Zadłużenie publiczne we współczesnych gospodarkach rynkowych - Notatki - Finanse publiczne, Notatki'z Finanse publiczne. University of Zielona Góra
Abraxas88
Abraxas8827 February 2013

Zadłużenie publiczne we współczesnych gospodarkach rynkowych - Notatki - Finanse publiczne, Notatki'z Finanse publiczne. University of Zielona Góra

PDF (424.0 KB)
11 strona
1Liczba pobrań
666Liczba odwiedzin
Opis
Rodzaje i przyczyny zadłużenia publicznego we współczesnych gospodarkach rynkowych.Opis procesu zaciągania długu i jego zarządzania jak również ograniczenie poziomu długu publicznego.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 11
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

ZADŁUŻENIE PUBLICZNE WE WSPÓŁCZESNYCH GOSPODARKACH RYNKOWYCH

docsity.com

WSTĘP

Państwo realizuje swoje cele między innymi za pośrednictwem budżetu państwa.

Budżetem państwa jest plan finansowy, który planuje dochody i wydatki rządowe

związane z realizacją przyjętej polityki społecznej i gospodarczej. W momencie

zatwierdzenia planu finansowego, kiedy staje się on aktem prawnym, umożliwia on

organom wykonawczym jego realizację tzn. gromadzenie dochodów oraz dokonywanie

wydatków.

Nas interesuje proces gromadzenia dochodów a dokładniej mówiąc jeden z

elementów dochodów budżetowych ale o tym za chwilę.

Ponieważ dochody budżetowe są bardzo różnorodne istnieje ich klasyfikacja: na

ekonomiczne, prawne i organizacyjne. My zajmiemy się drugim kryterium a mianowicie

prawnym. Dzieli ono dochody na bezzwrotne i zwrotne, odpłatne i nieodpłatne,

przymusowe i dobrowolne, zasadnicze i uboczne. Większość dochodów ma charakter

bezzwrotny, zwrotne natomiast mają mniejsze znaczenie, ponieważ nie można mówić o

nich jak o prawdziwych dochodach lecz jako o wpływach finansowych. I właśnie te

wpływy będą tematem mojej pracy.

Zwrotne dochody są to pożyczki zaciągane przez państwo w celu pokrycia deficytu

budżetowego. Jeżeli państwo zaciąga pożyczkę to nie stanowi ona jednak jego dochodu,

ale koszty, które muszą być pokryte w przyszłości.

Zaciąganie pożyczek jest więc operacją, która wywołuje inne skutki zarówno

ekonomiczne jak i prawne niż realizowanie dochodów publicznych w formie podatków czy

przymusowych opłat. Władze publiczne w momencie uchwalania deficytu budżetowego

muszą zdawać sobie sprawę, iż odpowiadają za sfinansowanie tego deficytu – czyli

znalezieniu źródeł pożyczek oraz ich spłat. W chwili zaciągnięcia omawianych pożyczek

powstaje tak zwany dług publiczny.

W pierwszym rozdziale zajmę się wyjaśnieniem istoty długu publicznego, omówię

jego rodzaje i przyczynę powstawania. W rozdziale drugim opiszę proces zaciągania

długu i jego zarządzanie. Rozdział trzeci traktuje o ograniczeniu poziomu długu

publicznego i pomaga nam uświadomić sobie jakimi drogami trzeba podążać aby uniknąć

zadłużenia za wyrost.

docsity.com

ROZDZIAŁ I

Istota długu publicznego

1. Rodzaje długu publicznego

Kiedy władze publiczne planują wydatki a nie chcą przez to zwiększać podatków nie

mając jednocześnie możliwości zrobienia cięć w wydatkach bo większość z nich to

wydatki konieczne władze zmuszone są do zaciągnięcia pożyczek publicznych, których

skutkiem jest dług publiczny.

„Poprzez państwowy dług publiczny rozumie się nominalne zadłużenie podmiotów

sektora finansów publicznych, ustalone po wyeliminowaniu przepływów finansowych

pomiędzy podmiotami należącymi do sektora”1

Biorą pod uwagę źródła zaciągania długu można wyróżnić dług wewnętrzny i

zewnętrzny. Wierzycielami długu wewnętrznego, czyli krajowego mogą być osoby

fizyczne oraz przedsiębiorstwa, w tym oczywiście banki, towarzystwa ubezpieczeniowe

jak również inne instytucje finansowe. Część dochodów budżetowych państwa jest

przeznaczona na obsługę długu publicznego (spłaty rat, oprocentowanie). Wraz ze

wzrostem długu wzrastają koszty jego obsługi, przede wszystkim za sprawą pożyczek

państwowych.

Następstwem wewnętrznego zadłużenia jest redystrybucja dochodu narodowego w

obrębie danego społeczeństwa. Dług publiczny jest odzwierciedleniem żądań jednych

podmiotów wobec drugich. Zarówno o ciężarze jak i o korzyściach redystrybucji

dochodów decyduje podział obligacji i pożyczek państwowych między grupami

społeczeństwa oraz struktura podatków. Wzrastające koszty obsługi długu są

obciążeniem dla podatników, natomiast korzyści płynące z odsetek od udzielanych

pożyczek są zyskiem instytucji finansowych. Efekt jest taki, że „prowadzi to do

przesunięcia bogactwa społecznego od grup gospodarczo i politycznie słabszych do

silniejszych2.

Nieco inaczej przedstawia się sytuacja zadłużenia zewnętrznego czyli pożyczek

zagranicznych. Efekty uzyskiwane z zagranicznego zadłużenia są uzależnione od sposobu

wykorzystania pożyczek. I tak, jeżeli pożyczki są zaciągane na inwestycje dzięki którym

państwo zwiększy swój dochód, państwo może unowocześnić gospodarkę i możliwie

szybko spłacić kredyty. Jeżeli natomiast pożyczki zostaną wzięte na bieżące potrzeby jak

np. konsumpcja czy zbędne inwestycje to koszty obsługi długu publicznego będą stale

wzrastać i przyszłe pokolenia będą musiały je również spłacać z własnej kieszeni.

1 Ustawa z dn.26.II.98 o finansach publicznych Dz.U.Nr 155, poz.1014 art. 9 p.1 2 Milewski R. Elementarne Zagadnienia Ekonomii PWN Warszawa 1997

docsity.com

Jednak nie każdy podmiot ma możliwość wyboru czy chce czy nie chce udzielić

pożyczki władzy publicznej. Dlaczego? Dlatego, iż brak możliwości wyboru wynika ze

zwierzchności władzy państwowej, która to kładzie na podmioty gospodarujące

obowiązek dokonywania wpłat na rzecz budżetu – wpłaty te mają postać podatków, w

wyniku czego taka pożyczka od społeczeństwa i tak zostaje spłacona przez społeczeństwo

w postaci podatków. Tak więc jeżeli chodzi o długi okres czasu nie ma znaczenia czy

ciężary nałożone na społeczeństwo mają charakter pożyczki czy podatku. Oczywiście

oprócz długu przymusowego istnieje również dobrowolność pożyczek zaciąganych przez

władze publiczne u różnych podmiotów. Podmioty te, mogą same zdecydować czy chcą

udzielić pożyczki czy nie.

Inny podział długu publicznego można zaobserwować biorąc pod uwagę okoliczności,

które zmuszają do zaciągnięcia długu. Mianowicie podział ten zależy od czasu na jaki ma

powstać dług. Tak więc może być płynny bądź refundowany.

Płynny dług może być zaciągany na konkretne cele, jest związany z bieżącymi

koniecznymi wydatkami i dlatego jest zaciągany na krótki okres czasu. Przy czym trzeba

zaznaczyć, iż państwo nie powinno dopuszczać do finansowania pożyczkami wydatków

bieżących budżetu, ponieważ nie przyczyniają się one do zwiększenia majątku państwa a

wręcz przeciwnie i spłata „jest wyłącznie obciążeniem dla państwa”3

Natomiast dług refundowany rodzi się z pożyczek długoterminowych, z których finansuje

się wydatki majątkowe np. budowa obiektów dla użyteczności publicznej, który w

późniejszym czasie będzie przynosił dochody, a te będą źródłem spłaty długu. W

niektórych państwach wydatki bieżące i kapitałowe ze względu na ich znaczenie i

sprawniejsze wygospodarowanie środkami budżetowymi tak budżet może dzielić się na

bieżący i inwestycyjny. Pierwszy z nich finansowany jest głównie wpływami z podatków, a

drugi pożyczkami publicznymi.

Tak w skróconej wersji przedstawia się podziały długu publicznego.

2. Przyczyny powstawania

Kiedy powstaje dług publiczny ? Wtedy, gdy strumień dochodów jest innych rozmiarów

niż strumień wydatków. W wyniku porównania powyższych czynników zauważymy, iż

powstaje bądź nadwyżka bądź deficyt budżetowy. Nas interesuje zjawisko deficytu.

Mówiąc krótko kiedy deficyt budżetowy jest większy niż finansowe zasoby publiczne

powstaje dług publiczny, który jest sumą deficytów z poprzednich okresów.

Przejdźmy teraz do kwestii przyczyn, które powodują powstawanie długu. Główną

przyczyną powstania długu jest stale utrzymujący się deficyt budżetowy, który w

3 Owsiak S, Kosek-Wojnar M, Surówka K Równowaga budżetowa Deficyt budżetowy dług publiczny

Warszawa 1993 s 165

docsity.com

konsekwencji przkształca się w dług. Inna przyczyna to okres zwiększonych wydatków,

których trzeba dokonać zaciągając pożyczki, które to następnie należy sfinansować – no i

znów powstaje lub zwiększa się nasz dług. Oczywiście czas kiedy wydatki są większe i

ważniejsze niż w innym okresie to przede wszystkim czas wojen lub kryzysów

gospodarczych. Odmiennym przypadkiem jest stan kiedy władza rządząca nie chce

podnieść podatków tylko woli zaciągnąć pożyczki, ponieważ uważa, iż jest to

korzystniejsze rozwiązanie dla rządu. Oznacza to, że władza decyduje się dobrowolnie na

proces powstawania długu, ponieważ jego powstanie przyniesie oczekiwane korzyści.

Wytłumaczmy sobie dlaczego państwo woli się zadłużyć niż czerpać wpływy z większych

podatków.

Na pierwszy rzut oka każdy z nas powiedziałby: po co rząd ma pożyczać od nas

(między innymi), skoro może wyciągnąć od nas jeszcze więcej wskutek podniesienia

podatków.

Jednak studiując politykę gospodarczą i analizując wszystkie za i przeciw oraz różne

poglądy na politykę i ekonomię możemy sobie uzmysłowić, że tak naprawdę to rząd widzi

w tej operacji swój cel. Wyjściowym punktem w tych wyjaśnieniach jest pojęcie inflacji,

która w naszym przypadku „jest ukrytym wspólnikiem władz publicznych a wrogiem

pożyczkodawców”4. Dlaczego? Władze publiczne decydują się na zaciąganie pożyczek, bo

zdają sobie sprawę z tego, iż w długim okresie czasu przy wystąpieniu inflacji pożyczki

same się spłacą. Widać tu przewagę państwa nad pożyczkodawcami. Państwo może

narzucić pożyczkodawcom swoje warunki spłaty zaciąganych pożyczek lub zaniechaniu

ich spłaty.

ROZDZIAŁ II

Zaciąganie długu publicznego

1. Pożyczki publiczne

Jak już wspominaliśmy w poprzednim rozdziale, kiedy dochody są niższe niż wydatki,

w budżecie powstaje deficyt publiczny, wymagający finansowania długiem publicznym.

Państwo w tym celu może emitować własne papiery wartościowe (obligacje, weksle

skarbowe) lub może zaciągnąć kredyt w banku.

Papiery wartościowe mogą być sprzedawane publiczności lub bankom komercyjnym za

gotówkę lub centralny pieniądz rezerwowy (z wykluczeniem publiczności). Państwo może

emitować papiery wartościowe krótkoterminowe takie jak weksle skarbowe lub

długoterminowe obligacje. Weksle skarbowe są emitowane zazwyczaj w wysokich

nominałach na okres od kilku tygodni do kilku miesięcy – co ogranicza krąg

4 Owsiak Finanse publiczne Teoria i Praktyka s.225

docsity.com

potencjalnych nabywców. Weksle są sprzedawane na przetargach i zapewniają płynność

budżetowi państwa pozwalając mu na dokonywanie bieżących wydatków nie zależnie od

gromadzenia dochodów. Emitowanie weksli skarbowych jest najtańszą forma

sfinansowania bieżących potrzeb Skarbu Państwa. Podmiot, który nabywa weksel nie

czerpie korzyści w trakcie jego posiadania, dopiero w momencie sprzedaży tego weksla

ma zysk. Innego rodzaju papierem wartościowym jest obligacja. W przeciwieństwie do

weksla skarbowego jest średnio lub długoterminowym papierem wartościowymi jego

emisja jest związana z realizacją zadań państwa w długim okresie czasu,

Głównie w celu zrównoważenia budżetu. Obligacje dzielimy na skarbowe i

municypalne. Powszechniej znane - skarbowe, mogą być emitowane o stałym i

zmienionym oprocentowaniu. Podmioty, które zakupują od państwa obligacje skarbowe

maja pewne przywileje: np. zwolnienie z podatku dochodowego z tytułu uzyskania

dochodu z kapitału czyli procentu z obligacji lub odliczenie od dochodu wydatków na ich

zakup.

Drugi rodzaj obligacji o których pomniałam to obligacje municypalne , które SA

emitowane przez władze lokalne w celu sfinansowania infrastruktury lokalnej.

Państwo zaciąga pożyczki u ludności lub u przedsiębiorstw. Nie zawsze jednak ludność

ma wystarczające oszczędności aby przekształcić je w obligacje państwa i nie jest

zainteresowana ich zakupem. W takim przypadku państwo musi zrobić inny ruch –

emitować dodatkowe pieniądze za pośrednictwem banku emisyjnego. Rząd zleca bankowi

emisyjnemu zakup obligacji pod zastaw rządowych papierów wartościowych. Bank w

zamian za obligacje udziela państwu długoterminowy kredyt aby mogło one finansować

swoje wydatki. Nie zależnie od tego czy bank nabywa od rządu papiery wartościowe czy

udziela budżetowi kredytu, emituje dla budżetu nowe zasoby centralnego pieniądza

rezerwowego. W jaki sposób? Po pierwsze zasoby centralnego pieniądza rezerwo ego

znajdują się na otwartym rachunku budżetu przez bank, następnie owe zasoby są

wydawane na finansowanie wydatków objętych deficytem publicznym.

Emisja papierów wartościowych ma przede wszystkim za zadanie zrównoważyć budżet

na koniec roku lub finansować planowane inwestycje.

„Kredyt bankowy jest uniwersalnym instrumentem zaspokajania popytu władz

publicznych na pieniądz”5. Władze publiczne mogą zaciągać kredyt w banku centralnym,

w mankach komercyjnych oraz w międzynarodowych instytucjach finansowych. Kredyty

w bankach mogą być zaciągane na podstawie umowy kredytowej miedzy bankami lub

mogą się opierać na papierach wartościowych. Jednocześnie państwo może zaciągnąć

dług w instytucjach finansowych jak na przykład firmy ubezpieczeniowe, które traktują

korzystne oprocentowanie obligacji jako źródło stałego dochodu. Taka forma

5 Owsiak S. Finanse ..... s.227

docsity.com

finansowania wydatków rządowych umożliwia tworzenie dodatkowego popytu, co z jednej

strony pozwala oddziaływać na koniunkturę zaś z drugiej strony natomiast dodatkowy

popyt może doprowadzić do inflacji. Dlaczego? Dlatego, że kiedy zostaną w pełni

wykorzystane moce wytwórcze najprawdopodobniej nie będzie można dostosować

rozmiarów podaży do wzrostu popytu w wyniku czego dojdzie do ogólnego wzrostu cen.

Przyznać należy, że czasami zaciągniecie kredytu bankowego jest jedynym możliwym

sposobem aby zdobyć środki w celu bieżącego zrównoważenia dochodów i wydatków

budżetowych. Zapytajmy kiedy? Wtedy, gdy nie znajdują nabywców emitowane przez

rząd papiery wartościowe, czyli kiedy społeczeństwo nie posiada dużych zasobów

pieniężnych aby ulokować je w papierach wartościowych.

W momencie gdy państwo jest zmuszone do zaciągnięcia pożyczki rozważa różne

czynniki, które pomogą mu w wyborze formy zapożyczenia. Jeżeli państwo decyduje się

na wyemitowanie papierów wartościowych może przypuszczać, że gdy papiery te znajdą

swoich nabywców to przyniesie im to spodziewane korzyści i może posłużyć jako proces

antyinflacyjny. Zaciągnięcie kredytu wiąże się ze spłaceniem odsetek od zaciągniętego

kredytu i istnieje ryzyko, że może wystąpić zjawisko inflacji.

Podsumowując powyższy rozdział powinnam jednak powiedzieć, że nie zawsze

pożyczki są bieżącym wpływem do budżetu a później przyszłe pokolenia muszą za to

płacić. Jeżeli wydatki pokrywane z deficytu są wykorzystywane do budowania dróg, szkół,

parków narodowych lub pobudzania prywatnych inwestycji przez dotacje rządowe,

przyszłe pokolenia faktycznie z nich skorzystają. I chociaż będą musiały spłacić

oprocentowanie zadłużenia to będą również otrzymywać wyższe dochody, z których

łatwiej będzie im płacić odsetki.

2. Zarządzanie długiem i jego finansowanie.

W jaki sposób władze publiczne zarządzają długiem? Czym się kierują? Zaciągniecie

długu publicznego przez państwo ciągnie za sobą różne następstwa. Władze muszą

zadbać o to, aby regulowanie zobowiązań z tytułu pożyczek i kredytów nie zachwiało

stabilnej realizacji zadań polityki społeczno-gospodarczej państwa.

„Być może głównym, najpoważniejszym następstwem dużego długu publicznego jest

wypieranie przez dług kapitału z narodowego zasobu majątku”6.

Czym się charakteryzuje owo wypieranie. Spróbuję to wyjaśnić na przykładzie.

Społeczność pracując przez długie lata oszczędza, gromadzi swój kapitał w postaci

nieruchomości, rachunków oszczędnościowych, akcji, obligacji przedsiębiorstw jak

również obligacji rządowych. Tak więc z jednej strony ludzie trzymają swoje pieniądze w

papierach wartościowych, które są pożyczką dla państwa – czyli długiem publicznym z

6 Samuelson, Nordhaus Ekonomia I Warszawa 1997

docsity.com

drugiej zaś strony akumulują oszczędności w kapitale rzeczowym. Co się jednak dzieje

gdy dług publiczny rośnie?. Ludzie muszą ograniczać swoje inne aktywa, które

ostatecznie są własnością prywatnego kapitału. Dlatego też mówimy, iż dług wypiera

prywatny kapitał. Nasuwa się przy tym pytanie jak dużo dług może wyprzeć tego

kapitału? Zależy to od warunków produkcji i zachowań gospodarstw domowych w ramach

oszczędzania.

Jeżeli nastąpi powyżej opisana sytuacja to można powiedzieć, iż dług publiczny

przyspórz znacznych kosztów społecznych. Cała sytuacja opiera się na tym, że obligacje i

akcje przedsiębiorstw mogą być substytutami obligacji rządowych i tak dochodzi do tego,

że wzrost długu zmniejsza zasoby kapitału w gospodarce.

Zarządzanie długiem publicznym ma za zadanie jak najmniej krzywdząco dla

gospodarki przyjmować następstwa i nie dopuścić do tego aby zaważyły one na polityce

społeczno-gospodarczej państwa. Ważnym punktem w tej kwestii jest obsługa długu

publicznego. Wydatki publiczne mające na celu obsługę długu publicznego odnoszą się

do: skupu krótkookresowych weksli skarbowych i obligacji państwowych, wyemitowanych

w przeszłości po to aby zapewnić płynność finansową funduszom publicznym. Spłaty rat

kapitału ora spłaty oprocentowania średnio i długookresowych pożyczek, zarówno

wewnętrznych jak i wewnętrznych zaciąganych w związku z coraz bardziej

powiększającym się deficytem budżetowym. Władze publiczne mają tak zarządzać

długiem aby zdobywać środki pieniężne na jego obsługę przy jak najmniejszych kosztach.

Przykładem zmniejszenia kosztów obsługi długu przez budżet może być potanienie

obligacji rządowych dzięki obniżeniu stopy depozytowej – wskutek zamiaru

wprowadzenia opodatkowania odsetek bankowych7. Koszty obsługi długu pomniejszają w

przyszłości bieżące dochody i są przyczyną zaciągania następnych pożyczek.

Jedną z najjaśniejszych stron finansowania wydatków publicznych za pomocą długu

jest fakt, iż dzięki temu procesowi rząd ma możliwości ukrycia w krótkim czasie

rzeczywistych rozmiarów redystrybucji dochodów8. Dlatego też, jak wspomniałam w

poprzednich rozdziałach rząd woli wydawać i zaciągać na poczet wydatków pożyczki niż

podnosić podatki i opłaty, ponieważ podniesienie podatków nie będzie dobrze przyjęte

przez społeczeństwo i będzie ono wiedziało na jakie cele dokonano wydatków. Jeżeli

chodzi o dług, to ludzie nie zdaje sobie sprawy z istoty wydatków wcześniej zaciągniętych

a jeżeli później ludność dowiaduje się o obciążeniach fiskalnych jest to tłumaczone jako

nieuniknioną i wręcz konieczną spłatę długu. Tak więc zadłużenie powoduje przeniesienie

obciążeń finansowych na przyszłość.

Jeżeli państwo ma wyraźne dochody, może samo sfinansować swój dług publiczny,

jeżeli natomiast pierwotne saldo budżetu czy różnica między dochodami a wydatkami

7 Gazeta bankowa nr 21 Warszawa 1999 s.46 8 Ćwikliński H. Polityka Gospodarcza Gdańsk 1997

docsity.com

pomniejszona o koszty obsługi długu jest niższa od bieżących kosztów długu publicznego

to państwo nie ma możliwości samofinansowania i zmuszona jest do ponownego

zapożyczenia się.

ROZDZIAŁ III

Ograniczenia poziomu długu publicznego

Najprostszą drogą do znalezienia pokrycia wydatków jeżeli nie mają one pokrycia

w dochodach jest zaciągnięcie pożyczki lub kredytu. Niestety jak już wiemy z poprzednich

rozdziałów zaciągnięcie pożyczek wiąże się z różnymi następstwami między innymi

pozostawieniem przyszłym pokoleniom do spłaty odsetek z tytułu obsługi długu

publicznego.

Czy istnieje szansa aby zmniejszyć zadłużenie publiczne, aby dług powstający w

wyniku zapożyczania się nie osiągał wielkich rozmiarów? Głównym ograniczeniem

zdolności rządu do powiększania długu jest skłonność obywateli do kupowania obligacji

oraz ich skłonność do płacenia podatków w celu sfinansowania procentów od ich

zadłużenia. Oczywiście wysokość zadłużenia jest uzależniona od stabilności pozycji rządu

i skłonności ludzi do oszczędzania. Jeżeli rząd będzie stabilny i będzie płacił aktualną

stopę procentową z wpływów podatkowych to obligacje rządowe będą atrakcyjne równie

jak obligacje prywatne. Jednak jeżeli rząd będzie blisko obalenia normalną rzeczą jest, że

nikt nie będzie chętny do udzielania mu pożyczek. Wydatki publiczne można zmniejszyć

poprzez powierzenie sprywatyzowaniu niektórych instytucji jak chociażby służby zdrowia,

szkolnictwa wyższego itd. Ponieważ w sferze budżetowej istnieje nieefektywna struktura

instytucjonalna, prowadzi to do nieracjonalnego systemu gospodarki funduszami

publicznymi w sferze budżetowej istnieje szansa, że prywatyzacja publicznych instytucji

mogłaby „uzdrowić” finanse publiczne a poprzez to zredukować publiczny dług.

Inna formą ograniczenia długu z racji ryzyka inflacji byłaby coraz bardziej

ukracająca się rola NBP w udziale finansowania długu na rzecz banków komercyjnych,

lecz z drugiej strony może być to bariera dla sprywatyzowania polskiej gospodarki.

Dlatego też najbardziej korzystne jest finansowanie pożyczek publicznych przez sektor

poza bankowy.

Aby móc pokonać „zły okres” finansów publicznych czyli wyjście z dużego

zadłużenia trzeba w jakiś sposób interweniować w system finansów poprzez zaniechanie

lub zawieszenie spłaty pożyczek państwowych, samorządowych. Gdy nadchodzi termin

spłaty części zadłużenia rząd może wyemitować nowe obligacje aby zdobyć środki na

spłacenie tego zadłużenia. Problem może zaistnieć wtedy, gdy w „przypadku zużycia

docsity.com

zasobów kapitałowych, gdy dług jest głównie w rękach cudzoziemców a odsetki z tytułu

zadłużenia rosną i powstają kłopoty z ich spłaceniem”9.

PODSUMOWANIE

Istota zadłużenia państwa polega na tym, iż rząd nie musi pożyczać tylko po to aby

finansować wydatki lecz po to by spłacić odsetki od zaciągniętych długów.

Jednak życie polega na różnych wyrzeczeniach jednych dóbr

na korzyść innych, często równie niezbędnych. Jeżeli w swoim gospodarstwie domowym

budżet jest ograniczony i nie stać nas na większość niezbędnych dóbr potrzebnych do

codziennego życia jak na przykład: sprzęt AGD, telewizor, lodówka to zaciągamy

krótkoterminowy kredyt w banku i kosztem bieżących wydatków spłacamy zakupione

dobra. Kiedy jednak nasza sytuacja finansowa nie wygląda najgorzej a nawet jest w

stanie pozwolić sobie na większe zadłużenie dla zwiększenia komfortu życia np.: kupna

samochodu, mieszkania, budowy domu to decyduje się na długoterminowe pożyczki

uwzględniając i analizując różne oferty pożyczkodawców tzn : najmniejsze

oprocentowanie, okres karencji, okres spłaty. Podobnie działa państwo. Jeżeli chce

podnieść standard życia społecznego i ulepszyć gospodarkę to musi inwestować co

konieczne jest często z zadłużeniem się. A to „ciągle kosztuje, niezależnie od tego czy

odbierzemy gospodarce pieniądze, kredyt czy waluty obce”10

9 Kamerschen D., McKenzie R., Nardinelli C., Ekonomia Gdańsk 1991 s. 10 Crombruggne A. Budżet państwa – jego stabilizacja i trwałość Warszawa 1995 s.40

docsity.com

BIBLIOGRAFIA Crombrugghe A. Budżet państwa – jego stabilizacja i trwałość Warszawa 1995

Ćwikliński H. Polityka gospodarcza Gdańsk 1997

Denek E., Wierzbicki J., Sobiech J., Wolnika J. Finanse publiczne Warszawa 1995

Kamerschen D., McKenzie R., Nordinelli C. Ekonomia Gdańsk 1991

Milewski R. Elementarne zagadnienia ekonomii Warszawa 1997

Owsiak S. Finanse publiczne Teoria i praktyka

Owsiak S., Kosek-Wojnar M., Surówka K. Równowaga budżetowa, deficyt budżetowy,

dług publiczny Warszawa 1993

Samuelson, Nordhaus Ekonomia 1 Warszawa 1995

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.