Prawo Cywilne - Notatki - Prawo cywilne - Część 2, Notatki'z Prawo cywilne. University of Warsaw
Ewelina_F
Ewelina_F4 March 2013

Prawo Cywilne - Notatki - Prawo cywilne - Część 2, Notatki'z Prawo cywilne. University of Warsaw

PDF (445.9 KB)
10 strona
527Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omówione zostają generalne zagadnienia związane z prawem cywilnym.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 10
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

 podstawą odpowiedzialności za szkodę jest najczęściej ustawa, która łączy obowiązek

naprawienia szkody z rozmaitymi zdarzeniami, a przede wszystkim z czynami

niedozwolonymi (odpowiedzialność deliktowa) i z niewykonaniem lub nienależytym

wykonaniem umowy (odpowiedzialność kontraktowa)

 naprawienie szkody może nastąpić przez:

- przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego

- zapłatę odszkodowania

 wybór sposobu naprawienia szkody należy do poszkodowanego

 wysokość odszkodowania ma odpowiadać wysokości szkody

 odszkodowanie ulega zmniejszeniu w razie przyczynienia się poszkodowanego do

powstania szkody

 w przypadku osób fizycznych sąd może obniżyć wysokość odszkodowania ze względu na

stan majątkowy poszkodowanego lub osoby odpowiadającej za szkodę, jeżeli wymagają

tego zasady współżycia społecznego

- dotyczy to tylko szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym

 naprawienie szkody na osobie obejmuje wyrównanie wszelkich kosztów wynikłych z

uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, np. kosztów leczenia utraconych zarobków itp.

 zadośćuczynienie za krzywdę przysługuje tylko w nielicznych, wyraźnie przewidzianych

przepisami wypadkach, a mianowicie w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju

zdrowia, pozbawienia wolności oraz nakłonienia człowieka za pomocą podstępu, gwałtu

lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu, a także w razie

naruszenia dóbr osobistych

- wysokość przynależnej kwoty zależy od uznania sądu, który bierze pod uwagę

rodzaj cierpień doznanych przez poszkodowanego i ich natężenie

 w razie śmierci poszkodowanego sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny

odpowiednie odszkodowanie, jeśli nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.

OGRANICZONE PRAWO RZECZOWE

Ograniczonymi prawami rzeczowymi są: użytkowanie, służebność,

zastaw, własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, spółdzielcze

prawo do lokalu użytkowego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni

mieszkaniowej oraz hipoteka (Art. 244. §1. KC).

Ogólne

Te tam wszystkie, dotyczące nieruchomości są regulowane przez odrębne przepisy

(§2).

Do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego stosuje się, z wyjątkami

określonymi przez ustawę, odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności (Art. 245. §1.

docsity.com

KC). Można jednak w przypadku nieruchomości pominąć przepisy o niedopuszczalności

warunków i terminów (§2). Tzn. można oddać lokal w użytkowanie na swoich warunkach i

na pewien czas, określony w umowie. W przeciwieństwie do przeniesienia własności

nieruchomości, forma notarialna potrzebna jest tylko dla oświadczenia woli właściciela,

który prawo ustanawia.

Do przeniesienia OPR na nieruchomości potrzebna jest umowa pomiędzy

uprawnionym a nabywcą i akt notarialny, jeżeli był takowy sporządzony dla poprzedniego

OPR (Art. 2451. KC). Uprawnionym jest poprzedni podmiot OPR (a niekoniecznie

właściciel). Uprawniony może się zrzec OPR i składa w tym celu oświadczenie

właścicielowi. W takim przypadku, prawo to wygasa (Art. 246. §1 KC). Oczywiście, jeżeli

dla ustanowienia OPR został sporządzony akt notarialny i wpis w księdze wieczystej, do

zrzeczenia się prawa konieczny jest analogiczny akt i wykreślenie wpisu (§2).

OPR wygasa, jeżeli przejdzie na właściciela lub podmiot tego prawa nabędzie rzecz na

własność (Art. 247. KC).

Jeżeli kilka OPR obciąża tę samą rzecz, prawo powstałe później nie może być

wykonywane z uszczerbkiem dla prawa powstałego wcześniej (Art. 249. §1. KC).

Pierwszeństwo OPR może być jednak zmienione na podstawie umowy pomiędzy podmiotami

praw. Z uwzględnieniem, rzecz jasna, wszystkich cyrków z księgami wieczystymi (Art. 250.

§1, 2. KC).

Użytkowanie

Polega na prawie do używania rzeczy i czerpania z niej pożytków (Art. 252. KC).

Można ograniczyć zakres poprzez wyłączenie niektórych pożytków, a w przypadku

nieruchomości, ograniczyć użytkowanie do jej oznaczonej części (Art. 253. §1 ,2. KC).

Użytkowanie jest niezbywalne (Art. 254. KC).

Jeżeli użytkowanie nie jest wykonywane przez lat dziesięć, wygasa.

Użytkownik jest zobowiązany do używania rzeczy zgodnie z zasadami prawidłowej

gospodarki. Ponosi ciężary, które, zgodnie z prawidłową gospodarką, powinny być

pokrywane z pożytków. Powinien też ponosić ciężar wszystkich nakładów na rzecz

(Właściciel, jeżeli takie nakłady poczynił, ma prawo domagać się zwrotu). Jest obowiązany

do dokonywania napraw związanych ze zwykłym korzystaniem, w przypadku konieczności

innych napraw, powinien zawiadomić właściciela.

Przedmiotem użytkowania mogą być także prawa.

Zastaw

Powstaje w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności. Na mocy zastawu wierzyciel

będzie mógł dochodzić zaspokojenia z rzeczy, bez względu na to, czyją stała się

własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela (Art. 306. §1.

KC). Do ustanowienia zastawu potrzebna jest umowa między wierzycielem a

właścicielem oraz wydanie rzeczy wierzycielowi lub osobie trzeciej, na którą strony się

zgodziły (Art. 307. §1. KC).

docsity.com

Odpowiednio stosuje się przepisy o nabyciu własności od osoby nieuprawnionej.

Zastaw ma pierwszeństwo przed prawami rzeczowymi powstałymi wcześniej, chyba że

zastawnik działa w złej wierze (Art. 310. KC).

Zastawca ma prawo zbyć lub obciążyć przedmiot zastawu przed wygaśnięciem zastawu

(Art. 311. KC). W razie sprzedaży rzeczy zastaw przechodzi na uzyskaną cenę (Art. 321.

§2. KC).

Zastawnik może dochodzić zaspokojenia z rzeczy bez względu na ograniczenie

odpowiedzialności dłużnika wynikające z prawa spadkowego.

Zastawnik, któremu rzecz została wydana, powinien czuwać nad jej zachowaniem. Po

wygaśnięciu zastawu powinien zwrócić rzecz zastawcy.

Jeżeli rzecz przynosi pożytki, zastawnik pobiera je i odlicza od kwoty wierzytelności.

Przeniesienie wierzytelności zabezpieczonej zastawem pociąga przeniesienie zastawu.

Jeżeli zastaw został wyłączony, wygasa (Art. 323. §1. KC). Zastaw nie może być

przeniesiony bez wierzytelności (§2).

Jeżeli zastawnik zwróci rzecz zastawcy, zastaw wygasa, chyba że wierzytelność jest

obciążona prawem osoby trzeciej (Art. 325 §1, 2. KC).

Przedmiotem zastawu mogą być również prawa, jeżeli są zbywalne (Art. 327. KC)

Służebność

Dotyczy nieruchomości.

Rodzaje:

-gruntowa

-osobista.

Służebność gruntowa polega na tym, że albo osoba uprawniona (właściciel innej

nieruchomości) może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej (np.

prawo przejazdu, składowania, pobierania wody, etc.) albo też osoba uprawniona żąda od

właściciela nieruchomości obciążonej niewykonywania oznaczonych działań wynikających z

prawa własności (Art. 285. §1 KC). Może to mieć na celu jedynie zwiększenie użyteczności

nieruchomości tzw. władnącej czyli należącej do posiadacza prawa służebności (§2).

Służebność osobista jest analogiem, ale jest na rzecz osoby fizycznej, a nie

nieruchomości władnącej (Art. 296. KC). Przepisy stosuje się odpowiednio. Służebności

osobiste wygasają najpóźniej z dniem śmierci uprawnionego. Są niezbywalne. Nie można

przenieść uprawnienia do ich wykonywania. Nie można jej nabyć przez zasiedzenie.

Służebność osobista może dotyczyć np. mieszkania. Wtedy uprawniony może przyjąć

do mieszkania współmałżonka, dzieci małoletnie i osoby, będące na jego utrzymaniu albo

potrzebne przy utrzymywaniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjęte jako małoletnie,

mogą pozostać w mieszkaniu po uzyskaniu pełnoletniości (Art. 301. §1. KC). Można zawrzeć

umowę, że po śmierci uprawnionego, służebność przysługiwać będzie małżonkowi, rodzicom

i dzieciom (§2).

docsity.com

POSIADANIE

Posiadanie polega na sprawowaniu rzeczywistego władztwa nad rzeczą.

Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada, jak właściciel (posiadacz

samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca,

dzierżawca itp. (posiadacz zależny) (Art.. 336. KC).

Posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w

posiadanie zależne (Art. 337. KC).

Domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym

(Art. 339. KC). Domniemywa się ciągłość posiadania(Art. 340. KC). Domniemywa się, że

posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym (np., że posiadacz jest właścicielem) (Art. 341.

KC). Domniemywa się, że posiadacz jest w dobrej wierze.

Nie wolno naruszać stanu posiadania. Posiadacz może zastosować obronę konieczną,

ażeby odeprzeć samowolne naruszenie stanu posiadania ( art. 342., 343. §1. KC). Posiadacz

nieruchomości może niezwłocznie po samowolnym naruszeniu posiadania przywrócić

własnym działaniem stan poprzedni, bez stosowania przemocy. Właściciel rzeczy ruchomej, o

ile grozi mu niepowetowana strata, może zastosować niezbędną samopomoc (Art. 343. §2.

KC). Przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie i temu, na czyją korzyść nastąpiło,

przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego, niezależnie od

dobrej wiary i zgodności ze stanem prawnym (Art. 344. §1. KC). Roszczenie wygasa po roku,

o ile nie jest dochodzone (§2).

Przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy (dokumentów, środków etc.)

(Art. 348. KC).

Jeżeli rzecz znajduje się w posiadaniu zależnym, przeniesienie posiadania samoistnego

następuje poprzez umowę między stronami i zawiadomienie posiadacza zależnego (Art. 350.

KC)

PRAWO WŁASNOŚCI Własność jest najszerszym prawem do rzeczy, pozwalającym właścicielowi korzystać z

niej i rozporządzać nią z wyłączeniem innych osób.

Właściciel może korzystać z uprawnień, jakie daje mu prawo własności w granicach

określonych przepisami prawa i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa własności

(zajebisty żarcik, nieprawdaż?).

Współwłasność jest odmianą szczególną własności, charakteryzującą się wielością

podmiotów prawa własności. (art. 195 KC)

Rodzaje współwłasności (art. 196 §1 KC)

- współwłasność łączna

docsity.com

- współwłasność w częściach ułamkowych

Współwłasność łączna występuje tylko w przypadkach przewidzianych przepisami w

ramach szczególnego stosunku osobistego łączącego strony (np. małżeństwo) lub między

wspólnikami w spółce cywilnej.

W przypadku współwłasności w częściach ułamkowych, własność tej samej rzeczy

przysługuje niepodzielnie wszystkim podmiotom, ale każdy z nich ma w niej ułamkowo

wyrażony udział.

Domniemywa się, że udziały współwłaścicieli są równe (Art. 197 KC). Każdy ze

współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych (Art. 198 KC).

Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, przekraczających zakres

zarządu zwykłego, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli lub współwłaściciele,

mający łącznie ponad połowę udziałów mogą się zwrócić o rozstrzygnięcie do sądu (Art. 199

KC).

Każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą

wspólną (Art. 200 KC). Do czynności zwykłego zarządu jest potrzebna zgoda większości

(liczonej według udziałów zgodnie z Art. 204) współwłaścicieli, ale każdy z nich może się w

razie czego zwrócić do sądu (Art. 201 zgadnij czego). Każdy ze współwłaścicieli ma prawo

do współposiadania rzeczy wspólnej i korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się

pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez innych współwłaścicieli.

Nabycie prawa własności i jego utrata, oczywiście.

Rodzaje sposobów nabycia itd.

-pierwotne

-pochodne

Pierwotne – prawo poprzedniego właściciela wygasa, powstaje nowe i niezależne.

Nabywcy przysługuje pełne prawo własności bez żadnych obciążeń, niezależnie od stanu

poprzedniego.

Pochodne – następstwo prawne. Prawo własności nie ustaje, ale zmienia się właściciel.

Nowy właściciel zyskuje prawo własności w takim wymiarze, jak poprzedni, na nabywcę

przechodzą wszelkie obciążenia i ograniczenia związane z prawem własności danej rzeczy.

1. Przeniesienie własności.

Przeniesieniem własności jest sprzedaż, zamiana, darowizna i inne.

Umowa sprzedaży (itd.) przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny

stanowi inaczej lub strony inaczej postanowiły (Art. 155 §1 KC). Jeżeli przedmiotem umowy

są rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do przeniesienia własności konieczne jest

przeniesienie posiadania rzeczy. Tak samo, jeżeli umowa dotyczy rzeczy przyszłych (§2). W

docsity.com

innych przypadkach przeniesienie własności następuje z samej mocy umowy. Przeniesienie

własności to pochodne nabycie prawa własności.

1a. Nabycie własności od osoby nieuprawnionej.

Art. 169. §1. KC. Jeżeli osoba nie uprawniona do rozporządzania rzeczą ruchomą

zbywa rzecz i wydaje ją nabywcy, nabywca uzyskuje własność z chwilą objęcia jej w

posiadanie, chyba że działa w złej wierze.

§2. Jednakże gdy rzecz zgubiona, skradziona lub w inny sposób utracona przez

właściciela zostaje zbyta przed upływem lat trzech od chwili jej zgubienia (itd.), nabywca

może uzyskać własność dopiero z upływem powyższego trzyletniego terminu... nie dotyczy

keszu, dokumentów na okaziciela, nabytków z licytacji publiczne i tych rzeczy, które nam

zabiera komornik, kiedy narobimy sobie długów, by kupić browna, czyli nabytych w toku

postępowania egzekucyjnego. ← to zostało skrócone i przetłumaczone przeze mnie.

Jest to pierwotne nabycie prawa własności (wszelkie obciążenia wygasają).

2. Zasiedzenie

Posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada

nieruchomość nieprzerwanie jako posiadacz samoistny od lat dwudziestu, chyba że uzyskał

posiadanie w złej wierze (Art. 172. §1 KC). Po upływie lat trzydziestu posiadacz

nieruchomości nabywa jej własność, choćby działał w złej wierze (§2). Jeżeli właściciel jest

małoletni, zasiedzenie nie może skończyć się wcześniej, niż z upływem dwóch lat od

uzyskania przezeń pełnoletniości (Art. 173 KC).

Posiadacz rzeczy ruchomej nabywa własność po upływie trzech lat, chyba że posiada

w złej wierze(Art. 174).

Jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, nowy posiadacz

może doliczyć do „swoich” lat, lata poprzednika. W przypadku złej wiary poprzednika,

oczywiście liczy się trzydzieści długich latek, jeszcze się wnuków można doczekać (Art. 175.

§1. KC). Podobnie w przypadku spadkobierców ustawowych (§2).

3. Inne.

Właściciel nieruchomości może się jej zrzec (notarialnie – Art. 179. §1. KC) a

własność tej nieruchomości przechodzi na Skarb Państwa (§2).

Właściciel rzeczy ruchomej może ją porzucić (Art. 180. KC).

Własność ruchomej rzeczy niczyjej nabywa się przez jej objęcie w posiadanie

samoistnie (Art. 181. KC).

Zajebiste. W tym całym kacu jest specjalny artykuł, dotyczący roju pszczół! (Art.

182.)

Kto coś znalazł, powinien niezwłocznie powiadomić właściciela, a jeżeli to

niemożliwe, powinien zawiadomić właściwy organ państwowy (Art. 183. §1. KC). Przy tym

docsity.com

pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności i rzeczy o wartości naukowej – bezwzględnie,

a inne rzeczy tylko na żądanie (Art.184. §1. KC). Znalazca, któren zrobił wszystko, co

trzeba, może żądać znaleźnego w wysokości 10% wartości, w chwili wydania rzeczy osobie

uprawnionej do odbioru (Art. 186. KC). Jeżeli nikt nie odbierze w ciągu roku (a w razie

niemożności wezwania – dwóch), pieniądze itd. stają się własnością Skarbu, a inne rzeczy –

znalazcy.

Własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, o ile ta została z nią trwale

połączona, stając się jej częścią (Art. 191. KC).

Ten, kto wytworzył rzecz ruchomą z cudzych materiałów, staje się jej właścicielem, o

ile wartość wkładu pracy jest większa od wartości materiałów (Art. 192. §1. KC). Jeżeli

odbyło się to w złej wierze, lub wartość pracy jest mniejsza, właścicielem zostaje właściciel

materiałów (§2).

Jeżeli rzeczy ruchome zostały połączone lub pomieszane, że trudno byłoby przywrócić

stan poprzedni, właściciele stają się współwłaścicielami całości. Wartości udziałów są

określane poprzez wartości rzeczy pomieszanych (Art. 192. §1. KC).

PRZEDSTAWICIELSTWO

Art. 95. §1. KC. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych

albo wynikających z właściwości czynności prawnej można dokonać czynności

prawnej przez przedstawiciela.

§2. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach

umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

Rodzaje pełnomocnictwa

Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie

(przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu woli reprezentowanego

(pełnomocnictwo) (Art. 96. KC).

Przedstawicielem ustawowym są na przykład rodzice względem dzieci, kapitan na

statku w obcym porcie względem armatora, osoba sprawująca opiekę nad

ubezwłasnowolnionym etc. Przedstawicielstwo ustawowe dotyczy osób pozbawionych

zdolności do czynności prawnych lub z ważnych powodów nie mogących podjąć

samodzielnych działań. Musi wynikać z ustawy.

Pełnomocnictwo może być udzielone przez każdą osobę fizyczną lub prawną zdolną

do czynności prawnych.

Rodzaje pełnomocnictwa

Ogólne – obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu (Art. 98. KC).

Rodzajowe – wymagane do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu,

zawiera ich określenie co do rodzaju (jw.).

docsity.com

Szczególne – zawiera umocowanie do poszczególnej czynności, wydawane, kiedy

wymaga tego ustawa (jw.).

Jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma,

pełnomocnictwo dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie (Art. 99.

§1. KC). Pełnomocnictwo ogólne musi mieć formę pisemną (§2).

Ograniczenia pełnomocnika co do zdolności do czynności prawnych nie mają wpływu

na ważność czynności wykonywanych w ramach pełnomocnictwa (Art. 100. KC).

Pełnomocnictwo może zostać w każdej chwili odwołane (Art. 101. §1. KC).

Jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania lub przekroczy jego

zakres, ważność umowy zależy od potwierdzenia jej przez reprezentowanego (Art. 103. §1.

KC).

Pełnomocnik nie może być drugą stroną czynności prawnej, której dokonuje, chyba że

co innego wynika z treści pełnomocnictwa (Art. 108. KC).

ZOBOWIĄZANIA

Art. 353. §1. KC. Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać

od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić.

§2. Świadczenie może polegać na działaniu lub zaniechaniu.

Stronom przysługuje dowolność w ułożeniu stosunku prawnego, byle jego treść i cel

nie sprzeciwiały się naturze stosunku, były zgodne z prawem i zasadami współżycia

społecznego (Art. 3531. KC). Świadczenie może przyjmować bardzo różne formy: pieniężną,

formę usługi, wydania rzeczy etc. Wierzycielowi przysługuje prawo przymusowego

wyegzekwowania świadczenia.

Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób

odpowiadający jego celom, zasadom współżycia społecznego a także ewentualnym normom

zwyczajowym (Art. 354. §1. KC), w ten sam sposób winien współdziałać wierzyciel (§2).

Zasada należytej staranności – dłużnik zobowiązany jest do staranności ogólnie

wymaganej w stosunkach danego rodzaju. Określa się ją w zakresie wykonywanego przezeń

zawodu przy uwzględnieniu charakteru zawodowego owej działalności (Art. 355 §1, 2 KC).

Źródła zobowiązań

- Czynności prawne np. umowy.

- Czyny niedozwolone, w wyniku których powstaje szkoda (zobowiązanie polega

wówczas na naprawieniu szkody lub rekompensaty).

- Akty administracyjne (np. płacenie podatków, obowiązek obrony, świadczenia na

rzecz usuwania skutków klęski żywiołowej itp.).

- Inne, np. bezpodstawne wzbogacenie, prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia.

W przypadku szkody, naprawienie powinno nastąpić według wyboru

poszkodowanego – poprzez przywrócenie stanu poprzedniego bądź w formie rekompensaty

pieniężnej (Art. 363. §1. KC). Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub

docsity.com

zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu

stosownie do stopnia winy każdej ze stron (Art. 362. KC).

Zobowiązanie przemienne – dłużnik jest zobowiązany do spełnienia jednego z kilku

świadczeń. Wybór świadczenia należy do dłużnika, chyba że czynność prawna, przepisy

prawa lub okoliczności stanowią inaczej (Art. 365. §1. KC). Wyboru dokonuje się poprzez

złożenie oświadczenia stronie przeciwnej lub przez spełnienie świadczenia (§2). Strona

przeciwna ma prawo wyznaczyć termin dokonania wyboru, po którym prawo to na nią

przechodzi (§3).

Zobowiązanie solidarne

-Zobowiązanie może obejmować kilku dłużników w ten sposób, że wierzyciel może

żądać całości lub części świadczenia od wszystkich łącznie, od kilku lub od każdego z

osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z nich, zwalnia pozostałych (Art.

366. §1. KC). Aż do całkowitego zaspokojenia zobowiązanie obejmuje wszystkich dłużników

(§2). Solidarność dłużników.

-Kilku wierzycieli może być uprawnionych w ten sposób, że dłużnik może spełnić

całe świadczenie do rąk jednego z wierzycieli, a przez to dług wygasa względem wszystkich

(Art. 367. §1. KC). Przy tym dłużnik może wybrać, do rąk którego z wierzycieli spełni

świadczenie, chyba że jeden z nich wytoczy powództwo, wtedy świadczenie powinno być

spełnione do jego rąk (§2). Solidarność wierzycieli.

Zobowiązanie może być solidarne, choćby każdy z dłużników był zobowiązany w

inny sposób lub zobowiązanie względem każdego z wierzycieli było innego rodzaju (Art.

368. KC). Zobowiązanie jest solidarne, jeżeli wynika to z ustawy lub czynności prawnej (Art.

369. KC).

Świadczenia spełniane przez jednego z dłużników solidarnych nie mogą zaszkodzić

pozostałym (Art. 371. KC).

Wierzyciel ma prawo zwolnić z długu jednego z dłużników solidarnych, a ten ma

prawo zrzec się solidarności. Nie ma to skutków względem pozostałych (Art. 373. KC). Ma

jednak skutki zwłoka względem jednego z dłużników (Art. 374. §2. KC).

Dłużnik solidarny, który spełnił świadczenie może się ubiegać o zwrot od

współdłużników na podstawie istniejącego między nimi stosunku prawnego. Domniemywa

się, że części są równe (Art. 376. §1. KC). Jeżeli któryś ze współdłużników jest

niewypłacalny, jego część rozkłada się równo na pozostałych (§2).

Analogicznie w przypadku solidarności wierzycieli.

Zobowiązania podzielne i niepodzielne

Świadczenie jest podzielne, jeśli może być spełnione częściowo bez istotnej zmiany

przedmiotu lub wartości (Art. 379. §2. KC).

Jeżeli jest kilku dłużników lub kilku wierzycieli, a świadczenie jest podzielne, dług i

wierzytelność rozkłada się na tyle części, ilu jest dłużników / wierzycieli. Jeżeli z

okoliczności nie wynika inaczej, części są równe (Art. 379. §1. KC).

docsity.com

Jeżeli świadczenie nie jest podzielne, jest niepodzielne. Dłużnicy zobowiązani do

takiego świadczenia, są za nie odpowiedzialni jak solidarni (Art. 380. §1. KC). Ze wszystkimi

tego konsekwencjami.

Jeżeli jest kilku wierzycieli świadczenia niepodzielnego, każdy z nich może żądać

spełnienia całego świadczenia (Art. 381. §1. KC). Przy tym zwolnienie z długu przez

któregokolwiek z wierzycieli nie ma skutków względem pozostałych.

Wykonanie zobowiązania

Wierzyciel nie może nie przyjąć świadczenia częściowego, choćby cała wierzytelność

była już wymagalna, chyba że przyjęcie naruszałoby jego uzasadniony interes. (Art. 450.

KC).

Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne

świadczenie, zobowiązanie wygasa (Art. 453. KC).

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości

zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do

wykonania (Art. 455. KC).

Jeżeli dłużnik stał się niewypłacalny lub wskutek okoliczności, za które ponosi

odpowiedzialność, zabezpieczenie wierzytelności znacznie się zmniejszyło, wierzyciel może

żądać spełnienia świadczenia bez względu na zastrzeżony termin (Art. 458. KC).

Skutki niewykonania zobowiązań

Dłużnik jest zobowiązany naprawić szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytego

wykonania zobowiązania (Art. 471. KC). Jest też odpowiedzialny za niezachowanie należytej

staranności (Art. 472 KC). Jest bezwzględnie odpowiedzialny za wszelkie szkody umyślne.

Jeżeli świadczenie stało się niemożliwe do wykonania bez winy dłużnika,

zobowiązanie wygasa (Art. 475 §1).

Jeżeli przedmiot świadczenia został zbyty, utracony lub uszkodzony, dłużnik jest

zobowiązany wydać wszystko, co otrzymał w zamian lub jako naprawienie szkody (§2).

W razie zwłoki dłużnika, wierzyciel może żądać oprócz wykonania zobowiązania,

naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki (Art. 477. §1 KC).

Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub

nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi w formie pieniężnej – kara

umowna (Art. 483. §1. KC), dłużnik nie może się jednak bez zgody wierzyciela zwolnić ze

zobowiązania przez zapłacenie kary umownej (§2). Wysokość kary umownej nie zależy od

wynikłej szkody, a jedynie od treści umowy (Art. 484. §1. KC). Dłużnik może żądać

zmniejszenia kary umownej, gdy zobowiązanie zostało w większości wykonane, lub jest ona

rażąco wygórowana (§2).

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome