Ślady mitologii mezopotamskiej w Biblii - Notatki - Literatura, Notatki'z Literatura
Warsawa
Warsawa17 June 2013

Ślady mitologii mezopotamskiej w Biblii - Notatki - Literatura, Notatki'z Literatura

PDF (131.2 KB)
3 strony
982Liczba odwiedzin
Opis
Literatura: notatki z zakresu literatury przedstawiające ślady mitologii mezopotamskiej w Biblii.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument

Anna Sarosiek

I rok religioznawstwa

Ślady mitologii mezopotamskiej w Biblii

Opowieści biblijne dla człowieka cywilizacji zachodniej są jedną

z największych skarbnic kultury. Wyjątkowość tej księgi zdaje się być

bezsprzeczna. Niestety Biblia nie jest słowem bożym, lecz zbiorem zapożyczeń

z zupełnie innych źródeł. Najczęściej autorzy szukali natchnienia w mitologii

sumeryjskiej i egipskiej. Tym samym elementy mityczne Mezopotamii stały się

częścią głównej księgi religii chrześcijańskiej, która od wieków kształtuje

umysły swoich wiernych.

Najstarsze dokumenty opowiadające o wierzeniach mieszkańców

Międzyrzecza pochodzą z miasta Uruk, w którym znajdował się kompleks

świątynny. Niektóre z poematów opowiadających o bogach datuje się na ok.

2500 r.p.n.e. Olbrzymia ich ilość znajduje później swoje odbicie w opisanych

przez Biblię wydarzeniach.

Pierwsze podobieństwo znajdujemy juz przy okazji mitu o stworzeniu

świata. W Enuma Elisz, sumeryjskim micie kosmologicznym, tak jak w Księdze

Rodzaju opisano pradawny ocean, ciemny i nieprzenikniony, nad którym unosił

się duch. Potem w obydwu podaniach następuje rozdział wód i lasów, powstanie

człowieka z gliny oraz odpoczynek. Nawet słowo „sabat“ pochodzi od

babilońskiego „sabattu“ co oznacza dzień odpoczynku. Sam pomysł

ustanowienia dnia siódmego dniem wolnym od pracy również pochodzi

z Babilonii. Istnieje również prawdopodobieństwo, że akt stworzenia kobiety,

nosi w sobie pewien sumeryjski sznyt. Mianowicie biblijna Ewa została

stworzona z żebra, a w micie o leczeniu boga Enki, bogini odpowiedzialna za

żebro nosi imię Ninti. Slowo „ti“ w języku sumeryjskim oznacza zarówno

„żebro“ jak i „dawać życie“. Nie należy jednak odnosić się do tej teorii zbyt

poważnie, bo może to być zwykly zbieg okoliczności, tym bardziej, że w języku

hebrajskim a wcześniej sumeryjskim gra słow mogła zaniknąć. Niewątpliwie

jednak warto o tym wspomnieć.

Kolejne niezmiernie interesujące podobieństwa znajdujemy w micie o

potopie. Zarówno w mitologii sumeryjskiej i babilońskiej jak i w Księdze

Rodzaju odnajdujemy nieomal identyczny opis zesłania na świat potopu. Ludzie

byli grzeszni i obrazili swojego boga tudzież bogów. Musiała ich spotkać za to

kara, a był nią potop. Poza jednym człowiekiem, wszyscy mieli zginąć.

Wybrańcem jest sumeryjski Ziusudra lub babiloński Utnapisztim, ostatni

wartościowy czlowiek na ziemi. Noe tak jak on buduje arkę, według polecenia i

zaleceń boga, na której umieszcza zwierzęta. I tu i tu przez siedem dni szaleją

wichry a woda nieustannie leje się z nieba. W obydwu historiach wybrańcy

wypuszczają ptaki, składają ofiary i na nowo zaludniają ziemię. Jedyna istotna

różnica to ilość mszczących się bóstw.

Znajdujemy rownież w Biblii historię Hioba- człowieka, którego wiara

została wystawiona na próbę. Kilka tysiecy lat wcześniej na glinianej tabliczce w

Mezopotamii wyryto nieomalże identyczną historię. Opowiada ona o człowieku

porzuconym przez boga i rodzinę, opuszczonym przez opiekuńczego ducha,

zaszczutym przez pobratymców. Tak jak i Hiob, człowiek ten zastanawia się nad

istnieniem zła i dobra. Jak Hiob choruje i jest doświadczany przez boga. I tak jak

przypowieść o Hiobie, tak ta historia miała spełniać funkcję dydaktyczną. Poza

tą historią odkryto jeszcze wiele innych tabliczek, które zawierają literaturę

mądrościową i bywają przyrównywane do biblijnych nauk. Przykładem może

być tu „Dialog o ludzkim nieszczęściu“ porównywany z biblijnym Koheletem.

Zapożyczeniem z mitologii Mezopotamii jest również przekonanie

Hebrajczyków o istnieniu szeolu. Była to mityczna kraina, do której wędrowały

dusze zmarłych. Trwały tam pozostając we śnie i oczekując na przyjście

Mesjasza. Była równie nudnym i nieciekawym miejscem, jak to, do którego

udawały się dusze mieszkańców Międzyrzecza.

W biblijnych opisach odnajdujemy również motywy typowe dla

architektury mezopotamskiej. Wystarczy się przyjrzeć opisowi Wieży Babel, by

dostrzec w niej kształt ziguratu. Hebrajczycy nie znali tak olbrzymich budowli,

ale Abram, który jak mówi Biblia pochodził z miasta Ur, musiał je widzieć i

opowiadać o nich. Opowieść o wieży to nie tylko próba wytłumaczenia sobie

skąd wzięła sie mnogość języków na ziemi, ale i opis wielojęzycznej ludności

Mezopotamii. Opis ziguratu pojawia się rownież w Apokalipsie św. Jana razem

z końcową wizją Jeruzalem. Tak jak ziguraty mury miasta są wbudowane w

kwadrat i bogato, kolorowo zdobione.

Dość dużą rolę otrzymał w Biblii Baal, bog płodności i burzy.

Hebrajczycy cały czas są zmuszeni zwalczać jego kult, który co i rusz powraca.

Klasycznym przykładem jest tu opowieść o odlaniu złotego cielca-

symbolizujacym Baala. Wiele zwyczajów kananejskich przeniknęło do tradycji

biblijnej. Jako przykład podać można możliwość podsunięcia niewolnicy pani-

mężowi. Działo się tak, gdy żona z jakiegoś powodu nie mogła urodzić syna.

Zastępstwem rodziła służąca a dziecko zostawało adoptowane. Również pojawia

się mnóstwo imion, w których skład wchodziło słowo baal, np: Meribbaal, syn

Jonatana. Słowo „baal“, co prawda może oznaczać zwyczajowe „pan“, lecz nie

jest jedynym takim określeniem, co może znaczyć, że Hebrajczycy

identyfikowali Baala z Jahwe.

W Biblii został opisany też zwyczaj składania w ofierze pierwszego

potomka. Kiedyś była to najwyższa ofiara przebłagalna. Do dziś jest

praktykowane symboliczne ofiarowanie pierwszego syna Bogu w gminach

żydowskich, skąd się go później wykupuje. Jest to niewątpliwie pozostałość po

tradycji rytualnego składania pierwocin lub nawet ofiar z ludzi praktykowanych

w Mezopotamii. Na tamtych terenach tego typu wydarzenia były powszechne.

W Biblii możemy znaleźć jeszcze więcej motywów, których korzenie

znajdziemy w tradycji Międzyrzecza. Nie tylko Semici niestrudzenie czerpali

z tego źródła. Bez żadnych wątpliwości można powiedzieć, że mitologia obszaru

Mezopotamii, jest mitologią wzorcową, a mity, kulty i rytuały stamtąd

pochodzące przetrwały wieki w świętych księgach innych już religii.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome