Ćwiczenia z fleksji - Notatki - Gramatyka historyczna, Notatki'z Język Angielski. University of Warsaw
Warsawa
Warsawa1 March 2013

Ćwiczenia z fleksji - Notatki - Gramatyka historyczna, Notatki'z Język Angielski. University of Warsaw

PDF (243 KB)
6 strona
3Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
100%on 1 votesLiczba głosów
Opis
Ćwiczenia z fleksji historycznej języka polskiego.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 6
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 6 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 6 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 6 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 6 pages
Pobierz dokument
Sprawdzian z gramatyki historycznej języka polskiego

Ćwiczenia z fleksji historycznej języka polskiego

1. Objaśnij współczesne formy fleksyjne:

a) nodze, nóżce, ręce, wardze, musze

b) nogi, matki

c) kocie, cudzie.

Jaka może być charakterystyka fleksyjna tych form? Czy są to formy

jednoznaczne, czy wieloznaczne? Czy występujące w nich końcówki

fleksyjne są odziedziczone, czy innowacyjne?

2. Podziel podane współczesne formy M. lmn. na męskoosobowe i

męskorzeczowe i omów ich wykładniki fleksyjne.

grzesznicy, wrogowie, synowie, chłopcy, ojcowie, syny, biskupi, chłopi,

chłopy, biskupy, grzeszniki, wrogi.

Czy wszystkie formy mos. mają odpowiedniki mrzecz.?

3. Objaśnij pochodzenie współczesnych rzeczownikowych form

fleksyjnych:

a) przed laty

b) noży, pasterzy

c) książęta

d) siąść na koń

e) na Węgrzech

f) lasami, polami, żonami.

Które formy są regularne, a które nieregularne, wyjątkowe w systemie

gramatycznym?

docsity.com

4. Przedstaw pochodzenie poniższych form:

a) robiłem

b) oschły (człowiek)

c) boso

d) zdrów

e) po prostu

5. Które z poniższych form staropolskich zanikły w związku z

ukształtowaniem się kategorii męskoosobowości?

na święty Michał, wróblowie, na początce, w zamętce, języcy, ta dobra

słowa, z dusze, o wrodzech; w Bodze, z dusze, psi, ta miła lata, na

święty Jan, wielorybowie, od krwie, w grzeszech.

6. Objaśnij podane wyżej w ćw. 5 formy staropolskie.

Wzór:

w grzesze – Msc. lp. rzecz. m., dekl. psł. –o-tematowa, końc. stp. –e

odziedziczona z psł. –ě2, sam., która wywoływała palatalizację II, stąd

*grěxě2 > *grěšě2 > stp. grzesze; nwpol. grzechu – końc. –u z tematów

–ŭ, która nie powodowała palatalizacji (i wywołanych nimi wymian

spółgłoskowych).

7. Przedstaw na wybranych przykładach ewolucję czasu przeszłego

złożonego w polszczyźnie.

docsity.com

8. Określ psł. przynależność rzeczowników: siostra, wół, stóg, owca,

mysz, brew, susza, piwnica, niebo, siemię, miłość koń. Jaki typ

odmiany: twardo- czy miękkotematowy dziś reprezentują?

9. Na podstawie fragmentu tekstu określ:

a) wytłuszczone formy fleksyjne rzeczowników (przypadek, liczba,

rodzaj, dawna deklinacja, końcówka – odziedziczona (pierwotna) czy

innowacyjna (wtórna);

b) wytłuszczone formy fleksyjne przymiotników (przypadek, liczba,

rodzaj, dawny typ odmiany – prosta czy złożona);

c) wytłuszczone formy fleksyjne czasowników (osoba, liczba, czas,

rodzaj, tryb, dawna koniugacja);

d) objaśnij formę zaimka togo,

*e) zrekonstruuj podkreślone wyrazy i omów procesy fonetyczne, jakie

w nich zaszły.

Święty Ewanjelista trojaki skutek znamienity pokazuje w tych we

trzech krolech pogańskich: jich żądne krolewica dziewicą

porodzonego pytanie; jich wierne księżyca pokojnego poznanie (..); a

jich rychłe i szczodre krola mocnego odarowanie.

Bo Pismo togo krolewica dziewicą porodzonego w trojakiem mieście

Pisma nazywa krolem luda żydowskiego: w jego dziwnem

narodzeni; w jego uciesznem wielikich cud czynieni; a w jego

trudnem umęczeni.

10. O czym świadczą współczesne formy zaimkowe tego, temu zamiast

stp. togo, tomu?

docsity.com

11. Objaśnij na przykładach proces demorfologizacji rodzaju w

odmianie rzeczowników.

12. Objaśnij supletywizm w odmianie zaimka 3. osoby on, ona, ono.

13. Omów pochodzenie nagłosowego ń- w następujących formach:

z nim

weń

doń

14. Na przykładzie liczebników: dwa, dwanaście, czterdzieści, dwieście,

osiemset przedstaw kształtowanie się w języku polskim odrębnej

deklinacji liczebników.

15. Przedstaw historię kształtowania się odrębnej deklinacji

przymiotników w języku polskim.

16. Jaka była dawna psł. przynależność koniugacyjna czasowników:

każę, każesz

robię, robisz

czytam, czytasz

piekę, pieczesz

widzę, widzisz,

gram, grasz

17. Objaśnij pochodzenie koniugacji –em, -esz na przykładach, np.

umiem, umiesz.

docsity.com

18. Objaśnij zróżnicowanie tematów następujących czasowników:

mażę – mazać

strzygę - strzyc

wlokę – wlec

Określ temat I (czasu ter.) i temat II (bezokolicznika) oraz

przynależność koniugacyjną tych czasowników – prasłowiańską i polską.

19. W wybranym niżej fragmencie „Kazań świętokrzyskich” [a) lub b)]

objaśnij czasownikowe formy fleksyjne (w tym również imiesłowów):

a) Czcie się tako we księgach sądskich: anjeł, prawi, święty stąpi do

Galaa ku synom izraelskim. (..) I zmowi to słowo: sam, prawi, przez

mię przysiągł jeśm, iż wam chociał jeśm podać ziemię wrogow waszych,

iżbyście ku jich bogom nie chodzili; togo jeście nie uczynili, ale

potępiwszy Boga waszego wszemogącego, pogańskim bogom modłę

jeście wzdawali. (..) A gdaż, prawi, anjeł zmowił ta wszytka słowa,

zapłakachą, prawi, wszem sircem i obietnicę Bogu wzdachą, iżby sę Bog

nad nimi smiłował.

b) Usłyszew to krol Ezechijasz i wszyciek lud jego, (..) pośpieszychą

się do kościoła na modlitwę przed Boga wszemogącego i poczęchą się

modlić, iżby je Bog zbawił ot mocy krola pogańskiego. Tegdyż nagle

Bog usłuszał modlitwę luda śmiernego i posłał jim na pomoc anjeła

swego świętego. (..) Toć i jeść to, iże anjeli święci dani są nam na

oświecenie naszego sąmnienia. (..) A gdaż, prawi, anjeł zmowił ta

wszytka słowa, zapłakachą, prawi, wszem sircem i obietnicę Bogu

docsity.com

wzdachą, iżby się Bog nad nimi smiłował.

20. Przedstaw pochodzenie poniższych form:

a) robiono

b) mający, siedząc

c) napoiwszy, przepisawszy, przebiegłszy

d) wiadomo, rzekomo.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 6 pages
Pobierz dokument