Model ekonometryczny cen kawy - notatki - Ekonometria - część 1, Notatki'z Ekonometria. Poznan University of Economics
Helena_84
Helena_8426 February 2013

Model ekonometryczny cen kawy - notatki - Ekonometria - część 1, Notatki'z Ekonometria. Poznan University of Economics

PDF (972.2 KB)
20 strona
2Liczba pobrań
864Liczba odwiedzin
Opis
Notatki na temat modelu ekonometrycznego cen kawy, część 1. W pracy tej omówiono definicje związane z kawą, jej historią oraz produkcją. W częścipraktycznej przedstawiono definicje modelu ekonometrycznego, zasady jego bu...
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 20
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

1

Model ekonometryczny cen kawy

docsity.com

2

Spis treści Wstęp ................................................................................................................................................ 3

Rozdział 1 .......................................................................................................................................... 4

1.1 Międzynarodowa Organizacja Kawy ....................................................................................... 4

1.2 Producenci kawy ...................................................................................................................... 5

Źródło: ........................................................................................................................................... 6

1.3 Historia kawy ........................................................................................................................... 6

1.4 Rodzaje kawy ........................................................................................................................... 8

1.5 Kawiarnie................................................................................................................................. 9

Rozdział II .........................................................................................................................................11

2.1 Cena kawy wg ICO .................................................................................................................11

2.2 Współzależność .......................................................................................................................13

2.3 Trend ......................................................................................................................................14

2.4 Autokorelacja .......................................................................... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki.

2.5 Rząd zintegrowania ................................................................. Błąd! Nie zdefiniowano zakładki.

III. Model ekonometryczny ................................................................ Błąd! Nie zdefiniowano zakładki.

3.1. Składowe modelu ekonometrycznego .................................... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki.

3.2. Klasyfikacja modeli ekonometrycznych ................................... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki.

3.3 Etapy budowy modelu ekonometrycznego ............................... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki.

3.4 Model ekonometryczny cen kawy ............................................ Błąd! Nie zdefiniowano zakładki.

3.5 Model ARIMA .................................................................... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki.

Model ARIMA.............................................................................. Błąd! Nie zdefiniowano zakładki.

3.4.1 Model ARIMA dla Cen kawy ........................................... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki.

4 Wnioski .......................................................................................... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki.

Bibliografia ....................................................................................... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki.

docsity.com

3

Wstęp

Kawa od najdawniejszych czasów była ważnym elementem w życiu człowieka.

Przypisywano jej magiczne właściwości i była napojem dla wybrańców, znosiła zmęczenie

i znużenie pomagając im stawiać czoło przeciwnościom. Dzięki niej mnichom łatwiej było

przetrwać wielogodzinne modlitwy, a dla muzułmanów była doskonałą alternatywą dla

alkoholu. W Europie kawa budziła wiele kontrowersji przypisywano jej właściwości

lecznicze, a także demoniczne. Spór nad kawą trwa do dziś – w wielu badaniach naukowcy

starają się dowieść jej negatywne, a także dobroczynne skutki.

Coraz większy popyt kawa zawdzięcza coraz większej kulturze picia kawy, a także

rozwojowi sieci kawiarnianych takim jak Starbucks , Caffe Nero, Coffee Heaven. Patrząc na

ich rosnącą ilość – w dużych miastach prawie na każdej ulicy znajduje się kawiarnia –

możemy przypuszczać, że popyt na kawę utrzyma się na tym samym poziomie lub będzie

dalej rósł.

Celem tej pracy jest przedstawienie zależności analizy cen kawy ustalonych przez

International Coffee Organization. W tym celu zbudowano modele ekonometryczne

wybranych kategorii ekonomicznych składających się na finalną cenę kawy. Badanie to

przeprowadzono na podstawie danych miesięcznych w latach 1980-2011. Dane źródłowe

uzyskano ze zbiorów udostępnionych przez ICO- International Coffee Organization.

Praca składa się trzech rozdziałów. W pierwszym rozdziale przedstawiono wiadomości na

temat historii, rodzajów oraz producentów kawy. Dwa kolejne rozdziały poświecono

ekonometrycznej analizie i prognozowaniu cen kawy.

W pracy tej omówiono definicje związane z kawą, jej historią oraz produkcją. W części

praktycznej przedstawiono definicje modelu ekonometrycznego, zasady jego budowy

i estymacji. W ostatniej części pracy ujęto dane teoretyczne dotyczące prognozy poziomu cen,

jak również samą cenę kawy na okres: wrzesień 2011-grudzień2 012.

docsity.com

4

Rozdział 1

1.1 Międzynarodowa Organizacja Kawy

ICO jest to Międzynarodowa Organizacja Kawy (International Coffee Organisation ) –

organizacja założona w Londynie w 1963 roku pod zwierzchnictwem Organizacji Narodów

Zjednoczonych. ICO zrzesza kraje produkujące i konsumujące kawę promując współpracę

międzynarodową, która ma prowadzić do poprawy w sektorze kawowym. Polska stała się

członkiem Międzynarodowa Organizacja Kawy w 2006 roku.

Misją ICO jest wzmocnienie globalnego sektora kawy i promowania zrównoważonego

rozwoju w środowisku rynkowych z korzyścią dla wszystkich uczestników w sektorze kawy.

„To sprawia, że stanowi praktyczny wkład do rozwoju zrównoważonego sektora kawy na

świecie i do zmniejszenia ubóstwa w krajach rozwijających się poprzez:

 umożliwienie rządom i sektorowi prywatnemu na wymiany poglądów w sprawach

dotyczących kawy, warunków i trendów na rynku i koordynacji polityki

w spotkaniach na wysokim szczeblu;

 rozwój i poszukiwanie źródeł finansowania dla projektów, które wspierają światową

gospodarkę kawy;

 promowanie jakości kawy przez Coffee Quality-Improvement Programme;

 wspieranie przejrzystości rynku poprzez zapewnienie szerokiego zakresu statystyk

sektora kawowego;

 rozwój konsumpcji kawy i rynków zbytu kawy poprzez innowacyjne działania na

rzecz rozwoju rynku kawowego;

 wspieranie rozwoju strategii na rzecz zwiększenia zdolności społeczności lokalnych

drobnych rolników;

 wspieranie programów szkoleniowych i informacyjnych w celu wsparcia transferu

technologii istotnych dla kawy;

 ułatwianie dostępu do informacji na temat instrumentów finansowych i usług, aby

pomóc producentom;

 zapewnienie obiektywnych i wyczerpujących gospodarczych i technicznych

i informacji naukowych na temat sektor kawowego na świecie.”1

Kawa są to owoce i nasiona z krzewu kawowca. Znane jest około 10 gatunków kawy, ale

1 Tłumaczenia na podstawie http://www.ico.org/mission07_e.asp?section=About_Us

docsity.com

5

tylko dwa z nich mają znaczenie gospodarcze – arabika i robusta. Kawa jest jednym

z najbardziej popularnych sprzedawanych towarów, a produkowana jest w ponad 60 krajach.

1.2 Producenci kawy

Kawa jest uprawiana na plantacjach głownie w Ameryce południowej Azji i w Afryce.

Największym producentem kawy jest Brazylia kolejnymi Wietnam i Indonezja.

Historia kawy w Brazylii rozpoczęła się w 1727 roku za sprawą Francisco di Melo Palhety,

oficera armii brytyjskiej, który przemycił 7 jej sadzonki z Gujany Francuskiej. Stały się one

początkiem dzisiejszej potęgi kawowej Brazylii. Wielkość zborów i eksportu jest ściśle

określona przez Secreteria National de Economia po tym jak po II wojnie światowej

niekontrolowana produkcja doprowadziła do powstania olbrzymich zapasów kawy

sięgających 78 jeden cent amerykański worków. Nikt nie chciał jej kupić. Kawą opalano

lokomotywy, palono w kotłach elektrowni, a wiele milionów worków po prostu zatopiono

w oceanie2. Kawa produkowaną w Brazylii jest ona specjalnie znakowana, aby łatwo

odróżnić. Nazywana jest Brazils Milds i jest kawą średniej jakości.

Drugim co do wielkości producentem kawy jest Kolumbia, w której historia kawy rozpoczęła

się w 1808 roku za sprawą francuskiego duchownego z Antylii. Kawa Kolumbijska jest

wysokiej jakości przez to ze jest produkowana w małych gospodarstwach chłopskich,

a nazwa pochodzi od nazwy miast lub ośrodków gdzie jest sprzedawana.

2 Ilustrowany leksykon kawy s 54

docsity.com

6

Rysunek 1 Występowanie głównych odmian kawy (r: robusta, a : arabica, m : robusta & arabica)3

Źródło:

1.3 Historia kawy

Odkrycie kawy

Jedna z legend opowiadająca o odkryciu kawy mówi o pasterzu Kaldim, który zajmował się

wypasem kóz na Wyżynie Abisyńskiej. Pewnego dnia zaobserwował że jego kozy były

szczególnie podenerwowane po zjedzeniu liści i czerwonych jagód pewnego wiecznie

zielonego krzewu. Zdziwiony ich zachowaniem zebrał owoce kawowca i zaniósł je do

pobliskiego klasztoru aby poradzić się mnichów. Ci uznali je za szatańskie czary i wrzucili je

do ognia, na szczęście szybko zaczął rozchodzić się piękny aromat świeżo palonej kawy

i nasiona zostały uratowane. Mnisi przygotowali napar ze świeżo palonych nasion kawy

i zobaczyli w nim dar Boga który następnie pomagał im odpędzić sen i zachować jasność

umysłu podczas długich nocnych modlitw.

Od XI w p n e do 1200 r n e

XI/X wiek p.n.e. w księdze Ezechiela możemy przeczytać że Abigal podała królowi

Dawidowi-swojemu mężowi kubek kawy. Możemy zauważyć ze 3000 lat temu koczownicze

3 Źródło http://pl.wikipedia.org/wiki/Kawa

docsity.com

7

ludy Izraela znały kawę. Pierwsza plantacja kawy powstała w 800r p.n.e w Jemenie, a w VI

wieku n.e. zaczęto uprawiać Coffea arabica dzięki czemu Jemen stał się głównym

producentem kawy.

Popularność w krajach arabskich kawa zawdzięcza Mahometowi który w 625 r. n.e. zakazał

muzułmanom spożywać alkohol co przyczyniło się do rozpowszechnienia kawy w 1200

pozycja kawy umocniła się za sprawą nowej techniki spożywania - ziarna zaczęto

wyłuskiwać, a następnie gotować. Dopiero w XIV wieku zaczęto palić kawę na gorących

kamieniach czemu zawdzięcza znany dziś aromatyczny smak. Następnie kawy była

eksportowana do sąsiednich regionów przez port Mokka drogą morską. Arabowie otoczyli

produkcję kawy tajemnicą państwową i utrzymali monopol na jej produkcję do XVII wieku.

Kawa w europie

W 1598 roku Papież Klemens VIII zwołał sąd nad kawą aby ostatecznie rozstrzygnąć czy

może być pita przez chrześcijan. Po spróbowaniu kawy pobłogosławił ją i tym samym

zezwolił na jej picie przez zachodnich chrześcijan, wschodni mogli ją pijać już od dawna.

W XVI wieku kawa pojawiła się po raz pierwszy w Anglii następnie w Ameryce północnej,

Wenecji ,Francji, Niemczech ,Austrii i w Holandii, gdzie w krótkim czasie zostały otwarte

pierwsze kawiarnie, a popularność kawy rosła w bardzo szybkim tempie. Kawiarnie stały się

miejscem spotkań tzw. śmietanki towarzyskiej, przez co i król Anglii Karol II Stuard

obawiając się głosicieli antypaństwowych idei zakażał działalności kawiarni w 1675 roku,

który po 11 dniach został anulowany, a wizerunek króla mocno nadszarpnięty. W Polsce

pierwszą kawiarnię otworzono w 1700 roku w Gdańsku.

We Francji w 1723 roku wydano ustawę nakazującą każdemu mieszkańcowi koloni

francuskiej uprawę kawy, każdy obywatel musiał posadzić 200 sadzonek kawy, a za nie

przestrzeganie dekretu lub zniszczenie choćby jednego drzewka groziła kara śmierci.

Na Początku XIX wieku w Niemczech powstały „Kaffeeklatsche” czyli spotkania przy kawie,

które stały się początkiem wyzwolenia kobiet i pomogły im wyjść z zaklętego kręgu domu,

męża i dzieci do świata wolnych myśli i idei.

Wiek XVIII i XIX były bardzo ważne dla upraw kawy - zaczęto otwierać coraz więcej upraw

kawy w krajach strefy równikowej w Ameryce, Afryce i Azji i znacząco wzrósł import kawy

docsity.com

8

do krajów Europejskich. Zdarzenia te miały niebagatelne znaczenia dla popularyzacji picia

kawy i powstania dużej ilości kawiarni i palarni kawy w Europie.

Na początku XX wieku w Niemczech została wyprodukowana pierwsza kawa bezkofeinowa.

Kawa w Ameryce północnej

W Ameryce północnej kawa pojawiła się w pierwszej połowie XVI wieku. W 1983 roku

otworzono pierwszy rynek zielonej kawy, który okazał się początkiem giełdy nowojorskiej.

Pierwsza kawiarnia została otwarta w Nowym Jorku w 1693. Sława kawy bardzo szybko

zaczęła się rozprzestrzeniać na cały kraj i zaczęto otwierać kawiarnie na całym jego terenie.

Do popularyzacji kawy z znaczny stopniu przyczynił się Jan III król Anglii który w 1773 roku

nałożył wysokie cło na herbatę, a koloniści buntując się zaczęli powszechnie pić kawę.

Lata 1900-2004 przyniosły kawę rozpuszczalną , filtry i ekspresy do kawy które znacznie

podniosły jakość parzonej kawy a także duże koncerny specjalizujące się w prażeniu

i sprzedaży kawy. Liczne klęski w uprawie kawy m.in. szkodniki i wahania temperatur miały

znaczący wpływ na ceny kawy a także rozpoczęto badania na temat kawy i próby

wyhodowania bardziej odpornych jej gatunków.

1.4 Rodzaje kawy

Do najbardziej popularnych odmian kawy należą Arabika i Robusta

Coffea arabica - kawa Arabica

Kawa Arabika rośnie na dużych

ciemnozielonych krzewach o owalnych liściach.

Owoce mają kształt owalny i dojrzewają 7 do 9

miesięcy, zawierają zazwyczaj dwa płaskie

ziarna (kiedy rozwija się tylko jedno ziarno,

nazywane jest ziarnem perłowym). Kawa

Arabika rośnie w Ameryce Łacińskiej, w Afryce

środkowej i wschodniej, Indiach i do pewnego

stopnia w Indonezji.

Rysunek 2. Ziarna kawy arabiki i robusty 4

4www.illyusa.com

docsity.com

9

Coffea canephora – Robusta

Jest to solidny krzew lub niewielkie drzewo dorastające do 10 metrów wysokości, ale

z płytkim system korzeniowy. Owoce są okrągłe i dojrzewają do 11 miesięcy ,nasiona są

owalne i mniejsze od ziaren arabiki . Kawa Robusta uprawiana jest w Afryce Zachodniej

i Środkowej, w całej Azji Południowo-Wschodniej oraz w pewnym stopniu w Brazylii, gdzie

znana jest pod nazwą Conillon.

Arabika i Robusta różnią się przede wszystkim smakiem i zawartością kofeiny. Pierwsza

z nich ma zdecydowanie łagodniejszy smak i mniejszą zawartość kofeiny, natomiast uprawa

Robusty jest prawie 2 razy bardziej wydajna, lubi wyższe temperatury i jednocześnie jest

dużo odporniejsza na choroby i szkodniki.

1.5 Kawiarnie

Pierwsza kawiarnia została otworzona w XV w dla pielgrzymów w Mekce. Następne

powstały w 1530 w Damaszku w Syrii najbardziej popularne to „Różana” i” Brama

Zbawiciela” Kolejna w 1554r w Konstantynopolu. gdzie zdobyła popularność jako „Szkoła

mądrości” gdyż skupiała uczonych i pisarzy, była cenionym miejscem spotkań miejscowej

elity i handlarzy także dlatego, że islam zabrania spożywania alkoholu. W szybkim tempie

kawa zyskała sławę jako napój pobudzający umysł i orzeźwiający ciało. Ilość kawiarni rosła

i już pod koniec XVIIw. było ich już 600.

Historia kawiarni w Londynie zaczeła się w 1652 od ‘Oxford Coffee Club” po latach klub

został przekształcony w „królewskie stowarzyszenie kawy”. Następne pojawiły się

w Wenecji, Paryżu i Rzymie.

Od 1668 w Nowojorskich tawernach oprócz piwa zaczęto podawać kawę. Pierwsza kawiarnia

w USA powstała w Bostonie w 1697r. nazywała się Green Dragon.

Na początku XVIII wieku kawiarnie przywędrowały do Polski, początkowo kawiarnie

skupiały jedynie mężczyzn, dopiero w XIX w. Zaczęły do nich przychodzić także kobiety.

Aktualnie klasyczne kawiarnie wypierane są przez tzw. sieci restauracji kawowych,

nazywane potoczni – coffee barami największe to Starbucks, Costa Coffee, Caffe Nero,

Coffee Heaven.

docsity.com

10

Ekspres ciśnieniowy- jest to popularne urządzenie służące do zaparzania kawy. Pierwszy

ekspres skonstruował w 1818r. dr Romershausen, ale nie działał on poprawnie. Dopiero

w 1901r. Włoch Luigi Bezzera skonstruował działającą do dziś i spopularyzowaną

w kawiarniach wersję ekspresu ciśnieniowego

Najbardziej popularne rodzaje kawy :

Espresso jest to popularny napój o średnio 60 mg zawartości kofeiny, którego nazwa

wywodzi się od sposobu przygotowania kawy w specjalnym ekspresie. Espresso jest

podstawą do przygotowywania innych znanych odmian napoi kawowych

Latte jest to napój składający się ze świeżo zaparzonego espresso i lekko spienionego mleka

o temperaturze 700C. Najczęściej Caffee Latte podawane jest w wysokich szklankach

Cappucino zostało wymyślone we Włoszech a jego nazwa pochodzi od słowa cappuccini co

oznaczamnichów kapucynów, składa się z espresso, gorącego mleka i mlecznej pianki .

docsity.com

11

Rozdział 2

2.1 Cena kawy wg ICO

Na cenę kawy wg ICO składa się 4 czynniki:

 Wskaźnik cen dla Kolumbińskiej Arabiki (INDICATOR PRICE FOR COLOMBIAN

MILD ARABICAS GROUP)-dla ułatwienia obliczeń będziemy go nazywać X1

 Wskaźnik cen dla łagodnej Arabiki (INDICATOR PRICE FOR OTHER MILD

ARABICAS GROUP) - będziemy go nazywać X2

 Wskaźnik cen dla Brazylijskie oraz pozostałych kaw Arabika ( INDICATOR PRICE

FOR BRAZILIAN AND OTHER NATURAL ARABICAS GROUP)- będziemy go

nazywać X3

 Wskaźnik cen dla Robusty (INDICATOR PRICE FOR ROBUSTAS GROUP) -

będziemy go nazywać X4

docsity.com

12

0

50

100

150

200

250

300

350

sty 80 sty 83 sty 86 sty 89 sty 92 sty 95 sty 98 sty 01 sty 04 sty 07 sty 10

Cena Kawy Wg ICO

cenakawywgICO

x1

x2

x3

x4

Źródło: Obliczenia własne na podstawie programu Excel.

Na powyższym wykresie możemy zauważyć duże wahania w cenie kawy w ciągu ostatnich

30 lat. Pierwszy duży skok nastąpił pomiędzy 1895 a 1987 roku z powodu zmian w umowach

i sposobie kontroli przez ICO. Kolejny znaczący wzrost cen kawy nastąpił w 1997 na skutek

klęski urodzaju w Brazylii. Od roku 2003 możemy zauważyć stały znaczący wzrost cen

kawy jest to spowodowane m.in.: zwiększoną konsumpcją kawy szczególnie w Rosji

i Chinach, rozwojem dużych sieci kawiarnianych, a także nieurodzajnymi zbiorami w 2006r.

Wykres 1

docsity.com

13

2.2 Współzależność

Korelacje Tabela 1

x1 x2 x3 x4

x1 Korelacja Pearsona 1 ,983(**) ,911(**) ,717(**)

Istotność (dwustronna) ,000 ,000 ,000

N 354 354 353 354

x2 Korelacja Pearsona ,983(**) 1 ,907(**) ,728(**)

Istotność (dwustronna) ,000 ,000 ,000

N 354 380 378 380

x3 Korelacja Pearsona ,911(**) ,907(**) 1 ,839(**)

Istotność (dwustronna) ,000 ,000 ,000

N 353 378 378 378

x4 Korelacja Pearsona ,717(**) ,728(**) ,839(**) 1

Istotność (dwustronna) ,000 ,000 ,000

N 354 380 378 380

** Korelacja jest istotna na poziomie 0.01 (dwustronnie)

Źródło: Obliczenia na podstawie programu SPSS.

Analizując tabelę korelacji powyżej możemy stwierdzić następujące zależności:

 Współczynnik korelacji pomiędzy x1 a x2 wynosi 0,94. Możemy stwierdzić,

że zachodzi silna zależność korelacyjna między x1 a x2 czyli wraz ze

wzrostem x2 wzrośnie x1.

 Współczynnik korelacji pomiędzy X1 a x3 wynosi 0,911. Możemy stwierdzić,

że zachodzi silna zależność korelacyjna między X1 a x3 czyli wraz ze

wzrostem x3 wzrośnie X1.

docsity.com

14

 Współczynnik korelacji pomiędzy X1 a x4 wynosi 0,717. Możemy stwierdzić,

że zachodzi silna zależność korelacyjna między X1 a X4 czyli wraz ze

wzrostem x4 wzrośnie X1.

 Współczynnik korelacji pomiędzy x3 a x2 wynoszą w obu przypadkach 0,907.

Możemy stwierdzić, że zachodzi silna zależność korelacyjna między x2 a x3,

czyli wraz ze wzrostem x2 wzrośnie x3 i na odwrót.

 Współczynnik korelacji pomiędzy X4 a pozostałymi zmiennymi wynosi więcej

niż 0,7. Możemy stwierdzić, że zachodzi silna zależność korelacyjna między

X4 a pozostałymi zmiennymi, czyli wzrost X4’u będzie miał znaczący wpływ

na pozostałe zmienne.

2.3 Trend

Pośród modeli określających zmiany poziomu badanego zjawiska w czasie znajdują się

modele trendu w których w miejscu zmiennej egzogenicznej znajduje się zmienna czasowa t.

Do modeli trendu zaliczamy:

 model trendu wielomianowego

 model trendu logarytmicznego

 model trendu potęgowy

 model trendu logistyczny

 model trendu wykładniczy

docsity.com

15

Model trendu dla Ceny kawy wg ICO

Podsumowanie modelu

Tabela 2

R R-kwadrat Skorygowane R kwadrat Błąd standardowy oceny

,631 ,398 ,393 31,286

Źródło: Obliczenia na podstawie programu SPSS.

Z danych zawartych na rysunku możemy zauważyć że współczynnik korelacji wynosi 0,631 –

istnieje satysfakcjonująca zależność pomiędzy zmienną zależną, a zmiennymi niezależnymi,

a model wyjaśnia zmiany cen kawy w czasie w 39,8%. Błąd standardowy oszacowania

wynosi 31,286, co oznacza, że wartości teoretyczne modelu odchylają się przeciętnie od

wartości rzeczywistych o 31,286.

ANOVA

Tabela 3

Suma kwadratów df Średni kwadrat F Istotność

Regresja (REGRESSION) 243252,611 3 81084,204 82,838 ,000

Reszta 368040,742 376 978,832

Ogółem 611293,354 379

Źródło: Obliczenia na podstawie programu SPSS.

H0: αk=0

H1: αk≠0

Możemy zauważyć, ze istotność kształtuje się na poziomie 00 więc jest niższa niż 0,05, co

oznacza, że odrzucamy H0 na rzecz hipotezy alternatywnej. Przynajmniej jedna zmienna

objaśniająca istotnie wpływa na zmienną objaśnianą, co obrazuje tabela poniżej.

docsity.com

16

Współczynniki

Tabela 4

Współczynniki

niestandaryzowane

Współczynniki

standaryzowane

t Istotność B Błąd standardowy Beta

Sekwencja

obserwacji ,289 ,147 ,790 1,962 ,051

Case Sequence**2 -,005 ,001 -5,567 -5,767 ,000

Case Sequence**3 1,24E-005 ,000 4,837 8,026 ,000

(Stała) 128,933 6,484 19,886 ,000

Źródło: Obliczenia na podstawie programu SPSS.

Z powyższej tabeli możemy wywnioskować ze model trendu kwadratowego będzie

przedstawiał się następująco:

Y=128,933+,289t-,005t2 + 1,24E-005t3

docsity.com

17

Natomiast jego wykres:

Wykres 2

Źródło: Obliczenia własne na podstawie programu Excel.

Model trendu dla Wskaźnika cen dla Kolumbińskiej Arabiki

Podsumowanie modelu

Tabela 5

R R-kwadrat

Skorygowane

R kwadrat

Błąd

standardowy

oceny

,615 ,378 ,372 42,165

Źródło: Obliczenia na podstawie programu SPSS.

Z danych zawartych na rysunku możemy zauważyć że współczynnik korelacji wynosi ,615 –

istnieje duża zależność pomiędzy zmienną zależna, a zmiennymi niezależnymi, a model

wyjaśnia zmiany cen kawy w czasie w 37,8%. Błąd standardowy oszacowania wynosi 42,165

co oznacza że wartości teoretyczne modelu odchylają się przeciętnie od wartości

rzeczywistych o 42,165.

0

50

100

150

200

250

300

Ty tu

ł o si

trend sześcienny

trend sześcienny

dolna linia

górna linia

cenakawywgICO

Wykres 3

docsity.com

18

ANOVA

Tabela 6

Suma

kwadratów df

Średni

kwadrat F Istotność

Regresja (REGRESSION) 377565,33

6 3

125855,1

12 70,789 ,000

Reszta 622262,43

4 350 1777,893

Ogółem 999827,77

0 353

Źródło: Obliczenia na podstawie programu SPSS.

H0:αk=0

H1: αk≠0

Możemy zauważyć ze istotność kształtuje się na poziomie 00 wiec niższa niż 0,05, co

oznacza, że odrzucamy H0 na rzecz hipotezy alternatywnej. Przynajmniej jedna zmienna

objaśniająca istotnie wpływa na zmienną objaśnianą, co obrazuje tabela poniżej.

docsity.com

19

Współczynniki

Tabela 7

Współczynniki

niestandaryzowane

Współczynnik

i

standaryzowa

ne

t Istotność B

Błąd

standardowy Beta

Sekwencja

obserwacji ,592 ,210 1,213 2,825 ,005

Case Sequence**2 -,008 ,001 -6,149 -5,942 ,000

Case Sequence**3 1,75E-

005 ,000 5,187 8,008 ,000

(Stała) 146,038 9,196 15,881 ,000

Źródło: Obliczenia na podstawie programu SPSS.

Z powyższej tabeli możemy wywnioskować ze model trendu kwadratowego będzie

przedstawiał się następująco:

Y=146,038+ 0,592 t-,008t2 + 1,75E-005t3

docsity.com

20

Natomiast jego wykres:

Wykres 4

Źródło: Obliczenia własne na podstawie programu Excel.

Model trendu dla Wskaźnika cen dla łagodnej Arabiki

Podsumowanie modelu

Tabela 8

R R-kwadrat

Skorygowane

R kwadrat

Błąd

standardowy

oceny

,589 ,346 ,341 38,342

Źródło: Obliczenia na podstawie programu SPSS.

Na podstawie danych zawartych w tabeli możemy zauważyć że współczynnik korelacji

wynosi 0,589 - istnieje duża zależność pomiędzy zmienną zależna a zmiennymi niezależnymi

a model wyjaśnia zmiany x2 w czasie w 34,6%. Błąd standardowy oszacowania wynosi

38,342co oznacza że wartości teoretyczne modelu odchylają się przeciętnie od wartości

rzeczywistych o 38,342.

0

100

200

300

400

sty 80 sty 83 sty 86 sty 89 sty 92 sty 95 sty 98 sty 01 sty 04 sty 07 sty 10

Ty tu

ł o si

Trend dla x1

x1

trend

dolna linia

górna linia

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome