Podmioty stosunków cywilnoprawnych - Notatki - Prawo, Notatki'z Prawo
Lady_Pank
Lady_Pank19 June 2013

Podmioty stosunków cywilnoprawnych - Notatki - Prawo, Notatki'z Prawo

PDF (144.8 KB)
3 strony
466Liczba odwiedzin
Opis
Prawo: notatki z zakresu prawa przedstawiające podmioty stosunków cywilnoprawnych.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument

Podmioty stosunków cywilnoprawnych W tradycyjnej stylistyce odróżnia się dwa rodzaje podmiotów stosunków cywilnoprawnych:

 osoby fizyczne

 osoby prawne Jednakże ten dychotomiczny podział nie jest w tej chwili w naszej stylistyce możliwy do utrzymania bowiem obok tych dwóch grup podmiotów występują jeszcze jednostki ostentacyjne nie będące osobami prawnymi. 1. Osoby fizyczne - wszystkie żyjące osoby 2. Jeżeli jednak chodzi o stwierdzenie kto jest osobą prawną bądź nie jest osobą prawną a tylko jednostką organizacyjną to napotyka już duże trudności. Trzeba zacząć od stwierdzenia, że zdolność prawna jest cechą normatywną tzn., że osobowości prawnej nie nabywamy przez zapis niedookreślony sytuacji faktycznej. Np. zbieramy kapitał, kogoś dajemy na dyrektora i od tego momentu mamy osobę prawną ( TAK NIE JEST ) Zdolność prawna jest cechą normatywną a więc tylko i wyłącznie z przepisu prawa wynika fakt, że ktoś posiada lub nie posiada osobowości prawnej, a tym samym ma zdolność prawną czyli może uczestniczyć w obrocie cywilnoprawnym W przypadku osoby prawnej mówienie o tym, że jest to osoba, jest pewnego rodzaju fikcją bo nie ma _____ takiego jako osoba prawna w związku z czym podkładem osoby prawnej musi być działalność pewnego zespołu lub osoby. Prawo działalności tychże osób łączy skutki dla podmiotów w imieniu, którego oni dokonują danych czynności. Czyli osoby, osobę fizyczną traktuje się tak jakby miała dwie natury: osoby fizycznej lub osoby prawnej ale tylko wtedy jeżeli działa ona w zakresie czynności, które mieszczą się w tzw. przedmiocie działania osoby prawnej. Osoby prawne dzielimy na dwa typy ze względu na powstanie: o charakterze korporacyjnym - w tych osobach prawnych decydujące znaczenie posiada substrat osobowy, jest to zrzeszenie osób zwanych członkami i wola tych członków decyduje o powstaniu danego zrzeszenia, kierunku działalności, a majątek osoby prawnej tego typu jest własnością grupową zrzeszających się członków np. spółdzielnie, stowarzyszenia o charakterze zakładowym - tutaj działalność ludzi dotyczy pewnego majątku który jest wyodrębniony z woli założyciela dla realizacji jakiegoś określonego celu wyznaczonego przez założyciela. Majątek osoby prawnej tego typu nie jest nigdy związany z ludźmi bowiem oni są tylko potrzebni do prowadzenia spraw tych osób prawnych np. sp. akcyjne 3. Osobowość prawną, określoną jednostka nie uzyskuje przez fakt zorganizowania ale z mocy przepisu prawa lub przez wpis do odpowiedniego rejestru. art 33 KC - Osobami prawnymi są Skarb państwa, jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną art 37 KC - Jednostki organizacyjne uzyskują osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru Oba te artykuły świadczą o tym, że w naszym porządku prawnym, poza wyodrębnieniem majątkowym, poza zrzeszeniem odpowiedniej liczby osób, osobą prawną jest się albo ex lege czyli z mocy przepisów prawa albo wpis do stosownego rejestru. a z mocy prawa osobowość prawną uzyskują np. uczelnie wyższe, PKP, NBP, Naczelna Rada Spółdzielcza b przez wpis do rejestru osobowość prawną uzyskuje np. sp. z.o.o. - jednak istnieje problem czym sp. z.o.o. jest przed wpisem. Jest to twór nijaki ma majątek, organy ale nie jest osobą prawną. Jedni mówią, że jest to spółka cywilna czyli taka, która nie ma osobowości prawnej jednak wg. Witosza jest to ułomna osoba prawna c system wpisowo-koncesyjny tzn. na utworzenie osoby prawnej potrzebny jest nie tylko wpis do rejestru ale także uzyskanie stosownej koncesji na utworzenie osoby pranej Trzeba jednak wyróżnić:

 koncesję na utworzenie osoby pranej - trzeba ją mieć wcześniej niż będziemy wpisywać osobę prawną do rejestru

 koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej - jakaś osoba prawna już istnieje i tara się o koncesję na jakąś działalność, osoba prawna może powstać bez koncesji Jest taka ustawa z 14.04.1991 r. o spółkach z udziałem kapitału zagranicznego. W art 4 pisze, że na utworzenie sp. z udziałem kapitału zagranicznego potrzebna jest koncesja MPW jeśli spółka ta będzie prowadzić jedną z pięciu wymienionych działalności:

 zarządzanie portami morskimi lub lotniczymi

 pośrednictwo i obrót nieruchomościami

 sprzęt obronny

 handel hurtowy importowanymi towarami konsumpcyjnymi

 świadczenie pomocy prawnej

Mamy wiele rejestrów np. przedsiębiorstw państwowych, handlowy, spółdzielczy, fundacji, stowarzyszeń itd. W zależności od tego jaką osobę prawną tworzymy wpisujemy ją do odpowiedniego rejestru. 4. Zdolność osób prawnych do czynności prawnych wg. art 38 KC - Osoba prawna działa przez organy w sposób przewidziany w ustawie i oparty na jej statucie. Polskie prawo cywilne stoi na stanowisku tzw. teorii organów osoby prawnej tzn., że organ osoby prawnej składa się z osób fizycznych które zgodnie z przepisami określającymi ustrój danej osoby prawnej tworzy jego wolę i urzeczywistniają jego wolę. Mimo, że z psychologicznego punktu widzenia prawa będzie ta wola osoby prawnej z całą tego konsekwencją jeśli osoby fizycznie występują w konkretnej sytuacji albo w sposób wyrażany albo dorozumiany jako organ osoby prawnej 5 Od organu osoby prawnej należy odróżnić jego przedstawiciela, którym jest najczęściej jego pełnomocnik o ile organ wchodzi w skład struktury osoby prawnej o tyle pełnomocnik jest samodzielnym podmiotem prawa, niezależnym od organu osoby prawnej. Organ osoby prawnej działa zawsze na podstawie uprawnień wynikających z ustroju danej osoby prawnej czyli ( z ustawy, statutu, umowy ) Pełnomocnik działa tylko na zasadzie umocowania wynikającego z pełnomocnictwa czyli np. w przedsiębiorstwie państwowym organem jest tylko dyrektor a jego z-ca jest pełnomocnikiem i zakres jego działania wynika tylko z pełnomocnictwa udzielonego mu przez dyrektora. ( jest to tzw. zakres czynności ) Osoba prawna bez organu nie może uczestniczyć w obrocie cywilnoprawnym podczas gdy nie każda osoba prawna musi mieć swojego pełnomocnika. Czyli osoba prawna może działać tylko przez organ i to taki, który jest uprawniony do takich działań. Rozróżnienie pomiędzy organem osoby prawnej a pełnomocnikiem posiada skutki natury faktycznej. Jeżeli skutki prawa zależą od dobrej lub złej woli podmiotu stosunku cywilnoprawnego to dobra lub zła wola osoby fizycznej dokonującej tej czynności jest dobrą lub złą wolą danej osoby pranej czyli elementy psychologiczne z osoby fizycznej przerzucamy na osobę prawną. Podczas gdy przy przedstawicielstwie zła wola pełnomocnika będzie nieznacznie działać na niekorzyść jego mocodawcy. Najczęściej nie można będzie przypisać osobie prawnej złej lub dobrej woli pełnomocnika w dokonaniu danej czynności prawnej 6 Reprezentowanie osoby prawnej na zewnątrz.

 reprezentacja jednoosobowa - ( bez konsultacji, sam podejmuje decyzję np. przedsiębiorstwo państwowe

 reprezentacja łączna, kolektywna - układ demokratyczny ( wzajemne uzgadnianie decyzji ) układ samo kontrolujący się np. stowarzyszenie

 istnieje możliwość wyboru reprezentowania np. spółdzielnie, spółki w zależności jaka jest wola podmiotów tworzących daną osobę prawną. Ale ta reprezentacja jest tzw. reprezentacją czynną czyli dany organ w imieniu danej osoby prawnej dokonuje czynności prawnej. Natomiast inaczej jest w reprezentacji biernej ( skierowanie pism oświadczeń woli do danej osoby prawnej ). Przyjmuje się tutaj generalnie domniemanie, że jeżeli oświadczenie zostanie złożone jakiejkolwiek osobie danego podmiotu gospodarczego w lokalu przeznaczonym do obsługi klientów to domniemywa się, że dane oświadczenie woli zostało złożone osobie uprawnionej. W celu ochrony osób trzecich zawierających umowę z osobą występującą jako organ osoby prawnej art 39. KC przewiduje: że ten kto jako organ osoby prawnej zawarł umowę w jej imieniu albo nie będący organem, albo przekraczając zakres swojego umocowania jest zobowiązany do zwrotu wszystkiego tego co otrzymał od drugiej strony oraz naprawienia szkody którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę niewiedząc o braku umocowania osoby do dokonania danej czynności prawnej. Osoba prawna może dokonać wszystko to, co jest niezbędne dla zrealizowania przedmiotu działania, bowiem nowela z 90 roku usunęła art 36 KC mówiący o kierunkowych zdolnościach czynności prawnych. 7 Ochrona dóbr osobistych osób prawnych. Osoba prawna posiada zdolność prawną i posiada swoje dobra art 43 KC mówi, że - Przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych. Specjalne dobra osobiste podlegające ochronie:

firma - może się nią posługiwać ten kto prowadzi działalność gospodarczą lub kto podlega przepisom kodeksu handlowego np. sp. cywilna nie ma firmy, ma tylko nazwę

renoma 8 Odpowiedzialność osoby prawnej Osoba prawna odpowiada za swoje zobowiązania tak samo jak osoba fizyczna, ale osoba prawna zasadniczo nie odpowiada za zobowiązania podmiotów chyba, że z przepisu szczególnego bądź z woli danej osoby będzie wynikała odpowiedzialność za działania innych osób art 40 KC - Skarb państwa nie odpowiada za zobowiązania przedsiębiorstw państwowych i odwrotna

art 440 KC - Zakład odpowiada za osoby, którymi się posługuje przy wykonywaniu danych czynności Osoba prawna odpowiada:

 z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań

 z tytułu czynu niedozwolonego

 Jeżeli szkoda w majątku osoby trzeciej nastąpiłaby z winy organu osoby prawnej lub z winy osoby, którą zakład posługuje się w celu wykonywania swoich działań

 z ryzyka prowadzenia działalności np. elektrownia prowadząc działalność spala węgiel i dokonuje emisji zanieczyszczeń które powodują jakąś szkodę. Elektrownia odpowiada za tę szkodę z tytułu ryzyka prowadzenia działalności 9 Ustanie osób prawnych

 jeżeli powstanie osoby prawnej jest aktem założycielskim to ustanie będzie przebiegało tak samo np. przedsiębiorstwa państwowe

 osoby prawne typu korporacyjnego mogą przestać być osobami w wyniku rozwiązania mocą stosownych uchwał właściwych organów: w spółdzielni - walne zgromadzenie; w spółce - walne zgromadzenie wspólników,

 może nastąpić orzeczeniem sądu - np. w sp. z.o.o. Jeżeli organy spółki nie uzupełnią za wezwaniem sądu istotnych braków we wniosku to wpis, to po upływie tego terminu następuje z urzędu postawienie przez sąd rozwiązania spółki.

 art 263 KH Jeżeli osiągnięcie celu spółki jest niemożliwe sąd może orzec o rozwiązaniu danej spółki

 jeśli spółkę założyliśmy na jakiś czas i ten czas upłynął to mamy ustanie

 stan niewypłacalności ( postępowanie upadłościowe )

 może być wynikiem zabiegów reorganizacyjnych które polegają na: a) połączeniu: - inkorporacja - przyłączenie jednej osoby prawnej przez drugą osobę prawną i wtedy jedna z nich traci osobowość prawną a druga nie - fuzja - obydwa podmioty tracą osobowość prawną i powstaje nowy b) podziale - jeden podmiot dzielimy na inne, powstaną nowe osoby prawne

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome