Rysunek techniczny elektryczny - Notatki - Inżynieria - Część 1, Notatki'z Inżynieria . Maria Curie-Sklodowska University in Lublin
spartacus_80
spartacus_808 March 2013

Rysunek techniczny elektryczny - Notatki - Inżynieria - Część 1, Notatki'z Inżynieria . Maria Curie-Sklodowska University in Lublin

PDF (1.2 MB)
9 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki przedstawiające zagadnienia z zakresu inżynierii: rysunek techniczny elektryczny jest odmianą rysunku technicznego, który skupia się na obiektach elektrycznych – prostych bądź złożonych.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 9
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

1 | S t r o n a

 Iteracyjny proces decyzyjny zmierzający do sformułowania planów, wedle których zasoby są przekształcane w systemy lub urządzenia zaspokajające potrzeby człowieka [T.T. Woodson, 1966],

 Twórczy proces decyzyjny skierowany ku zaspokojeniu potrzeb ludzkich [G.C. Beakley, 1967],

 Optymalne rozwiązanie sumy prawdziwych potrzeb określonego zespołu okoliczności [Matchett, 1968],

 Kolejne czynności począwszy od zidentyfikowania problemu, a skończywszy na opracowaniu rozwiązania zadowalającego pod względem funkcjonalnym, ekonomicznymi itd. [E.V. Krick, 1969],

 Proces tworzenia artefaktów dla osiągnięcia celów [H.A. Simon, 1969],

 Działalność intelektualna pomagająca w tworzeniu sztucznych obiektów materialnych [H.A. Simon, 1969],

 Proces podejmowania decyzji [R.L. Ackoff, 1970],

 Proces wytwórczy, w którym własności podmiotu (...), przy właściwym korzystaniu z dostępnych metod i narzędzi pracy w danych warunkach, zmierzają do zawarcia w wytworze projektowania wzoru przedmiotu projektowanego o własnościach odpowiadających wymaganiom ustalonym w zadaniu projektowym [Cz. Babiński, 1972],

 Dobieranie sposobu działania jakiegokolwiek układu [J. Dietrych, 1974].

 Tworzenie odpowiedniego systemu mającego zaspokoić taką to a taką potrzebę lub spełnić taką to a taką funkcję [G. Nadler, 1975],

 Wieloetapowy proces przetwarzania informacji [B. Kirów, 1976],

 Koncepcyjne przygotowanie zmiany relewantnej [W. Gasparski, 1978], Definicji projektowania (zwłaszcza sensu largo) można znaleźć w literaturze znacznie więcej. Powyższy wybór zawiera

tylko te definicje, które są charakterystyczne dla kontekstu technicznego oraz dla fazy rozwoju metodologii

projektowania, dlatego przy poszczególnych definicjach i nazwiskach autorów podano daty.

Niezmiennikami projektowania są:

potrzeba społeczna - mogąca się przejawiać w różny sposób, jako impuls inicjujący proces projektowania,

kompetentny sprawca procesu projektowania - tzw. system projektujący, może to być zorganizowany zespół projektantów lub pojedynczy projektant,

określony system wartości uznawany przez system projektujący, ważne są m.in. relacje pomiędzy względną ważnością kryteriów technicznych, ekonomicznych i humanistycznych,

zasoby warunkujące poprawność przebiegu procesu:  metodologiczne (strategie projektowe, metody),  informacyjne (ilość i jakość potrzebnych informacji),  techniczne (wyposażenie w sprzęt techniczny),  ekonomiczne (finanse, kapitał),  czasowe (projektowanie musi trwać odpowiednio długo),

wynik projektowania, pojawiający się w postaci zweryfikowanej dokumentacji technicznej, często - prototypu

lub modelu funkcjonalnego.

Początek projektowania tkwi w życzeniach zleceniodawcy i ciągnie się przez działania projektantów, wytwórców,

dystrybutorów i konsumentów aż do ostatecznych efektów, jakie wywiera nowo zaprojektowana rzecz w świecie, w

szerokim rozumieniu tego słowa.

Projektowanie techniczne i jego podział

Projektowanie sensu stricto często jest określane przez dodanie przymiotnika lub określenia opisującego dziedzinę,

której dotyczy, jak np. projektowanie architektoniczne, urbanistyczne, inżynierskie, wnętrz, wzornicze, form

przemysłowych itd.

Ogólnie projektowanie można definiować jako opracowanie informacji o sposobie zaspokajania potrzeby.

Opracowaniem sposobów zaspokojenia potrzeb w wyniku działań technicznychzajmuje się projektowanie techniczne.

Projektowanie techniczne

docsity.com

2 | S t r o n a

Jest to jeden z bardzo istotnych etapów działalności inżynierskiej, którego głównym celem jest projektowanie obiektów

technicznych, w tym procesów i środków produkcji. Na tym etapie dobiera się idee działania technicznego, rozwija się je

w koncepcje systemów technicznych i tu zapadają istotne decyzje, rzutujące potem na skuteczność, ekonomiczność i

niezawodność, a tym samym na wydajność i użyteczność społeczną całego przedsięwzięcia.

Każde projektowanie obiektów technicznych, wymaga zaangażowania zdolnych inżynierów o najwyższych

kwalifikacjach, głębokiej wiedzy i dużym doświadczeniu.

Skonkretyzowanym wynikiem działalności projektowej jest dokumentacja techniczna w postaci rysunków, opisów,

instrukcji i zestawień obiektów oraz kosztorysy.

Projektowanie procesów technologicznych polega na obmyśleniu i opracowaniu informacji o sposobie i kolejności

działań, o potrzebnych narzędziach, maszynach, urządzeniach i pomieszczeniach oraz o sposobie sterowania tymi

działami.

Projektowanieurządzeń polega na obmyśleniu koncepcji działania urządzenia, doborze układów przetwarzania energii,

materii i informacji, odpowiednim wykorzystaniu i kojarzeniu właściwości materii oraz zjawisk fizycznych, opracowaniu

struktur mechanizmów oraz tworzeniu pożądanych sprzężeń i relacji pomiędzy obiektami.

Projektowanie ergonomiczne Projektowanie, którego celem jest tworzenie ergonomicznie poprawnych obiektów technicznych, wyróżniające się od

tradycyjnego projektowania inżynierskiego położeniem nacisku właśnie na ergonomiczną jakość projektowanego

obiektu, traktowanego jako system złożony z dwóch komponentów: ludzkiego i technicznego, nazwa się

projektowaniem ergonomicznym.

W literaturze polskiej, zwłaszcza o tematyce technicznej, na ogół rozróżnia się pojęcia:

 projektowania,

 konstruowania, choć czasem traktuje się je jako synonimy.

Projektowanie wyprzedza fazę konstruowania, ale już w pewnym stadium zaawansowania prac działania o charakterze

projektowania i konstruowania mogą się przeplatać wzajemnie. Pewne wcześniejsze ustalenia projektowe mogą być

korygowane w celu uzyskania konstrukcji spełniającej postawione wymagania w sposób możliwie najlepszy.

Rozróżnienie projektowania i konstruowania okazuje się pożyteczne, dla uporządkowania pewnych pojęć oraz przy

ustalaniu zakresu i kolejności działań w procesie projektowo-konstrukcyjnym. Nie należy jednak nazbyt formalnie

traktować tych dwóch określeń ani szukać granicy pomiędzy nimi i można czasem przez projektowanie jak i

konstruowanie rozumieć całość prac projektowo-konstrukcyjnych.

W zależności od stopnia wprowadzenia nowych rozwiązań można wyróżnić następujące rodzaje projektów: • Projekt oryginalny dotyczy wykonania wyrobu mającego funkcjonować według nowej zasady. W takim

przypadku, projektant musi pozwolić sobie na wyjątkowo nieskrępowane myślenie, wziąć pod uwagę wszystkie

pomysły przychodzące mu do głowy, aż wreszcie, kierując się jakimiś sensownymi kryteriami, zdecydować się na

jeden z nich. Na powstawanie oryginalnych projektów duży wpływ mają nowe materiały o specjalnych

właściwościach. Niekiedy użycie nowego materiału może być inspiracją do zaprojektowania nowego produktu,

lecz często bywa tak, że nowy produkt wymaga stworzenia nowego materiału. Nowe rozwiązania w technice

lotniczej i rakietowej stały się możliwe po wynalezieniu super wytrzymałych i bardzo lekkich materiałów

kompozytowych, podobny wpływ ma rozwój nowych stopów metalicznych, cermetów oraz tworzyw sztucznych.

docsity.com

3 | S t r o n a

Projekt adaptacyjny, czylirozwojowy - jest projektem, w którym poprawia się właściwości użytkowe

działającego dotąd urządzenia przez stosowne projektowanie wykorzystujące postęp w inżynierii materiałowej.

Od sposobu wykorzystania nowych materiałów w projektowanych wyrobach zależą ich właściwości i

atrakcyjność rynkowa.

Projektalternatywny jestprojektem, w którym zmieniono skalę, wymiary lub jakieś szczegóły rozwiązania bez

zmiany funkcji lub sposobu jej osiągnięcia, np. zwiększenie pojemności silnika spalinowego, cysterny na płyny

itp.

Projekt adaptacyjny, czylirozwojowy - jest projektem, w którym poprawia się właściwości użytkowe

działającego dotąd urządzenia przez stosowne projektowanie wykorzystujące postęp w inżynierii materiałowej.

Od sposobu wykorzystania nowych materiałów w projektowanych wyrobach zależą ich właściwości i

atrakcyjność rynkowa.

Projektalternatywny jestprojektem, w którym zmieniono skalę, wymiary lub jakieś szczegóły rozwiązania bez

zmiany funkcji lub sposobu jej osiągnięcia, np. zwiększenie pojemności silnika spalinowego, cysterny na płyny

itp.

Projektowanie urządzeń w zależności od stopnia nowości opracowywanej konstrukcji można podzielić następująco:

podpatrzone - naśladownicze, odtwarzające,

kompilacyjne - dobór i dostosowanie istniejących konstrukcji do pełnienia nowych, innych zadań,

ewolucyjne - rozwój i doskonalenie istniejących konstrukcji,

innowacyjne - nowatorskie, oryginalne. W zależności od sposobu podejścia do projektowania można wyróżnić projektowanie:

 rutynowe,

 intuicyjne,

 metodologiczne, czyli oparte na działaniach logicznych, naukach podstawowych i konstrukcyjnych,

 eksperymentatorskie - tworzenie i weryfikacja informacji konstrukcyjnych za pomocą prób i badań. W zależności od sposobu ujęcia tematu można wyróżnić projektowanie:

systemowe - rozwiązywanie tematu realizowane jest na tle rozwiązywania problemu całościowego w ujęciu systemowym,

cząstkowe - wąskie ujęcie tematu sprowadzające się w zasadzie do szczegółowego zadania.

W zależności od sposobu ujęcia tematu projektowanie można podzielić na:

integralne - rozwiązuje problemy części całości ze względu na całość, do której ma należeć,

cząstkowe - część traktuje się niezależnie od całości. W zależności od dynamiki rozwoju metod można wyróżnić projektowanie: • statyczne – wykorzystujące utarte sposoby, powtarzające się działania i prace typowe, • dynamiczne – stosujące nowoczesne i rozwijające się techniki oraz metody projektowania.

Wszystkie wymienione sposoby projektowania są potrzebne, jeśli są wykorzystane odpowiednio do zadań i kryteriów

oceny.

Projekty nowatorskie tworzą coś nowego dla dobra człowieka, zaś projekty o charakterze kompilacyjnym i ewolucyjnym

umożliwiają szybkie i tanie zaspokojenie potrzeby przez nowe wykorzystanie sprawdzonych konstrukcji, które czasem

przez pomysłowe zmiany spełniają nowe zadania.

W projektowaniu przydają się:

 wszystkie umiejętności,

docsity.com

4 | S t r o n a

 praktyka i doświadczenie,

 inwencja i intuicja,

 zdolności eksperymentowania,

 a przede wszystkim dobre podstawy naukowe. Wymagania stawiane projektantowi urządzeń technicznych Podstawowe zadanie projektanta urządzeń polega na opracowaniu konstrukcji technicznych najlepiej odpowiadających potrzebom klienta, wykazujących najwyższe wskaźniki techniczno-ekonomiczne i eksploatacyjne, z których najważniejszymi są: • duża wydajność, • ekonomiczność, • wytrzymałość, • niezawodność, • mała masa i zużycie materiału, • odpowiednie gabaryty, • niskie zapotrzebowanie na energię, • zakres i koszt remontów, • niski koszt wykonawstwa, • duża trwałość, • długie okresy międzyremontowe, • wysoki poziom nowoczesności i automatyzacji, • łatwość i bezpieczeństwo obsługi, • wygodne sterowanie, • łatwy demontaż i montaż, • estetyka.

Wymogi, które powinno spełniać urządzenie techniczne, szczegółowo określone są w założeniach projektowych.

Są jednakże pewne zasady podstawowe, które powinny być zawsze uwzględniane podczas projektowania urządzenia

technicznego.

Takimi podstawowymi wymaganiami są:

funkcjonalność - poprawne spełnianie przez projektowane urządzenie funkcji, do których zostało przeznaczone, • niezawodność i trwałość - uzyskanie żądanego prawdopodobieństwa niezawodnej pracy przy danych

obciążeniach w okresie nie krótszym od założonego, • sprawność – najwyższy stosunek energii użytecznej do wprowadzonej, czyli zmniejszenie kosztów eksploatacji • lekkość - zmniejszenie masy materiałów konstrukcyjnych, ułatwienie transportu i montażu, • taniość, dostępność materiałów i technologiczność - stosowanie najkorzystniejszych technologii,

umożliwiających wykonanie przy minimalnych kosztach, • łatwość eksploatacji - najprostsza w obsłudze eksploatacyjnej i zdolności do naprawy, • względy ergonomiczne i estetyczne - powinna być przystosowana do potrzeb obsługującego człowieka, zaś

estetyka wpływa na konkurencyjność wyrobu, • zgodność z obowiązującymi normami i przepisami z zakresu ochrony środowiska.

Tak więc, poprawne zaprojektowanie urządzenia technicznego wymaga spełnienia większej ilości wymagań, które można podzielić na następujące grupy: • eksploatacyjne - nadanie konstrukcji cech koniecznych z punktu widzenia właściwych możliwości

eksploatacyjnych danego urządzenia technicznego, • ekonomiczne - ekonomiczność budowy samego urządzenia technicznego, procesu jego wytwarzania,

eksploatacji i wycofywania z eksploatacji, • technologiczne – projektowane urządzenie techniczne musi stanowić odpowiednie rozwiązanie, ale technologia

jego wytworzenia powinna zapewnić najniższą pracochłonność i końcowy koszt, • produkcyjne - należy uwzględnić potrzeby zakładu produkcyjnego i mieć na względzie uproszczenie i potanienie

produkcji, a więc również podłoże ekonomiczne. Podczas projektowania szczególnie obowiązujące są dwie zasady:

1. projekt musi co najmniej spełniać wstępne warunki i wymagania określone w założeniach do projektu, 2. projekt powinien być w danych warunkach rozwiązaniem optymalnym ze względu na przyjęte kryteria

optymalizacji. Projektowanie wyrobu musi łączyć w sobie trzy ważne i nierozdzielne elementy:

docsity.com

5 | S t r o n a

• projektowanie konstrukcyjne, którego celem jest opracowanie kształtu i cech geometrycznych produktów zaspokajających ludzkie potrzeby,

• projektowanie materiałowe w celu zagwarantowania wymaganej trwałości produktu lub jego elementów wytworzonych z materiałów inżynierskich o wymaganych właściwościach fizykochemicznych i technologicznych,

• projektowanie technologiczne procesu umożliwiającego nadanie wymaganych cech geometrycznych i właściwościowości poszczególnym elementom produktu, a także ich prawidłowe współdziałanie po zmontowaniu, przy uwzględnianiu wielkości produkcji, poziomu automatyzacji i komputerowego wspomagania, jak również przy zapewnieniu najmniejszych możliwych kosztów tego produktu.

W literaturze z zakresu metodologii projektowania opisano wiele metod i procedur projektowania technicznego.

Różnią się one między sobą głównie stopniem szczegółowości, podziałem na poszczególne etapy, kroki lub fazy, przeznaczeniem, strategią, stopniem formalizacji itd. We wszystkich przypadkach można jednak wyodrębnić pewne cechy wspólne.

Poszczególne działania podstawowe są powiązane pętlami iteracyjnymi. Oznacza to, że w przypadku otrzymania

niesatysfakcjonującego wyniku cząstkowego, z każdego etapu procedury można wrócić do dowolnego wcześniejszego

działania dowolną ilość razy i kontynuować procedurę projektowania.

Różni autorzy dość różnie nazywają sekwencje działań podstawowych w projektowaniu, jednak można dostrzec znaczną

merytoryczną jednorodność poglądów (tabl. 1).

Sekwencja działań podstawowych według różnych autorów

Przebieg procesu projektowania technicznego zależny jest przede wszystkim od przyjętej tzw. strategii projektowania,

czyli ogólnych sposobów podejścia do rozwiązywania problemów projektowych.

Można wyróżnić trzy zasadnicze czynniki różnicujące strategie projektowe: 1. postawa metodologiczna projektanta, 2. stopień zaprogramowania procesu projektowania, 3. wzorzec poszukiwań rozwiązania problemu.

Istnieją dwie skrajnie różne postawy metodologiczne, które mogą uznawać projektanci podczas rozwiązywania problemów. Pozwalają one wyróżnić dwie odmiany strategii projektowych: • strategia przyrostowa - polega na poszukiwaniu zazwyczaj drobnych ulepszeń w obrębie istniejących już

rozwiązań i jest charakterystyczna dla projektowania tradycyjnego.

Autor Krok l Krok 2 Krok 3 Krok 4 Krok 5

E.V. Krick

Ogólne sformułowanie problemu

Analiza i dokładne sformułowanie

problemu

Wyznaczenie rozwiązań

Ocena rozwiązań i decyzja

Opis rozwiąza nia

J.R. Alger C.V. Hayes

Rozeznanie (ana1iza)

Sprecyzowanie problemu Synteza Ocena wariantu i decyzja

Wprowadzenie w życie

M. Asimov Analiza Synteza rozwiązań Ocena i decyzja, optymalizacja i weryfikacja

Wdrożenie

AD. Hali Definicja problemu

Selekcja celów Synteza wariantów Analiza wariantów, wybór

Prezentacja wyników

G. Nadler

Określenie celu i przeznaczenia

Poszukiwanie systemu idealnego, zbieranie infonnacji

Synteza wstępna Ocena i decyzja Synteza i weryfikacja projektu

A B. Rosenstein

Zdefiniowanie problemu

Zbieranie informacji, określenie warunków granicznych, ustalanie kryteriów oceny

Synteza Ocena, decyzja, optymalizacja, iteracja

Prezentacja wyników

IG. Wilson ME. Wilson

Koncepcja Przygotowanie założeń

Synteza Analiza, decyzja, optymalizacja, weryfikacja

docsity.com

6 | S t r o n a

strategia rozwiązania idealnego - polega na określeniu cech idealnego rozwiązania projektowego, zwykle nierealnego w istniejących warunkach technicznych i ekonomicznych, zbadaniu warunków realizacji koncepcji, zaś w wyniku przyjmowania kolejnych niewielkich odstępstw od ideału - uzyskania realnego projektu. W rezultacie otrzymuje się oryginalne projekty nowatorskie, stanowiące początek nowej, jakościowo wyższej generacji urządzeń technicznych.

Z punktu widzenia wzorca poszukiwań można rozróżnić strategie: • rozwiązań pojedynczych - jest to mało efektywna metoda „prób i błędów”, • wyznaczania zbioru dopuszczalnych rozwiązań - jest to metoda efektywniejsza, gdyż pozwala na wybór

rozwiązania zadowalającego lub optymalnego (w określonym sensie) oraz stosowanie programowania matematycznego, jeśli możliwa jest kwantyfikacja wymagań.

Struktura procesu projektowania Projektowanie jest procesem iteracyjnym, w którym punktem wyjścia jest potrzeba rynkowa lub pomysł na wykreowanie potrzeby, finałem zaś - produkt zaspokajający tę potrzebę lub urzeczywistniający ideę.

Rys. 1. Podstawowe działania techniczne oparte o proces projektowo-konstrukcyjny Między punktami skrajnymi znajduje się cały szereg stadiów pośrednich, np. projekt koncepcyjny, wstępny i szczegółowy

– konstruowanie (rys. 2).

Rys. 2.Ogólny schemat procesu projektowania: od rozpoznania zadania, przez stadia koncepcji, projekt ogólny i

szczegółowy, aż do otrzymania wyrobu

Proces projektowo-konstrukcyjny powinien rozwijać się zgodnie z pewnym planem, określającym zakres i kolejność

działań zmierzających do uzyskania najlepszego rozwiązania. Plan taki określa się mianem algorytmu procesu

projektowo-konstrukcyjnego, obrazującego zwykle postulowaną logikę działania projektanta.

W fazie projektu koncepcyjnego są możliwe wszelkie opcje; w projekcie ma się na względzie alternatywne rozwiązania

zarówno co do zasady działania, jak i struktury funkcjonalnej systemu. Bierze się pod uwagę wpływ różnych wariantów na

właściwości użytkowe i koszt wyrobu.

Tworzenie projektu ogólnego, przy uwzględnieniu struktury funkcjonalnej, obejmuje analizę funkcjonowania wyrobu na

niższym poziomie – na poziomie części. Wyroby w tej fazie mają zdefiniowany kształt, wielkość i materiał. Brane są pod

uwagę zakresy naprężeń, temperatur oraz inne czynniki środowiska ich pracy. W wyniku powstaje konkretny projekt

ogólny, który jest punktem wyjścia do stworzenia projektu szczegółowego.

docsity.com

7 | S t r o n a

Realne procesy projektowania technicznego, przeprowadzane w profesjonalnych biurach projektów, mają bardzo różne

struktury logiczne uzależnione od typu rozwiązywanych zadań oraz od struktury organizacyjnej biura.

Wspólne ich elementy powinny się pokrywać z głównymi fazami projektowania: • fazą studialną, • opracowaniem założeń do projektu, • projektowaniem wstępnym, • projektowaniem szczegółowym

Proces projektowania jest złożonym kompleksem działań, realizowanym zazwyczaj przez wielu ludzi, wymagającym dużych nakładów produkcyjnych i czasowych, angażującym kosztowny sprzęt i trwającym przez dłuższy czas. Koniecznością staje się więc podział pracy, harmonogramowanie w czasie i koordynacja. Aby to było możliwe, należy zbadać strukturę procesu projektowania, czyli porządek działań procesu projektowania, wyróżnionych ze względu na określone kryterium. Do struktury procesu projektowania wchodzą pewne fazy, zwane fazami rozwiązywania problemu (tabl. 2).

Tablica 2 Fazy procesu rozwiązywania problemu

Fazy podstawowe wg Bartee’a (1968)

Fazy procesu badawczegowg Ackoffa (1969)

Fazy projektowania inżynieryjnegowg Asimowa (1967)

A. Analiza l. Sformułowanie problemu a. Analiza potrzeb b. Zebranie i systematyzacja informacji c. Identyfikacja i analiza problemów projektowania oraz układu

zmiennych

B. Synteza 2. Budowa modelu d. Badanie kryteriów (wraz z całym systemem wartości) e. Synteza możliwych rozwiązania

C. Ocena 3. Sprawdzanie modelu 4. Uzyskanie rozwiązania na podstawie

modelu 5.Sprawdzanie i sterowanie rozwiązania 6. Wdrażanie rozwiązania

f. Optymalizacja g. Podjecie decyzji h. Sprawdzanie, ocena i przewidywanie zachowania się

Można również wyróżnić inną, bardziej rozbudowaną strukturę procesu projektowania: • formułowanie i analiza problemu, • poszukiwanie koncepcji, • specyfikacja wymagań i ograniczeń, • kryteria wartościowania, • ocena i wybór rozwiązań.

T. Kotarbiński wytyczył pewien ramowy plan postępowania, istotny przy rozwiązywaniu każdego problemu projektowego. Te uniwersalne kroki działalności projektanta określił on następująco:

1. zdefiniowanie funkcji, które ma spełniać projektowany obiekt, 2. narysowanie wstępnego schematu obiektu, 3. zgromadzenie potrzebnej wiedzy, 4. nakreślenie możliwych wariantów rozwiązania obiektu, 5. wybranie rozwiązania, które najlepiej nadaje się do realizacji, 6. wyznaczenie szczegółów wybranego rozwiązania, 7. zbadanie modelu skonstruowanego obiektu, 8. sprawdzenie działania części i podzespołów obiektu, 9. określenie warunków, w jakich należy zainstalować i użytkować obiekt, 10. podjęcie środków niezbędnych do realizacji obiektu.

Według tego schematu proces projektowania kończy się z chwilą rozpoczęcia fizycznej realizacji obiektu zgodnie z

opracowaną dokumentacją zawierającą rysunki, obliczenia, opisy, kosztorysy itp. dotyczące wykonania danego

urządzenia, przedmiotu czy też obiektu budowlanego.

Główne przyczyny, dla których badanie struktury procesu projektowania jest jednym z podstawowych problemów są następujące: • planowanie „makro”, czyli rozłożenie w czasie całego przedsięwzięcia projektowego, jego kontrola, rozliczenie,

kierowanie, rozdział prac pośród wykonawców, kierowanie, hierarchizacja zadań, podejmowanie na czas decyzji i dostarczenie na czas potrzebnych informacji,

• aspekt decyzyjny: wskazanie głównych decyzji i ich uwarunkowań, • planowanie „mikro”, tzn. dla jednego zadania lub jednego wykonawcy; ustalenie kolejności i uwarunkowań

poszczególnych działań, co ma pomóc w zorganizowaniu wysiłku indywidualnego projektanta,

docsity.com

8 | S t r o n a

• racjonalny formalny opis procesu, wykrywanie prawidłowości, tworzenie nowych metod szczegółowych, doskonalenie metod istniejących,

• znajdowanie działań poddających się wspomaganiu komputerowemu i poddających się pełnej algorytmizacji, • uporządkowanie badań nad procesem projektowania oraz obmyślenia nowych metod projektowania.

W procesie projektowania po zakończeniu jednej fazy podejmuje się decyzję akceptującą otrzymane rezultaty lub

nakazujące uzupełnienie niektórych działań. Jeśli otrzymane rezultaty są niezadowalające, istnieje możliwość

zatrzymania dalszych prac projektowych.

Początkową fazą poprzedzającą rozwiązywanie problemu projektowego jest wcześniejsze formułowanie problemu

Tablica 3 Formułowanie problemuprojektowego

Jak formułować problem projektowy?Uzasadnienie

Formułuj szeroko Istnieje wtedy możliwość rozważania maksymalnej liczby wariantów

Pomijaj szczegóły, zajmij się jego właściwym sformułowaniem

Szczegóły przeszkadzają w formułowaniu problemu; będą one ważne w dalszych etapach

Nie sugeruj się na tym etapie rozwiązaniamiistniejącymi, nie analizuj istniejącego rozwiązania w celu eliminowania jego wad; formułuj problem!

Właściwie sformułowany problem, przed którym stoisz, może dać ci później rozwiązanie nie tylko lepsze od istniejących, ale takie, których sobie teraz nie uświadamiasz. Nie przestrzegając tej zasadygubisz niepotrzebnie wiele korzystnych rozwiązań

Nie postępuj schematycznie Każdy problem może wymagać innego, właściwego sobie,sformułowania

Nie bież pod uwagę czasu jaki dano ci narozwiązanie

Dopóki problem nie jest sformułowany należycie nie wiadomo przecież ile czasu potrzeba będzie na jego rozwiązanie

Nie sugeruj się możliwościami rozwiązaniaproblemu z technicznego i ekonomicznego punktu widzenia;formułuj problem!

Nie należy wikłać się w proces wynajdywania rozwiązań (na co przyjdzie czas później).

Analiza problemu następuje po znalezieniu i sformułowaniu problemu, zwłaszcza w zakresie danych sytuacyjnych,

danych ilościowych, informacji o dostępnych materiałach i systemach wytwarzania oraz ograniczeniach w tym względzie,

jak również o możliwościach finansowych. Identyfikacja sytuacji problemowej przekształca się w rozważanie danych

opisujących problem. Jest to analiza otrzymanych wymagań, prowadzona w taki sposób, aby już na wstępie mieć wizję

przyszłego rozwiązania. Jednym słowem trzeba zdawać sobie sprawę, w jakich warunkach ma być realizowane całe

przedsięwzięcie, w jaki sposób i za ile.

Istotne więc będą tu informacje o zasięgu przewidywanej produkcji: czy będą to np. wytwory jednostkowe, czy też

produkowane seryjnie lub masowo, jakie są możliwości kooperacji, wykorzystania półfabrykatów, zespołów gotowych itp.

Bardzo ważne są też informacje o środkach finansowych, jakie można przeznaczyć na rozwiązanie postawionego

problemu, jaka powinna być opłacalność projektowanego działania technicznego i jaki powinien być okres amortyzacji

nakładów inwestycyjnych.

Potrzebne będą wstępne analizy kosztów i informacje, ile będzie wynosił lub powinien wynosić końcowy koszt i za ile

będzie można sprzedawać realizowane wytwory lub usługi. Wyniki analizy problemu posłużą do opracowania ogólnych

założeń projektowych, które będą pomocą w ustaleniu kryteriów oceny i wyboru koncepcji oraz zadecydowaniu czy

problemem tym warto się nadal zajmować i kontynuować rozpoczęte prace.

Założenia projektowe powinny więc zawierać następujące informacje:

• przeznaczenie urządzenia, jego miejsce, zadania i relacje w rozpatrywanym systemie technicznym; • uzasadnienie celowości technicznej i ekonomicznej budowania takiego urządzenia; • wymagane osiągi i podstawowe parametry urządzenia; • warunki eksploatacyjne, wymagania dotyczące obsługi, trwałości, napraw itp. oraz ograniczenia wynikające z

przepisów państwowych; • zasięg i wielkość produkcji według przewidywanego zapotrzebowania (jednostkowa, seryjna, masowa); • możliwości i ograniczenia wynikające z dostępnych systemów wytwarzania; • ograniczenia lub zalecenia dotyczące tworzyw potrzebnych do budowy;

docsity.com

9 | S t r o n a

• możliwości i zalecenia kooperacyjne w zakresie wytwarzania, wykorzystania zespołów gotowych, półfabrykatów itp.;

• orientacyjny lub graniczny koszt wytwarzania urządzenia; • warunki finansowania i terminy opracowania dokumentacji; • porównanie z innymi konstrukcjami i wymagane relacje; • wstępne informacje rozeznania patentowego oraz wynikające stąd ograniczenia konstrukcyjne.

Poszukiwanie koncepcji, specyfikacja wymagań i ograniczeńnależą do najważniejszych etapów w procesie

rozwiązywania problemów.

Uproszczony model tego procesu polega na dostrzeżeniu lub formatowaniu problemu. Człowiek układa listę danych oraz listę operacji i przystępuje do wytwarzania pomysłów, gdy wytworzone pomysły uznane są za zadowalające, praca zostanie zakończona, jeśli nie - poszukiwanie zaczyna się od początku. W fazie poszukiwania koncepcji stosuje się różne techniki koncepcyjnej pracy zespołowej, np. „burzę mózgów”, analizę morfologiczną, syntetykę i inne techniki heurystyczne. Ocena i wybór rozwiązań następuje po opracowaniu pomysłów rozwiązania problemu (tabl. 4).

Tabela 4 Ocenianie rozwiązań projektowych

Jak oceniać rozwiązanie i wybierać optymalne? Uzasadnienie

(Krick 1971; Asimow 1967, Hali 1968)

Dokonując wyboru spośród wielu możliwych wersji rozwiązania, wybieraj rozwiązanie rzeczywiście najlepsze i to tak...

. . . aby etap ten był logiczną konsekwencją twych twórczych poszukiwań

Mając kilka rozwiązań, co do których wyczuwasz, że są dobre porównaj je ścisłymi metodami tak...

... aby wybrać rozwiązanie najlepsze z tych dobrych

Ocenę rozwiązań poprzedzaj uświadomieniem sobie i wyspecyfikowaniem kryteriów, jakim muszą odpowiadać rozwiązania

Jest to pewniejsze, niż poleganie na praktycznej znajomości rzeczy, rozsądku, doświadczeniu, intuicji

Posługuj się nie tylko własną skalą wartości kryteriów Potrzebna jest znajomość rzeczywistej ważności kryteriów i antycypacja wartości przypisywanej kryteriom przez innych

Uwzględnij przede wszystkim realizowalność techniczną i ekonomiczną, a oprócz tego potrzeby społeczne, akceptację społeczną i skutki społeczne wytworów swojej pracy

Rozwiązanie, które chcesz zaprojektować musi być realizowalne i to tak, aby zaspokoiło potrzebę, która wywołała projektowanie

Dokonuj ciągłych zmian w proponowanym rozwiązaniu, aż zrównoważysz sprzeczne kryteria

Masz wtedy pewność, że uwzględniasz w równym stopniu wszystkie parametry opisujące problem, że nie wybierasz rozwiązania tylko dlatego, że jest w nim najmniej sprzeczności

Nie oceniaj przez porównanie z rozwiązaniami istniejącymi Rozwiązania istniejące wcale nie muszą być optymalne

Stosuj sformalizowane metody optymalizacji, lecz tam, gdzie to jest niemożliwe nie rezygnuj z metod mniej sformalizowanych: w mniejszym stopniu ilościowych i mniej obiektywnych

Zawsze lepsze są metody precyzyjnie określające rozwiązanie optymalne, ale duża liczba kryteriów nie poddających się ujęciu ilościowemu, duża liczba zmiennych oraz brak czasu usprawiedliwia posługiwanie się metodami mniej precyzyjnymi

Nie sugeruj się możliwościami zawarcia rozwiązania w obowiązującej dokumentacji projektowej

Wierz, że każdy wariant da się opisać

Dokonując weryfikacji należy brać pod uwagę następujące wskazówki: • nie trzymaj się uporczywie swoich pomysłów, które okazały się nieskuteczne; jeżeli hipoteza jest sprzeczna z

wynikami twoich doświadczeń, porzuć ją, • w każdym przypadku staraj się podporządkować hipotezy faktom stwierdzonym w badaniach; unikaj myślenia po

linii swoich życzeń, • krytycznie oceniaj pomysły; nie uważaj za dobry każdego pomysłu sformułowanego przez siebie, gdyż oczywiście

rozwiązania po dokładniej analizie okazuje się błędne i lub niewystarczające, • unikaj fałszywych hipotez, które utrudniają poznanie rzeczywistości i hamują postęp wiedzy.

Wynikiem końcowym procesu projektowania jest finalizacja rozwiązania, czyli opracowanie dokumentacji. Proces projektowania jest trudny zarówno w realizacji jak i trudny do opisania. Ostateczny wynik projektowania musi zostać założony z góry, zanim zostaną zbadane środki dla jego realizacji, gdyż projektanci muszą działać rozpoczynając od założonego efektu. Jeśli projektowanie napotka na nieprzewidziane trudności i pojawią się nowe zadania, to struktura planowanego postępowania może ulec zasadniczym zmianom.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome