Współczesne kierunki pedagogiczne - Notatki - Współczesne kierunki pedagogiczne - Część 1, Notatki'z Współczesne kierunki pedagogiczne. University of Warsaw
Polanski_R
Polanski_R4 March 2013

Współczesne kierunki pedagogiczne - Notatki - Współczesne kierunki pedagogiczne - Część 1, Notatki'z Współczesne kierunki pedagogiczne. University of Warsaw

PDF (471.6 KB)
11 strona
1Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki dotyczące zróżnicowania ideologicznego pedagogiki.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 11
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

1

Współczesne kierunki pedagogiczne – wykłady

Wiek XX mamy do czynienia ze zróżnicowaniem ideologicznym pedagogiki:

Zderzenie 2 zasadniczych pojęć:

1. pedagogika jako nauka (konkret, liczba);

2. nie traktowanie pedagogiki jako nauki (refleksja).

R. Royer, L. Mumford, F. Bacon, R. Dumont, K. Manhaim, T. Moore (Morus), Ch. Renourier, eudaimonia,

G. Companella, E. Lea

UTOPIE I MYŚLENIE MITYCZNE W PEDAGOGICE – 01.09.2005

F. Bacon (filozof przyrody XVI i XVII w.) pokazuje znaczenia świata przyrodniczego. Możliwości nauki,

jeśli chodzi o opis świata. „Tyle mamy władzy nas światem ile wiemy”. Im więcej wiedzy tym więcej

władzy. Znaczenie ROZUMU. Racjonalność, rozumność człowieka. Oświecenie = rozum.

Zaangażowanie w poznanie świata.

Kontynuacją tego podejścia – odwołanie do Newtona i Kartezjusza.

Pod koniec XIX w. widzimy pozytywistyczne podejście do nauki. Pozytywizm – kontynuacją myślenia, ze

świat można określić fizycznie.

 Wzór nauk przyrodniczych, brak ocen (wartościowania), stwierdzanie faktów. Orzecznik – zdania

twierdzach. Nauka posługuje się zdaniami twierdzącymi. Przyczyna i skutek.

Koniec XIX w. – wiedza psychologiczna dotycząca wychowania itp. Ma być przerobiona na naukę. Koniec

XIX w. – psychologia, socjologia potem pedagogika – powstają.... Durkhaim – podejście socjologiczne

J. Herbart – szkoła tradycyjna. Wszystko jest do opisania.

SCIENTYZM – podejście – scientia – nauka. Kierunek myślenia, w którym dowartościowuje się naukę. XIX

w. – Renouvier

docsity.com

1

Czym jest pedagogika?

 nauka o wychowaniu

 rozwój tego co w nas tkwi.

Tendencje pozytywistyczne – szukanie wiedzy pewnej.

Brak precyzji w pojęciu wychowania.

Niektórzy autorzy – pedagogika to opis pedagogii.

Pedagogika – sztuka i technika wychowania. Zabiegi wychow codzienne konkretne działania wychowawcze.

W pedagogice trudno o jednoznaczne odpowiedzi.

Znaczenia antynomii – przeciwieństw w pedagogice.

Myślenie pedagogiczne związane z czasem historycznym.

Niewystarczalność poznania naukowego w pedagogice – stanowisko K. Jaspersa. Nauka – opisuje to co

materialne. Jaspers – nie zaprzecza materialności, ale jest czymś więcej niż to – prawda filozoficzna.

 Myślenie o wychowaniu może być naukowe;

 Myślenie o wychowaniu może być filozoficzne;

 Myślenie o wychowaniu może być religijne;

 Myślenie o wychowaniu może być potoczne;

 Myślenie o wychowaniu może być mityczne (utopijne).

Pedagogika

nauka o wychowaniu refleksja o wychowaniu

wątek poddawany krytyce myślenie o wychowaniu

docsity.com

1

MIT – pojęcie niejednoznaczne „mythos” – słowo, opowieść, podanie. Zaczyna się stosować pojęcie

mitu w refleksji dotyczącej różnych dziedzin humanistycznych.

E. Leach – mówiąc o micie – „kategoria źle zdefiniowania”.

Antypedagodzy – uniwersalna kategoria kultury (w każdej kulturze powstają mity).

Mit – iluzja, coś nieprawdziwego, fałsz, stereotyp, racjonalizacja, propaganda. Funkcjonuje na zasadzie

iluzji. Organizacje doświadczenia. Mity dostarczają wzorców.

Edukację, szkołę można rozpatrywać w kategoriach mitu.

Antypedagogika – np. mit człowieka oczekującego na wychowanie.

I. Illich – „odczarowanie” szkoły. Poddanie krytyce.

UTOPIA – eu „topos - dobre miejsce

ou „topos” - nie miejsce

1. ou topos – konstrukcja myślowa – „tego nie ma” nieokreślone

2. eu topos – coś lepszego miejsce lepsze niż my jesteśmy

V i IV w. – Platon – twórca paradygmatu – wymyślił utopię. Platon – państwo ideału. Podkreśla się

znaczenie wiedzy, rozumności.

XV i XVI w. – utopia – Morus 1516 – „Utopia” w Europie. Krytykuje życie społ. Proponuje nową

rzeczywistość. Pochwała rozumu, samowiedzy. Krytyka społeczeństwa idealnego i społeczeństwo

idealne. Wartości czasu pracy i czasu wolnego. Potrzeby człowieka prawdziwe i fałszywe.

Namawia do „zerowego wzrostu” – nie konsumujcie i nie produkujcie nadmiernie.

XVI i XVII w. – Campanella –wyraźne znaczenie wiedzy. Traktat społeczny. Potęga człowieka

bazuje na technicznych możliwościach wykorzystania przyrody.

Fourier – „Nowy śiwat” – krytyka cywilizacji.

Konstrukcja utopii – zawsze struktura teoretyczna, projekt lepszego świata, społeczeństwa. Krytyczne

podejście.

TYPY UTOPII: Tatarkiewicz

docsity.com

1

1. utopia ładu społecznego – lepsze społeczeństwo. Pojawiają się pedagogiki normatywne. Konieczność ładu społecznego i konieczność stosowania przymusu, ładu, porządku. Schematy.

(bihewiozyzm)

2. eudajmonistyczne – eudajmonia – szczęście. Arystoteles – utopie pokazujące rozwój wewnętrzny człowieka. Z tym wiążą się pedagogiki nieformalne. Psychologia humanistyczna – nauczyciel

facylitator.

W latach 20. Mumford – utopia – każdy człowieka tworzy sobie swoje prywatne utopie.

Maslow – wprowadza pojęcie eupsychia (dobre).koncentracja na tym co jest psychiczne. Człowieka –

budowanie dobra psychicznego w sobie.

Manhaim – socjolog XX w. – utopia nie musi być związana z żadnym terytorium. Utopia to idea.

1. PODZIAŁ UTOPII:

 utopie postępowe

 utopie reakcyjne (wsteczne)

2. PODZIAŁ UTOPII:

 utopie eskapistyczne (ucieczka)

 utopie heroiczne

Mit złotego wieku” – myślenie o wiecznej urodzie, zdrowiu. Osłabienie instytucji państwa. Autonomia

samorządów lokalnych. Łagodna anarchia. Luz w życiu społecznym. Perspektywa konsumpcji i technologii.

Idzie w stronę eudajmonii (szczęścia człowieka). Znaczenia przyjemności. Dotyka perspektywy

hedonistycznej.

PEDAGOGICZNY WĄTEK MITU.

Mit Kronosa – pedagogika patryiarhalna (dziecko podporządkowane)

Mit Dionizosa – antypedagogika (dziecko niezależne)

Mit Telemacha – niezależności trzymanie się schematu.

docsity.com

1

NEW AGE

New age określana także Erą Wodnika, Konspiracja Wodnika.

1. Punktem wyjścia krytyka kultury zachodniej. Kryzys, upadek cywilizacji. Wewnętrzny barbarzyńca. Istnieje świat realny, ale ponad tym jest jeszcze coś.

Zmiana naukowców do nastawienia naukowego. Capra – pewne paradygmaty w nauce mają inne

rozstrzygnięcia, rozwiązania. Paradygmat - pewien typ teorii.

Rola MEDIÓW. Siła kształtująca postrzeganie świata. Media wpływająca naszą mentalność. Powrót do

mistycyzmu ...itp.

Media pokazują, że mamy różne alternatywne rozwiązania inne niż te które znamy.

NEW AGE – ruch na rzecz ludzkiego potencjału. Liczy się na jednostkę ludzką – będzie inicjatywny.

Dowartościowanie każdego jako podmiotu. Wszyscy są przedmiotami przemiany, ale to wymaga zgody,

Jung – archetyp.

New age – różnorodność. Metafory:

 odkurzacz wciągający wszystko;

 śmietnik.

Lata 60. – 70. – czas kontrkultury w USA. Krytyka szkoły. Oprotestowanie kultury. Kontrkultura.

 pytanie o status kolorowych

 pytanie o status kobiet traktowane jako grupy mniejszościowe

 pytanie o status dzieci

New Age – dotyczy nauki (można inaczej interpretować naukę)

 dotyczy sztuki;

 dotyczy religii (sekty itp.)

 dotyczy psychologii (psych. Humanistyczna – rozwój siebie, psych transperesonalna – duchowość,

mistycyzm, psych wschodu. Watki ekologii.

Myślenie o kulturze

docsity.com

1

Stara kultura New Age

narzucanie reguł, dominacja jakiejś racji tolerancja dla odmienności, różne racje

Racjonalizm, znaczenie rozumu Intuicjonizm, myśl ponadracjonalna

Masowość społeczeństwa, masowy człowieka Autentyczność, kreatywność, inność, nie być

masowym, bycie autentycznym

Rozwój ekonomiczny „mieć” Rozwój „być” duchowy, jakość życia w

kategoriach duchowych

konsumpcja Konsumpcja przeżyć

Centrum dominacja Centra tracą na znaczeniu decentracja

Elastyczność swoboda

Przyroda – człowieka – wszystko ma kręcić się

wokół niego. Podporządkowanie przyrody

Głęboka ekologia, traktuje się człowieka i świat

holistycznie (całościowo).

New Age – alternatywna perspektywa.

Jeśli chodzi o współczesna naukę i filozofię: próba zakwestionowania dominującego paradygmatu

cywilizacji. Zakwestionowanie Bacona i Kartezjusza, Nwetona.

Odrzucenie scientyzmu (nauka może poznać wszystko). Scientyzm – rodzajem przesądu. Odrzucana idea

postępu.

New Age – akcentuje się istnienie kumulatywnego istnienia nauki (dokonań nauki).

 Nauka twarda – operuje kategoriami, liczbami (warzy, mierzy, liczy, uprawiana przez mężczyzn, np.

psychologia bihew.)

 Nauka miękka – psychologia humanistyczna – kobieca nauka.

Wykład – 06.11.2005r.

Ekologia – wiąże się z New Age.

docsity.com

1

Dwa składniki świata w new age:

1. yn – czynnik żeński kategorie pokazujące postawy

2. yang – czynnik męski

YN – kobiecość, bierność, drażliwość, chroniąca, współdziałająca, intuicyjna, syntetyzująca

YANG – zaborczość, roszczenia, agresywność, rywalizacja, analityczność, racjonalna – kultura

europejska kulturą yang.

W New Age proponuje się yn zamiast yang i tak długo panującej w Europie (w kulturze).

Akcent na intuicyjność, ponadracjonalność.

PSYCHOLOGIAHUMANISTYCZNA – zwraca uwagę na to, ze podejście do człowieka nie może mieć

tylko wyjaśniania za pomocą nauki.

Rogers, Maslow.

Pokazuje znaczenie miękkiego podejścia.

3 WŁAŚCIWOŚCI PROCESU WYCHOWANIA (TERAPII). nauczyciel- facylitator

1. EMPATIA – postawienie się jakby na miejscu innego człowieka. Proces w który się wchodzi nawiązując kontakt z wychowankiem. Próba wczucia się - według Rogersa punkt wyjścia.

2. BEZWARUNKOWA AKCEPTACJA – akceptacja drugiego jako osoby ludzkiej, podejście podmiotowe;

3. AUTENTYCZNOŚĆ – (kondruencja) – autentyczne bycie w sytuacji. Oznacza także zgodność z samym sobą. Rogers w procesie wychowanie (terapii) mówi o współbadaczach. Relacja równości

statusu.

 Nie można zmienić człowieka bez jego zgody;

 Drugi człowiek to ktoś kto powinien mieć szanse rozwijania wolności. Rogers – człowiek powinien

być w takiej sytuacji aby mógł uczyć się wolności;

 Kryteria jakościowe;

 Miłość, tolerancja, współdziałanie;

 Zwrócenie uwagi, że można mówić o różnych poziomach świadomości;

 Akcent kładziony na znaczenie wnętrza, strony emocjonalne;

docsity.com

1

 Samorealizacja, człowiek rodząc się ma potencjał, który powinien rozwijać.

PSYCHOLOGIA TRANSPERSONALNA – wychodzi poza samorealizację.

Rogers – potencjał, który mamy jest potencjałem realizującym się. Im warunki lepsze tym rozwój pełniejszy.

Samorozwój wpisany w istotę ludzkiego życia.

PSYCHOLOGIA TRANSPERSONALNA – wychodzi poza samorealizację, zwraca uwagę na możliwość

wykraczania poza swoją tożsamość i osobowość. Przekraczanie jednostkowych stanów (procesów)

psychicznych. „Zmienione stany świadomości”.

Drogą do poszczególnych stanów świadomości może być medytacja. Akcent kładziony na medytację.

Dążenie do prawdy może dokonywać się na różne sposoby m.in. środki farmakologiczne itp.

 Związek buddyzmu Junga;

 Akcentowana jedność ze wszechświatem i absolutem;

 Zawsze ujęcie HOLISTYCZNE – całościowe. Rozgrywa się na różnych poziomach. Człowieka

traktowany całościowo (psychika, fizyczność, cielesność);

 HOLIZM rozumiany jako zjednoczenie ze światem, wszechświat;

 Akcent na wyjście poza doświadczenia codzienne m.in. telepatia, telekineza;

 Wilber – publikacje dotyczące psychologii transpersonalenej.

KATEGORIA SACRUM – New Age

Współczesność – desakralizacja życia. Mimo to człowieka dąży do duchowości.

 kosmiczna religia jedna scalająca ludzi religia

 uniwersalna religia

 równouprawnienie wszystkich religii

 kościół ogólnoświatowy

 rozproszona energia, absolut, kosmiczny bóg, jakaś energia

 odrzucenie dogmatów, pośrednictwa kościoła.

docsity.com

1

Stan kościół – krytyka New Age – pokazuje się okultyzm, satanizm – szkodliwość pomysłów.

 problem uwikłania młodych (związki młodych z różnymi kościołami)

 New Age – reakcją na kryzys wiary, duchowości

 New Age jako wyzwanie dla kościoła.

SZTUKA – początek zainteresowania techniką, później zaczyna się pokazywać działa sztuki jako przestrogi.

Niebezpieczeństwo zatrucia przyrody – naturalności. Pojawia się tzw. Sztuka Ziemi. Zwrócenie uwagi na to,

co naturalne. Rozbicie na męskie i żeńskie – znajduje odbicie w literaturze.

EKOLOGIA

Picht – odwaga utopii, „eksperyment człowiek nie udał się”. Światu, który utworzyliśmy można wiele

zarzucić.

Born – człowiek i jego wytwory nie funkcjonują najlepiej. Fiasko poczynań człowieka, przyszłość naszych

dzieci to techniczna katastrofa.

Skolimowski– pokazuje mankamenty rozwiązań cywilizacji, w jakiej żyjemy. Postęp nie wiąże się z jakością

życia. „nędza cywilizacji gdzie szczęście?” i możliwość samorealizacji?

Skolimowski – zagrożenie chrześcijaństwa, cywilizacja śmieci.

Akcent na:

 odpowiedzialność za świat;

 odpowiedzialność za kosmos.

Kryzys ekologiczny, kryzysem moralnym + kryzys teologiczny.

Ekologia wglądu – duchowa wersja podejścia do sprawy. Biocentryzm zamiast antropocentryzmu.

Skolimowski – mamy do czynienia z 3 rodzajami rozwoju etyki:

1. punktem wyjścia etyka – postrzegania człowieka na miarę bogów.

2. myślenie o człowieku na miarę człowieka.

3. człowiek na miarę maszyny. Głównie wartości wiążą człowieka z maszynami. Etyka maszyny.

Człowiek na miarę maszyny – Skolimowski:

docsity.com

1

 kontrola, manipulacja, wydajność, konkurencja, agresywność

Skolimowski:

 jako wartość naczelną podaje m.in. sprawiedliwość;

 kategoria odpowiedzialności;

 rewerencja – szacunek dla innych ludzi i świata w którym się zyje;

 właściwy styl życia.

docsity.com

1

Wykład 18.02.2006r.

ANTYPEDAGOGIKA

EMANCYPACJA – sytuacja społeczna dziecka. Dziecko w różnym czasie historycznym różnie traktowane.

Sygnalizuje się zainteresowanie dzieciństwem J.J. Russo – autorzy XIX w.

ANTYPEDAGOGIKA – zaprzeczenie pedagogice. Postpedagogika – coś, co następuje po pedagogice i nie

jest do niej podobne.

Będzie się mówiło o nawiązaniu do pedagogiki emancypacyjnej.

Antypedagogika – radykalna krytyka wychowania (wychowanie każde jest do odrzucenia).

Pedagogika niedyrektywna – Kolberg – w grę wchodzą 3 ideologie

 ideologia romantyczna;

 ideologia transmisji kulturowej; dają wgląd w pedagogikę

 ideologia progresywizmie

Żadna z tych nie jest miejscem dla antypedagogiki. Wiązała by się raczej z ideologią romantyzmu.

Romantyzm przypomina naturalizm pedagogiczny.

Punktem wyjścia dla antypedagogiki: dziecko człowiek, podmiot = to samo.

Antypedagogika to totalna krytyka tradycji pedagogicznej. Powinno się przekreślić całą tradycję

pedagogiczną.

Antyp – efekt publicystyczny żadna teoria naukowa. Nie ma zwartej koncepcji.

Praktyka społeczna – zaczyna się od ruchów kontrkultury w USA 60. Europa Zachodnia wtedy próba

przyjrzenia się mniejszościom (grupa mniejszościowa grupa uciskana). W USA kolorowi, nienajlepsza

sytuacja kobiet, grupą mniejszościową są też dzieci. Zaczyna się ruch na rzecz praw dziecka – 1970 –

powołany do życia ruch praw dziecka.

Nazwiska związane z antyp – Schonebek, Kupffer (antyp, antypsychiatria),Miller, Branmuhl, Farson (prawa

czł dla dzieci), Holt (prawa czł dla dzieci), Mead, Rogers, Maslow, Illich (ped emanc), Freud, Berne, Reich,

Lowen

PUNKTY ODNIESIENIA DO ANTYPEDAGOGIKI:

Umocowania teoretyczne:

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome