Style wychowania - Notatki - Pedagogika, Notatki'z Pedagogika. University of Wroclaw

Style wychowania - Notatki - Pedagogika, Notatki'z Pedagogika. University of Wroclaw

PDF (74.5 KB)
3 strony
1000+Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omawiane zostają zagadnienia z pedagogiki: style wychowania.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument

1

Rodzina jest tym składnikiem środowiska wychowawczego, który oddziałuje na jednostkę

najdłużej, niekiedy przez całe życie. Wpływ wychowawczy jest jednak najsilniejszy we

wczesnych stadiach rozwoju, w okresie dzieciństwa, gdy jednostka nie podlega jeszcze lub

podlega w ograniczonej mierze oddziaływaniom innych instytucji, a za opiekę nad nią i jej

wychowanie odpowiedzialni są przede wszystkim rodzice.

Rodzina jest dla jednostki grupą podstawową, w której członkowie pozostają ze sobą w

bliskim kontakcie i wzajemnie ze sobą współdziałają.

Rodzina stanowi w życiu dziecka pierwsze i naturalne środowisko wychowawcze. Jest

podstawową formą opieki nad dzieckiem od jego urodzenia aż do uzyskania przez nie

samodzielności. To właśnie tu dziecko zdobywa swoje pierwsze doświadczenia społeczne,

uczy się określonych zachowań, norm postępowania, poznaje różnorodne formy, wzorce i

nakazy. Rozwija swoją indywidualność, osobowość i psychikę. Rodzice są pierwszymi

opiekunami i wychowawcami, stąd ich tak ogromny wpływ na późniejsze zachowanie

potomka. To oni ponoszą odpowiedzialność za zaspokajanie potrzeb dziecka, dotyczy to

przede wszystkim potrzeb emocjonalnych i materialnych.

Rodzina to przede wszystkim rodzice i ich dzieci. Każda rodzina ma swój indywidualny,

swoisty dla siebie styl, sposób życia wewnątrzrodzinnego, sposób wyrażania uczuć,

wyobrażeń, okazywanie sobie wzajemnego zrozumienia i stosunku do innych osób z

zewnątrz.

Rodzice są pierwszymi nauczycielami dziecka, uczą je zasad postępowania w życiu, wskazują

różnice między dobrem a złem, wpajają normy etyczne i moralne, które uznają za właściwe.

Dziecko w bezpośrednich kontaktach przyswaja wartości, normy i zwyczaje panujące w

domu, uczy się współżycia z innymi i realizowania własnych potrzeb.

Rodzina przede wszystkim kształtuje osobowość swych członków, dąży do tego, aby każdy z

nich wypełniał określone role: np. role męża, żony, matki, ojca, syna, córki, brata czy siostry.

W rodzinie dokonuje się ciągły przepływ uczuć, co tworzy tzw. atmosferę rodzinną. Ta

atmosfera ma ogromny wpływ na rozwój osobowości dziecka. Rodzina powinna w pełni

zaspokajać potrzeby jej członków zarówno fizyczne, jak i psychiczne, w szczególności zaś

potrzebę miłości, przynależności i bezpieczeństwa. Rodzina jako grupa wychowawcza

oddziałuje na dzieci przez sam fakt bycia jej członkiem. Proces wychowawczy dokonuje się

w toku codziennych zmagań, podczas pracy, zabawy, odpoczynku, rekreacji oraz podczas

udziału w życiu społecznym i kulturalnym. Rodzice przygotowują swoje dziecko do pełnienia

ról społecznych w dorosłym życiu.

Rodzina jako podstawowa grupa społeczna wypełnia szereg funkcji, zaspokajając w ten

sposób potrzeby psychiczne, emocjonalne i społeczne swoich członków. Kontakty z

2

rodzicami są źródłem doświadczeń społecznych i odgrywają bardzo ważną rolę w rozwoju

osobowości i przygotowują dziecko do życia w społeczeństwie.

Najważniejszymi funkcjami rodziny są funkcje rodzicielskie i społeczno-wychowawcze oraz

funkcje ekonomiczne, które podlegają na zapewnieniu członkom rodziny możliwości

egzystencji.

Funkcje wychowawcze spełniane przez rodzinę zostają realizowane w rozmaity sposób, każdą

rodzinę cechuje też określony styl wychowania, decydujący o ilości i jakości oddziaływań na

psychikę dziecka.

Styl wychowania charakterystyczny dla danej rodziny jest jakby odbiciem sposobów i metod

oddziaływania na dziecko wszystkich członków rodziny.

Wyróżniamy trzy style wychowania, należą do nich:

styl autokratyczny (autorytatywny) styl demokratyczny styl liberalny

Styl autokratyczny - przeważał w rodzinach patriarchalnych, ma on więc charakter,

konserwatywny i jest oparty na tym rodzaju autorytetu, który został nazwany autorytetem

przemocy lub pedantyzmu. Zakłada wyraźny dystans między rodzicami a dzieckiem. Rodzice

kontaktują się z nim w sposób formalny, nie wnikając w jego potrzeby psychospołeczne,

zainteresowania, motywy i uzdolnienia itp. Starają się kierować " odgórnie", nagminnie

wydając polecenia i zakazy. Uznają tylko racje własne, nie tolerują sprzeciwu. Manipulują

dzieckiem, nie dopuszczając go do współdecydowania w sprawach rodzinnych. W razie

nieposłuszeństwa stosują surowe kary. Od dzieci wymaga się bezwzględnej karności i

posłuszeństwa, podporządkowania się wszystkim poleceniom i nakazom rodziców, a

zwłaszcza ojca.

W przypadku nadmiernej postawy autokratycznej dziecko żyje w ciągłym napięciu; odznacza

się przesadną uległością lub przeciwnie, buntowniczą postawą wobec innych. Obowiązujące

normy i zakazy przyswaja jako coś narzuconego z zewnątrz, dlatego też kieruje się w swoim

postępowaniu własnym, egoistycznie pojmowanym interesem. Dziecko skłonne jest do

łamania niewygodnych dla siebie przepisów, zwłaszcza gdy brak jest kontroli rodziców.

Istnieją różne odmiany autokratycznego stylu wychowania: od surowego nadzoru, ostrych

środków represji i stawiania wymagań przekraczających nieraz możliwości dziecka, do

racjonalnego ograniczania jego swobody, stawiania przed dzieckiem zadań i wymagań

dostosowanych do jego cech indywidualnych i rozwojowych.

3

Styl liberalny - przypomina pod pewnymi względami wychowanie niekonsekwentne czy też

ingerowanie w sprawy dziecka i w jego zachowanie wyłącznie od przypadku do przypadku.

W rodzinie polega na całkowitym niemal pozostawieniu dziecka samemu sobie, a więc nie

wtrącaniu się w jego sprawy, tolerowanie aspołecznych zachowań, brak kontroli i opieki ze

strony rodziców. Istotną cechą liberalnego stylu wychowania jest zarówno pobłażliwy

stosunek do dziecka, jak i przesadna uległość, wyrażająca się m.in. w spełnianiu wszelkich

jego zachcianek i życzeń. Styl liberalny przypomina pod pewnymi względami wychowanie

niekonsekwentne czy też ingerowanie w sprawy dziecka i w jego zachowanie wyłącznie od

przypadku do przypadku. Często to dziecko kieruje rodzicami, korzysta z nadmiernej

swobody i przywilejów, co w konsekwencji sprawia, iż są to " jednostki wprawdzie o dużym

poczuciu własnej wartości( niestety często zbyt dużym), ale niejednokrotnie egoistyczne,

niezdyscyplinowane wewnętrznie, niezdolne do trwałego wysiłku, mało zahartowane.

Styl demokratyczny - jest uważany za najkorzystniejszy styl wychowania dla rozwoju

osobowości dziecka. Dziecko bierze udział w życiu rodziny, omawia, dyskutuje i planuje

sprawy codziennego współżycia rodzinnego. Zna zakres swoich obowiązków, na które sam

się zgodził. Rodzice preferujący ten styl wychowania nie stosują na ogół kar, a raczej

wyjaśniają dziecku jak i dlaczego powinno postąpić inaczej, posługują się metodami

perswazji i argumentacji. W takiej rodzinie rodzice odwołują się w pierwszym rzędzie do

uczuć i ambicji dziecka. Stosują zachęty. Dążą do związania dziecka ze sobą uczuciem

sympatii. Więź emocjonalna dziecka z rodzicami jest silna, przeważają zdecydowanie uczucia

pozytywne, wzajemne zaufanie, sympatia i życzliwość.

Scharakteryzowane główne style wychowania w rodzinie przeważnie nie występują w

rzeczywistości w postaci czystej, jeden z nich jednak zwykle dominuje, wpływając na swoistą

atmosferę życia rodzinnego. Ponadto trzeba pamiętać o tym, że jakkolwiek styl wychowania

w rodzinie jest ważnym czynnikiem kształtującym osobowość dziecka, nie jest to czynnik

jedyny. Dopiero w powiązaniu z postawami rodziców wobec dzieci, z emocjonalną więzią

łączącą członków rodziny i z ogólną atmosferą w niej panującą, czynnik ten nabiera

właściwego znaczenia.

BIBLIOGRAFIA :

1. Maria Przetacznik- Gierowska i Grażyna Makiełło- Jarża (1992) „Psychologia rozwojowa i wychowawcza wieku dziecięcego”, Wydawnictwo Szkole i Pedagogiczne

2. Przetacznikowa M., Włodarski Z. (1986) „Psychologia wychowawcza” PWN

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome