Narodziny mitu - Notatki - Historia literatury polskiej, Notatki'z Historia literatury polskiej. University of Warsaw
Warsawa
Warsawa1 March 2013

Narodziny mitu - Notatki - Historia literatury polskiej, Notatki'z Historia literatury polskiej. University of Warsaw

PDF (264.9 KB)
2 strony
978Liczba odwiedzin
Opis
Mit to opowieść opisująca historię bogów, demonów, legendarnych bohaterów oraz historię stworzenia człowieka.Chciał dać wyjaśnienie odwiecznych zagadnień bytu ludzkiego, mistyki, fascynacji śmiercią, życia i śmierci, dob...
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Mit (gr

MIT

Mit (gr. μῦθος mythos - "myśl, zamysł, temat rozmowy, opowieść, baśń") –to opowieść o otaczającym ludzkość świecie, opisująca historię bogów, demonów, legendarnych bohaterów

oraz historię stworzenia człowieka. Próbowała ona dać wyjaśnienie odwiecznych zagadnień

bytu ludzkiego, mistyki, fascynacji śmiercią, życia i śmierci, dobra i zła, sensu ludzkiego

bytu. Opowieści mityczne są przejawem wczesnego stadium rozwoju doktryny religijnej, tzw.

etapu mitycznego.

W mitach kształtowała się pierwotna wiedza o świecie, zamykały się wierzenia, zakazy i

nakazy etyczne, pouczenia, przekaz informacji o innych bytach, ludziach i dziejach. Formą

mitu jest opowieść przesycona pojęciami ogólnymi, symbolami i alegoriami. Początkowo

była ona przekazywana z pokolenia na pokolenie, jako wiedza pewna, rozwijana, ale

niezmienna i chroniona. Ze względu na to, że mit jest wynikiem intuicyjnego poznania,

można mówić, że jest "prawdą objawioną" lub natchnioną.

Jak podaje Słownik terminów literackich - mit to opowieść o zdarzeniach danej społeczności,

ukształtowana tak, by mogła być przesłaniem moralnym lub przekazem określonego sensu.

Pierwotnie mity funkcjonowały w świadomości potocznej za pośrednictwem relacji ustnych.

Ta forma upowszechnienia wiązała się z możliwością naruszenia, modyfikacji fabuły.

Efektem jest wiele odmian tego samego tekstu różniących się detalami. Opowieści te miały

ogromną wartość dla starożytnych, bowiem pozwalały uporządkować ich wiedzę o świecie,

rozstrzygnąć najważniejsze wątpliwości i zaspokoić pasję poznawczą, a przede wszystkim

stwarzały podstawę do ukształtowania postaw religijnych. Z czasem mit utracił religijny

charakter i dawne funkcje, stał się przedmiotem różnorodnych interpretacji, wyzyskiwanym

literacko, również w parodii. Jest przedmiotem zainteresowania różnych dyscyplin

naukowych (np. etnologii, religioznawstwa, socjologii). Pozwala poznać wierzenia i obrzędy,

sposób myślenia, pasję zdobywania wiedzy, jaką od początku przejawiał człowiek starożytny.

Edward Wilson scharakteryzował mit z pozycji socjobiologii: jest to opowieść, która

szczególne miejsce, jakie plemię zajmuje w świecie, wyjaśnia w kategoriach racjonalnych,

odpowiadających sposobowi rozumienia świata fizycznego przez słuchacza. Mity komplikują

się proporcjonalnie do wzrostu złożoności struktur społecznych, stanowią ich odbicie.

Ponadto, Wilson twierdzi, że większość współczesnych intelektualnych "bojów" wynika z

konfliktu pomiędzy trzema wielkimi mitologiami – marksizmem, tradycyjną religią oraz

scjentystycznym materializmem.

Jak napisała Karen Armstrong w książce Krótka historia mitu, mit prawidłowo zrozumiany

ustawia nas we właściwej – duchowej bądź psychologicznej – pozycji do prawidłowego

działania w tym bądź przyszłym świecie. Ponadto Armstrong twierdzi, że od początku świata

człowiek w podświadomości zaprogramowane ma dążenie do nowego świata, życia,

wydarzenia. Natomiast, jeśli goni się za celem, to często tworzy się wszelkiego rodzaju

historie, które mają nas umocnić w wierze, że cel jest osiągalny i fantastyczny. Dlatego w

mitologii nie brakuje elementów magicznych i niewiarygodnych.

Nie tylko Karen Armstrong zajęła się tematyką mitów. Francuski filozof Roland Barthes

zasugerował, że oprócz – jak to nazwał – starej mitologii jest też nowa forma mitopodobna,

którą nazwał mitologią codzienną. Wywodzi się ona z kultury masowej. Ważny wpływ na ich

kształtowanie mają reklamy czy chociażby sprawy polityczne. Barthes stwierdził także, że to

docsity.com

właśnie te mity m.in. decydują o naszych codziennych humorach, wyborach itd. Podkreślony

przez niego został wpływ techniki i środków szybkiego przekazu jako ważny element

ówczesnej mitologii.

Ivan Starsky podkreślając jego wieloznaczności wielofunkcyjność, ukazując jak mit wymyka

się wszelkim jednoznacznym definicjom naukowym twierdzi, że Mit jest wszystkim i niczym

zarazem. Jest prawdziwą historią i fałszywą, objawieniem i złudzeniem. Świętością lub

profanum, jest rzeczywisty lub fantastyczny. Jest symbolem i narzędziem, archetypem i

stereotypem. Jest albo silnie ustrukturyzowany i logiczny albo emocjonalny i prelogiczny,

tradycyjny i prymitywny albo jest częścią współczesnej ideologii. Mit mówi o Bogach, ale

często także o przodkach, a czasami o zwykłych ludziach.

Tematyka mitów

Literatura i sztuka szeroko korzystają z ukształtowanej w mitach topiki (nawiązując

najczęściej przez nazwanie lub środowisko zdarzenia do eksponowanych miejsc zdarzeń, np.

Arkadia, Olimp, Raj, Hades, "złoty wiek"), motywów (np. motywu wędrownego, motywu

cierpienia), archetypów (postaw i zachowań ludzkich, np. czułości matki - Demeter,

zbuntowanego wobec bogów dla dobra ludzi Prometeusza, bezowocnego wysiłku Syzyfa).

Socjologia obok mitu antycznego wyróżnia tzw. mit społeczny - przekaz i obieg określonej

treści informacji, dotyczącej jakiejś osoby lub istotnego wydarzenia, trudnej do

udokumentowania, zbadania i potwierdzenia przez naukę lub tzw. czynniki oficjalne czy

autorytety.

Rodzaje mitów W całokształcie mitów możemy wyróżnić:

1) kosmogoniczne, zajmujące się światem, jego powstaniem, fazami rozwojowymi,

przeznaczeniem i kresem, np. mity wczesnojudaistyczne, które znalazły swój ostateczny

wyraz w Biblii, greckie i rzymskie, niektóre mity hinduskie, irańskie, które stały się źródłem

dla rozwoju, buddyzmu, mazdaizmu, gnostycyzmu, manicheizmu.

2) antropologiczne, usiłujące wyjaśnić pochodzenie człowieka, jego naturę i przeznaczenie i

zależności pomiędzy człowiekiem i innymi bytami.

3) genealogiczne, przekazujące informację o pochodzeniu człowieka i rozwoju rodzaju

ludzkiego (rodów, plemion itd.).

4) historyczne i historiozoficzne, przekazujące wiadomości o ważnych dla ludzkości lub też

dla jakiegoś ludu wydarzeniach, dociekające przyczyn i skutków tych wydarzeń.

Podział mitów służy on uporządkowaniu wiedzy o mitach. Niektórych z nich nie da się jednak

określić jednoznacznym mianem. W wielu z nich spotykają się elementy różnych typów

opowieści.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome