Rynek pieniężny - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. Rzeszów University
hermiona80
hermiona8018 March 2013

Rynek pieniężny - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. Rzeszów University

PDF (212.1 KB)
9 strona
1Liczba pobrań
985Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omawiane zostają zagadnienia z zakresu ekonomii: rynek pieniężny.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 9
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

RYNEK PIENIĘŻNY

CECHY RYNKU PIENIĘŻNEGO

Rynek pieniężny charakteryzuje się następującymi cechami:

 ma charakter pozapersonalny;

 przedmiotem obrotu są wystandaryzowane, jednolite instrumenty finansowe;

 ma charakter zdecentralizowany;

 działa w sposób elastyczny ze względu na brak szczegółowych regulacji prawnych określających sposób jego

funkcjonowania.

FUNKCJE RYNKU PIENIĘŻNEGO

- funkcja alokacyjna - w ramach systemu bankowego niektóre podmioty dysponują nadwyżką

krótkoterminowego kapitału, natomiast inne odczuwają jego brak. Rynek pieniężny pozwala zaś na dowolny

przepływ środków oraz ich optymalne wykorzystanie;

- funkcja utrzymania płynności, instrumenty rynku finansowego pozwalają utrzymać część zasobów w postaci

gwarantującej ich natychmiastową dostępność, a w ten sposób minimalizowane są koszty utrzymania płynności

finansowej przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa realizacji zobowiązań;

- funkcja transformacji terminów, jest to jedna z podstawowych funkcji banku, ale dopiero rynek pieniężny

sprawia, że nabiera pełnego znaczenia. Na rynku pieniężnym dochodzi bowiem do zamiany skrajnie

krótkookresowych pasywów na środki o dłuższym terminie płatności;

- funkcja dochodowa, wysoka płynność instrumentów rynku pieniężnego pozwala na zmniejszenie niezbędnych

rezerw gotówkowych i ulokowanie otrzymanej w ten sposób nadwyżki w dochodowe aktywa, a więc polepszenie

efektywności najpierw w mikroskali, a następnie w makroskali;

- funkcja informacyjna, rynek pieniężny informuje o rynkowej wycenie wartości pieniądza w czasie (w

szczególności o stopach procentowych), które pozwalają ocenić bieżącą sytuację gospodarczą, a przez to

dostosować się do jej zmian;

- funkcja regulacyjna polega na tym, że Skarb Państwa i bank centralny uzyskują dzięki rynkowi pieniężnemu

możliwość efektywnego oddziaływania na gospodarkę. Rozwój transakcji na rynku pieniężnym spowodował w

krajach o gospodarce rynkowej zastępowanie polityki kredytowej banku centralnego przez politykę pieniężną.

KLASYFIKACJA RYNKU PIENIĘŻNEGO

Jedną z ważniejszych i wyraźniejszych charakterystyk jest wielkość operacji. Pod tym względem można dokonać

podziału na rynek hurtowy i detaliczny. Na detaliczny rynek pieniężny składają się krótkoterminowe kredyty

udzielane przez banki, jak również drobne transakcje papierami wartościowymi, zwłaszcza wekslami. Rynek hurtowy

z kolei obejmuje duże transakcje, nie tylko między bankami, ale i między bankami a dużymi przedsiębiorstwami -

emitentami instrumentów rynku pieniężnego, funduszami emerytalnymi, stowarzyszeniami budowlanymi itp.

Kolejny istotny podział to specyficzne rozdzielenie rynku pieniężnego pod względem typu uczestników. Podział

ten służy wyłonieniu międzybankowego rynku pieniężnego, jako autonomicznego segmentu. Banki stanowią

centralny element rynku pieniężnego. Inni uczestnicy plasują się na obrzeżach tego obszaru i choć posiadają znaczny

udział w obrotach, nie mają decydującego wpływu – jest to rynek pozabankowy.

Ostatni z podziałów to klasyczny dla rynków finansowych podział na rynek pierwotny i wtórny. Na rynku

pierwotnym jedną ze stron transakcji jest emitent. Na rynku wtórnym następuje dalszy obrót, a łatwość zbywalności

waloru świadczy o stopniu płynności, jaki posiada.

UCZESTNICY RYNKU PIENIĘŻNEGO

Uczestnikami rynku pieniężnego są:

1. Banki komercyjne, które są największym uczestnikiem rynku pieniężnego. Są one głównymi nabywcami emisji

rynku pierwotnego zarówno rządowych, jak i komercyjnych papierów wartościowych. Przyjmują także na siebie

trudną rolę organizatora rynku wtórnego, zapewniając pozostałym uczestnikom łatwość zbywania posiadanych

papierów wartościowych, przed ostatecznym terminem wykupu.

2. Skarb Państwa, który jest emitentem rządowych papierów wartościowych. Celem tej emisji jest pozyskiwanie

środków o charakterze zwrotnym, przeznaczonych na finansowanie pożyczkowych potrzeb budżetu państwa, w

szczególności niedoboru budżetu państwa.

3. Bank Centralny, który realizując cel polityki monetarnej wpływa na kształtowanie wielkości podaży wolnych

środków finansowych, będących w obiegu sektora bankowego. Jest on ważnym uczestnikiem rynku

międzybankowego, ponieważ jest gwarantem płynności finansowej sektora bankowego oraz utrzymania realnej

wysokości stóp procentowych w operacjach rynku pieniężnego.

4. Firmy ubezpieczeniowe, fundusze powiernicze, inwestycyjne i emerytalne, dla których rynek pieniężny stanowi

miejsce inwestowania powierzonych funduszy. W kręgu ich zainteresowania są wszystkie instrumenty rynku

pieniężnego, a w szczególności emisje dłużnych papierów wartościowych, których emitentami jest Skarb

Państwa, samorządy, gminy, przedsiębiorstwa i banki komercyjne.

5. Podmioty gospodarcze gminy, wykorzystują rynek pieniężny jako miejsce do lokowania krótkoterminowych

nadwyżek pieniężnych (głównie w instrumenty cechujące się małym ryzykiem inwestycyjnym, którymi są

rządowe papiery wartościowe lub certyfikaty depozytowe) lub jako źródło pozyskania funduszy, w celu tańszego

funkcjonowania bieżącej działalności i/lub przedsięwzięć inwestycyjnych (w tym celu korzystają z pomocy

banku komercyjnego, który staje się agentem i gwarantem emisji krótkoterminowych papierów dłużnych).

6. Gospodarstwa domowe, dla których rynek pieniężny stanowi możliwość osiągania wyższej stopy zwrotu z

inwestycji oszczędności.

INSTRUMENTY RYNKU PIENIĘŻNEGO

Bony pieniężne są krótkoterminowymi papierami wartościowymi, w których ich emitent potwierdza przyjęcie

lokaty gotówkowej (czyli zaciągnięcie pożyczki) i zobowiązuje się do jej zwrotu w ustalonym terminie (krótszym niż

jeden rok) oraz do zapłacenia odpowiednich odsetek.

Rodzaje bonów pieniężnych wyróżnione ze względu na kryterium emitenta:

bony skarbowe (rządowe), bony pieniężne banku centralnego i banków komercyjnych, bony komercyjne przedsiębiorstw.

BONY SKARBOWE

Bony skarbowe są papierami wartościowymi emitowanymi na okaziciela, których wartość nominalna jest równa

10.000 PLN, ich okres wykupu wynosi od 1 do 52 tygodni. Bony skarbowe są emitowane w formie

zdematerializowanej i przechowywane w postaci zapisów magnetycznych w Rejestrze Papierów Wartościowych,

prowadzonym przez Narodowy Bank Polski. Centralny Rejestr Bonów Skarbowych prowadzi zbiorcze konto bonów

skarbowych z podziałem wg terminu ich wykupu, rachunki depozytowe bezpośrednich uczestników przetargu bonów

skarbowych, a także rachunki ich klientów (przy czym analogiczne rachunki winni prowadzić bezpośredni uczestnicy

przetargów).

Bon jest instrumentem dyskontowym - oznacza to, że kupując go nabywca zapłaci mniej niż wynosi jego wartość

nominalna. Bony skarbowe sprzedawane są przez agenta emisji, którym jest Narodowy Bank Polski, na

cotygodniowych przetargach. Kategorią wyróżniającą ich rodzaje są różne terminy wykupu.

Na przetargu możliwe są emisje bonów skarbowych z 8-, 13-, 26-, 39- i 52-tygodniowym terminem wykupu.

Możliwe są również emisje o innych terminach zapadalności, np. w 1999 i 2000 roku Ministerstwo Finansów

zdecydowało się na sprzedaż bonów skarbowych o 2-tygodniowym terminie zapadalności.

Rynek pierwotny

Obrót bonami skarbowymi odbywa się na rynku pierwotnym i wtórnym.

Rynek pierwotny tworzą przetargi organizowane przez agenta emisji, tj. NBP w pierwszy roboczy dzień tygodnia.

Bezpośredni dostęp do przetargów w NBP jest zarezerwowany wyłącznie dla banków posiadających status Dealera

Skarbowych Papierów Wartościowych oraz Banku Gospodarstwa Krajowego – pozostali inwestorzy

zainteresowani nabyciem tych papierów muszą skorzystać z pośrednictwa DSPW.

Przetargi

Przetargi bonów skarbowych organizowane są zwyczajowo w poniedziałek, przy czym w uzasadnionych

przypadkach Minister Finansów ma prawo do organizowania aukcji w innych dniach. Informacja o planowanym

przetargu jest publikowana w dniu roboczym poprzedzającym dzień planowanego przetargu na stronach Ministerstwa

Finansów w Internecie oraz w serwisach informacyjnych REUTERS.

Oferty zakupu bonów skarbowych są przesyłane przez Dealerów Skarbowych Papierów Wartościowych do

Rejestru Papierów Wartościowych do godziny 11.00 w dniu przetargu - minimalna wartość nominalna oferty

przetargowej wynosi 100.000 PLN.

Po otrzymaniu z RPW zestawienia ofert Minister Finansów podejmuje decyzję o wysokości ceny minimalnej

bonów o danym terminie wykupu. Oferty zawierające ceny wyższe od ceny minimalnej są akceptowane w całości zaś

oferty z ceną równą cenie minimalnej mogą zostać przyjęte z zastosowaniem redukcji ofert lub w całości.

Przetargi bonów skarbowych odbywają się w systemie aukcji wielu cen, co oznacza, że każdy z inwestorów

nabywa papiery po cenie, którą zgłosił w swojej ofercie. Wyniki przetargu bonów skarbowych są publikowane w

dniu aukcji o godz. 12:00 na stronach internetowych Ministerstwa Finansów oraz w sieci informacyjnej REUTERS.

Data zapłaty za bony skarbowe przypada zwyczajowo w środę, dwa dni po przetargu, jednakże w określonych

przypadkach może być określona na inny dzień.

Rynek wtórny

Bony skarbowe mogą być przedmiotem swobodnego obrotu przy zachowaniu warunków wynikających z przepisów

regulujących obrót dewizowy, a także publiczny obrót papierami wartościowymi. Głównymi uczestnikami rynku

wtórnego są banki krajowe. Przeprowadzają one operacje na własny rachunek i wykonują zlecenia klientów.

Wtórny obrót bonami skarbowymi realizowany jest na nieregulowanym rynku międzybankowym oraz na

elektronicznej platformie obrotu (ERSPW - Elektroniczny Rynek Skarbowych Papierów Wartościowych)

organizowanej przez MTS-CeTO S.A. Ewidencja zawartych transakcji oraz ich rozliczanie prowadzone jest przez

Rejestr Papierów Wartościowych ulokowany w Narodowym Banku Polskim.

BONY PIENIĘŻNE NBP

Bony pieniężne emitowane przez NBP są instrumentami o konstrukcji zbliżonej do bonów skarbowych. Są

papierami wartościowymi na okaziciela. Bon pieniężny jest papierem zdematerializowanym w RBP NBP. Rynek

pierwotny tych instrumentów to przetargi organizowane przez NBP. Przetargowa cena transakcyjna bonów

pieniężnych NBP jest niższa od ich wartości nominalnej i sprzedaż następuje z dyskontem. Ich wartość nominalna

wynosi 10 000 zł. Jedna oferta nie może być mniejsza niż 1.000.000 PLN z jedną ceną.

Emisja bonów pieniężnych jest podstawową formą operacji otwartego rynku dokonywanych przez NBP na rynku

pieniężnym. Wartość każdej emisji bonów pieniężnych zależy od prognozowanej skali nadpłynności w krajowym

systemie bankowym. Wykorzystując ten instrument, bank centralny absorbuje nadmiar płynności i kontroluje poziom

krótkoterminowych stóp procentowych na rynku lokat międzybankowych.

Rynek pierwotny

Emitentem bonów pieniężnych jest Narodowy Bank Polski. Emisja bonów jest instrumentem oddziaływania

banku centralnego na rynkowe stopy procentowe. Odbywa się ona głównie w trybie przetargowym (tzw. aukcja

amerykańska), aczkolwiek NBP zastrzegł sobie prawo do sprzedaży również w trybie bilateralnym. Przetargi były

organizowane nieregularnie, w okresach, gdy nadwyżka podaży płynności w bankach komercyjnych wywoływała

presję na spadek rynkowych stóp procentowych.

Prawo do udziału w przetargach na bony pieniężne miały jedynie banki będące dealerami rynku pieniężnego oraz

Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

Rynek wtórny

Wtórny obrót bonami pieniężnymi dokonywany jest na rynku międzybankowym. Obrót jest realizowany zarówno

w trybie bezwarunkowym (outright), jak i warunkowym (repo, sell-buy-back). W 2000 r. udział pięciu najbardziej

aktywnych banków w obrotach ogółem wyniósł 57,8% i zmniejszył się w stosunku do 1998 r. o ponad 8 punktów

procentowych. Średnia wielkość jednej transakcji zawieranej na rynku międzybankowym wynosi około 100 mln zł.

System rozliczeniowo-depozytowy

Wszystkie transakcje dokonywane na rynku wtórnym są rejestrowane w Rejestrze Bonów Pieniężnych (RBP),

prowadzonym przez Narodowy Bank Polski. RBP jest elektronicznym systemem, w którym prowadzone są rachunki

i konta depozytowe bezpośrednich uczestników rynku. Inwestorzy

Nnabywcami bonów pieniężnych mogą być tylko banki krajowe oraz Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Bony nie są

więc dostępne dla krajowych podmiotów niebankowych oraz podmiotów zagranicznych.

KRÓTKOTERMINOWE PAPIERY DŁUŻNE PRZEDSIĘBIORSTWA Krótkoterminowe papiery dłużne (commercial papers) są instrumentami o okresie zapadalności do jednego roku,

które z racji swego krótkoterminowego charakteru są wyłączone z obrotu publicznego. Rynek KPD jest segmentem

pozabankowego rynku pieniężnego, a papiery te powinny służyć finansowaniu krótkoterminowych niedoborów

finansowych przedsiębiorstw - regulacji ich płynności. Przedsiębiorstwa decydujące się na emisję

krótkoterminowych papierów dłużnych korzystają z pomocy instytucji finansowych. Usługa organizacji emisji

krótkoterminowych papierów dłużnych polega na przygotowaniu przez instytucję finansową dokumentacji oferty,

zorganizowaniu systemu rozliczania oferty, znalezieniu nabywców papierów (plasowanie emisji) oraz ewentualnym

zagwarantowaniu powodzenia emisji przed rozpoczęciem plasowania i zorganizowaniu płynnego rynku obrotu

papierami po zakończeniu oferty (rynek wtórny).

Krótkoterminowe papiery dłużne przedsiębiorstw zwane także skryptami dłużnymi lub papierami komercyjnymi

są źródłem krótkoterminowego finansowania działalności przedsiębiorstw, co oznacza, iż uzyskane z nich środki

przedsiębiorstwo może wykorzystywać na podtrzymywanie swojej bieżącej płynności, czyli regulowanie bieżących

zobowiązań.

Na rynku polskim krótkoterminowe papiery dłużne istnieją od 1992 roku, a ich prekursorem był Polski Bank

Rozwoju.

Krótkoterminowe papiery dłużne są instrumentem rynku pieniężnego. W swej istocie podobne są do klasycznego

kredytu bankowego, jednakże w porównaniu z nim to źródło finansowania jest tańsze i bardziej elastyczne.

Praktycznie krótkoterminowe papiery dłużne są pożyczką udzielaną przedsiębiorstwu przez uczestników rynku

pieniężnego, czyli inwestorów. Należą do grupy papierów wierzytelnościowych, co oznacza, że emitent w terminie

zapadalności papieru winien zwrócić zaciągniętą pożyczkę. Papiery te sprzedawane są z dyskontem, czyli poniżej

ceny nominalnej, natomiast zwrot następuje wg wartości nominalnej.

Krótkoterminowe papiery dłużne należą wprawdzie do instrumentów krótkoterminowego finansowania, jednakże

poprzez ich rolowanie (odnawianie emisji, zastępowanie nową emisją emisji poprzedniej) przedsiębiorstwo może je

posiadać także w okresach średnich i finansować z nich swoje przedsięwzięcia inwestycyjne. Oznacza to, iż

finansowanie działalności przedsiębiorstwa w okresie średnim odbywa się wg stóp procentowych

krótkoterminowych, które są niższe od stóp procentowych w okresie średnim.

Krótkoterminowe papiery dłużne to źródło finansowania tańsze i bardziej elastyczne niż klasyczny kredyt

bankowy. Względnie niskie koszty krótkoterminowych papierów dłużnych w porównaniu z kredytem bankowym

wynikają z faktu, iż przedsiębiorstwo może finansować swą działalność w okresach średnich wg krótkoterminowych

stóp procentowych, a także z faktu, iż przedsiębiorstwo nie musi przedkładać bankowi całego zestawu informacji

wymaganych przy aplikacji o kredyt bankowy. Dokumentacja niezbędna przy emisji krótkoterminowych skryptów

dłużnych przedsiębiorstwa jest składana, jednakże jej zakres nie jest tak obszerny jak przy kredycie bankowym.

Dokumentacja jest każdorazowo ustalana pomiędzy emitentem a organizatorem emisji tych papierów i wynika ona z

zapewnienia odpowiedniego stopnia bezpieczeństwa inwestorom, którzy na podstawie otrzymanych informacji

szacują swoje ryzyko wejścia w daną inwestycję.

Niższe koszty wynikają również z faktu, iż przedsiębiorstwo emitujące skrypty nie potrzebuje ich zabezpieczać

np. na majątku przez hipotekę oraz nie musi wykazać się odpowiednim udziałem środków własnych, który jest

wymagany przy korzystaniu z kredytu bankowego.

Większa elastyczność korzystania ze środków pochodzących z emisji krótkoterminowych papierów dłużnych

przedsiębiorstwa w porównaniu do klasycznego kredytu bankowego wynika z faktu, iż przedsiębiorstwo może

dostosować terminy emisji tych papierów oraz ich wykupu bezpośrednio do swoich potrzeb. Przedsiębiorstwo nie

musi także specyfikować celu emisji papierów oraz nie poddaje kontroli pożyczkodawców zgodności sposobu

wydatkowania środków z celem, tak jak jest to w klasycznym kredycie bankowym. Przedsiębiorstwo może również

przed terminem wykupu wyemitowanych papierów wykupywać je na rynku wtórnym, jeżeli posiada wolne środki, co

oznacza, iż może zrezygnować z pożyczki w takim terminie, jaki uzna za stosowny.

Mimo, że nie istnieją przepisy prawa odnoszące się wprost do emisji KPD, to podmioty zajmujące się organizacją

emisji krótkoterminowego długu znalazły odpowiednie rozwiązania, aby zaoferować ten instrument

przedsiębiorstwom. Istnieją trzy najbardziej popularne konstrukcje prawne tego typu instrumentów. Pierwsza z nich

oparta jest na prawie wekslowym. Konstrukcja weksla własnego, opartego na prawie wekslowym, stosowana jest

przez Citibank, ING i Pekao SA. Drugi model oparty jest na konstrukcji wierzytelności, czyli na Kodeksie

cywilnym. Stosują go m.in. Bank Handlowy, Raiffeisen Centrobank oraz Bank Rozwoju Eksportu. Trzecia metoda

bazuje na konstrukcji obligacji krótkoterminowej, tj. ustawie o obligacjach (stosowana np. przez Societe

Generale). KPD są emitowane pod różnymi nazwami handlowymi, co nie przesądza o ich charakterze prawnym.

Pierwszy organizator emisji KPD, Polski Bank Rozwoju, nazywa stworzone instrumenty bonami komercyjnymi,

ING Bank określa KPD mianem komercyjnych weksli inwestycyjno-terminowych (KWIT), Bank Handlowy oraz

ABN AMRO nazywają KPD bonami handlowymi. Citibank krótkoterminowymi papierami wartościowymi,

Raiffeisen Centrobank bonami dłużnymi, a Creditanstalt wekslami komercyjnymi.

Fakt, że KPD emitowane są w wysokich nominałach, tj. z reguły 100.000 zł (najniższy nominał wynosi 10 tys.

PLN w przypadku bonów handlowych Banku Handlowego) powoduje, że są one sprzedawane na rynku pieniężnym

głównie inwestorom instytucjonalnym. Tak więc do rynku krótkoterminowych papierów dłużnych firm mają dostęp

głównie przedsiębiorstwa duże. Korzystają one bowiem z tego źródła kredytu, a także dostarczają na ten rynek

środków finansowych. Nabywcami na tym rynku są w szczególności firmy ubezpieczeniowe, banki oraz inne

instytucje finansowe i przedsiębiorstwa, które dysponują odpowiednimi kwotami wolnej gotówki, którą chcą zago-

spodarować.

Emisja papierów dłużnych przedsiębiorstw odbywa się najczęściej za pośrednictwem agenta (organizatora)

emisji, którym jest biuro maklerskie banku. Agent wykupuje od firmy emitenta całą emisję po określonej cenie i

następnie organizuje dalszy obrót nimi, tzn. odsprzedaje je innym inwestorom na rynku wtórnym. Agent może

również zorganizować przetarg na emitowane papiery na rynku pierwotnym. Papiery te mają okres wykupu krótszy

niż rok i w obrocie występują w formie zdematerializowanej, co oznacza, iż transakcje są zawierane i rozliczane w

systemie elektronicznym. Dzięki dematerializacji uzyskuje się m.in. płynność w obrocie tymi papierami na rynku

wtórnym, na czym szczególnie zależy ich nabywcom. Muszą oni mieć bowiem możliwość szybkiego sprzedania tych

papierów, jeszcze przed upływem terminu ich zapadalności, po uczciwej cenie. Stąd też biura maklerskie, będące

organizatorami emisji tych papierów, dążą do zapewnienia kwotowań ciągłych w obrocie nimi, co oznacza, iż są

gotowe w każdej chwili do ich kupna lub sprzedaży (same kwotują brakującą stronę: kupno lub sprzedaż). Rysunek

ilustruje procedurę emisyjną krótkoterminowych papierów dłużnych.

Procedura emisyjna krótkoterminowych papierów dłużnych

Z rysunku wynika, iż procedura emisyjna papierów dłużnych rozpoczyna się od złożenia przez przedsiębiorstwo

zlecenia emisji u organizatora emisji (agenta), przedkładając zarazem preliminarz zapotrzebowania na kapitał i

stosowne informacje o swojej sytuacji finansowej. Dokumenty te stanowią podstawę do przygotowania programu

emisji oraz memorandum informacyjnego dla inwestorów. W programie emisji określa się:

- nominalną kwotę emisji;

- termin wykupu;

- harmonogram przeprowadzenia kolejnych etapów emitowania papierów w transzach;

- umowę na linię kredytową w celu podtrzymania płynności papierów na rynku.

Po uruchomieniu emisji jej agent zajmuje się sprzedażą papierów, przechowywaniem rejestrów, obrotem na rynku

wtórnym, wykupem papierów oraz rozliczeniami finansowymi związanymi z obsługą emisji. W celu

zagwarantowania płynności papierów na rynku powołuje się gwaranta, którym najczęściej jest bank. Jeżeli kwota

emisji jest bardzo duża, to bank wspierający emisję może zorganizować konsorcjum, które zapewni linię kredytową.

Czasami gwarantem emisji skryptów dłużnych są spółki ”matki”. Przy niepobieraniu prowizji obniża się w ten

sposób łączne koszty emisji w spółkach „córkach".

Krótkoterminowe papiery dłużne przedsiębiorstw są sprzedawane poniżej wartości nominalnej. Oznacza to, iż

emitent zobowiązuje się do wypłaty wartości nominalnej długu w z góry oznaczonym dniu (terminie wykupu pa-

pieru), w zamian za uzyskanie w momencie sprzedaży kwoty niższej od tego nominału, czyli kwoty pomniejszonej o

dyskonto.

Firma emitująca

Zlecenie Przekaz środków

Organizator emisji (agent)

Inwestor

Sprzedaż Pozyskiwanie środków

Bank (gwarant)

Zabezpieczenie

płynności

CERTYFIKATY DEPOZYTOWE

Certyfikaty depozytowe są to dokumenty rozwiniętego rynku pieniężnego, emitowane na okaziciela przez banki i

instytucje pokrewne. Potwierdzają one złożenie depozytu w określonej wysokości, na określony czas w banku, który

wystawił certyfikat. Certyfikaty depozytowe są zbywalne i podlegają swobodnemu obrotowi na rynkach finansowych

krajów rozwiniętych.

Emisja certyfikatów depozytowych stanowi źródło finansowania działalności banku. Zaletą jest bezpieczeństwo

zainwestowanego kapitału, zbywalność instrumentu na rynku wtórnym (o ile jest to papier na okaziciela) oraz

bezpieczeństwo przechowywania. Dla banków wystawiających certyfikaty operacja ta nie różni się niczym od zwy-

kłej operacji depozytowej. Bank przyjmuje środki i wie, kiedy staną się one wymagalne przez okaziciela, który

przedstawi certyfikat do wykupu. Emitenta nie interesuje fakt, przez ile rąk certyfikat przechodził i po jakich cenach

był przedmiotem obrotu. Instrument ten jest atrakcyjną formą inwestowania ze względu na wysoką płynność. Bank

uzyskuje większą pewność co do pozostania lokaty przez zadeklarowany okres. Posiadacz certyfikatu zamiast zrywać

lokatę terminową, może sprzedać go na rynku wtórnym. Ryzyko wycofania środków przed terminem zmniejsza się.

Banki, emitując certyfikaty depozytowe, zobowiązują się do zwrotu wartości nominalnej (tj. kapitału

zdeponowanego u emitenta), łącznie z należnymi odsetkami, okazicielowi w terminie zapadalności.

LOKATY MIĘDZYBANKOWE

Rynek lokat międzybankowych istnieje dzięki nadwyżkom niewykorzystanej gotówki posiadanej przez niektóre

banki i jej brakom w innych bankach, wywołującym problem utrzymania płynności.

Na rynku depozytów międzybankowych banki pożyczają sobie wzajemnie płynne rezerwy, a więc środki, które

mają na rachunkach bieżących w banku centralnym. Środki pożyczone innemu bankowi nie są zabezpieczane innymi

aktywami. Dlatego instrument ten obarczony jest stosunkowo dużym ryzykiem kredytowym. W konsekwencji

zarządy banków ustalają limity operacji z innymi bankami, co wpływa na ograniczenie zakresu wykorzystywania

tego instrumentu.

Z punktu widzenia czasu, na jaki zostają zawarte transakcje depozytowe, można je podzielić na krótkoterminowe

(od 1 dnia do 1 miesiąca), średnioterminowe (od 1 do 6 miesięcy) i długoterminowe (od 6 do 12 miesięcy). Przyjmuje

się również w literaturze jedynie dwa rodzaje transakcji: krótkoterminowe (do 1 miesiąca) i długoterminowe.

W praktyce największą popularnością cieszą się operacje krótkoterminowe z uwagi na swą wysoką płynność. W

ramach tych operacji występuje szereg depozytów jednodniowych, wśród których wyróżnia się:

1. Overnight (O/N, czyli „przez noc”), rozpoczynający się w dniu zawarcia transakcji i zapadający w następnym

dniu roboczym;

2. Tomnext (T/N - tomorrow next), rozpoczynający się w pierwszym dniu roboczym po zawarciu transakcji i

zapadający w dniu następnym;

3. Spot next (S/N), rozpoczynający się na drugi dzień roboczy po dniu zawarcia transakcji i zapadający w

następnym dniu roboczym.

Rynek lokat międzybankowych ma ogromną skalę i rzutuje na rynek pieniężny, jak i na inne segmenty rynku

finansowego. Stawki oprocentowania tych depozytów mają wpływ na inne stopy procentowe. Prym wiedzie tu

londyńskie City i rynek brytyjski. W Londynie kształtuje się najważniejsza w skali światowej stopa LIBOR (London

Inter-bank Offered Rate). Technicznie jest to średnia arytmetyczna stóp procentowych, po jakich najważniejsze banki

są skłonne sprzedawać swoje nadwyżki. Oprócz LIBOR ustalany jest analogiczny do niego LIBID (London Inter-

bank Bid Rate), czyli wskaźnik informujący ile banki są skłonne płacić za środki, oraz LIMEAN - średnia z obu

poprzednich wskaźników.

W innych krajach również ogłaszają swoje stopy np.:

PIBOR - The Paris Inter-bank Offered Rate - stopa procentowa na paryskim rynku eurowalutowym;

FIBOR - The Frankfurt Inter-bank Offered Rate - stopa procentowa na rynku eurowalutowym we

Frankfurcie;

HIBOR - The Hong Kong Inter-bank Offered Rate - stopa procentowa na rynku eurowalutowym w

Hongkongu;

SIBOR - The Singapur Inter-bank Offered Rate - stopa procentowa na rynku eurowalutowym w Singapurze.

Od początku 1999 roku wraz z wprowadzeniem euro, wspólnej waluty europejskiej, wszystkie krajowe stopy

referencyjne Eurolandu zostały zastąpione przez jedną stopę referencyjną, którą stała się EURIBOR.

W Polsce takie właśnie funkcje spełnia WIBOR (Warsaw Inter-bank Offered Rate) - czyli średnia stopa

oprocentowania, na którą banki są gotowe udzielić kredytu oraz WIBID (Warsaw Inter-bank Bid Rate) - średnia

stopa oprocentowania, jaką banki są gotowe zapłacić za przyjęty depozyt. Obie stopy są wyliczane zgodnie z formułą

średniej arytmetycznej stawek kupna (BID) i sprzedaży (Offered), przekazywanych przez współpracujące ze sobą

banki referencyjne.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome