Prawo międzynarodowe - Notatki - Prawo - Część 2, Notatki'z Prawo. University of Bialystok
Moniczka
Moniczka7 March 2013

Prawo międzynarodowe - Notatki - Prawo - Część 2, Notatki'z Prawo. University of Bialystok

PDF (446.8 KB)
12 strona
593Liczba odwiedzin
Opis
Notatki omawiające stwierdzenia z zakresu prawa: prawo międzynarodowe; zasady interpretacji umów międzynarodowych, zwyczaj międzynarodowy, kwestia suwerenności.itd.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 12
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

międzynarodowych. Nie można powołać się na prawo wewnętrzne jako usprawiedliwienie

nie wypełniania umowy.

31. Zasady interpretacji umów międzynarodowych.

Zasady interpretacji:

1. należy interpretować umowy w dobrej wierze

2. użyte w umowie wyrazy i zwroty powinny być w zasadzie rozumiane tak jak to wynika

z ich normalnego znaczenia, znaczenie szczególne można nadawać pod warunkiem że

jest ustalone że było to zamiarem stron.

3. znaczenie poszczególnych wyrazów należy przyjmować w świetle przedmiotu i celu

umowy

Ze względu na to kto interpretuje umowę:

1. interpretacja doktrynalna – przeprowadzona przez teoretyków prawa

międzynarodowego

2. interpretacja urzędowa – przez strony umowy, sądy międzynarodowe, organizacje

międzynarodowe

- interpretacja autentyczna, wspólnie przez wszystkie strony umowy,

- interpretacja uzualna, zgodne postępowanie państw.

32. Zwyczaj międzynarodowy

Zwyczaj – zgodne postępowanie państw tworzące praktykę.

Dla istnienia zwyczaju niezbędna jest równocześnie :

- zgodna praktyka państw tzw. element obiektywny. Jest to przede wszystkim

działalność wszelkich organów państwowych w ramach ich kompetencji. Praktykę

można podzielić na: zbiorową działalność organizacji międzynarodowych, zawieranie

umów międzynarodowych) oraz na indywidualną. Ta z kolei na zewnętrzną (szeroko

pojęta działalność dyplomatyczna) oraz wewnętrzną (działalność ustawodawcza,

sądownicza, administracyjna). Praktyka musi być też nieprzerwana.

- przeświadczenie państw że praktyka ta tworzy prawo tzw. element subiektywny

Istotny jest również element czasu. Praktyka państw powinna być odpowiednio

długotrwała, jednak sam przez się nie jest to wymóg kategoryczny. Okres zależy

każdorazowo od okoliczności w jakich powstaje dany zwyczaj. Równie ważna jest

powszechność. Dla powstania normy wystarczy praktyka państw biorących udział w

danej dziedzinie obrotu międzynarodowego i milczenie innych.

Dowód istnienia normy zwyczajowej – to głównie praktyka państw,

ustawodawstwo wewnętrzne, oświadczenia składane przez pełnomocnych przedstawicieli

państw, umowy międzynarodowe i judykatura i doktryna.

33. Uchwały prawotwórcze organizacji międzynarodowych.

Aby uchwały organizacji międzynarodowych można było uznać za źródła prawa

międzynarodowego muszą być:

- prawnie wiążące,

- tworzyć nowe normy prawne.

Uchwały odpowiadające powyższemu można podzielić na dwa rodzaje:

a. uchwały odnoszące się zagadnień związanych z wewnętrzną strukturą i

funkcjonowaniem samej organizacji – czyli działalnością organów organizacji, ich

wzajemnych stosunków, jak również działalność państw należących do organizacji i

ich stosunków z organizacją. Nie oznacza to jednak działalności państw członkowskich

poza organizacją

docsity.com

b. uchwały odnoszące się do postępowania państw poza organizacją międzynarodową,

dotyczą stosunków między państwami członkowskimi.

Uprawnienia organizacji do tworzenia konkretnych postanowień prawa wewnętrznego

mogą wynikać ze statutu organizacji.

Procedura tworzenia norm wiążących dla państw dokonuje się 3 sposobami

- uchwały podejmowane jednomyślnie przez organ złożony z przedstawicieli państw,

(np. w OECD)

- system contracting out (np. państwa przegłosowane mogą oświadczyć że uchwała w

całości lub części ich nieobowiązuje - WHO)

- uchwały podejmowane większością głosów, z mocą wiążącą dla wszystkich

(spotykamy np. EWWiS).

34. Orzecznictwo sądów międzynarodowych.

Autorytet precedensów jest szczególnie duży w anglosaskim systemie prawa.

Doktryna anglosaska głosi że – stwierdzenie prawa przez sąd bliskie jest jego tworzeniu i

różnica między dowodem a źródłem prawa jest bardziej wyimaginowana niż rzeczywista.

Sąd rozstrzygając ustala nową regułę która następnie ma zastosowanie w dalszym

orzecznictwie. To że tak się dzieje nie stanowi jednak dowodu że orzecznictwo takie jest

samodzielnym źródłem prawa. Zadaniem sądów jest m. in. precyzowanie i wyjaśnianie

treści przepisów prawnych i kształtowanie poczucia prawnego w społeczeństwie.

35. Doktryna

Doktryna – czyl i poglądy nauki prawa.

Podobnie jak orzecznictwo ale w inny sposób wyjaśnia, precyzuje przepisy

obowiązującego prawa ale w szerszym zakresie niż orzecznictwo może kształtować

poczucie prawne w społeczeństwie np. poddając krytyce przepisy obowiązujące.

Autorytet naukowy nadaje gwarancję pewnego właściwego wyjaśnienia przepisu

prawnego, a nie nadaje regule postępowania charakteru normy prawnej.

36. Kodyfikacja prawa międzynarodowego.

Kodyfikacja – systematyczne zestawienie jego przepisów.

Charakter prawny kodyfikacji a więc i moc wiążąca dla państw zależy od tego kto

kodyfikuje i w jakiej formie.

a. kodyfikacje prywatne. Do organizacji które próbują poddać kodyfikacji prawo

międzynarodowe należą: Instytut Prawa Międzynarodowego utworzony w

Genewie w 1873 r., międzynarodową organizacją prywatną jest też

Stowarzyszenie Prawa Międzynarodowego powstała w 1873 r.

b. kodyfikacje oficjalne. Poważną próbą były konferencje pokojowe haskie z

1899 i 1907 gdzie skodyfikowano prawo wojny lądowej, i częściowo prawo

wojny morskiej. Kolejna próba była w 1930 r. w Hadze zorganizowana przez

LN. Zamierzano zająć się obywatelstwem, wodami terytorialnymi,

odpowiedzialnością państw za czyny popełnione na ich terytorium. Na skutek

sprzecznych interesów przyjęto część na temat obywatelstwa.

c. Obecnie kodyfikacją zajmuje się ONZ a dokładniej Komisja Prawa

Międzynarodowego

IV. Podmioty prawa międzynarodowego publicznego.

37. Pojęcie i podział podmiotów prawa międzynarodowego

Podmiot prawa międzynarodowego – ten kto posiada prawa i obowiązki

wynikające bezpośrednio z prawa międzynarodowego .

docsity.com

Podział wg Berezowskiego:

1. Zorganizowane

a. terytorialne,

- suwerenne (państwa)

- niesuwerenne

- trwałe,

- nietrwałe

b. bezterytorialne (organizacje międzynarodowe)

2. nie zorganizowane (jednostki)

Podmiotowość pierwotna – posiada państwo i powstaje w konsekwencji jego utworzenia,

jest następstwem suwerenności, jest niezależna od czyjejkolwiek woli.

Podmiotowość wtórna – np. organizacje międzynarodowe, jest nadana stworzona przez

państwa, posiada ją w tym zakresie w jakim w jakim została im przez państwa nadana.

38. Państwo jako podmiot prawa międzynarodowego – atrybuty i prawa zasadnicze

państw.

Państwo – suwerenna organizacja terytorialna . Trzy elementy państwa:

określone terytorium, ludność zamieszkująca to terytorium, oraz władza która ma

charakter władzy najwyższej, to jest suwerennej.

Suwerenność państwowa – niezależność władzy państwowej od jakiejkolwiek

innej władzy. Jej granicą jest poszanowanie suwerenności innych państw a

w szczególności zobowiązań międzynarodowych przyjętych przez dane

państwo.

Prawa zasadnicze państw – prawa które przysługują każdemu państwu od

czasu jego powstania przez cały czas jego istnienia . Wykształciły się one na

drodze zwyczajowej i określają sytuację każdego państwa w społeczności

międzynarodowej.

- prawo do istnienia,

- prawo do niezawisłości,

- prawo do równości,

- prawo do obrotu,

- prawo do czci

Prawa nabyte – wynikają z umów międzynarodowych.

39. Powstanie i upadek państwa w świetle prawa międzynarodowego.

Sposoby powstania państwa:

1. oderwanie się części terytorium państwa i utworzenie nowego niezależnego państwa,

2. rozpadnięcie się państwa na kilka innych państw,

3. połączenie się kilku państw i utworzenie nowego państwa,

4. utworzenie nowego państwa na terytorium nie podlegającym suwerenności żadnego

państwa.

Sposoby upadku państwa:

1. inkorporacja, włączenie jednego państwa do innego lub innych,

2. aneksja i rozbiory

3. rozpadnięcie się na kilka części składowych

4. połączenie się kilku państw i utworzenie nowego państwa.

40. Zagadnienie ciągłości i sukcesji państw.

Sukcesja w stosunku do umów międzynarodowych:

1. teoria tabula rasa,

2. teoria prawa wyboru,

3. teoria kontynuacji z prawem wypowiedzenia,

docsity.com

4. teoria prawa do namysłu.

41. Kwestia suwerenności.

Suwerenna równość państw:

1. państwa są równe pod względem prawnym,

2. każde państwo korzysta z praw związanych z pełną suwerennością

3. każde państwo ma obowiązek szanowania osobowości innych państw,

4. integralność terytorialna i niepodległość polityczna państwa są nienaruszalne,

5. każde państwo ma prawo swobodnie wybrać i rozwijać swój system polityczny,

społeczny, gospodarczy i kulturalny,

6. każde państwo ma obowiązek wypełniać całkowicie i w dobrej wierze swoje

zobowiązania międzynarodowe oraz współżyć w pokoju z innymi państwami

Zasada suwerenności znalazła swój wyraz i potwierdzenie w Karcie Narodów

Zjednoczonych która na pierwszym miejscu postawiła zasadę suwerennej równości.

Następnie znalazła potwierdzenie w XXV sesji Deklaracji zasad prawa międzynarodowego.

42. Zasada nieinterwencji.

Zakaz nieinterwencji – zakaz mieszania się państw (i organizacji

międzynarodowych) w sprawy należące do kompetencji własnej innych

państw

Interwencja:

- zbrojna,

- gospodarcza,

- dyplomatyczna,

- jawna

- zamaskowana

- pośrednia

43. Zasada równości państw.

Suwerenna równość:

1. państwa prawnie są równe,

2. każde państwo korzysta z prawa pełnej suwerenności,

3. osobowość państwa, jak również jego integralność terytorialna i niezależność

polityczna muszą być szanowane.

Znaczy to że niezależnie od liczby ludności, wielkości terytorium, oraz potencjału

wojskowego i gospodarczego wszystkie państwa podlegają jednakowej ochronie prawnej

i są równe wobec prawa.

Konsekwencje równości państw:

- niedopuszczalność narzucania mu wbrew jego woli norm prawnych,

- równość systemu prawa wewnętrznego państwa,

- żadne państwo nie może być sądzone przez sądy innego państwa.

- alfabetyczny porządek przy podpisywaniu wielostronnych umów międzynarodowych

- zasada alternatu przy umowach dwustronnych

Nie wynika z tego fakt iż wszystkie mają równe uprawnienia i obowiązki

międzynarodowe. Zależy to bowiem od konkretnych zobowiązań międzynarodowych oraz

od praw nabytych.

44. Rodzaje państw – państwa jednolite i złożone, rozwijające się, śródlądowe, o

niekorzystnym położeniu geograficznym i archipelagowe, trwale neutralne, Watykan

– Stolica Apostolska.

Podział państw:

1. z punktu widzenia struktury:

- jednolite złożone,

docsity.com

2. ze względu na stopień rozwoju

- państwa rozwijające się

3. z uwagi na szczególną charakterystykę geograficzną

- śródlądowe

- o niekorzystnym położeniu geograficznym

- archipelagowe

4 z uwagi na możliwość uczestniczenia w konfliktach zbrojnych

- trwale neutralne

Ad 1.

Państwo jednolite – reprezentowane jest przez jeden centralny rząd, który nabywa

uprawnienia oraz zaciąga zobowiązania w imieniu całego państwa. Wewnętrzna struktura

państwa jednolitego z punktu widzenia stosunków międzynarodowych jest obojętna. Tak

więc USA pomimo że składa się ze stanów które posiadają daleko posuniętą autonomię z

punktu widzenia prawa międzynarodowego będzie uważane za jednolite.

Państwo złożone – części składowe mają ograniczoną zdolność do występowania w

stosunkach międzynarodowych. Ich kompetencje w tej dziedzinie mają bardzo małe

znaczenie i dotyczą spraw drugorzędnych. (Szwajcaria i RFN)

ZSRR jako szczególny typ federacji – poszczególne republiki wchodzące w skład ZSRR

były suwerenne. Konstytucja nadawała prawo każdej republice prawo nawiązywania

bezpośrednich stosunków z obcymi państwami, prawo zawierania z nimi umów oraz

prawo wymiany przedstawicieli dyplomatycznych i konsularnych. Obok podmiotowości

ZSRR jako całości pojawiła się prawnomiędzynarodowa podmiotowość poszczególnych

republik. Republiki mogły prowadzić własną politykę zagraniczną pod warunkiem

zgodności jej kursu z zasadami ustalanymi przez związek.

Ad. 2

Państwa rozwijające się – po II wojnie światowej tym mianem określono obszary

dawnych kolonii i innych terenów zależnych. Taj naprawdę to nie ma normy prawa

międzynarodowego regulującej zagadnienie przynależności do grupy państw

rozwijających się. Początkowo byłą to grupa państw słabiej rozwiniętych gospodarczo

które solidarnie wystąpiły o pomoc w rozwoju gospodarczym jako grupa 77. O

przynależności do tej grupy decyduje:

- wola zainteresowanego państwa (uznanie się za państwo rozwijające się),

- uznanie ze strony innych państw rozwijających się,

- uznanie za państwo rozwijające się ze strony państw wysoko rozwiniętych.

Ad 3.

Państwa śródlądowe – państwo nie posiadające dostępu do morza, dawniej nie miały

prawa do bandery, lecz obecnie mają dzięki deklaracji barcelońskiej. Mogą korzystać z

wolności mórz ale nie mogą ustanawiać żadnych stref przybrzeżnych i czerpać z nich

korzyści gospodarczych. Utrudniony dostęp do morza i bogactw morskich ma im

kompensować ułatwienia tranzytowe oraz preferencje w dostępie do żywych zasobów

stref ekonomicznych innych państw

Państwa o niekorzystnym położeniu geograficznym – mają dostęp do morza ale ze

względu na swoje położenie geograficzne nie mogą ustanowić 200 milowych stref

ekonomicznych. Posiadają one specjalne preferencje w dostępie do żywych zasobów stref

ekonomicznych innych państw.

Państwa archipelagowe – całe ich terytorium składa się z archipelagów i wysp. Mogą one

zawłaszczać obszary morskie położone między wyspami archipelagowymi.

Ad 4.

Państwa trwale neutralne - nie mogą podejmować pewnych działań mogących wciągnąć

ich w działania wojenne. Ograniczenia te są dobrowolne a status neutralności zapewnia

im korzyści.

Państwo trwale neutralne:

1. zobowiązane jest nie brać udziału w konfliktach zbrojnych między innymi państwami

2. nie może zaciągać żadnych zobowiązań mogących uwikłać je w wojnę

3. musi powstrzymywać się od udziału w blokach politycznych,

4. jest uprawnione do obrony swego terytorium

docsity.com

Ad 5 Watykan – Stolica Apostolska.

Po likwidacji Państwa Kościelnego w 1870 r. przez włączenie do Włoch zdolność do

czynności prawnych w sferze międzynarodowej Stolicy Apostolskiej nie uległa zmianie.

Zachowała bierne prawo legacji oraz zdolność do zawierania umów międzynarodowych.

W 1929 doszło do podpisania traktatu laterańskiego na mocy którego utworzono

Państwo-miasto Watykan. Jest on pod wyłączną suwerennością Stolicy Apostolskiej. I oto

istnieje sytuacja w której mamy do czynienia z możliwością występowania w stosunkach

międzynarodowych Stolicy Apostolskiej i Watykanu – co jest jakby rozgraniczeniem

spraw doczesnych i duchownych. Nie zdarzyło się aby jednocześnie występowały oba

podmioty naraz dlatego można mówić o jednym podmiocie – Stolicy Apostolskiej która

jednak ma możliwość występowania także jako Państwo-Miasto Watykan.

45. Państwa zależne oraz minipaństwa.

Państwa zależne – to państwa których zdolność do utrzymywania stosunków

międzynarodowych i prowadzenia polityki zagranicznej jest ograniczona na rzecz innego

podmiotu.

a. Protektoraty

- międzynarodowe, dotyczą państw i opierają się na umowie międzynarodowej zawartej

przez dwa suwerenne podmioty. W umowie tej jedno z państw (protegowane) zrzeka

się całości lub części swej zdolności do działań w płaszczyźnie zewnętrznej na rzecz

protektora. (Bhutan na rzecz Indii)

- kolonialne, terytoria i obszary nie mające statusu państwa

b. Państwa wasalne

- stosunek wasalny charakteryzuje istnienie państwa wasalnego i państwa

suwerennego. Państwo wasalne przekazuje daninę na rzecz suwerena. Andora –

Francja i Hiszpania.

Minipaństwa – (Monako, San Marino, Liechtenstein) istnienie małego terytorium i

niewielkiej liczby ludności prawie uniemożliwia im występowanie w stosunkach

międzynarodowych w pełnej mierze i dlatego przekazanie reprezentacji innemu państwu

leży w ich interesie.

46. ZSRR, Wspólnota Niepodległych Państw, Wspólnota Narodów.

ZSRR – utworzony w 1922 r. był związkowym państwem wielonarodowym złożonym z 15

republik. Do kompetencji związku było przyjmowanie nowych republik, wytyczanie granic

państwowych, zapewnienie jednolitego ustawodawstwa na całym terenie, opracowanie i

zatwierdzenie jednolitego budżetu, reprezentowanie ZSRR w stosunkach

międzynarodowych itp. Zgodnie z konstytucją poza sprawami należącymi do kompetencji

Związku, republiki miały samodzielnie sprawować władzę państwową na swoim

terytorium. Od 1922 do 1944 republiki jednak nie miały prawa utrzymywania stosunków

międzynarodowych. Dopiero w 1944 w wyniku poprawki do konstytucji uzyskały one

formalne prawo do zawierania umów międzynarodowych, oraz utrzymywania stosunków

dyplomatycznych i konsularnych. ZSRR przestał istnieć w konsekwencji nieudanego

puczu w 1991 r. 8 grudnia prezydenci Rosji, Białorusi i Ukrainy rozwiązali ZSRR i powołali

do życia WNP.

WNP – jest częściowym sukcesorem ZSRR. Jej członkami są państwa niepodległe,

suwerenne, prowadzące własną politykę zagraniczną, należące do ONZ i innych

organizacji międzynarodowych, mają prawo do posiadania armii.

Wspólnota Narodów – jest trudne o zdefiniowania, bowiem nie posiada aktu prawnego

który spełniałby rolę konstytucji, jest to swoista organizacja międzynarodowa w skład

której wchodzą kolonie lub dominia które kiedyś należały do imperium brytyjskiego.

Poczynając od XIX w. imperium brytyjskiena skutek sił odśrodkowych i ruchów

narodowowyzwoleńczych zaczęło się rozpadać. Szereg terytoriów uzyskało status

dominiów – Kanada 1867, Związek Australijski 1901, Nowa Zelandia i Nowa Funlandia w

docsity.com

1907. Od 1919 przyznano im państw o interesach specjalnych i odtąd występowały jako

część imperium brytyjskiego i jako samodzielne państwa. Efektem zwiększającej się

autonomii stało się w 1926 powstanie Brytyjskiej Wspólnoty Narodowej. Obecnie mówi

się już tylko o Wspólnocie Narodowej. W jej skład wchodzą dominia, republiki i

samodzielne monarchie, które łączy uznanie monarchy brytyjskiego bądź – w przypadku

dominiów – za głowę państwa za zasadzie unii personalnej, bądź – w przypadku republik

i samodzielnych monarchii – za głowę Wspólnoty. W stosunkach między sobą

przedstawiciele dyplomatyczni noszą nazwę Wysokich Komisarzy. Współcześnie ważnym

czynnikiem łączącym Wspólnotę są więzy ekonomiczne, stosowanie preferencji

ekonomicznych i przynależność do strefy funta. System prawny oparty jest na prawie

angielskim. Od 1967 roku w Londynie działa sekretariat.

47. Podmioty prawa międzynarodowego inne niż państwa – niesuwerenne organizacje

terytorialne, narody, powstańcy i strony wojujące.

.

Niesuwerenne organizacje terytorialne – organizacje nie stanowiące części

terytorium żadnego państwa, ale które same też nie są państwem, gdyż ich władze nie

dysponują suwerennością. Suwerenność ich może być ograniczona na rzecz państw lub

organizacji międzynarodowych – Andora, Monako, Wolne Miasto Gdańsk.

Naród – naród walczący o swą niepodległość i utworzenie państwa, który w tym celu

stworzył już jakąś organizację może stać się podmiotem prawa międzynarodowego.

Uznanie za powstańców – ze względów politycznych państwo nie chce uznać grupy

walczącej za stronę wojującą. Państwo uznaje tylko że grupa sprawuje faktyczną władzę

na pewnym obszarze i jest gotowe nawiązać z daną grupą stosunki o ograniczonym

charakterze, ze względu na konieczność ochrony swoich interesów.

Uznanie za stronę wojującą

1. grupa powstańcza jest zorganizowana (posiada swoje władze),

2. sprawuje kontrolę nad pewnym terytorium,

3. przestrzega praw i zwyczajów wojennych.

Uznanie za stronę wojującą powoduje że musi być ona traktowana jako podmiot praw i

obowiązków międzynarodowych przysługujących państwu prowadzącemu wojnę.

48. Podmiotowość organizacji międzynarodowych

Organizacje międzynarodowe – wiele organizacji międzyrządowych posiada pewne

uprawnienia i obowiązki w płaszczyźnie międzynarodowej a więc podmiotowość

prawnomiędzynarodową. Uprawnienia takie wynikają ze statutów poszczególnych

organizacji oraz z innych umów międzynarodowych. Do najważniejszych i najczęściej

przyznawanych organizacjom należy prawo do zawierania umów międzynarodowych

z państwami i innymi organizacjami międzynarodowymi.

Rodzaje umów zawierane przez organizacje międzynarodowe;

1. umowy w sprawie stałej siedziby i czasowego przebywania organów organizacji na

terytorium państwa

2. umowy w sprawie udzielania pomocy przez organizację

3. umowy w sprawie stowarzyszenia państw z organizacją

4. umowy o współpracy i koordynacji działania – zawierane między organizacjami

międzynarodowymi.

Uprawnienia organizacji;

1. korzystają z przywilejów i immunitetów,

2. niektóre korzystają z biernego prawa legacji

3. mogą występować w stosunku do państw z roszczeniami międzynarodowymi,

4. mogą one ponosić odpowiedzialność międzynarodową,

5. wiele organizacji posiada podmiotowość prawnomiędzynarodową

49. Podmiotowość osób fizycznych i prawnych.

docsity.com

Podmiotowość prawnomiędzynarodowa jednostek jest czymś wyjątkowym, a jej zakres

jest bardzo ograniczony. W pewnych wyjątkowych okolicznościach jednostka może stać

się podmiotem praw i obowiązków wypływających bezpośrednio z prawa

międzynarodowego, a nawet może być dopuszczona do działań na forum

międzynarodowym.

1. gdy państwo zgadza się żeby jego obywatele w określonych sprawach występowali

samodzielnie na forum międzynarodowym, a tym samym zgadza się na ograniczenie

wykonywania swojej suwerenności,

2. gdy suwerenność państwa jest czasowo ograniczona

3. z praw tego rodzaju mogą niekiedy korzystać także jednostki zamieszkujące terytoria

nie podlegające suwerenności żadnego państwa

4. w stosunkach miedzy organizacjami międzynarodowymi a ich personelem

Podmiotowość prawnomiędzynarodowa osób prawnych – osoby prawne prawa

publicznego i prywatnego nie korzystają z podmiotowości prawnomiędzynarodowej.

Jednak w pewnych dziedzinach osoby prawne dopuszczone są do działania na

płaszczyźnie międzynarodowej (łączność satelitarna).

50. Uznanie międzynarodowe i jego formy.

Uznanie – stwierdzenie przez podmiot udzielający uznania istnienia

pewnych faktów i gotowość respektowania związanych z tym skutków

prawnych

- deklaratywne, jeśli istnienie tego co się uznaje nie zależy od aktu uznania

- konstytutywne, tworzy nową sytuację prawną lub nowy podmiot prawa, który bez

aktu uznania nie istniałby

Formy uznania:

- uznanie wyraźne

- uznanie milczące

lub

- de iure, pełne i ostateczne

- de facto, niepełne i prowizoryczne

51. Uznanie państwa i rządu, uznanie za powstańców i za stronę wojującą, uznanie za

naród.

Uznanie państwa – jest jednostronnym aktem za pomocą którego państwo lub państwa

oświadczają lub milcząco przyjmują, że istniejącą organizację terytorialną uważają za

państwo, ze wszystkimi wynikłymi z tego konsekwencjami. Ma ono charakter

deklaratywny. Jest istotne dla państwa bo w przeciwnym wypadku bierze ono tylko

ograniczony udział w życiu międzynarodowym.

Uznanie rządu – jest aktem jednostronnym państwa, w którym oświadcza ono lub

milcząco przyjmuje że nowy rząd jest organem właściwym do reprezentowania swego

państwa w stosunkach międzynarodowych. Jest tu istotne kryterium efektywności

fakt że dany rząd sprawuje rzeczywistą władzę na terytorium państwa i jest w stanie

reprezentować je wobec innych państw. Ma ono charakter deklaratywny.

Uznanie powstańców i strony wojującej - ma on charakter konstytutywny, tworzy nowy

charakter praw i obowiązków. Może ono nastąpić ze strony państwa macierzystego lub

państw trzecich i może być wyraźne lub milczące.

Uznanie za naród – miało miejsce w czasie i wojny światowej w stosunku do Polaków i

Czechów. Umożliwiło korzystanie przez komitety narodowe z pewnych ściśle ustalonych

przez państwo uznające, kompetencji rządowych. Były to: prawo do posiadania armii,

trybunałów wojskowych oraz używania flagi narodowej. Uznanie narodu nie było

automatyczne z uznaniem przyszłej państwowości.

docsity.com

V. Stosunki, zdarzenia i akty prawnomiędzynarodowe.

52. Stosunki prawnomiędzynarodowe.

Pojecie stosunków prawnomiędzynarodowych jest pojęciem węższym od pojęcia

stosunków międzynarodowych gdyż nie wszystkie stosunki międzynarodowe mają

charakter prawny i są regulowane przez prawo międzynarodowe.

W każdym stosunku prawnomiędzynarodowym wyróżniamy:

- podmiot

- przedmiot, określone zachowanie się jego uczestników, podmiotów

Stosunki prawnomiędzynarodowe nie są czymś statycznym, powstają, zmieniają się,

wygasają.

53. Zdarzenia prawnomiędzynarodowe.

Zdarzenie prawnomiędzynarodowe – zdarzenie które powoduje skutki prawne

w sferze prawnomiędzynarodowej.

Klasyfikacja zdarzeń:

1. Naturalne – pewne fakty fizyczne lub przyrodnicze z którymi prawo wiąże określone

skutki prawne (zmiana koryta rzeki granicznej)

2. zdarzenia związane z działaniem ludzi (przekroczenie granicy przez cudzoziemca)

3. zachowanie się państw i inne zdarzenia zależne od woli podmiotów prawa

międzynarodowego.

54. Akty prawnomiędzynarodowe – rodzaje.

Akt prawnomiędzynarodowy – przejaw woli przypisany podmiotowi lub

podmiotom prawa międzynarodowego, z którym prawo międzynarodowe

wiąże określone skutki prawne.

Rodzaje aktów;

1. ze względu na ich treść

- dozwolone przez prawo międzynarodowe,

- niedozwolone

2. w zależności od skutków:

- jednostkowy charakter

- mają zastosowanie do nieograniczonej liczby przypadków o określonych cechach

charakterystycznych

3. ze względu na liczbę stron

- jednostronne

- dwustronne

- wielostronne

55. Akty jednostronne państw.

Akty jednostronne – akty nie związane z innymi oświadczeniami wol i i

niezależne od innych oświadczeń wol i .

Rodzaje aktów jednostronnych:

- Notyfikacja, o jej charakterze decyduje treść.

- uznanie, przejaw woli wyraźny lub milczący przez które państwo wyraża zamiar

uważania jakiejś sytuacji lub roszczenia za zgodne z prawem.

- zrzeczenie się, państwo z własnej woli rezygnuje z praw.

- Protest, państwo wyraża swój zamiar nieuważania konkretnej sytuacji , roszczenia lub

postępowania za zgodne z prawem międzynarodowym

- Przyrzeczenie, jednostronne zobowiązanie podjęte przez państwo w stosunku do

jednego lub wielu podmiotów.

docsity.com

VI. Odpowiedzialność międzynarodowa.

56. Odpowiedzialność za czyny zakazane i działania dobrowolne.

Czyn zakazany przez prawo międzynarodowe – każde postępowanie niezgodne

z prawem międzynarodowym, czyl i każde naruszenie prawa

międzynarodowego (powszechnego, partykularnego) niezależnie od

charakteru i powagi tego naruszenia oraz niezależnie od tego, czy chodzi o

bezprawne działanie czy o bezprawne zaniechanie.

Zbrodnie międzynarodowe – szczególnie ciężkie naruszenia prawa

międzynarodowego.

Delikt – inne naruszenia zobowiązań międzynarodowych i prawa międzynarodowego.

Aby mogła powstać odpowiedzialność międzynarodowa muszą być spełnione dwa

warunki:

1. naruszenie zobowiązania międzynarodowego (bezprawność postępowania rodzącego

odpowiedzialność),

2. możliwość przypisania tego naruszenia określonemu podmiotowi prawa

międzynarodowego.

Odpowiedzialność za czyny zakazane – podmiot który naruszył zobowiązanie

międzynarodowe ma obowiązek naprawienia szkody, w taki sposób aby usunąć skutki

deliktu i przywrócić stan, który by istniał gdyby delikt nie został popełniony.

Odpowiedzialność za działania dobrowolne – ten kto prowadzi działalność

niebezpieczną, dążąc w ten sposób do korzyści, musi ponosić ryzyko odpowiedzialności

za ewentualne powstałe szkody.

57. Odpowiedzialność państwa - źródła odpowiedzialności, rodzaje odpowiedzialności i

formy odpowiedzialności.

Odpowiedzialność międzynarodowa polega na tym że czyn zakazany przez prawo

międzynarodowe powoduje powstanie nowych stosunków prawnomiędzynarodowych.

Odpowiedzialność państwa;

1. bezpośrednia – za swoje działania czyli za działalność organów w ramach ich

kompetencji

2. pośrednia – działanie organów przekraczających swe kompetencje, za działanie osób

prywatnych, i to zarówno obywateli własnych jak i cudzoziemców.

Realizacja odpowiedzialności może nastąpić w formie:

1. przywrócenia stanu poprzedniego (restytucji)

2. wynagrodzenia szkody (reparacji), jeśli restytucja obiektywnie nie jest możliwa,

zazwyczaj odszkodowanie pieniężne.

3. Zadośćuczynienie (danie satysfakcji) za szkodę o charakterze niematerialnym, czyli

wyrażenie ubolewania, przeproszenie.

58. Odpowiedzialność jednostek.

Odpowiedzialność indywidualna za 3 rodzaje zbrodni:

1. zbrodnie przeciw pokojowi,

2. zbrodnie wojenne,

3. zbrodnie przeciw ludzkości.

Zasady norymberskie – jednostkę można pociągnąć do odpowiedzialności za pogwałcenie

prawa międzynarodowego i ulega ona ukaraniu na podstawie prawa międzynarodowego.

Zbrodniami prawa międzynarodowego karanymi na podstawie tego prawa są:

1. zbrodnie przeciwko pokojowi,

docsity.com

2. zbrodnie wojenne

3. zbrodnie przeciwko ludzkości.

VII. Terytorium

59. Pojęcie terytorium i jego rodzaje.

Terytorium – przestrzeń na której działają ludzie

Z punktu widzenia prawnego terytoria dzielimy:

1. podlegające suwerennej władzy państwowej,

2. nie podlegające takiej władzy

3. terytoria podlegające władzy wyłącznej

60. Terytorium państwowe – istota.

Terytorium państwowe – stanowi przestrzeń na którą rozciąga się władza

suwerenna określonego państwa, jest to trójwymiarowa przestrzeń.

W skład terytorium wchodzą: obszar lądowy, morskie wody przybrzeżne, wnętrze ziemi

(pod obszarem lądowym i morskim) oraz przestrzeń powietrzna nad obszarem lądowym i

morskim.

Obszar lądowy – (terytorium lądowe) Do obszaru lądowego zaliczamy również wyspy i

wody śródlądowe. Może być jednolite lub rozczłonkowane.

Obszar morski – (morskie wody przybrzeżne) morskie wody wewnętrzne i morze

terytorialne, a w tzw. państwach archipelagowych także wody położone między wyspami

archipelagu.

Wnętrze ziemi – (obszary podziemne) teoretycznie do środka kuli ziemskiej

Przestrzeń powietrzna – przestrzeń powietrzna nad terytorium lądowym i morskim

61. Zagadnienia zwierzchnictwa terytorialnego i jego ograniczenia.

Zasada zwierzchnictwa terytorialnego – wszystkie osoby i rzeczy znajdujące się na

terytorium państwa podlegają jego władzy i prawu a domniemanie przemawia za tym że

każde może postępować na własnym terytorium tak jak chce. Zasada ta oznacza że:

- ten kto powołuje się na ograniczenie zwierzchnictwa terytorialnego musi dowieść iż

ograniczenie takie wynika z konkretnej normy prawa międzynarodowego wiążącej

dane państwo

- każde państwo związane jest tylko takimi ograniczeniami jakie uznało przyjmując

konkretne zobowiązania międzynarodowe. To znaczy że na własnym terytorium

można robić wszystko co nie jest zakazane przez prawo międzynarodowe.

Zwierzchnictwo terytorialne morze być ograniczone na rzecz

- społeczności międzynarodowej (prawo nieszkodliwego przepływu, przywileje

dyplomatyczne)

- niektórych konkretnych państw (umowy terytorialne – uprawnienia tranzytowe)

- pobyt obcych sił zbrojnych

62. Nabycie terytorium państwowego – sposoby.

Dwa rodzaje nabycia terytorium:

1. pierwotne, państwo nabywa terytorium, które do tego czasu nie pozostawało pod

władzą żadnego państw, (zawłaszczenie ziemi niczyjej czyli okupacja, przyrost)

- zawłaszczenie ziemi niczyjej (okupacja), głównie w okresie ekspansji kolonialnej

- przyrost, może być sztuczny (działalność człowieka) lub naturalny (działalność sił

przyrody)

2. pochodne, państwo nabywa terytorium, które do czasu nabycia należało do innego

państwa (cesja i plebiscyt)

docsity.com

Cesja – odstąpienie przez jedne państwo części swego terytorium drugiemu państwu.

Cesja wzajemna – państwo A ceduje określony obszar na rzecz państwa B, a państwo B

ceduje inny obszar na rzecz państwa A.

Cesja odpłatna – państwo A ceduje na rzecz państwa B określone terytorium w zamian

za co państwo B wypłaca państwu ustalona sumę pieniędzy.

Plebiscyt – głosowanie ludności zamieszkałej na danym obszarze.

63. Zakaz użycia siły i prawo narodów do samostanowienia a zmiany terytorialne.

Zakaz użycia siły: przeciwko temu wypowiadał dekret o pokoju z 8 XI 1917 władzy

radzieckiej, obecnie jest to powszechnie przyjęta norma prawa międzynarodowego. Mówi

o tym również Karta Narodów Zjednoczonych.

Prawo narodów do samostanowienia – powinno być brane pod uwagę przy ocenie

tytułów prawnych do określonych terytoriów, jak również przy zmianach terytorialnych.

Nie oznacza to jednak że wszystkie zmiany terytorialne mają następować w wyniku

plebiscytu.

64. Granice państwa – pojęcie, rodzaje, przebieg i system kontroli.

Granica – powierzchnia prostopadła do powierzchni kul i ziemskiej która

oddziela terytorium państwa od innych obszarów tzn. od terytoriów innych

państw lub terytoriów nie podlegających niczyjej suwerenności.

1. naturalne, te które przebiegają zgodnie ze zjawiskami geograficznymi i rzeźbą

terenu, w szczególności wyznaczone przez rzeki, morza, pasma gór.

2. sztuczne, stworzone przez człowieka, bez uwzględnienia charakterystyki terenu. Są

to granice geometryczne, przebiegające odcinkami linii prostych.

Proces ustalania granicy państwowej:

1. Ogólne określenie i opis granicy państwowej oraz wyznaczenie ogólnego

przebiegu linii granicznej na mapie w dużej podziałce.

2. Delimitacja czyli ustalenie szczegółowego przebiegu granicy, wraz z naniesieniem na

mapę

3. Demarkacja polegająca na szczegółowym wytyczeniu granicy w terenie

Przebieg:

- na lądzie, oznaczony jest przeważnie betonowymi słupkami i większymi monolitami

w miejscach gdzie granica zmienia w sposób istotny swój kierunek. Kolejne słupki są

numerowane.

- na rzekach, zależy od ich żeglowności. Na nieżeglownych granica biegnie środkiem

rzeki, a na żeglownych linią najgłębszego koryta.

- mosty, po połowie,

- wody stojące, dzielone między państwa nadbrzeżne, podział wzdłuż linii prostych

dowolnie wybranych, lub wzdłuż uproszczonej linii środkowej.

System kontroli – w celu ochrony granic prawo polskie ustala pas drogi granicznej,

strefę nadgraniczną, pas graniczny. Na obszarach tych obowiązują szczególne przepisy

prawne.

65. Rzeki graniczne i międzynarodowe.

Rzeka międzynarodowa – rzeka która spełnia określone warunki

geograficzne i na której mocą umowy międzynarodowej została

ustanowiona wolność żeglugi dla statków handlowych wszystkich państw .

Dunaj, Ren, Właściwości geograficzne:

- przepływa kolejno przez terytorium co najmniej dwóch państw lub stanowi między

nimi granicę,

- jest spławna lub żeglowna

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome