Socjologiczne aspekty bezpieczeństwa - Notatki - Socjologia - Część 2, Notatki'z Socjologia. University of Wroclaw

Socjologiczne aspekty bezpieczeństwa - Notatki - Socjologia - Część 2, Notatki'z Socjologia. University of Wroclaw

PDF (194.7 KB)
9 strona
1Liczba pobrań
780Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omawiane zostają zagadnienia z zakresu socjologii: socjologiczne aspekty bezpieczeństwa. Część 2.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 9
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

10

A- wcześniejsze emerytury

B- wydłużenie okresu kształcenia młodzieży poza ramy czasowe uzasadnione

przez rynek pracy

C- wydłużenie służby wojskowej

D- skrócenie wymiaru czasu nie uzasadnione względami ekonomicznymi

E- wydłużenie przymusowych urlopów

F- limitowanie czasu pracy w godzinach nadliczbowych

G- zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy11.

11 Adam Kuzynowski, Polityka społeczna, Warszawa 2002, s. 86

11

IV. Prawo międzynarodowe a krajowe w odniesieniu do bezpieczeństwa

Bezpieczeństwo międzynarodowe ma szerszy zakres znaczeniowy, niż

bezpieczeństwo państwa. Nie jest tylko sumą bezpieczeństw poszczególnych

państw. O jego istocie stanowi zespół warunków, norm i mechanizmów

międzynarodowych, które zapewniają każdemu państwu (danego systemu

międzynarodowego lub regionu) mniejsze lub większe poczucie pewności

niezagrożonego istnienia, przetrwania i swobód rozwojowych bez nacisków z

zewnątrz. Jest to więc dynamiczny proces, w którym przestrzegane są reguły

postępowania zmierzające do regulowania sporów metodami pokojowymi.

Bezpieczeństwo międzynarodowe obejmuje nie tylko wartości egzystencjalne

pojedynczych państw, ale również wartości wspólne dla danego systemu, takie jak:

stabilność, pokój, równowaga, współpraca itp. O ich ochronie decyduje polityka

bezpieczeństwa państw oraz całokształt więzi i instytucji międzynarodowych. Tak

jak narodowe, tak i bezpieczeństwo międzynarodowe nie jest zjawiskiem

statycznym, lecz dynamicznym procesem podlegającym wpływom różnych

czynników12.

Bezpieczeństwo międzynarodowe to stan braku groźby napaści militarnej lub presji

zewnętrznej, włączając w to jej pozamilitarne formy (presję gospodarczą,

ekonomiczną, kulturalną). Dotychczasowe koncepcje bezpieczeństwa

międzynarodowego opierały się m.in. na modelach: izolacjonizmu, neutralności,

równowagi sił, odstraszania, bezpieczeństwa zbiorowego. Dwustronne sojusze są

zastępowane systemami bezpieczeństwa subregionalnego, regionalnego i próbą

stworzenia systemu uniwersalnego13.

Polska jest państwem dobrze umocowanym w strukturach europejskich

i euroatlantyckich. Jesteśmy aktywnym i solidarnym członkiem NATO oraz

tworzących się europejskich struktur obronnych. W polskim interesie leży, aby

Sojusz

Północnoatlantycki pozostał instrumentem zbiorowej obrony państw członkowskich,

adaptując jednocześnie swe zdolności cywilne i wojskowe do zwalczania nowych 12 http://pl.wikipedia.org/wiki/Bezpiecze%C5%84stwo_mi%C4%99dzynarodowe 13 Encyklopedia wiem.onet.pl

12

zagrożeń. Interesom polskim służy umacnianie transatlantyckiej wspólnoty,

zacieśnianie stosunków miedzy Stanami Zjednoczonymi i Unia Europejska,

zwłaszcza ich kooperatywności oraz komplementarności w dziedzinie

bezpieczeństwa. Polsce, jako bliskiemu sojusznikowi Stanów Zjednoczonych,

zależy

na umacnianiu zaangażowania tego państwa w Europie, jako siły gwarantującej

bezpieczeństwo i stabilizującej relacje polityczno - militarne na kontynencie.

26. Integracja Unii Europejskiej stwarza warunki dla rozwijania stosunków

z partnerami w oparciu o wspólnotę wartości i interesów. Biorąc udział

w kształtowaniu procesu integracji Polska ma wpływ na jego wymiar funkcjonalny

i instytucjonalny. Uzyskane dzięki członkostwu w Unii Europejskiej dogodne warunki

polityczne i ekonomiczne wykorzystywane są do zmniejszenia różnic w poziomie

rozwoju miedzy Polska a czołowymi państwami świata zachodniego. Przynależność

do Unii Europejskiej stwarza nowe możliwości oddziaływania na arenie

międzynarodowej oraz przyczynia się do umocnienia pozycji Polski w świecie.

Dynamika procesów demokratyzacji i transformacji gospodarczej w Europie

Środkowej, Wschodniej i Południowej oraz wola wielu państw tego regionu zbliżenia

z Sojuszem Północnoatlantyckim i Unia Europejska przyczyniają się do umocnienia

pokoju i stabilizacji na kontynencie europejskim. Wspierając te procesy, zwłaszcza

w stosunkach z Ukraina, Mołdawią oraz państwami Bałkanów Zachodnich i

Kaukazu

Południowego, Polska rozwija partnerska współpracę z tymi państwami w celu

wzmocnienia ich dążeń do demokratycznego rozwoju. Pozytywny wpływ na

umocnienie bezpieczeństwa Polski miałaby demokratyzacja Białorusi14.

Oprócz bezpieczeństwa militarnego należy także zwrócić szczególną uwagę na

międzynarodową politykę bezpieczeństwa społecznego. Jest ona definiowana

najczęściej w odniesieniu do działalności podmiotów WE, państw członkowskich,

samorządów i organizacji pozarządowych ( nie należy zapomnieć o szerszym

wymiarze europejskim, pozaunijnym). Jej celem jest:

- poprawa warunków pracy i życia obywateli,

- asekuracja przed ryzykami życiowymi,

14 Strategia bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2007, str.7

13

- wyrównywanie szans i różnic osób będących w gorszej sytuacji socjalnej i

ekonomicznej.

Europejska Polityka Społeczna kreuje Europejską Przestrzeń Społeczną, wyznacza

ramy tej przestrzeni. Wyróżnia się również naukę o EPS, jej zadaniem jest

monitorowanie i stałe diagnozowanie sytuacji socjalnej UE i analiza występujących

w niej problemów i kwestii socjalnych, skazywanie perspektyw i rozwiązań.

Kwestie socjalne mogą być rozpatrywane w wymiarze lokalnym, narodowym i

ponadnarodowym. Mówiąc o Europejskim Przestrzeni Socjalnej bierzemy pod

uwagę proces wzajemnego przenikania reguł gry i humanistycznych wartości na

terenie całej UE, które charakteryzują się szacunkiem dla praw socjalnych,

prowadząc do ujednolicenia podstawowych standardów socjalnych. Przestrzeń

socjalna powstaje dzięki procesowi powolnego scalania europejskich polityk

społecznych. O wymiarze narodowym w jedną całość, oparty na wzajemności i

solidarności w działaniach wyrównując różnice socjalne i absorbując ryzyka

socjalne. Specyfiką Europejskiej Przestrzeni Socjalnej są m.in.:

- postępujący proces demokratyzacji życia społecznego, politycznego i

gospodarczego w integrującym się obszarze,

- przestrzeganie podstawowych praw jednostki: politycznych, obywatelskich,

socjalnych i ekonomicznych,

-solidarność społeczna i poszukiwanie bezpieczeństwa życiowego15.

W powojennej historii Europy mamy do czynienia z kilkoma organizacjami

międzynarodowymi mającymi wpływ na tworzenie szeroko rozumianej polityki

społecznej. Do organizacji o charakterze powszechnym możemy zaliczyć obok ONZ

także MOP. W przypadku MOP-u wpływ ten zaznaczył się poprzez współtworzenie

przez państwa europejskie tzw. Międzynarodowego Kodeksu Pracy, zbioru

konwencji i zaleceń.

Bezpośredni wpływ miał miejsce z uwagi na ratyfikację przez państwa europejskie

tych dokumentów, bądź wywieranie nacisku przez MOP w celu ich ratyfikowania lub

przestrzegania. Równie istotny wpływ na kształt europejskiej polityki społecznej

miała i ma struktura regionalna skupiające państwa europejskie Rada Europy. Ma

ona niezaprzeczalne osiągnięcia w rozwoju standardów polityki społecznej na

kontynencie, buduje dialog. Istotnym wkładem praktycznym są regulacje prawne

15 K. Głąbicka, Europejska przestrzeń socjalna. Zarys problematyki UE, Warszawa 2002, str. 18

14

odnoszące się do kwestii społecznych przyjęte przez te organizacje. Zaliczamy do

nich:

• Europejską Konwencję Praw Człowieka – 1950r. ratyfikowana przez Polskę, jest

elementarnym dokumentem dotyczącym praw podstawowych jednostek odnoszący

się również do praw o charakterze społecznym,

• Europejska Konwencja o Pomocy Społecznej i Medycznej – 1953r. Celem jej jest

zmniejszenie, a w ostateczności zniesienie dyskryminacji wobec obywateli państw

legalnie zamieszkujących, bądź też przebywających na obcym terytorium. Osoby te

znajdujące się w stanie potrzeby powinny mieć prawo do pomocy społecznej oraz

medycznej na takich samych zasadach jak obywatele danego państwa. Państwo nie

ma prawa do ich wydalania,

• Europejska Karta Społeczna – 1961r. 9 Ratyfikowana przez Polskę). Jest to

katalog, zbiór praw społecznych. Formułuje on szereg celów jakimi powinna

zajmować się Europejska Polityka Społeczna, wymienia on takie dziedziny jak :

- zatrudnienie,

- prawa związkowe,

- ochronę prawną pracowników,

- ochronę osób niepełnosprawnych,

- ochronę osób migrujących,

• Europejski Kodeks Zabezpieczenia Społecznego – 1194r. Zmierza on do

zapewnienia społeczeństwu odpowiedniej ochrony poprzez system zabezpieczenia

społecznego. Państwa zobowiązują się w nim do zapewnienia swoim obywatelom

takich instytucji jak : opieka lekarska, zasiłki chorobowe, zasiłki dla bezrobotnych,

zasiłki rodzinne, emerytury, renty inwalidzkie, renty wypadkowe, renty rodzinne.

• Europejska Konwencja o Zabezpieczeniu Społecznym – 1972 r. Gwarantuje ona

równe traktowanie obywateli państw stron, zachowanie praw nabytych lub będących

w trakcie nabywania, ich przekazywanie za granicę. Dotyczy ona świadczeń

chorobowych, macierzyńskich, inwalidzkich, wypadkowych, związanych ze śmiercią,

w tym zasiłków pogrzebowych.

• Europejska Konwencja o Statucie Prawnym Pracowników Migrujących – 1977r.

Ustanawia ona zasadę równego traktowania pracowników pochodzących z państw

stron. Chodzi w niej głównie o warunki i tryb rekrutacji, prawo wyjazdu, pozwolenia

15

na pobyt i pracę, prawa do łączenia rodziny, warunków pracy, przynależności do

związków zawodowych, ochrony społecznej, edukacji zawodowej, wywozu

zarobków i oszczędności.

INSTRUMENTY PRAWNE Instrumenty prawne dzielimy na źródła pierwotne i wtórne. Do źródeł pierwotnych

zaliczamy:

• traktat o EWWiS – zapisano w nim pierwsze regulacje dotyczące przyszłej

Europejskiej Polityki Społecznej. Bezpośrednio odniesiono się do kwestii

polepszenia warunków pracy i życia robotników zatrudnionych w przemyśle

wydobywczym i stalowym. Mowa tez o zapewnieniu bezpieczeństwa pracy, pomocy

w ponownym zatrudnieniu zwalnianej siły roboczej, wypłacie odszkodowań

pozwalającym pracownikom na oczekiwanie na ponowne zatrudnienie, zasiłkach ,

finansowania przekwalifikowania pracowników. Traktat gwarantował otrzymywanie

przez pracowników odpowiednich płac i świadczeń socjalnych. Miało to bezpośredni

wpływ na poziom życia pracowników,

• Traktat o EWEA – jest to dokument mający charakter branżowy, dotyczy

pracowników zatrudnionych w warunkach promieniowania, ustala jednolite normy

bezpieczeństwa, warunki sanitarne związane z zatrudnieniem w tej branży.

• Traktat o EWG – już w preambule zawarto zapis o polepszeniu warunków życia i

zatrudnienia obywateli. Zapisano w nim konieczność powołania Europejskiej

Fundacji Społecznej w celu promowania zatrudnienia , cały dział III poświęcono

polityce społecznej. Zapisano w nim, że państwo członkowskie odpowiada za

stopniową harmonizację systemu społecznego, za ścisłą współpracę w takich

dziedzinach jak : zatrudnienie, poprawa pracy i warunków pracy, kształcenie i

doskonalenie zawodowe, ubezpieczenia społeczne, ochrona przed wypadkami i

chorobami zawodowymi, higiena pracy, prawo zrzeszania się, równouprawnienia

kobiet i mężczyzn itp. Inne regulacje dotyczą zachowania równowagi w dziedzinie

płatnych urlopów oraz ubezpieczeń społecznych pracowników sezonowych.

• JAE – również cały dział III poświęcono polityce społecznej, Zapisano w nim że

państwa członkowskie przykładają szczególna uwagą na zachęcanie do

wprowadzenia zmian w zakresie warunków pracy, ochrony zdrowia i

bezpieczeństwa pracowników. Stawiano sobie za cel harmonizowanie warunków w

tych dziedzinach przy jednoczesnym zwiększaniu poziomu tych zmian,

• Karta podstawowych praw socjalnych pracobiorców w UE, dokument z 1989r.

16

Przyjęto, ze podstawowe prawo socjalne pracobiorców dotyczą:

- swobody poruszania się i wyboru miejsca zamieszkania,

- zatrudnienia i wynagrodzenia za pracę,

- poprawy warunków życia i pracy,

- ochronę socjalną,

- swobodę zrzeszania się i negocjowania umów zbiorowych,

- kształcenie zawodowe,

- równe traktowanie kobiet i mężczyzn,

- informowanie, uwzględnianie opinii pracobiorców i współdziałanie z nimi,

- ochrona zdrowia i bezpieczeństwa w pracy,

- ochrona dzieci i młodzieży, cenzus wieku młodociany > 16 lat,

- ochrona ludzi starszych, emerytury, renty, oprócz tego prawo do wszystkich

uprawnień związanych z wykonywaną pracą,

- ochrona niepełnosprawnych, uzupełniające świadczenia, ułatwienia umożliwiające

integrację zawodową i społeczną,

• Traktat o UE z Maastricht , jest w nim mowa o podejmowaniu przez państwa

Wspólnoty działań zmierzających do stopniowego ujednolicenia rozwiązań

dotyczących kwestii socjalnych. Jest kontynuacją postulatów dotyczących

wspierania wysokiego poziomu zatrudnienia, podnoszenia stopy życiowej, jakości

życia obywateli UE. Tytuł VII TUE w całości poświęcony polityce społecznej,

oświacie, kształceniu zawodowemu i młodzieży. Specjalny wymiar integracji został

wzmocniony specjalnym, dodatkowym protokołem i umową o polityce społecznej.

Protokół podpisało 11 państw z ówczesnej 12-tki poza Wielką Brytanią. W protokole

przyjęto, że WE będą wspierać działania państw członkowskich dotyczące poprawy

środowiska pracy, warunków pracy, równouprawnienia, zabezpieczenia

społecznego, ochrony socjalnej itp. Umowa rozszerza obowiązku WE w zakresie

polityki socjalnej, decyzje podejmowane kwalifikowaną większością, dotyczy kwestii

poziomu ubóstwa, ochrony pracowników i bezpieczeństwa socjalnego. Rozwój

polityki socjalnej nabrał tempa w wyniku ustaleń traktatu Amsterdamskiego.

Włączono do niego ustalenia zawarte w porozumieniu w sprawie polityki społeczne.

Przyjęto nowy rozdział dotyczący zatrudnienia. Art. 137 stanowi podstawę

kompetencji organów WE w odniesieniu do np. BHP, warunków pracy,

równouprawnienia i integracji osób wyłączonych z rynku pracy itp. Odnosząc się do

17

art. 137 Rada Europejska przyjęła w 2000r. w Lizbonie zapisy dotyczące polityki

społecznej i gospodarczej. Chodzi zwłaszcza a promocję spójności społecznej.

Strategia miała być wdrażana za pomocą Nowej Otwartej Metody Koordynacji,

chodziło o uwzględnienie szczególnych potrzeb występujących w każdym z państw.

Takie podejście zakłada zróżnicowanie sytuacji wyjściowej i metod działania.

Podczas szczytu w Nicei ( grudzień 2000) podjęto problem wykluczenia

społecznego. Przyjęto założenia Europejskiej Agendy Społecznej – dokument ten

określał priorytety polityki społecznej na kolejne 5 lat. Na jej podstawie państwa

przyjęły Narodowe Plany Działania – priorytetowe działania to walka z

wykluczeniem społecznym i ubóstwem.

Zadaniem zarówno prawa międzynarodowego, jak i krajowego jest ochrona swoich

obywateli przed wszelkiego rodzaju ryzykami, czyli zapewnianie im szeroko

pojętego bezpieczeństwa. Niestety różnice pomiędzy stanem finansowym

poszczególnych państw powodują znaczne różnice w jakości i ilości pomocy, jaką

jednostka może otrzymać od państwa. Różnice te jednak mają się coraz bardziej

zacierać właśnie ze względu na przystąpienie Polski do państw Unii Europejskiej,

gdzie kraje o znacznie wyższym PKB przeznaczają środki na rzecz tych

biedniejszych.

18

Bibliografia:

„Europejska przestrzeń socjalna. Zarys problematyki UE”, K. Głąbicka, Warszawa

2002

„Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej” uchwalona dn. 2.IV. 1997 roku

„Polityka społeczna”, Adam Kuzynowski, Warszawa 2002,

„Polityka społeczna”, L. Dziewięcka- Bokun, Wrocław 2006

„Polityka społeczna, czyli ujarzmianie chaosu socjalnego”, Auleytner Julian,

Warszawa 2002

„Socjologia”, Z. Bauman, T. May, Poznań 2004

Źródła internetowe: www.wikipedia.pl

www. wiem.onet.pl

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.