Prawo naturalne - Notatki - Prawo, Notatki'z Prawo
Lady_Pank
Lady_Pank19 June 2013

Prawo naturalne - Notatki - Prawo, Notatki'z Prawo

PDF (306.2 KB)
3 strony
829Liczba odwiedzin
Opis
Prawo: notatki z zakresu prawa dotyczące prawa naturalnego, które jest prawem mającym opierać się na takich podstawach jak niezmienna natura człowieka, etyka czy moralność.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument

Marta Głowacka

Jakie negatywne konsekwencje może spowodować przyjęcie w prawodawstwie czystej

koncepcji prawa natury lub koncepcji pozytywistycznej w twardej postaci??

Prawo naturalne to prawo mające opierać się na takich podstawach jak niezmienna

natura człowieka, etyka czy moralność. Istnieje ono obiektywnie, niezależnie od woli i

świadomości człowieka. Mówi, że niektóre działania są z natury dobre lub złe, a podział ten

według jednych wynika z praw nadanych nam przez Boga, według innych z rozumu

człowieka i jego wewnętrznego poczucia sprawiedliwości.

Ponieważ prawo natury nie jest zależne od jakiejkolwiek władzy czy też od prawa

przez władzę tą stanowionego, powinno być takie samo dla wszystkich, obojętnie od

narodowości, rasy czy też miejsca zamieszkania. Powinno wprowadzać pewne wspólne dla

wszystkich zasady, niezmienne (lub prawie niezmienne) w czasie. Prawo to jest należne

człowiekowi tak samo jak życie i nie można mu go odebrać. Podstawowymi prawami jest

prawo do zachowania życia, prawo do własności, do posiadania.

Nie ulega jednak wątpliwości, że dokładne zdefiniowanie prawa natury jest niezwykle

trudne. Niby jednakowe dla wszystkich, nie do końca jednak określone. Dla każdego bowiem

pojęcie moralności czy etyki, pojęcie czynów dobrych i złych może być różne. Doskonałym

na to przykładem jest pojęcie niewolnictwa w świetle koncepcji prawa naturalnego.

Arystoteles na przykład uważał, iż ludzie nie są z natury równi, zatem niewolnictwo jest jak

najbardziej prawidłowym zjawiskiem, biorąc pod uwagę prawo. Hippiasz z Elidy uważał

natomiast, że każdy człowiek rodzi się równy drugiemu, a co za tym idzie niewolnictwo jest z

prawem sprzeczne.

Takich przykładów jest nieskończenie wiele, podobnie, jak zwolenników i

przeciwników prawa naturalnego.

Zupełnie przeciwną koncepcją jest koncepcja prawa pozytywistycznego. Głosi ona, że

jednostka (człowiek) posiada wyłącznie te prawa, które zostaną nadane mu przez państwo i,

że prawa człowieka są wtórne w stosunku do państwa. Prawo pozytywistyczne jest niezależne

od strefy moralności i według jego zwolenników badać możemy je tylko i wyłącznie metodą

logiczną.

W koncepcji tej nie zaistnieje problem z interpretacją zapisów prawnych. Nie

kierujemy się tu bowiem ani etyką, ani uczuciami – wykonujemy dokładnie to, co zostało

Marta Głowacka

Jakie negatywne konsekwencje może spowodować przyjęcie w prawodawstwie czystej

koncepcji prawa natury lub koncepcji pozytywistycznej w twardej postaci??

ustanowione, a pozytywistyczny „sędzia powinien być ustami ustawy” 1 . Co za tym idzie,

każdy człowiek ma dokładnie określone swoje prawa i obowiązki i nie ma problemu ze

wskazaniem konkretnych norm prawnych, z których one wynikają.

Oczywiście zarówno koncepcja prawa naturalnego, jak i koncepcja pozytywistyczna

mają swoje plusy i minusy. Jednakże, jak pokazała historia, nie ma możliwości, aby istniały

one rozdzielnie.

Przyjmijmy, że znajdujemy się w państwie, gdzie obowiązuje wyłącznie prawo

naturalne. Nie ma jasnych przepisów, określonych przez organy ustawodawcze, góruje

pojęcie wyczuwalnego dobra i zła, sądy kierują się etyką i moralnością. Jak w takim wypadku

wiedzieć co jest dozwolone a co zabronione?? Przecież każdy z nas, każda jednostka może

inaczej definiować pojęcia, którymi „określane” jest prawo. Popełniając jakiś czyn, możemy

być przeświadczeni, że robimy dobrze, działamy bowiem w zgodzie ze swoim sumieniem,

według nas czyn ten jest zgodny z naturą człowieka. Jednakże dokonując tego czynu możemy

wyrządzić krzywdę innemu człowiekowi, którego poglądy i pojęcie dobra i zła różnią się od

naszych, a to czy zostaniemy osądzeni i skazani czy tez uniewinnieni zależy jeszcze od

przekonań sędziego, w ręce którego trafimy.

Uważam, że funkcjonowanie jednostki w takim państwie byłoby niezmiernie trudne.

Nikt nie miałby możliwości udowodnienia swoich racji, ze względu na brak zapisanych norm,

a sytuacja taka prowadziłaby do chaosu oraz niepewności.

Zgoła przeciwna sytuacja miałaby miejsce w państwie posługującym się tylko i

wyłącznie pozytywistyczną koncepcją prawa. Tam postępowanie człowieka ograniczone jest

jasno i bardzo precyzyjnie zapisami prawnymi. Można zatem powiedzieć, że wszystkie prawa

i obowiązki, jakie posiada jednostka uzależnione są od władzy ustawodawczej. Co więcej,

ponieważ w koncepcji prawa pozytywistycznego, względy etyczne czy moralne nie są brane

pod uwagę, jednostka nie ma żadnej możliwości „nagięcia” prawa nadanego jej przez

państwo i to niezależnie od sytuacji. Mam tu na myśli np. zabicie drugiego człowieka w

obronie własnej. Jeśli w państwie stosującym czyste prawo pozytywistyczne istniałby zapis,

że zabijanie jest zabronione, wtedy nie ma mowy o uniewinnieniu owego zabójcy, chociaż

biorąc pod uwagę zaistniałe zdarzenia, człowiek ten jest w gruncie rzeczy nie winny.

1 Monteskiusz

Marta Głowacka

Jakie negatywne konsekwencje może spowodować przyjęcie w prawodawstwie czystej

koncepcji prawa natury lub koncepcji pozytywistycznej w twardej postaci??

Jednoznacznie zatem mogę określić, że ani w państwie opartym wyłącznie na

koncepcjach prawa naturalnego, ani w takim, stosującym wyłącznie prawo pozytywistyczne

nie dałoby się żyć „normalnie”.

Bardzo trafne tezy postawił niegdyś Ronald Dworkin 2 . Stwierdził on, że:

 Prawo nie składa się wyłącznie z reguł (norm)

 Sędzia w procesie rozstrzygania może powoływać się nie tylko na reguły

 Nie istnieje ścisły podział prawa i moralności

Ja także zgadzam się z tymi tezami. Uważam, iż nie można oddzielić prawa od natury

człowieka, tradycji, etyki czy moralności. Zawsze może zdarzyć się taka sytuacja, iż ani samo

prawo ani samo pojęcie „dobra i zła” nie będą w stanie jej rozwiązać. Muszą działać wspólnie

pod postacią sędziego.

2 Ronald Dworkin – amerykański filozof prawa i filozof polityki, krytyk pozytywizmu prawniczego.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome