Rynek cukru - Notatki – Analiza rynku - Część 2, Notatki'z Analiza rynku. Rzeszów University
hermiona80
hermiona8018 March 2013

Rynek cukru - Notatki – Analiza rynku - Część 2, Notatki'z Analiza rynku. Rzeszów University

PDF (304.9 KB)
21 strona
8Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omawiane zostają zagadnienia z zakresu analizy rynku: rynek cukru.Część 2.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 21
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Relacje cen skupu wybranych produktów rolnych do cen buraków cukrowych

Lata Rzepak Ziemniaki Pszenica Żyto Bydło Żywiec Mleko

cena buraków cukrowych = 1 1995 7 3 4,4 2,8 28,8 5,5 1996 9,4 1,7 6,3 3,9 28,9 5,6 1997 9,2 1,5 5,4 3,9 27 6,2 1998 9,3 1,8 4,8 3,3 25,9 6,3 1999 6,4 2,3 4,3 3 26,2 6,1 2000 7,9 2,3 5 3,5 28,4 7,7 2001 7,4 2,1 4,5 3,3 25,9 7,1 2002 7,4 2,1 3,9 2,9 24,3 6,4 2003 8,2 2 3,7 2,8 20,1 5,8 2004 4,6 1,3 2,5 1,9 18,1 4,7 2005 4,4 1,4 2,1 1,6 23,2 5,3 2006 7,3 2,3 3,4 2,9 31,8 7,2

4. Stan przemysłu cukrowniczego

4.1. Przemysł cukrowniczy w Unii Europejskiej

W sezonie 2006/07 do największych producentów cukru w Unii Europejskiej 27

krajów należały Francja i Niemcy, które wyprodukowały odpowiednio 3,90mln t i 3,56mln t

cukru, w przeliczeniu na cukier surowy. Trzecie miejsce zajmowała Polska, z produkcją

1,87mln t cukru surowego. Do dużych producentów cukru należały także: Wielka Brytania -

1,26 mln t, Hiszpania-1,17 mln t, Holandia - 0,98mln t i Belgia- 0,93mln t. Spośród

pozostałych członków Wspólnoty najwięcej cukru wyprodukowały Włochy - 0,72 mln t, a

najmniej Bułgaria- zaledwie 3 tys. t. Najwyższą produkcją cukru surowego z l ha plantacji

buraków cukrowych w sezonie 2006/07 wyrózniała się Wielka Brytania - 11,90 t oraz

Holandia - 11,64 t. Natomiast najmniej cukru z l ha plantacji, 3 t, uzyskano w Bułgarii.

Produkcja cukru białego w przeliczeniu na l czynną cukrownię w UE w sezonie

2005/06 wynosiła 110,l tys. t, a w tym we Francji - 139,5 tys. t oraz w Niemczech- 155,4tys.

t. W Polsce wskaźnik ten wynosił 51,7tys. t; w sezonie 2006/07zwiększył się do 55,6 tys. t.

W sezonie 2007/08 w Unii Europejskiej 27 krajów przewiduje się produkcję 15,8 mln

t cukru surowego, o 8,8% mniejsza niż w sezonie 2006/07 oraz o 27,6% mniejsza niż w

sezonie 2005/06. Przyczyną jest redukcja kwot produkcji cukru w dwóch ostatnich latach

gospodarczych oraz zakaz eksportu cukru pozakwotowego, a także rezygnacja - całkowita lub

częściowa - niektórych krajów z przyznanych kwot produkcji cukru. Całkowicie z produkcji

cukru zrezygnowała Irlandia i Słowenia, połowy lub większej części kwot produkcji cukru

zrzekły się Grecja, Włochy i Portugalia, ponadto mniejsze obniżki odnotowano w Finlandii,

Słowacji, na Węgrzech, w Czechach, Szwecji i Hiszpanii. Pozostałe kraje, w tym Polska, nie

skorzystały z możliwości odpłatnej rezygnacji z kwot produkcji cukru.

Przewidywana produkcja cukru w Polsce w sezonie 2007/08 w wysokości 1743 tys. t

cukru surowego (1600 tys. t cukru białego) stawia nasz kraj na trzecim miejscu w poszerzonej

UE, po Niemczech i Francji. Produkcję cukru surowego z hektara plantacji w Polsce szacuje

się na 7,58 t/ha, a średnio w UE-27 - 9,72t/ha.

Produkcja cukru w Unii Europejskiej

Wyszczególnienie

Produkcja cukru, w przeliczeniu na cukier

surowy w tys. t 2005/2006 2006/2007

Austria 531 442 Belgia 1 006 930 Bułgaria 5 3 Czechy 607 505 Dania 516 408 Finlandia 195 141 Francja 4 456 3 905 Niemcy 4 404 3 558 Grecja 337 184 Węgry 536 379 Irlandia 217 0 Włochy 1 961 716 Łotwa 71 49 Litwa 137 102 Holandia 1 093 978 Polska 2 248 1 870 Portugalia 41 25 Rumunia 93 127 Słowacja 287 223 Słowenia 63 50 Hiszpania 1 177 1 168 Szwecja 441 341 Wielka Brytania 1 458 1 261 Razem UE-27 21 880 17 364

Udział wybranych krajów w produkcji cukru w Unii Europejskiej

sezon 2005/06

Polska 10%

Belgia 5%

Pozostałe 17%

Hiszpania 5%Francja

20%

Holandia 9%

Włochy 9%

Wlk. Brytania 6%

Niemcy 19%

sezon 2006/07

Polska 11% Belgia

5% Pozostałe

17%

Hiszpania 7%Francja

22%

Holandia 6%

Włochy 4%

Wlk. Brytania 7%

Niemcy 21%

4.2. Produkcja cukru w Polsce

Produkcję cukru prowadzi pięć grup cukrowni

Do kampanii 2001/02 funkcjonowało w kraju 76 cukrowni, natomiast od 2002/03 trwa

proces stopniowego wyłączania części z nich z podstawowej działalności, tj. przerobu

buraków na cukier. Niektóre z tych cukrowni zajmują się jeszcze magazynowaniem cukru i

organizacja kontraktacji surowca.

W kampanii 2006/07 produkcję cukru prowadziło 31 cukrowni. Działają one w pięciu

grupach. W czterech z nich skupione są cukrownie, których większościowe pakiety akcji

należą do następujących koncernów cukrowniczych:

 British Sugar Overseas - Polska.- 2 czynne cukrownie,

 Nordzucker – Polska- 2 cukrownie,

 Pfeifer & Langen - Polska.- 4 cukrownie,

 Siidzucker - Polska - 10 cukrowni.

Z pozostałych 13 czynnych cukrowni jedna działa jako odrębna spółka akcyjna,

natomiast 12 zgrupowanych jest w Krajowej Spółce Cukrowej (KSC ,Polski Cukier' S.A.) i

funkcjonuje jako oddziały KSC.

Cukrownie posiadające inwestorów zagranicznych skupione są głównie w zachodniej i

południowej części kraju, cukrownie "Polskiego Cukru" - w części północnej, środkowej i

wschodniej.

Udział % spółek i grup cukrowni w produkcji cukru w Polsce w kampanii 2005/06

Sudzucker 26%

Krajowa Spółka Cukrowa

37%

British Sugar 12% Pfeifer und

Langen 17%

Nordzucker 8%

Lokalizacja cukrowni koncernów cukrowniczych w Polsce:

Zmniejsza się ilość małych cukrowni

Spośród 31 polskich cukrowni, czynnych w kampanii 2006/07, tylko 11 zalicza się do

dużych w skali krajowej, ale produkcja cukru i zdolności przerobu buraków większości z nich

są mniejsze od przeciętnych w Unii Europejskiej. W porównaniu z kampanią 2001/02

zmniejszyła się liczba małych cukrowni z 36 do 3, a ich udział spadł z 47% do 10%.

Przerób surowca w kampanii 2006/07 trwał średnio ok. 84 dni. W Krajowej Spółce

Cukrowej czas trwania kampanii 2006/07 wyniósł ok. 74 dni i był dłuższy niż w kampanii

2005/06, kiedy wynosił 65 dni.

Należy zaznaczyć, że cukrownie wg wielkości szereguje się według nominalnej

zdolności przerobu buraków na dobę. I tak cukrownie małe charakteryzują się nominalną

zdolnością przerobową 1,1- 1,7 tys. t na dobę, średnie cukrownie- 2,0- 3,0 tys. t, zaś duże

cukrownie- 3,4 tys. t i więcej.

Struktura czynnych cukrowni wg wielkości

Spadek produkcji cukru

W kampanii 2006/07 przerobiono ok. 11,5 mln t buraków cukrowych, Zawartość

cukru w przerabianym surowcu (tzw. polaryzacja) osiągnęła 16,80%, podczas gdy w

kampanii 2005/06 wynosiła 19,06%, a średnio w pięciu ostatnich kampaniach - 17,41%.

Wydajność cukru z buraków wyniosła w ostatniej kampanii 15,02%. Wyprodukowano

1723 tys. t cukru (dane Stowarzyszenia Techników Cukrowników), o 345 tys. t mniej niż w

2001/2002

duże 16%

małe 47%

średnie 37%

2006/2007

duże 36%

małe 10%

średnie 54%

kampanii poprzedniej, 2005/06 i o 192 tys. t mniej niż przeciętnie w pięciu ostatnich

kampaniach.

Produkcja cukru przewyższyła o 125,5 tys. t limit 1597,5 tys. t cukru, który może być

wprowadzony na rynek w roku 2006/07 jako cukier kwotowy.

Największy udział w łącznej produkcji cukru miała Krajowa Spółka Cukrowa- 37,1%,

podczas gdy udziały pozostałych czterech grup cukrowni wynosiły od 8,2% do 26,0%.

W kampanii 2007/08 przy zbiorze buraków cukrowych ok. 9,8 mln. t i wydajności

cukru z buraków zbliżonej do średniej z trzech ostatnich kampanii, tj. 16,10%, można

oczekiwać wyprodukowania ok. 1600 tys. t cukru. Jest to ilość o ok. 67 tys. t wyższa od

kwoty cukru, ustalonej dla Polski przez Komisje Europejska w wysokości 1533,2 tys. t (po

redukcji, czyli tzw. wycofaniu). Nadwyżka produkcji cukru może być wykorzystana do

wytwarzania bioetanolu lub chemikaliów albo przechowana i zaliczona na poczet produkcji

następnego roku.

Spadek cen zbytu cukru

W sezonie 2005/06 doszło do wzrostu cen zbytu cukru workowanego (w

opakowaniach 50 kg) z 2,55 zł/kg w październiku 2005 r. do 2,78 zł/kg we wrześniu 2006 r.

W pierwszej połowie sezonu 2006/07 nastąpił spadek tych cen - z 2,71 zł/kg w październiku

2006 r. do 2,53 zł/kg w styczniu 2007 r. W lutym i marcu 2007 r. omawiane ceny

ustabilizowały się na poziomie 2,57 zł/kg, Ceny zbytu cukru paczkowanego (w opakowaniach

1 kg) od października 2006r. do stycznia 2007 r. spadły z 2,79 zł/kg do 2,58zl/kg, po czym w

lutym i marcu 2007 r. ustabilizowały się na poziomie 2,60-2,61 zł/kg.

Rynkowa cena zbytu cukru białego w zł/kg

2,3

2,4

2,5

2,6

2,7

2,8

2,9

X XI XII I II III IV V VI VII VIII IX

sezon 2005/06 sezon 2006/07

Poprawa sytuacji finansowej przemysłu cukrowniczego

Sytuacja ekonomiczno-finansowa przemysłu cukrowniczego jest niestabilna. W 2004r.

wysoki poziom cen zbytu cukru przyczynił się do radykalnej poprawy wyników finansowych,

natomiast w 2005 r. nastąpiło pogorszenie.

W 2006 r. branża cukrownicza ponownie osiągnęła bardzo korzystne wyniki

finansowe. Zysk netto wyniósł 8,02% przychodów, podczas gdy w 2005 r. wystąpiła strata

netto w wysokości 0,33% przychodów. Udział przedsiębiorstw osiągających zysk netto w

ogólnej liczbie przedsiębiorstw wzrósł do 94,1% z 60%. Zwiększyła się akumulacja środków

własnych, nadwyżka operacyjna i płynność finansowa przemysłu cukrowniczego. Jedynie

aktywność inwestycyjna uległa niewielkiemu pogorszeniu.

Do poprawy sytuacji finansowej przemysłu cukrowniczego przyczynił się wzrost cen

zbytu cukru na rynku krajowym w trzech pierwszych kwartałach 2006r., rekordowa

wydajność cukru z buraków w kampanii 2005/06, a także obniżka cen skupu buraków

cukrowych w kampanii 2006/07.

5. Zużycie cukru

5.1. Spożycie cukru

Utrzymuje się spadkowa tendencja spożycia cukru w gospodarstwach domowych, z

wyjątkiem rodzin pracujących na własny rachunek, w których od trzech lat osiąga ono stały

poziom ok. 13,9 kg na 1 osobę. W rodzinach emerytów i rencistów zanotowano nieznaczne, o

ok. 0,5%, ograniczenie konsumpcji, z 23,88 kg w 2005 r. do 23,76 kg w 2006r., tj. W

gospodarstwach pracowniczych spożycie cukru zmalało z 15,24 kg do 15,06 kg, a w nieco

większym stopniu w rodzinach robotniczych (o 1,5%) niż nierobotniczych (o 0,9%). Rodziny

rolników zmniejszyły konsumpcje o 1,8%. Przeciętne spożycie cukru w gospodarstwach

domowych w 2006 r. wyniosło 18,12 kg/osobę i było o 1,3% niższe niż w roku poprzednim.

Wzrosła natomiast konsumpcja artykułów spożywczych zawierających cukier:

wyrobów ciastkarskich z 7,08 kg/osobę w 2005 r. do 7,44 kg w 2006 r., czekolady

odpowiednio z 0,96 kg do l,08 kg, lodów z 2,04l do 2,28l oraz soków owocowych,

warzywnych i owocowo-warzywnych z 12l do 13,08l.

Szacuje się ze w 2006 r. spożycie cukru w postaci nieprzetworzonej i przetworzonej

utrzymało się na dotychczasowym poziomie ok. 41 kg w przeliczeniu na 1 mieszkańca Polski.

W krajach członkowskich Unii Europejskiej spożycie cukru kształtuje się najczęściej

w granicach od ok. 30 kg do ok. 48 kg na 1 osobę. Najwięcej cukru konsumują mieszkańcy

Malty (ponad 68 kg) oraz Estonii, Belgii i Luksemburga (ok. 50 kg). Małe spożycie, poniżej

30 kg, notowane jest w Hiszpanii, Słowacji oraz na Litwie.

Spożycie cukru w gospodarstwach domowych w kg/1osobę (bez cukru zawartego w artykułach spożywczych)

Kategoria gospodarstw domowych 2001 2002 2003 2004 2005 2006

Pracownicze 16,32 16,08 15,36 14,88 15,24 15,06 w tym: robotnicze - - - - 16,44 16,20 nierobotnicze - - - - 13,56 13,44 Rolników 29,64 27,96 27,36 27,48 26,16 25,68

Pracujących na własny rachunek poza gosp. rolnym

15,84 15,60 15,36 13,92 13,92 13,92

Emerytów i rencistów 27,24 25,92 26,04 25,32 23,88 23,76

Przeciętne gosp. domowe 21,12 20,40 19,92 19,44 18,36 18,12

Spożycie cukru w gop. domowych (kg/os)

0,00

5,00

10,00

15,00

20,00

25,00

30,00

35,00

2001 2002 2003 2004 2005 2006

Pracownicze

Rolników

Emerytów i rencistów

Przeciętne gosp. domowe

5.2. Zużycie cukru w przemyśle

Według wstępnych danych GUS w 2006 r. wzrosła produkcja większości artykułów

spożywczych zawierających cukier. Wyjątek stanowiły jedynie: marmolada, dżemy i powidła

oraz cukierki. W przemyśle cukierniczym produkcja czekolady oraz wyrobów czekoladowych

zwiększyła się odpowiednio o 2,5% i 7,4%. Mniejszy był wzrost produkcji pieczywa

cukierniczego i wyrobów ciastkarskich. W przemyśle mleczarskim cukier zużywany jest

przede wszystkim do produkcji jogurtów i lodów, która w 2006 r. wzrosła odpowiednio o

17% i 14%. Rozwija się również sektor produkujący słodzone napoje bezalkoholowe,

których wyprodukowano o 4,5% więcej niż w 2005 r. Niewielki wpływ na poziom zużycia

cukru we wtórnym przetwórstwie żywności miało zwiększenie produkcji piwa, miodów

pitnych czy miodu sztucznego.

Zużycie cukru we wtórnym przetwórstwie żywności w 2006 r. oszacowano na

poziomie 850 tys. t, tj. o ok. 1% większym niż przed rokiem.

W 2007 r. przewiduje się, ze zużycie cukru w przemyśle spożywczym utrzyma się na

poziomie ok. 850 tys. t. Wskazują na to wstępne dane dotyczące produkcji w dużych i

średnich przedsiębiorstwach w pierwszych miesiącach br. oraz duży eksport artykułów

spożywczych zawierających cukier w pierwszym kwartale 2007 r.

5.3. Krajowe zużycie cukru

Ogólne krajowe zużycie cukru, tj. spożycie w gospodarstwach domowych i zakładach

żywienia zbiorowego oraz zużycie w przemyśle i rzemiośle spożywczym, łącznie z

pozostałymi działami gospodarki narodowej, głównie w przemyśle farmaceutycznym i

kosmetycznym, a także na dokarmianie pszczół, w 2006 r. wyniosło ok. 1630 tys. t, tj.

nieznacznie wzrosło w stosunku do roku poprzedniego, głównie w wyniku zwiększenia

zużycia w przemyśle spożywczym. W pozostałych branżach przemysłu zmiany zużycia cukru

nie miały istotnego znaczenia.

Zużycie cukru w kraju w tys. t

Lata gospodarstwa domowe przetwórstwo

spożywcze pozostałe dziedziny

ogółem w kraju

spożycie na 1 mieszkańca

w kg

1996 850,0 720,0 50,0 1 620,0 39,7 1997 830,0 730,0 50,0 1 610,0 43,7 1998 820,0 720,0 50,0 1 590,0 41,7 1999 800,0 735,0 45,0 1 580,0 42,5 2000 780,0 770,0 45,0 1 595,0 41,6 2001 765,0 780,0 45,0 1 590,0 41,2 2002 755,0 790,0 45,0 1 590,0 43,6 2003 740,0 815,0 45,0 1 600,0 40,5 2004 740,0 830,0 45,0 1 615,0 41,0 2005 735,0 845,0 45,0 1 625,0 41,0 2006 735,0 850,0 45,0 1 630,0 41,0 2007 735,0 850,0 45,0 1 630,0 41,0

Krajowe zużycie cukru

0,0

200,0

400,0

600,0

800,0

1 000,0

1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

gospodartwa domowe przetwórstwo spożywcze pozostałe dziedziny

Spożycie cukru na 1 mieszkańca w kg

39,7

43,7

41,7 42,5

41,6 41,2

43,6

40,5 41,0 41,0 41,0 41,0

37,0

38,0

39,0

40,0

41,0

42,0

43,0

44,0

1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

6. Handel wewnętrzny

W bieżącym sezonie cukrowniczym (od października 2006 r.) utrzymywał się

wyraźny spadek cen cukru. Przeciętna cena detaliczna obniżyła się z 3,34 zł/kg w

październiku 2006r. do 3,08 zł/kg w marcu br. W okresie wiosenno-letnim należy oczekiwać

stopniowego wzrostu cen, w zależności od urodzaju oraz podaży owoców i warzyw.

Ceny detaliczne a także ceny zbytu cukru będą wzrastać aż do końca sezonu

cukrowniczego, tj. rozpoczęcia kolejnej kampanii przerobu buraków na cukier.

Następuje stopniowe zmniejszanie regionalnych rozpiętości cen detalicznych. W

marcu 2006 r. najniższe ceny 2,29 zł/kg płacono w województwie śląskim, a najwyższe 3,85

zł/kg w pomorskim, przy średniej krajowej cenie 2,97 zł/kg. W marcu 2007 r. nastąpiło

wyraźne zbliżenie najniższych i najwyższych cen cukru. Najniższe ceny notowano w woj.

śląskim (2,49 zł/kg), a najwyższe w woj. mazowieckim (3,80 zł/kg), natomiast przeciętna

cena w kraju tylko nieznacznie wzrosła do 3,08 zł/kg.

Niski przeciętny poziom cen detalicznych cukru notowano w woj. śląskim i lubuskim

(2,59 zł/kg). Natomiast najwyższe średnie ceny cukru płacono woj. mazowieckim i

wielkopolskim (3,11 zł/kg) oraz zachodniopomorskim (3,16 zł/kg).

Średnie ceny cukru w kraju zł/kg

2,70 2,80 2,90 3,00 3,10 3,20 3,30 3,40

X XI XII I II III IV V VI VII VIII IX

sezon 2005/06 sezon 2006/07

7. Handel zagraniczny

7. 1. Eksport i import cukru

W 2006r. eksport cukru z Polski zwiększył się o 6,6% do rekordowego poziomu

700,7 tys. t. Wpływy walutowe z eksportu wzrosły 22% do 224,5 mln EUR. Zadecydowała o

tym duża produkcja w sezonie 2005/06, która o 486 tys. t przewyższyła kwotę produkcyjną.

Eksportowi sprzyjała dobra koniunktura cenowa na rynku światowym oraz unijne refundacje

wywozowe.

Większość cukru eksportowano na rynki wschodnie. Dużymi odbiorcami pozostają

kraje WNP, w tym Rosja, Uzbekistan i Tadżykistan. Nowym zjawiskiem w handlu cukrem

jest rosnąca sprzedaż do krajów Azji: Indonezji, Pakistanu, Afganistanu i Sri Lanki. Przed

integracja z UE eksport do państw azjatyckich był bardzo mały. Ceny uzyskiwane w

eksporcie do krajów WNP i Azji wzrastały z 235 EUR/t w styczniu do 340-370 EUR/t w

końcu 2006 r.

Sprzedaż cukru na rynek unijny stanowiła ok. 11% wolumenu eksportu. Głównymi

odbiorcami cukru w UE były Niemcy i Litwa. Ceny sprzedaży do krajów członkowskich

wahały się w granicach 640-680 EUR/t i były nieznacznie wyższe od ceny referencyjnej w

UE (631,8 EUR/t). Do Bułgarii i Rumunii, które w 2007 r. przystąpiły do UE, eksportowano

niewielkie ilości, łącznie 7,5 tys. t, po średniej cenie 320 EUR/t.

W 2007r. eksport cukru zmniejszy się do ok. 80 tys. t, a jego wartość do 45 mln EUR

Głównym powodem spadku eksportu będzie mniejsza produkcja w sezonie 2006/07.

Potwierdzeniem tego jest malejący eksport w IV kwartale 2006 r. oraz mały wywóz w

pierwszych miesiącach 2007 r. W styczniu i lutym br., eksport wyniósł łącznie zaledwie 13,6

tys. t, w tym do krajów UE l1 tys. t Ceny eksportowe utrzymują się na wysokim poziomie,

średnio 575 EUR/t, a na rynku unijnym 650 EUR/t Sytuacja nie zmieni się również po

kampanii 2007/08, gdyż Komisja Europejska zmniejszyła kwoty produkcyjne o 13,5%.

Import cukru do Polski, mimo wzrostu o 40%, miał mały udział w zaopatrzeniu rynku

krajowego. Wartość przywozu wzrosła o 68%, a duży wpływ na to miały wysokie ceny

światowe. W imporcie przeważały dostawy cukru z nowych krajów członkowskich, w tym

głównie z Czech. Za cukier ten płacono średnio 630 EUR/t, tj. ceny zbliżone do ceny

referencyjnej.

W ramach unijnych kontyngentów preferencyjnych cukier importowano z Serbii i

Chorwacji. łącznie importowano ok. 15 tys. t po średniej cenie 600 EUR/t. Polska nie

importowała cukru z Bułgarii i Rumunii oraz w ramach bezcelowego kontyngentu

przyznawanego przez UE krajom rejonu Afryki, Karaibów i Pacyfiku. Cukier surowy nie jest

importowany, gdyż krajowy przemysł cukrowniczy nie posiada instalacji do jego rafinacji.

W 2007 r. import utrzyma się na zbliżonym poziomie jak przed rokiem. Import

wyniesie ok. 70 tys. t, a jego wartość ok. 45 mln EUR.

Obroty cukrem polskiego handlu zagranicznego w tys. ton w przeliczeniu na cukier biały

Lata Eksport Import Saldo

(eksport minus import) 2000 428 55 373 2001 295 64 231 2002 208 86 122 2003 425 75 350 2004 428 44 384 2005 657 48 609 2006 700 68 632

Obroty polskiego handlu zagranicznego cukrem

428

295 208

425 428

657 700

55 64 86 75 44 48 68

373

231 122

350 384

609 632

0 100 200 300 400 500 600 700 800

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006

Eksport Import Saldo

7. 2. Handel zagraniczny melasą

Eksport melasy w 2006r. zmniejszył się w porównaniu do roku poprzedniego o ok.

40%, do 196,6 tys. t o wartości 19 mln EUR. Głównym powodem spadku wywozu był

mniejszy przerób buraków w kampaniach 2005/06 i 2006/07. Ceny eksportowe utrzymały się

na wysokim poziomie ok. 100 EUR/t i były takie same jak w 2005 r. Nie zmieniają się

kierunki geograficzne eksportu. Melasę eksportowano przede wszystkim do krajów UE-15, w

tym do Wielkiej Brytanii 62 tys. t, Danii 30 tys, t i Belgii 22 tys. t. Dużym rynkiem zbytu

pozostają Stany Zjednoczone.

Nowym zjawiskiem w handlu zagranicznym melasą jest rosnący import, który w 2006

r. podwoił się i wyniósł 27,6 tys. t. Powodem tego wzrostu mógł być opłacalny reeksport.

Przedmiotem importu była głównie ukraińska melasa (ok. 20 tys. t), za która płacono niskie

ceny 70 EUR/t.

W 2007 r. nastąpi dalsze zmniejszenie eksportu. Zdecyduje o tym mniejszy przerób

buraków i produkcji cukru. Szacuje się, ze eksport wyniesie ok. 170 tys. t o wartości 17 mln

EUR. Potwierdzają to wyniki w eksporcie w styczniu i lutym, kiedy za granice sprzedano

łącznie 25,4 tys. t, wobec 44,3 tys. t w analogicznym okresie 2005 r. Ceny eksportowe w

pierwszych miesiącach br. były wysokie 90-100 EUR/t. Import melasy utrzyma się, jeżeli

ceny światowe będą wysokie i opłacalny będzie reeksport.

7.3. Handel zagraniczny produktami spożywczymi zawierającymi cukier

W 2006 r. wartość eksportu produktów spożywczych o dużej zawartości cukru

wzrosła o 26% do 729,2 mln EUR. Powodem tego było zwiększenie wolumenu sprzedaży

wszystkich grup towarowych oraz wyższe ceny transakcyjne. Import zwiększył się o 23% do

430 mln EUR. Nastąpiła dalsza poprawa dodatniego salda wymiany do ok. 300 mln EUR.

Zwiększył się eksport cukru zawartego w produktach żywnościowych o ok. 20% do 170 tys.

t. Przywóz cukru zawartego w artykułach spożywczych oszacowano na ok. 120tys, t, tj. o

ok. 15% więcej niż przed rokiem.

Zwiększyła się sprzedaż wszystkich grup asortymentowych słodyczy. Eksport

artykułów zawierających kakao zwiększył się o 17%,słodyczy nie zawierających kakao o

14%,wyrobów ciastkarskich i pieczywa cukierniczego o 12%. Łączna wartość wywozu tych

produktów zwiększyła się o 23% do 559 mln EUR. W 2006r. odnotowano znaczący wzrost

importu wyrobów zawierających kakao. Duży był import słodzonego proszku kakaowego z

Chorwacji, który stosowany jest do produkcji czekolady i produktów czekoladowanych.

Wzrost importu cukierków i pieczywa cukierniczego był mniejszy.

Polska jest importerem netto słodzonych przetworów z owoców, tj. dżemów,

marmolad oraz kompotów i owoców pasteryzowanych. W 2006 r. ujemno saldo wymiany w

tej grupie towarowej wyniosło 24 mln EUR, a decydował o tym duży import

zakonserwowanych owoców południowych. W handlu dżemami występuje dodatnie saldo 22

tys. t i 27 mln EUR.

Mleczarstwo zwiększyło eksport lodów o 50%, a także jogurtów o 14%. Eksport piwa

ma małe znaczenie, ale w 2006r. utrzymała się powolna tendencja wzrostu wywozu.

Eksport artykułów spożywczych zawierających cukier

Wyszczególnienie 2004 2005 2006

tys. t mln EUR tys. t mln EUR tys. t mln EUR Wyrobu cukiernicze zawierające kakao 98,1 241,9 93,8 265,0 110,1 326,3 Wyroby cukiernicze nie zawierające kakao 37,9 87,9 36,7 90,0 41,8 120,0 Pieczywo cukiernicze 52,4 86,1 55,2 98,9 61,8 112,5 Lody 8,2 10,7 15,0 22,1 22,5 34,3 Piwo (tys. hl) 302,4 22,5 287,7 32,2 380,7 39,1 Dżemy 26,7 32,7 20,2 22,9 28,7 35,7 Kompoty i owoce pasteryzowane 22,6 26,1 39,5 48,6 45,7 61,3 Razem x 507,9 x 579,7 x 729,2

Eksport art. spożywczych zawierających cukier w mln EUR

0,0 50,0

100,0 150,0 200,0 250,0 300,0 350,0

W yr

ob u

cu k.

za w

. k ak

ao

W yr

ob y

cu k.

ni e

za w

. k ak

ao

P ie

cz yw

o cu

ki er

ni cz

e

Lo dy

P iw

o (ty

s. h

l)

D że

m y

K om

po ty

i ow

oc e

pa st

er yz

ow an

e

2004 2005 2006

Import artykułów spożywczych zawierających cukier

Wyszczególnienie 2004 2005 2006

tys. t mln EUR tys. t mln EUR tys. t mln EUR

Wyrobu cukiernicze zawierające kakao 32,2 90,5 60,6 134,2 100,0 182,2

Wyroby cukiernicze nie zawierające kakao 21,6 49,3 24,1 55,8 24,5 62,8 Pieczywo cukiernicze 20,0 30,2 22,5 43,7 23,3 46,8 Lody 2,0 2,8 3,7 5,4 6,4 8,5 Piwo (tys. hl) 91,8 10,5 85,6 10,4 130,0 9,1 Dżemy 2,6 3,7 5,9 8,2 6,6 8,8

Kompoty i owoce pasteryzowane 69,3 56,3 89,2 91,6 112,7 112,3 Razem x 243,3 x 349,3 x 430,5

Import artykułów spożywczych zawierających cukier w mln/EUR

0,0 20,0 40,0 60,0 80,0

100,0 120,0 140,0 160,0 180,0 200,0

W yr

ob u

cu k.

za w

. k ak

ao

W yr

ob y

cu k.

ni e

za w

. k ak

ao

P ie

cz yw

o cu

ki er

ni cz

e

Lo dy

P iw

o (ty

s. h

l)

D że

m y

K om

po ty

i ow

oc e

pa st

er yz

ow an

e

2004 2005 2006

7. 4. Handel zagraniczny cukrem i melasą w Unii Europejskiej

W 2006 r. Unia Europejska, mimo wzrostu importu, pozostała eksporterem netto

cukru. Eksport utrzymał się na wysokim poziomie 10,5 mln t w przeliczeniu na cukier

surowy. Z powodu zmniejszenia kwot produkcyjnych w sezonach 2005/06 i 2006/07

znacząco wzrosły nadwyżki produkcyjne, które musza być sprzedane poza obszar UE.

Czynnikiem sprzyjającym eksportowi były wysokie ceny światowe. Nowym zjawiskiem w

handlu unijnym było podwojenie eksportu Hiszpanii i Włoch, które są importerami netto.

Wskazuje to, ze przy dobrej koniunkturze cenowej na świecie kraje te reeksportowały duże

ilości cukru. Na uwagę zasługuje także zmniejszenie o 20%eksportu z Niemiec, które należą

do największych producentów. Wśród nowych krajów członkowskich wzrósł eksport w

Słowacji (34%) oraz na Łotwie, w Polsce i na Węgrzech.

Import cukru zwiększył się o 7% do 7,2 mln t. Wzrost importu wystąpił przede

wszystkim w krajach UE-lO o 43%, w tym do Słowacji ponad trzykrotnie, a do Węgier o

50%. W państwach UE-15 import wzrósł o 5,3%. Znaczący wzrost przywozu odnotowano w

Danii, Francji, Grecji i Finlandii.

Bułgaria i Rumunia, które w 2007 r. przystąpiły do UE, są importerami netto cukru. W

2006 r. Bułgaria eksportowała ok. 12 tys. t, a importowała 321 tys. t. W Rumunii eksport

zwiększył się do 35 tys. t, a przywóz do 560 tys. t.

W 2006 r. odnotowano w UE zmniejszenie obrotów handlu zagranicznego melasa.

Eksport zmniejszył się o 27%do 844 tys. t. Powodem tego było zmniejszenie kwot produkcji

cukru i w rezultacie mniejszy uzysk melasy. Import zmniejszył się o niespełna 2% do 2,3 mln

t. UE-15 od wielu lat jest importerem netto. Ujemne saldo wymiany w UE-15 wyniosło 1,7

mln t. Nowe kraje członkowskie są eksporterami netto na poziomie 238 tys. t. Największymi

eksporterami melasy w UE w 2006 r. były Polska i Niemcy. Największe ilości importowały:

Wielka Brytania, Francja, Holandia oraz Belgia.

W 2007 r. należy spodziewać się dalszego spadku eksportu, gdyż zmniejszona została

kwota produkcji cukru na sezon 2007/08. Popyt rynkowy podobnie jak w latach poprzednich

pokryty zostanie importem.

W pierwszych miesiącach 2007r. ceny melasy na rynku światowym były wysokie.

Notowania cenowe melasy buraczanej na giełdzie w Amsterdamie utrzymały się na poziomie

115-119 EUR/t, wobec 113-116 EUR/t w analogicznym okresie 2006 r. Ceny melasy

trzcinowej (ok. 11O EUR/t) były niższe niż przed rokiem, ale wyższe niż w latach 2004-2005.

8. Interwencja na rynku cukru

8.1. Interwencyjny zakup i sprzedaż cukru

W 2007r. na przetargach Agencja Rynku Rolnego sprzedała 5,9 tys. t cukru

zakupionego na zapasy interwencyjne w sezonach 2004/05i 2005/06. W połowie maja br.

ARR posiadała ok. 2,4 tys. t cukru w magazynach interwencyjnych.

ARR począwszy od sezonu 2006/07 do 2009/10 może zakupić łącznie 57519 t cukru

w ramach zakupów interwencyjnych. Jednak przed rozpoczęciem każdego sezonu Komisja

Europejska może zmienić ilości cukru podlegające zakupowi interwencyjnemu. W sezonie

2006/07 Agencja zobowiązana jest kupować cukier (kategorii 1 i 2) po cenie 505,52 EUR/t.

Dla cukru kategorii 3 i 4 obniża się cenę odpowiednio o 7,3 EUR/t i 13,10 EUR/t. Cena

cukru surowego w sezonie 2006/07 ustalona została na poziomie 397,44 EUR/t, a minimalna

partia oferowana do zakupu została podwyższona do 2000t.

8.2. Handel zagraniczny na rynku cukru W administrowaniu wywozem cukru zasadnicza zmiana w porównaniu do

dotychczasowej działalności ARR dotyczy zniesienia wydawania pozwoleń na wywóz cukru

wyprodukowanego ponad przyznane kwoty oraz zmodyfikowania zasad przyznawania

refundacji wywozowych. Natomiast w administrowaniu przywozem zmiany dotyczą obsługi

nowych rodzajów kontyngentów przywozu preferencyjnego, tj.:

 kontyngentu taryfowego z Krajów i Terytoriów Zamorskich na import cukru i

wyrobów cukierniczych oraz proszku kakaowego zawierającego dodatek cukru;

 kontyngentów taryfowych na import cukru z niektórych krajów AKP oraz Indii;

 kontyngentów taryfowych na import cukru, syropów cukrowych, izoglukozy, syropów

izoglukozowych i syropów inulinowych z krajów bałkańskich;

 przywozu cukru z krajów najsłabiej rozwiniętych

W 2007r. w ramach realizacji tego mechanizmu Agencja Rynku Rolnego prowadziła

następujące działania operacyjne:

W okresie 01.01-30.042007r. wydala pozwolenia na wywóz 44,2 tys. t cukru. W tym czasie

wypłacono ogółem ok. 71,2 mln zł refundacji do wywozu 59,6 tys. t cukru. Jednocześnie od

początku br. do końca kwietnia Agencja udzieliła pozwoleń na przywóz 41,2 tys. t cukru, w

tym:

 przywóz 39,9tys. t cukru bez preferencji;

 przywóz 1,3 tys. t cukru w ramach kontyngentów.

8.3. Restrukturyzacja przemysłu cukrowniczego

Proces restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego finansowany jest z tymczasowego

funduszu restrukturyzacji, tworzonego ze składek restrukturyzacyjnych wpłacanych przez

producentów cukru i izoglukozy, ARR uwzględniając wysokość kwot produkcji cukru i

izoglukozy oraz wysokość ustalonych stawek (126,4EUR/t w sezonie 2006/07)wyliczy i

pobierze składkę dwukrotnie w ciągu roku.

Pierwsza rata w wysokości ok. 532 mln zł została pobrana przez ARR do końca lutego

2007r., a pozostała .cześć zostanie wpłacona do końca października 2007 r.

Podmiot rezygnujący z produkcji cukru pragnący skorzystać z pomocy

restrukturyzacyjnej, zobowiązany będzie przedstawić w ARR tzw. program restrukturyzacji

uwzględniający m.in. demontaż maszyn służących do produkcji cukru i programy osłonowe

dla pracowników. Pomoc restrukturyzacyjna przewidziana na sezon 2006/07 i 2007/08

ustalona została na poziomie730EUR/t wygaszonej produkcji cukru. Część kwoty pomocy

restrukturyzacyjnej przypadnie plantatorom, którzy stracą możliwość dostarczania buraków

cukrowych.

8.4. Monitorowanie produkcji oraz opłaty na rynku cukru

Celem monitorowania przez ARR produkcji cukru i izoglukozy w Polsce oraz

pobierania opłat na rynku cukru jest nadzór nad realizacja mechanizmów, przewidzianych w

ramach wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru oraz pokrycie wydatków związanych z

ta organizacja. Natomiast Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi realizuje zadania związane

z kwotowaniem produkcji cukru i izoglukozy, wydając m.in. decyzje o przyznaniu kwoty

produkcyjnej cukru

i izoglukozy.

Głównymi uczestnikami mechanizmu są producenci cukru i izoglukozy. Mechanizm

ten pośrednio dotyczy plantatorów buraków cukrowych (w związku z kontrola przestrzegania

przez producentów cukru obowiązku zapłaty ceny minimalnej) oraz zatwierdzonych

przetwórców, zobowiązanych do uiszczania opłat za nieprawidłowo zadeklarowane ilości i

opłat za opóźnienie w dokumentowaniu przetworzenia.

Prawidłowa realizacja powyższego celu w ramach kompetencji ARR polega na:

 wydawaniu zatwierdzeń producentom cukru i izoglukozy, którzy m.in.

udokumentowali zdolność produkcji cukru na skale przemysłowa,

 określaniu wielkości produkcji, stanu zapasów oraz sprzedaży cukru i izogIukozy,

 kontroli producentów cukru i izoglukozy,

 informowaniu producentów cukru i izoglukozy o wycofaniu z rynku części produkcji

kwotowej oraz nadzór nad wycofanymi ilościami cukru i izoglukozy,

 zbieraniu i przekazywaniu do KE informacji z rynku cukru,

 pobieraniu opłat produkcyjnych od producentów cukru i izoglukozy.

 pobieraniu opłaty tytułu przydziału kwoty dodatkowej od producentów cukru,

 pobieraniu opłat za nadwyżki od producentów cukru i izoglukozy. - pobieraniu opłat

za nieprawidłowo zadeklarowane ilości od producentów cukru i izoglukozy oraz

przetwórców;

 pobieraniu opłat za nie wywiązywanie się ze zobowiązań (wynikających z

zatwierdzenia) od producentów cukru i izoglukozy,

 pobieraniu opłat za opóźnienie w dokumentowaniu przetworzenia zgodnie z

regulacjami prawnymi WE.

8.5. Kontrola cukru pozakwotowego

Celem kontroli przez Agencje Rynku Rolnego jest sprawdzenie, czy ilości cukru i

izoglukozy wyprodukowane ponad kwotę zostały w terminie wykorzystane zgodnie z

przepisami prawa wspólnotowego oraz określenie nadwyżek cukru i izoglukozy. Celem jest

także sprawdzenie, czy ilości cukru przemysłowego przywiezionego spoza obszaru celnego

UE zostały w terminie wykorzystane zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego.

Realizacja powyższego celu w ramach kompetencji ARR polega na:

 wydawaniu zatwierdzeń przetwórcom wytwarzającym określone produkty

przemysłowe,

 kontroli przetwarzania surowców przemysłowych,

 nadzorowaniu przenoszenia produkcji pozakwotowej na następny rok gospodarczy,

 nadzorowaniu wykorzystania produkcji pozakwotowej w ramach szczególnego

systemu dostaw dla regionów peryferyjnych Unii Europejskiej,

 rozliczeniu wywozu produktów pozakwotowych,

 określaniu nadwyżek,

 zbieraniu i przekazywaniu Komisji Europejskiej informacji z rynku cukru,

 rozliczeniu przywiezionego cukru przemysłowego i kontroli jego przetwarzania.

8.6. Pomoc dla prywatnego przechowywania cukru

Jest to nowy mechanizm, który polega na udzieleniu wsparcia producentom cukru na

jego przechowywanie. Pomoc ta może być udzielona w sytuacji, gdy cena wspólnotowa cukru

będzie niższa w reprezentatywnym okresie od ceny referencyjnej i będzie istniało

prawdopodobieństwo, że utrzyma się na tym poziomie. Dotychczas KE nie wydała aktu

wykonawczego w odniesieniu do tego mechanizmu.

Ponadto do lutego 2007r. Agencja Rynku Rolnego realizowała mechanizm "Dopłaty

do cukru wykorzystywanego w przemyśle chemicznym".

W okresie od lipca 2004r. do końca lutego br. w tym mechanizmie uczestniczyło

łącznie 17 beneficjentów. ARR wydała w sumie 39 promes uzyskania dopłat na 3.9 tys. t

cukru. W wyniku realizacji tego mechanizmu Agencja dokonała wypłaty ok. 4,5 mln zł

refundacji w związku z przejęciem do wykorzystania w przemyśle chemicznym ok. 3,6 tys. t

cukru.

8.7. Realizacja Krajowego Programu Wsparcia Pszczelarstwa w sezonie 2006/07

Wsparcie finansowe udzielane w ramach tego mechanizmu związane jest z refundacja

wydatków poniesionych na zgłoszone projekty rozwojowe sektora pszczelarskiego.

Beneficjentami wymienionych projektów mogą być organizacje, stowarzyszenia i

spółdzielnie pszczelarskie, grupy producenckie pszczelarzy, ośrodki naukowo- badawcze tego

sektora, przedsiębiorcy oraz firmy szkoleniowe.

Zgodnie z decyzja KE C(2004)3165 z dnia 20 sierpnia 2004 r. na realizacje tego

mechanizmu w sezonie 2006/07 Polsce zostały przyznane z budżetu UE środki finansowe w

wysokości 19,3 mln zł.

W sezonie 2006/07 do Agencji wpłynęło 331 projektów na realizacje działań

określonych w Krajowym Programie Wsparcia Pszczelarstwa (KPWP) na kwotę 35,6 min zł

(co przekraczało o ponad 16 mln zł kwotę przewidziana w programie),w tym:

 86 projektów na pomoc techniczna dla organizacji i pszczelarzy,

 77 projektów związanych z kontrola warrozy,

 55 projektów związanych z racjonalizacja przemieszczania rodzin pszczelich na

pożytki,

 28 projektów dotyczących wsparcia laboratoriów badawczych,

 80 projektów na wspieranie odbudowy pogłowia rodzin pszczelich,

 5 projektów dotyczących współpracy z wyspecjalizowanymi jednostkami w ramach

programów badawczych w sektorze pszczelarskim.

Po rozpatrzeniu wniosków przez komisje złożoną z przedstawicieli MRiRW i ARR

do wykonania zakwalifikowano 285 projektów.

Po zakończeniu realizacji projektów podmioty składają do ARR wnioski o refundacje

poniesionych kosztów. Do 23 maja 2007 r. do Agencji wpłynęło 46 wniosków o zwrot

poniesionych kosztów, z czego rozpatrzono i zakwalifikowano do wypłaty refundacji 31

wniosków na kwotę ponad 617 tys. zł.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome