Nauczanie pojęć - Notatki - Pedagogika, Notatki'z Pedagogika. University of Lódz
frankie82
frankie828 March 2013

Nauczanie pojęć - Notatki - Pedagogika, Notatki'z Pedagogika. University of Lódz

PDF (661.2 KB)
6 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki dotyczące tematów z dziedziny pedagogiki: pojęcia i myślenie wysoko zorganizowane, rodzaje wiedzy.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 6
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Nauczanie pojec Podstawowym budulcem myślenia, zwłaszcza wysoko zorganizowanego są pojęcia. To one

umożliwiają człowiekowi klasyfikowanie bytów i idei, wyprowadzania wzorów i są podstawą

logicznego myślenia.

Uczenie się pojęć trwa przez całe życie człowieka. Od urodzenia, aż do starości.

POJĘCIA I MYŚLENIE WYSOKO ZORGANIZOWANE

Uczenie się pojęć to coś więcej niż po prostu klasyfikowanie obiektów i formowanie

kategorii. To także coś więcej od uczenia się nowych nazw lub słów pasujących do danych klas

przedmiotów i idei. Uczenie się pojęć jest procesem tworzenia się wiedzy i organizowania

wiadomości w struktury poznawcze.

ISTOTA POJĘCIA

Na co dzień posługujemy się terminem pojęcie na rozmaite sposoby: np. gdy nie potrafimy

czegoś zrobić, mówimy wówczas: nie mam pojęcia, jak to naprawić albo gdy mamy wyrobione o

czymś zdanie mam wyrobione pojęcie o stosowaniu kar w wychowaniu. Gdy jednak terminu

pojęcie używamy w związku z nauczaniem lub uczeniem się, ma ono precyzyjne znaczenie i

odnosi się do kategoryzowania wiedzy i doświadczenia.

Uczenie się pojęć w istocie polega na włączaniu rzeczy do klasy i w efekcie na

rozpoznawaniu obiektów należących do tej klasy (Gagne). Wymaga to, aby uczeń potrafił włączyć

konkretny przykład (jabłka) do ogólnej klasy obiektów (owoce) o wspólnych cechach. W procesie

tym uczeń musi wyrobić sobie sąd, czy dany obiekt należy do danej szerszej klasy.

Pojęcie ma kilka cech, które warto przytoczyć przy omówieniu nauczania pojęć.

docsity.com

RODZAJE WIEDZY

Opanowywanie pojęcia wymaga zarówno przyswojenia wiedzy konceptualnej jak i

ukształtowania wiedzy proceduralnej.

ROZWÓJ A UCZENIE SIĘ POJĘĆ

Człowiek uczy się pojęć przez całe życie, jednak jak to robi, zależy od wieku, rozwoju

językowego i fazy rozwoju umysłowego. Bruner wyróżnia 3 odrębne tryby uczenia się:

- uczenie się przez działanie, zwane enaktywnym (0-6)

- uczenie się przez kształtowanie wyobrażeń (obrazów mentalnych), zwane ikonicznym

(obrazowym) (6/7-11/12)

- uczenie się poprzez sekwencje reprezentacji lub symboli abstrakcyjnych, zwane symbolicznym

(słownym) (po 11/12).

POSŁUGIWANIE SIĘ PRZYKŁADAMI

Można wyróżnić dwie metody:

 dedukcyjna- od reguły do przykładu

 indykacyjne- od przykładu do reguły

docsity.com

WŁAŚCIWOŚCI MODELU

ZAKŁADANE EFEKTY NAUCZANIA

Został on stworzony celu nauczania podstawowych dla myślenia pojęć. Nie nadają

się do ucznia obszernych materiałów.

DWIE MATODY NAUCZANIA POJĘĆ

BIEG LEKCJI

W obu metodach syntaksa modelu nauczania składa się z czterech faz.

FAZA POSTĘPOWANIE NAUCZYCIELA

Faza 1. Przedstawienie celów i wywołanie

nastawienia

Nauczyciel wyjaśnia cele i stronę techniczną

lekcji; nastawienia uczniów na uczenie się

Faza 2. Wprowadzenie przykładów i

nieprzykładów

a) W metodzie bezpośredniej nauczyciel

nazywa pojęcia, wskazuje cechy krytyczne,

ilustracje je przykładami i nieprzykładami

b) W metodzie przyswajani a pojęć podaje się

przykłady i nieprzykłady, uczniowie

indukcyjnie odkrywają pojęcie i jego cechy

Faza 3. Sprawdzenie przyswojenia Nauczyciel podaje dodatkowe przykłady i

nieprzykłady w celu sprawdzenia zrozumienia

docsity.com

pojęcia. Uczniowie mają podawać własne

przykłady i nieprzykłady pojęcia

Faza 4. Analiza myślenia i scalanie efektów

uczenia się

Nauczyciel wywołuje u uczniów proces

myślenia własnym myśleniu. Uczniowie mają

przemyśleć własne decyzje i konsekwencje

swoich wyborów. Nauczyciel pomaga uczniom

scalić nowe efekty uczenia się, wiążąc pojęcie

z innymi pojęciami w jednostce tematycznej

STRUKTURA ŚRODOWISKA DYDAKTYCZNEGO

W modelu nauczania pojęć struktura środowiska dydaktycznego jest względnie luźna, w

porównaniu do modelu nauczania podającego.

Nauczyciel decyduje, które pojęcie uczyni przedmiotem nauczania. W niektórych

momentach lekcji rola nauczyciela sprowadza się do reagowania na pomysły i sądy uczniów,

zachęcania ich do aktywności i wspierania rozwoju uczniowskich umiejętności rozumienia.

POSTĘPOWANIE NAUCZYCELA

ZADANIA PRZEDLEKCYJNE

Dobór treści: Nauczyciel czerpie pojęcia do nauczania na lekcjach z:

 programu szkolnego

 uzupełniających dokumentów do programu szkolnego

 przewodników metodycznych

 podręczników w wersji dla nauczycieli.

docsity.com

Wiadomo, że nauczyciel nie może nauczyć uczniów wszystkich pojęć, więc musi

decydować i wybierać najistotniejsze.

Definiowanie pojęć: Można wyróżnić trójstopniowe definiowanie pojęcia na potrzeby nauczania

wg Merrilla i Tennysona:

1. Określ nazwę pojęcia. Nazwą jest słowo lub symbol odnoszący się do całej klasy

obiektów lub egzemplarza należącego do klasy.

2. Wylicz cechy istotne i cechy nieistotne. Cechy istotne to właściwości wspólne

wszystkich obiektów należących do danej klasy. Cechy nieistotne mają niektóre,

ale nie wszystkie obiekty należące do danej klasy.

3. Napisz zwartą definicję. Definicja jest wyrażeniem zawierającym wszystkie cechy

istotne i wskazującym, jak są połączone.

Analiza pojęcia: W tym etapie zadań przed lekcyjnych chodzi o analizę pojęć i dobraniu

odpowiednich przykładów i nieprzykładów.

Warto w tym etapie używać wielu przedmiotów, które ułatwią nauczycielowi dokonanie

analizy pojęcia. S to:

 mapy

 wykresy

 sieci

 ilustracje.

Analiza grupy pojęć: Wydzielenie cech ma zasadnicze znaczenie dla analizy i nauczania

pojęcia. Nauczyciel musi zdecydować jakie cechy są istotne i powinny być zestawione w

przykładach i nieprzykładach.

Sieci: Pokazują one właściwości i zależności wynikające ze znaczenia pojęcia. Zwykle

tworzenie sieci odbywa się na czterech etapach.

Dobór i układ przykładów i nieprzykładów: Ważne jest by dobierając przykłady myśleć o

cechach istotnych, gdyż to one mają skupić uwagę uczniów. Warto też dodać by kolejność

podawania przykładów i nieprzykładów była logiczna, co może oznaczać uporządkowanie ich

według stopnia trudności: od łatwych do trudnych.

Wybór metody: Ostatnim etapem jest wybranie odpowiedniej metody. Decyzja powinna

uwzględniać cele. Które chce osiągną nauczyciel oraz charakter pojęcia.

PROWADENIE LEKCJI

Przedstawienie celów i wywołanie nastawienia: Istotne jest uświadomienie i wyraźne

zakomunikowanie uczniom, jakie są cele lekcji i jak będzie to przebiegało.

Wprowadzenie przykładów i nieprzykładów: sprawdzenie przyswojenia:

docsity.com

Procesy metapoznawcze i scalanie opanowanego materiału: Chodzi tu o kierowanie

myśleniem uczniów ich własnych procesach poznawczych. Dzięki temu zostaje scalona świeżo

opanowana wiedza. Można to uzyskać poprzez odpowiednie zadawanie pytań.

ZADANIA POLEKCYJNE

Aby osiągnąć wyższe stopnie opanowania pojęć uczeń powinien:

 umieć zdefiniować pojęcie i znać cechy istotne pojęcia

 umieć rozpoznać przykłady i nieprzykłady

 uwzględniając cechy istotne, ocenić przykłady i nieprzykłady.

Sprawdzając opanowanie pojęcia, należy wymagać od uczniów czegoś więcej niż tylko

podana słownej definicji. Uczeń powinien wykazać się znajomością cech istotnych i powiązań

między cechami istotnymi.

Sprawdzanie przyswojenie pojęcia może odbywać się poprzez:

 rozpoznawanie nie znanych wcześniej przykładów i nieprzykładów

 zadania prawda\ fałsz

 zadania wyboru

 zadania przyporządkowania

 zadania krótkich odpowiedzi, zadań z luką

 krótkie rozprawki

 sprawdziany.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome