Analizator wzrokowy sluchowy ruchowy - Notatki - Pedagogika specjalna, Notatki'z Pedagogika specjalna. University of Warsaw
Polanski_R
Polanski_R4 March 2013

Analizator wzrokowy sluchowy ruchowy - Notatki - Pedagogika specjalna, Notatki'z Pedagogika specjalna. University of Warsaw

PDF (357.9 KB)
4 strony
996Liczba odwiedzin
Opis
W początkowym okresie nauki zaburzenia percepcji kształtu pojawiają się w czytaniu i pisaniu (zwłaszcza przy przepisywaniu), myleniem liter podobnych, różniących się drobnymi elementami graficznymi.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 4
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Dzieci z zaburzoną percepcją wzrokową mogą mieć poważne trudności

Analizator wzroku

Dzieci z zaburzoną percepcją wzrokową mogą mieć poważne trudności

w różnicowaniu, zapamiętywaniu i odtwarzaniu figur geometrycznych i liter.

W początkowym okresie nauki zaburzenia percepcji kształtu pojawiają się w czytaniu

i pisaniu (zwłaszcza przy przepisywaniu), myleniem liter podobnych, różniących się

drobnymi elementami graficznymi: o – a, m – n, u – w, l – t, l – ł, e – c, h – k.

Przy przepisywaniu występują także błędy typu: opuszczanie liter lub cząstek wyrazów,

gubienie drobnych elementów liter, w starszych zaś klasach długo utrzymujących się błędów

ortograficznych. Zaburzeniom percepcji wzrokowej towarzyszy zwykle słaba pamięć

wzrokowa. Dzieci z tymi zaburzeniami z trudem utrwalają obrazy struktur graficznych

wyrazów, stanowiące wzory poprawnej pisowni.

Zaburzenia percepcji wzrokowej oprócz opóźnienia rozwoju procesów analizy

i syntezy wzrokowej, dotyczą także ukierunkowanego aspektu spostrzegania. Często są

one związane z zaburzeniami procesu lateralizacji. Charakterystyczne błędy polegają tu

na myleniu liter asymetrycznych, różniącym się położeniem względem osi pionowej

p – g, d – b; oraz poziomej w – m, u – n, b – p, d – g. Zakłócenie orientacji przestrzennej

powoduje kłopoty w rozplanowaniu zapisu na stronicy zeszytu. W czytaniu zdarza się

przestawianie liter lub całych cząstek wyrazów, przeskakiwanie linijek druku itp.

Towarzysząca temu zbyt długa koncentracja nad rozpoznawaniem liter i syntezą

wyrazów powoduje, że dzieci nie mogą opanować techniki czytania w przewidzianym

czasie. Źle rzutuje to na motywację uczenia się, obniża ambicje i poziom aspiracji oraz

samoocenę.

Dzieci z zaburzoną percepcją wzrokową, chcąc sprostać oczekiwaniom nauczycieli, czy

rodziców, zgadują podczas czytania znaczenie wyrazów lub uczą się czytać na pamięć.

Trudności w czytaniu utrzymują się w dalszych latach nauki – dotyczą one głównie

automatyzacji procesu czytania. Dzieci te nadal czytają wolniej, czytanie bardzo je męczy

i powoduje duże napięcie emocjonalne. Wiąże się to z trudnościami w uczeniu się innych

przedmiotów, zwłaszcza rozwiązywaniu zadań tekstowych z matematyki (gdzie najpierw

trzeba odczytać ze zrozumieniem tekst, a następnie wykonać rysunki i obliczenie).

Zaburzenia percepcji wzrokowej mogą także powodować trudności w zajęciach

plastycznych (rysunki ubogie w szczegóły, z zakłóceniami proporcji i stosunków

przestrzennych) a w późniejszych latach nauki z geografii (utrudniona percepcja na mapie)

i geometrii (brak wyobraźni przestrzennej powodujący kłopoty w utrwalaniu wzrokowym

obrazów figur, kątów).

Mogą pojawić się kłopoty w nauce języków obcych, podobnie jak początkowo

w języku polskim (różnicowanie kształtu liter, przyporządkowanie im określonych

dźwięków).

Stosowanie tu środków poglądowych, które odwołują się do spostrzeżeń wzrokowych, nie

pomaga w uczeniu się, lecz pogłębia trudności dziecka.

Analizator słuchowy

Zakłócenia korowych funkcji analizatora słuchowego mogą stać się przyczyną

opóźnienia rozwoju mowy dziecka: zasób słów jest ubogi, z trudem przyswajane są długie i

trudne wyrazy. Częściej niż u innych spotyka się agramatyzm, występują trudności

w formułowaniu wypowiedzi ustnych i pisemnych, w rozumieniu bardziej skomplikowanych

instrukcji i poleceń słownych. Nie dość precyzyjne różnicowanie słyszanych dźwięków często

powoduje wady wymowy, polegające na nieprawidłowej realizacji głosek

opozycyjnych pod względem miejsca realizacji: s : sz, ś, z : ż, ź, c : cz : ć, dźwięcznych

i bezdźwięcznych – p : b, d : t, g: k, w: f, itp.

docsity.com

Opóźnienia rozwoju słuchu fonematyczno-fonetycznego powodują także specyficzne

trudności w nauce czytania oraz w pisaniu ze słuchu.

Czytanie pojmowane jako proces sensoryczny i intelektualny polega na zdolności

przetransportowania znaków języka pisanego na odpowiadające im dźwięki mowy, scalenia

tych dźwięków (synteza słuchowa) oraz przyporządkowania odczytanemu wyrazowi

jego znaczenia (zrozumienia sensu słowa).

Pisanie ze słuchu jest czynnością odwrotną – najpierw dziecko musi w usłyszanym

słowie wyodrębnić poszczególne dźwięki (dokonać analizy słuchowej), następnie

przyporządkować im określone znaki graficzne. Istotą trudności w czytaniu jest właśnie

niemożność dokonania syntezy, podczas pisania ze słuchu – analizy słuchowej wyrazu.

Trudności te ujawniają się zwykle pod koniec klasy pierwszej lub na początku klasy drugiej,

ponieważ w początkowym okresie nauki dzieci często radzą sobie w czytaniu,

opanowując tekst pamięciowo, zwłaszcza przy dobrej pamięci wzrokowej, na zasadzie

globalnego odpoznawania graficznych struktur wyrazów i ich wzajemnego położenia.

Zapamiętują położenie wyrazu względem obrazka, brzegu strony itp. Jest to przykładem

powstawania niewłaściwego mechanizmu kompensacyjnego, ponieważ dziecko nie pokonuje

trudności związanych z syntezą słuchową. Nie ćwiczy zaburzonej funkcji – lecz

zastępuje ją inną. W miarę zaawansowania nauki czytania, gdy teksty stają się coraz dłuższe,

pojawia się w nich coraz więcej nowych trudnych wyrazów – uczeń staje się bezsilny

wobec napotykanych trudności. Ich przejawem jest uporczywe literowanie (głoskowanie)

bez możliwości dokonania syntezy wyrazu. W późniejszym okresie zmienia się obraz

trudności, dzieci przekręcają wyrazy, część odczytując, część zgadując, zamieniając głoski,

opuszczając głoski lub sylaby, mylą wyrazy zbliżone artykulacyjnie, czytanie jest

nierytmiczne, zaburzona jest intonacja i akcent zdaniowy, tempo czytania powolne. Cały

wysiłek skupia się na technicznej stronie czytania, co wpływa negatywnie na zrozumienie

przeczytanej treści.

W nauce pisania najpoważniejsze trudności ujawniają się w pisaniu ze słuchu.

W przypadku głębokiej dysfunkcji słuchowej, dyktanda bywają zupełnie niekomunikatywne,

stanowiące zlepek przypadkowych liter, sylab, zniekształconych wyrazów.

Przy lżejszych zaburzeniach występują błędy: opuszczanie liter i sylab, gubienie liter przy

zbiegu spółgłosek, opuszczanie końcówek wyrazów, łączenie przyimków z rzeczowni-

kami. Szczególne trudności dotyczą pisowni głosek specyficznych dla języka polskiego:

szumiących, syczących i ciszących – s : sz : ś, c : cz : ć, z : ż : ź, dźwięcznych i

bezdźwięcznych – d : t, b : p, g : k, w : f; głosek tracących dźwięczność w śródgłosie i wy-

głosie (chleb, torebka), zmiękczeń przez kreskę i przez „i”. Dzieci mają także kłopoty ze

zróżnicowaniem „i”, „j” oraz mylą samogłoski nosowe: ą, ę z zestawami głosek – on, –

om, i – en, – em

Najczęstsze objawy zaburzeń rozwoju kinestetyczno-ruchowego: • Obniżenie precyzji i szybkości ruchów docelowych. Dzieci z tym zaburzeniem piszą wolno.

Litery są nierówne, zbyt małe lub zbyt duże, wykraczają lub nie dochodzą do linii. W

cięższych przypadkach dziecko może mieć trudności z rysowaniem

figur geometrycznych; czy laseczki.

• Współruchy (synkinezje) czyli dodatkowe ruchy, niepotrzebne z punktu widzenia

celu i efektu wykonywanej czynności (np. pomaganie sobie przy pisaniu ruchami

nóg, szyi, języka).

• Wadliwa regulacja napięcia mięśniowego (tonusu), powodująca, że dziecko zbyt

słabo lub zbyt mocno naciska narzędzie pisarskie (powstają wtedy nierówne linie,

łuki, kąty liter). Niekiedy nacisk jest tak silny, że powoduje to rwanie kartki.

Często może dochodzić do łamania narzędzi pisarskich czy zniszczenia zeszytu.

docsity.com

Strofowanie dziecka, ponaglanie, czy ośmieszanie przynosi tu skutek odwrotny –

powstające tu napięcie emocjonalne powoduje wzrost napięcia mięśniowego i gorsze efekty

pracy

Analizator ruchowy

Ze względu na zdolności ruchowe możemy podzieli dzieci na:

 Prawidłowo rozwinięte pod względem ruchowym  Dzieci wyróżniające się wyjątkową sprawnością ruchową  Dzieci o opóźnionym rozwoju ruchowym.

W większości przypadków rozwój ruchowy jest zsynchronizowany z całokształtem rozwoju

psychicznego, co powoduje, że dzieci umysłowo upośledzone wykazują jednocześnie

opóźnienie rozwoju ruchowego. Zdarza się jednak, że opóźnienie ruchowe występuje także u

dzieci normalnie, a nawet przedwcześnie umysłowo rozwiniętych.

Oczywistym jest, że dzieci z opóźnieniem ruchowym usiłują za wszelką cenę uniknąć zajęć z

wychowania fizycznego, gdyż są narażone na brak akceptacji ze strony rówieśników,

rówieśników także na dodatkowe doznania bólowe z powodu upadków i potłuczeń. Taki stan

rzeczy powoduje ujemne konsekwencje takie jak: zmniejszone szanse wyrównania

dysharmonii rozwoju, a także wyłączenie się z zabaw rówieśników – utrudnienie procesu

uspołeczniania.

Często takie dzieci czują się dyskryminowane, co powoduje wytwarzanie się negatywnych

postaw emocjonalnych odbija się niekorzystnie na przystosowaniu do środowiska szkolnego.

Oprócz ogólnego opóźnienie rozwoju ruchowego różnego stopnia, mamy często do czynienia

z zaburzeniami o mniejszym zakresie, jak np. obniżenie sprawności manualnej. Przejawem

obniżenia sprawności manualnej jest zbyt wolne tempo wykonywanych czynności oraz małą

precyzja ruchów dłoni i palców. Możliwe jest, że wystąpi tylko jeden z objawów, objawów

możliwe, że oba.

Złą sprawność manualna rzutuje niekorzystnie, przede wszystkim, na pismo.

Przyczyn brzydkiego pisma może być wiele (niekoniecznie obniżona sprawność manualna):

 Złe warunki zewnętrzne (brak dobrze oświetlonego miejsca pracy)  Wadliwe ukształtowanie nawyków  Wybitna nadpobudliwość psychoruchowa  Zaburzenia analizy słuchowej (wysiłek – różnicowanie liter pod względem

dźwiękowym)

 Najczęściej jednak obniżenie poziomu graficznego pisma to przejaw obniżonej sprawności manualnej.

Często zdarza się, że dziecko z obniżoną prawnością manualną nie potrafi narysować

najprostszych znaków, takich jak koło. Przy mniejszych zaburzeniach jest to możliwe, ale

czynność jest wykonywana wolniej. Litery bywają nierówne, wykraczają poza linie, zmienny

nacisk długopisu/ pióra/ ołówka powodujący niekiedy przedarcie kartki.

Jednym z zaburzeń pisma jest także, brak wiązania liter ze sobą. Zaburzenie tzw. Melodii

kinetycznej powoduje, że dziecko nie jest w stanie zespolić pojedynczych ruchów w jedną,

docsity.com

harmonijną całość. Pismo takich dzieci przypomina druk, może być estetyczne i czytelne ale

pisanie jest utrudnione i przebiega w wolniejszym tempie.

Wraz z wiekiem słabną jedne trudności a pojawiają się nowe. Tempo pisania wzrasta ale

pogarsza się precyzja ruchów graficznych co sprawia, że pismo staje się mało czytelne.

Obniżenie sprawności manualnej przejawia się także w pracach plastycznych i technicznych.

Takie dzieci nie potrafią dobrze rysować, szyć, lepić, wycinać. Mimo największych chęci

wytwory z papieru są zwykle wymazane klejem, krzywo przycięte czy pogięte.

Opóźnienie motoryczne jest jedną z głównych przyczyn niepowodzeń szkolnych w klasach

początkowych. W klasach starszych nie jest już tak dużą przeszkodą (gdyż wychowanie

fizyczne czy plastyka są „mniej ważnymi” przedmiotami, pozostaje wciąż jednak przyczyną

pogorszenia wyników w nauce w poszczególnych przedmiotach.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome