Starość - Notatki - Literatura współczesna , Notatki'z Literatura współczesna. University of Warsaw
Poznan_K
Poznan_K1 March 2013

Starość - Notatki - Literatura współczesna , Notatki'z Literatura współczesna. University of Warsaw

PDF (204.8 KB)
3 strony
550Liczba odwiedzin
Opis
„Starość" to druga powieść Sveva, ukazała się w 1898 pięć lat po „Jednym życiu” i bardzo długo pozostawała niedoceniona, obecnie jest natomiast uznawana przez niektórych za najlepszy utwór autora z względu na swoją siłę ...
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument

„Starość”

Starość to 2 powieść Sveva, ukazała się w 1898 pięć lat po „Jednym życiu” i bardzo

długo pozostawała niedoceniona, obecnie jest natomiast uznawana przez niektórych za

najlepszy utwór autora z względu na swoją siłę wyrazu. Mimo iż można odnieść wrażenie, że

opowiada historie wręcz banalną- dzieje miłości a raczej fatalnej namiętności między

Emiliem a Angioliną.

Głównym bohaterem jest Emilio Brentani urzędnik wiążący swoje nadzieje z literaturą

(udało mu się nawet wydać jedną powieść, która przyniosła mu lokalna sławę), ale nie

realizuje swoich planów. Narrator mówi o nim „kroczył przez życie ostrożnie, wystrzegając

się wszelkich niebezpieczeństw, ale również i szczęścia”. Mieszka on z siostrą Amalią

spędzającą szare pełne wyrzeczeń życie wśród obowiązków domowych. Przyjaźni się z Balim

niebyt utalentowanym rzeźbiarzem, który jednak dzięki urodzie i szczęściu wiedzie ciekawe

życie. Jest on autorytetem dla Emila i ma nad nim swego rodzaju władze. Jest on także

obiektem sekretnej miłości Amalii.

Życie całej trójki zmienia się, gdy Emilio poznaje Angioline Zaroi piękną, inteligentną

i pozornie niewinna dziewczynę z ludu (jak sam ja potem określa), która okazuje się jednak

zepsuta i pusta. Kiedy Emilio uświadamia sobie, że uczucie to przysparza mu więcej

cierpienia niż szczęścia, i że sam nie potrafi nad nim zapanować prosi o pomoc Ballego,

jednak sympatia, jaką budzi w Angiolinie sprawia, ze Emilio staje się zazdrosny i niemalże

niszczy ich przyjaźń. Samemu pogrążając się coraz bardziej w związku, który jak sam

czasami zauważa ośmiesza go.

Emilio nieustannie próbuje nadać angiolinie pozory osoby delikatnej i bardziej

romantycznej. Nie dostrzega, że jest ona dokładnie taka, jaką widzi ją Bali- jest Golona,

głupią, sprzedajną kobietą, o której reputacji wiedzą wszyscy oprócz Emila, gdyż on widzi ją

taka jaką chciałby żeby była. Jest ona istotą złożoną przede wszystkim z wspomnień i

wyobrażeń bohatera. Prawdziwa Angiolina żyje jak gdyby tylko w przeszłości i przyszłości.

Najprawdziwsza wydaje mu się Ange idealna, wrażliwa, czuła i myśląca, której nigdy nie

było i która żyje wyłącznie w jego wyobraźni.

Pewnej nocy Emilio słyszy jak siostra w nocy śni o Balli, najpierw współczuje jej

wiedząc, że tylko we śnie może być szczęśliwa, później jednak dla jej dobra namawia balego,

by się od niej nieco odsuną, co jeszcze pogłębia jej przygnębienie i apatie, być może było to

jedna z przyczyn jej uzależnienia od eteru.

Pewnego wieczoru wracając do domu zastaje Amalie poważnie chorą, mimo

wszystkich wysiłków umiera ona następnego ranka. Jej śmierć w pewnym stopniu

uświadamia mu czym może być prawdziwe uczucie. Gdyż spokojną gotową do poświęceń i

nieszczęśliwą miłość Amalii traktuje poniekąd jako kontrast do swojego uczucia. I sprawia,

że nareszcie ma odwagę wykrzyczeć Angiolinie co o niej myśli i rozstać się z nią.

Emilio nie jest panem swojego losu, ma się za cynicznego znawcę życia mimo to

jednak ulega fatalnemu zauroczeniu osoba zupełnie nie właściwą. Ponieważ jest świadomy

swej sytuacji próbuje prowadzić walkę z samym sobą i uczuciem, które- poprzez serie

wzlotów i upadków doprowadza go do zguby. Emilio przeżywa swoje życie podwójnie: w

marzeniach i rzeczywistości, wyobraźnia podsuwa mu rozwiązania proste i logiczne, ale on

nie umie wprowadzić ich w czyn. Kiedy dochodzi do sytuacji wymagającej działania bohater,

który wielokrotnie przezywał ja i analizował w myślach czuje się wypalony i niezdolny do

działania. Więcej:rzeczywistość zaprzecza wyobraźni, kpi z jej postanowień i zamiarów,

obnaża beznadziejną słabość bohatera, odziera go z godności. Jego słabość jest tym

dotkliwsza, że ma obok siebie wzór człowieka czynu- Stefano Ballego- typowy przykład

Svevovskiego antagonisty, który ma wszystkie cechy o jakich marzy bohater. Jest silny,

zdecydowany i na życiowe przypadki reaguje szybko, jest stanowczy nie zmienia raz

docsity.com

podjętych decyzji. Czasami można odnieść wrażenie, że Emilia razi samozadowolenie, brak

wyczucia i subtelności jednak to Bali zawsze wygrywa a Emilio jest skazany na porażkę,

mimo iż można odnieść wrażenie, że Bali wbrew sobie sekunduje Emilowi.

Jeśli chodzi o kobiety to Angiolina, próżna i interesowna jest przeciwieństwem cichej

Amali. Emilio współczuje co prawda siostrze, ale mimo kłamstw, zdrad i zepsucia podziwia

Angole, zdaje się paradoksalnie trzymać jej stronę

Sveva sprzeciwia się idei nadczłowieka, traktuje ją z ironią jego nadludzie to

prowincjonalni urzędnicy uważający, że są lepsi od innych z powodu znajomości łaciny, czy

wydania powieści. Protagoniści to tak zwani inetti, bohaterowie zajęci analizą własnego

wnętrza i w rezultacie pozwalający życiu przejść obok. To ludzie samotni, nieprzystosowani

do życia szczególnie w warunkach stworzonych przez społeczeństwo mieszczańskie.

Człowiek mimo niełatwej adaptacji i czasami wręcz tragicznych skutków walki

przeciwstawia tej rzeczywistości własny, często wypełniony nieziszczalnymi marzeniami

obraz. Także sposób, w jaki Sveva ukazuje kobiety ma niewiele wspólnego z wzorcem famme

fatale przekształcił je w postaci znacznie bardziej prymitywne, są złe i wyrachowane, bądź też

głupie, chociażby Angioliną-piękna, pełna wdzięku, wydaje się być uosobieniem radości

życia, okazuje się jednak być kobieta lekkich obyczajów jednak daleko jej do takich postaci

jak chociażby Nana Zoli. Fatalizm tych kobiet polega na tym, że stanęły na drodze bohaterów

i w ten czy inny sposób zaważyły na ich losie potrafiąc przez jakiś czas ukrywać przed nimi

swoja prawdziwą osobowość. Kobiety ofiary natomiast jak Amalia to istoty biedne, bierne i

ograniczone a nawet można by rzec mało inteligentne. Mimo wszystko jednak sympatie

autora nie są w tym utworze schematyczne, mimo braku charakteru i słabości bohatera zdaje

się go nie potępiać, także Angioline obdarzył witalnością i dziecinnym wdziękiem

Bezsilność bohatera wynika z przyczyn których sam nie jest w stanie wytłumaczyć.

Bohaterowie analizują nieustannie swoje uczucia motywy postępowania, odruchy, myśli i

czyny. Cierpią na nieuleczalna chorobę woli,która nie pozwala im na żadne konkretne

działanie. Zamiast żyć przyglądają się swemu życiu z boku analizują każdy krok zanim go

jeszcze postawią. Potrafią dostrzec niebezpieczeństwo, ale nie jest w stanie go uniknąć,

przykładem tego może być chociaż by związek z Angioliną, Emilio zdawał sobie sprawę z

faktu, że powinien ja opuścić, ale ni był w stanie tego zrobić. Paradoks życia ludzkiego

polega właśnie na tragicznej sprzeczności między racjonalną myślą a irracjonalnym

uczuciem.

Najbardziej odpowiada pisarzowi temat samotności, przepaści jaka dzieli jednostkę od

otaczającego ją świata, brak wspólnego języka który pozwoliłby na wzajemne zrozumienie na

intelektualna i uczuciową wspólnotę. To właśnie to wyizolowanie sprawia, że bohater zamyka

się w sobie, szuka ucieczki w świecie fantazji. Protagoniści nie szukają nowego życia nie

próbują nic zmieniać, wiedzą, że muszą pozostać tym, czym są. Jak chociażby Amalia dla

której jedyną próbą zmiany był założenie nowej sukni by spodobać się Balemu, gdy to jej się

nie udało zrezygnowała z dalszych prób. Ich samotność wynika też z braku zainteresowania

innymi ludźmi ze swego rodzaju pesymistycznego egocentryzmu. Emilio tak naprawdę nie

próbował z nikim nawiązać kontaktów Amalie zupełnie ignorował, a jego przyjaźń z Baliim

była bardzo powierzchowna.

Tytułowa starość to okres w którym ma się już świadomość tego, co oczywiste,

słuszne, ale nie ma się już siły by dowieść tego czynem. Ta starość przestaje być pojęciem

tylko biologicznym i nabiera cech metafizycznych to kategoria psychiczna mimo iż Emilio

ma dopiero 35 lat to jednak na marzeniach wyczerpała się cała jego życiowa energia. Sprawia

wrażenie, że młodość wraz z miłością i cierpieniem ma już za sobą i jak starzec zaczyna żyć

wspomnieniami.

Sveva odchodzi naturalizmu, rezygnuje w dużym stopniu z przedstawiania środowiska

na korzyść stadium jednostki. Przykładem tego może być chociażby fakt, że tym razem nie

docsity.com

znamy żadnych szczegółów związanych z pracą Emilia. Jednym z bohaterów jest też Triest,

który poznajemy poprzez wiele opisów.. miasto dopasowuje się do nastroju bohatera, słońce

podkreśla urodę Angiolindy, ale jest też kontrastem dla udręki bohatera. Jednym z wątków

autobiograficznych może być postać Stefano Balli który jest portretem bliskiego przyjaciela

Sveva Humberta Nerudy

Bibliografia

Posłowie do „starości” Haliny Kralowei

„Mały słownik pisarzy włoskich” Wydawnictwo popularno encyklopedyczne

„Historia literatury włoskiej” Józefa Heisteina

„Historia literatury włoskiej XXw.” PWN

„Zeszyty literackie” nr. 90

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome