybetem, najwyższy szczyt: Khakabo Razi 5881 m; klimat zwrotnikowy monsunowy, duże ilości opadów, 65% powierzchni to lasy, wilgotne dżungle, na terenach przybrzeżnych – namorzyny, historia związana z wielkim królestwem Pagan – ale w XIX w. ziemie skolonizowane przez Anglików, II WŚ w strefie działań wojennych i pod okupacją japońską, niepodległość – lata 40. XX w., ważne tradycje buddystyczne, ruch turystyczny + infrastruktura turystyczna słabo rozwinięte, władze Birmy kontrolują ruch turystyczny Rangun – stolica

• pagoda Szwe Dagon – 100 m stupa, otoczona przez świątynie, kapliczki, posągi buddyjskie

Mandalay – drugie co do wielkości miasto Birmy

• pałac królewski z cegły i drewna • pagoda Szwe Kyi Mint • klasztory i świątynie buddyjskie

Pagan – ważny ośrodek religijny, miejsce pielgrzymek, największe na świecie nagromadzenie budynków sakralnych (ponad 5 tys. świątyń) – z wieku XI – XIII z cegły i drewna, wiele z nich zniszczona Ngalkie Nadann, Hlaung Dżaung, buddyjskie świątynie Anandy Pegu

• wielka stupa Szwe Hmandau • pagody Hintha Gong, Kyaitkpun

rejon jeziora Inle – miejscowości nad nim – ciekawa architektura Wybrzeże Arakańskie – doskonałe warunki dla turystyki nadmorskiej TAJLANDIA – Królestwo Tajlandii, dużo nizin, ale też pasma górskie z głęboko wciętymi dolinami, teren trudno dostępny, klimat zwrotnikowy monsunowy, rzeki często wylewają, 40% lasy, ciekawa fauna eksploatowana turystycznie (nosorożce, kotowate – lamparty, tapiry, gibony, ...), Królestwo Tajów, starające się przez długie wieki o niezależność i izolację, XIX w. – USA, UK, Francja – podpisano traktaty, że Tajlandia półkolonią, straciła wówczas dość pokaźne obszary, obecnie w dużej części Tajlandia – przemysł turystyczny, ruch turystyczny na dużą skalę od lat 60. XX w., zaczęło się od ośrodków wypoczynkowych dla żołnierzy USA z Wietnamu, masowość turystyki, sezonowość zimowa turystyki (pora sucha) – listopad, grudzień, turyści – Europa W, USA, Malezja, Tajwan, Japonia, UK, turystyka – pierwszorzędne źródło dochodów Tajlandii region środkowy – Nizina rzeki Menam (Chao Phraya)

• Bangkok – założony jako ośrodek wojskowy, jedna z najważniejszych metropolii światowych, wielka rola jako węzeł komunikacyjny (połączenia lotnicze)

• Airport Dong Muang • dość duże zróżnicowanie względne dzielnic • Thon Buri, klongi – tajska Wenecja, zbudowana na wodzie, domy na palach, klongi –

kanały, nie ma ulic, targi wodne Bangkoku

16

• Plac Pra Mane – Wielki Pałac Królewski, świątynie buddyjskie, muzeum narodowe, muzeum antropologiczne (Bangkok)

• boks tajski • tajski balet klasyczny • park wodny Suan Siam Water Park • dzielnica rozrywki

Muang Boran (Ancient City)

• muzeum miniatur architektury • farmy krokodyli • stanowiska pokazowe tygrysów, słoni, itp.

Ajuthaja – w wieku XVII jedna z największych metropolii na świecie, ponad 1 mln mieszkańców, znana z przepychu, bogatej ornamentyki, w 1767r. wkroczyły wojska birmańskie i uprowadziły ludność (106 tys. rodzin w tym rodzinę królewską)

• zespół pałacowy rodziny królewskiej • świątynia Pra Pathom Chedi – posąg Buddy • most na rzece Kwai (1942-43) 127 m, wznieśli go jeńcy alianccy w niewoli

japońskiej, fragment linii kolejowej Birma – Malaje, zginęło 100 tys. jeńców, za 1 km linii poświęciło życie 250 osób

północne wybrzeża Zat. Tajlandzkiej – liczne kąpieliska, ośrodki sportów wodnych

• Pattaya – Tajlandzka Riwiera • miejscowość wypoczynkowa – Rayong, Thon Buri, Trat, Hua Hin • parki narodowe i wiele rezerwatów przyrody: PN Khao Yai

region E – Nizina Korat

• główny ośrodek – Nakhon Ratczasima • Równina Korat – architektura khmerska (Kambodża), folklor, ręcznie tkane

jedwabie, wyroby ceramiczne • granica z Laosem – parki narodowe

region S – półwysep malajski, rozległe, piaszczyste plaże, duże powodzenie u turystów – handel: tajskie ubiory i wyroby artystyczne

1) Phuket – kąpielisko nad M. Andamańskim wyspa położona w strefie przybrzeżnej bogactwo podwodnej flory i fauny (stanowisko pokazowe, nurkowanie) centrum badań flory i fauny morskiej

2) Phang Nga, Krabi – miejscowości wypoczynkowe 3) Songhla – największe kąpielisko Zatoki Tajlandzkiej

region N – najwyżej położony i najbarziej zróżnicowany krajobrazowo ze względu na obszary górskie, wpływy birmańskie – znaczna odmienność od pozostałych części Tajlandii (Karenowie, Misu, Meo – koczownicze plemiona); złoty trójkąt – tereny uprawy opium

1) Cziang Mai – główny ośrodek turystyczny i miejski sanktuarium buddyjskie królewski pałac zimowy bogate muzeum etnograficzne

2) górskie wioski Doi Pui – plemię Meo

17

Mae Sa Valley – szkoła słoni (do pracy w lesie) 3) wodospady Mea Klang 4) gorące źródła w Fang 5) Sukkokai – kolebka państwowości plemion tajskich

LAOS – nie ma kontaktu z morzem, kraj górski, góry wysokie, ok. 3 tys. m, płaskowyże na południu kraju, związane z Mekongiem wąskie, głębokie doliny, podobnie jak jego dopływy, klimat zwrotnikowy monsunowy, lasy tropikalne – równikowe wilgotne, w czasach kolonialnych – protektorat Francji, II WŚ – okupacja japońska i syjamska, 1958 – 75r. wojna domowa + interwencja USA, ruch turystyczny: dopiero w latach 80., infrastruktura słaba, niewielka, słaby rozwój gospodarczy, teren trudno dostępny, słabo zainwestowany

1) Wientiam – stolica, założona w XIII w. 80 pagód świątynia Wat Phra Keo, muzeum sztuki buddyjskiej sanktuarium buddyjskie That Luang – ząb Buddy kompleks świątyń Wat Sisaket – zbiór posągów Buddy drewniana rezydencja królewska

2) Luang Prabang – drewniane pagody, groty Pakon z sanktuarium Buddy 3) Pakse – przy granicy z Kambodżą, zabytki budownictwa khmerskiego

KAMBODŻA – stosunkowo niewielkie państwo, położone nad Mekongiem, większa część kraju to jego dolina, na wybrzeżu G. Kardamonowe i G. Słoniowe, klimat zwrotnikowy monsunowy, lasy 75%, na N lasy przechodzą w sawanny, Królestwo Kambodży związane z państwem Khmerów, w okresie kolonialnym – protektorat Francji, XX w. wojska japońskie i syjamskie, potem znów Francja, 1954r. niepodległość, ale 1970r. zamach stanu – siły komunistyczne obaliły monarchię, b. krwawe rządy – masowe ludobójstwa

• komunizm agrarny – cała ludność kraju powinna mieszkać na wsi na zasadach komuny, przymusowe wysiedlanie z miast na wieś – obozy koncentracyjne, katastrofa gospodarcza, zniszczenie wsi, zginęło w latach 70. 30 mln ludzi + celowa destrukcja wielu zabytków Khmerów, 1979r. – powstanie, poparte przez Wietnam, ogłoszono Republikę Ludową Kambodży, obecnie znów monarchia

1) Angkor – dawna stolica Khmerów • ruiny pałaców królewskich i świątyń • świątynie Angkor Wat (wzniesiona w celu szerzenia religii hinduistycznej) i Bajon

2) Phnom Pehu pagoda Phom pałac królewski 3) ośrodki wypoczynkowe o wybitnych walorach wypoczynkowych – do 1975r. Kep – nad Zat. Tajlandzką Bokor – w Górach Słoniowych

WIETNAM – od Zat. Tonkińskiej na N, po Zat. Tajlandzką na S, w kształcie litery S, zróżnicowana rzeźba terenu, kraj wyżynno-górski, rozwinięte zjawiska krasowe, pocięty dolinami głębokich rzek, najwyższy szczyt: Fai Si Pan 3143 m, długa linia brzegowa i urozmaicone wybrzeże, liczne małe wysepki, klimat monsunowy wilgotny zwrotnikowy i równikowy, do N części kraju docierają często tajfuny, lasy 25%, przed wojną dużo więcej, znane żelazne drzewo – odporne na gnicie i termity, zróżnicowana fauna, ale lasy b. zniszczone w czasie wojny przez wojska amerykańskie, państwo wietnamskie istnieje od III w pne, przez długie wieki silny wpływ Chin, Wietnam zawsze odbierany jako państwo o

18

wybitnych walorach wypoczynkowych – liczne ośrodki wypoczynkowe dla administracji francuskiej nad morzem i w górach, II poł. XX w. – wiele nowoczesnych hoteli dla żołnierzy amerykańskich, po II WŚ władzę przejęli komuniści na czele z Ho Chi Minhem, konflikt z Francją, ale Francja po 10 latach przegrała, podzielono kraj wzdłuż 17°N na część N ze stolicą w Hanoi i S ze stolicą w Sajgonie (Miasto Ho Chi Minha); wtrąciły się Stany popierając Sajgon i poniosły klęskę, nastąpiło zjednoczenie Wietnamu, 1978r. ? Wietnamska Republika Socjalistyczna

• wysokie łańcuchy górskie z rozwiniętymi zjawiskami krasowymi • długie wybrzeża morskie z Zat. Bac Bo z archipelagiem kilku tys. wysp

1) Hanoi

• pałac prezydencki i mauzoleum Ho Chi Minha • Jezioro Zwróconego Miecza

2) Ho Chi Minh – chińska dzielnica Szolon 3) Hue na Wzgórzu Tronowym

• świątynie buddyjskie • kompleks pałaców cesarskich

4) ośrodki wypoczynkowe z czasów kolonialnych – możliwość aktywizacji turystycznej MALEZJA – Półwysep Malajski, część W-y Borneo, wyspy na M. Południowochińskim, pagórkowate i górzyste a wysokości znaczne, na Borneo szczyt Kihna Balu 4000 m, klimat równikowy wilgotny, lasy 75%, bardzo silnie rozwinięta gospodarka, w okresie kolonialnym do UK, świetnie rozwinięte rolnictwo i górnictwo cyny, ważny rynek turystyki przyjazdowej i wyjazdowej (głównie do Tajlandii, turystyka regionalna) 1) stolica Kuala Lumpur – wokół wielkie plantacje drzew kauczukowych i palm olejowych, kopalnie cyny, b. nowoczesne miasto • Wzgórze Buhit Nanas – z niego piękne widoki na całe miasto

2) okolice stolicy • jaskinia Batu – wys. do 122 , służy Hindusom jako świątynia • PN Templer – eksponuje specyficzne uroki wilgotnego lasu równikowego

3) Malakka – ma wybitnie handlowy charakter • chińska świątynia Cheng Hoon Teng • ruiny portugalskiego kościoła Św. Pawła i fortu • meczet

4) wyspa Penang (piękne plaże) i wysepki Langkawi (doskonałe warunki dla turystyki wypoczynkowej i specjalistycznej – żeglarstwo, nurkowanie, sporty wodne) SINGAPUR – niewielka wyspa na przedłużeniu Półwyspu Malajskiego, ale potęga gospodarcza, leży na najważniejszym szlaku morskim między Oceanem Indyjskim a Spokojnym, ruch turystyczny: olbrzymi, b. dobrze zagospodarowany turystycznie, wysokie wykorzystanie miejsc noclegowych, wykorzystanie turystyki biznesowej, handlowej, miejskiej, ok. 20% z Europy 1) turystyka handlowa 2) liczne budowle w stylu wiktoriańskim 3) kolorowa dzielnica chińska, dzielnica arabska i hinduska („Małe Indie”) 4) obszary wypoczynkowe dla mieszkańców Singapuru: • wschodnie wybrzeże wyspy • baseny, pola golfowe, korty tenisowe • farmy krokodyli • wyspa Santosi – piaszczyste plaże, laguny, sporty wodne

5) festiwale, m.in. obchody Chińskiego Nowego Roku

19

INDONEZJA – w dużej części Borneo, Jawa, Sumatra, Celebes, 13 000 wysp, olbrzymie obszary wodne: M. Jawajskie, Flores, Celebes, przeważają obszary górskie (ponad 50%), wysokie góry, N. Gwinea – Irian, najwyższy szczyt wulkan Jaya 5030 m, obszar aktywny sejsmicznie i wulkanicznie, wiele wulkanów na Jawie, Indonezja najdalej wysunięta na południe, klimat równikowy wilgotny, wilgotne lasy równikowe, silnie eksploatowane; mieszają się różne wpływy kulturowe: hinduizm, islam, buddyzm, najbardziej ludne: Jawa, Bali, Madura, gęstość zaludnienia 700 os / km2, 60% ludności na tych trzech wyspach; bardzo dużo zabytków, ale walory wykorzystane nieznacznie, baza turystyczna uboga, niski standard, ale dalekosiężne plany rozbudowy (choć Bali o renomie światowej) Jawa – silnie zagospodarowana osadniczo, krajobraz rolniczy, mało lasów, urodzajne, wulkaniczne gleby 1) Jawa Zachodnia a) Dżakarta

• holenderska architektura starej zabudowy • muzeum sztuki Azji SE • port • sporty wodne • najlepsza baza noclegowa w kraju, duże hotele

b) ośrodki wypoczynkowe: Bogor z ogrodem botanicznym, Bandung z kraterem wulkanu, PN Ujungkulon (nosorożce) 2) Jawa Środkowa – świątynia hinduska, kultura, sztuka ludowa, taniec, malowanie • Borobodur – arcydzieło architektoniczne, jedna z największych na świecie świątyń

buddyjskich • Prambanan, Ramajama – inscenizacje starohinduskiego eposu

3) Jawa Wschodnia – sporty wodne, plażowanie, żeglowanie, turystyka specjalistyczna – tereny myśliwskie (pantery, bawoły, tygrysy) Bali – bardzo bogata kultura ludowa, kraj rolniczy, czynne wulkany, poletka ryżowe, świątynie, folklor • Ubud, Mas, Celuk – świetnie zachowana kultura ludowa, niestety ostatnio bardzo

zniszczone Sumatra – bardzo dzika, górzysta, lasy likwidowane pod plantacje • górskie jezioro Toba

Celebes (Sulawesi) – bardzo długa linia brzegowa, piękne, górskie krajobrazy, w górach plemiona z zachowaną swoją kulturą – lud Toraja Comodo – niewielka wyspa, słynie z waranów (Smok z Comodo) FILIPINY – ok. 7 000 wysp, około 1/3 zaludniona, duże zróżnicowanie ukształtowania powierzchni, charakter górsko-wyżynny, dużo czynnych i wygasłych wulkanów, częste trzęsienia ziemi, klimat równikowy i podzwrotnikowy monsunowy, gwałtowne ulewy i tajfuny, w górach wiele źródeł mineralnych i termalnych, potoki i rzeki o silnym prądzie, silne wpływy hiszpańskie z epoki kolonialnej, liczne imprezy folklorystyczne i religijne związane z katolicyzmem, narodowy sport – walki kogutów, turystyka rozwija się od lat 60. XX w., najwięcej turystów z regionu, USA i Japonii, liczne zajazdy wiejskie, rozciąga się między dwoma wielkimi wyspami Luzonem i Cebu Luzon • Manila – stolica • miasto-twierdza Intramuros • Baguio – „letnia stolica” Filipin, największe uzdrowisko • Bontoc – baza wypadowa wycieczek górskich • Taal – wulkaniczny krajobraz

Mindanao Cebu

20

• pamiątki po Ferdynandzie Magellanie • liczne fabryki gitar • piękne, rozmaite plaże

BRUNEIBrunei Darussalam, sułtanat, stolica w Bandar Seri Begavan, niezwykle bogate ze względu na ropę i gaz ziemny, bardzo duże zainwestowanie turystyczne, jedna z atrakcji: pałac sułtana i jego meczet, dobrze rozwinięta baza noclegowa

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome