Prawo,egzamin - Notatki - Negocjacje - Część 1, Notatki'z Negocjacje. University of Lódz
stokrotka80
stokrotka8018 March 2013

Prawo,egzamin - Notatki - Negocjacje - Część 1, Notatki'z Negocjacje. University of Lódz

PDF (195.5 KB)
15 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki przedstawiające zagadnienia z zakresu negocjacji: zagadnienia na egzamin z prawa.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 15
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

1. Prawo to pewien zespół reguł postępowania, które ma zastosowanie w działalności ludzkiej. Jest niezależne od ludzkiej woli. To nadanie reguł postępowania. POZYTYWIZM PRAWNICZY – szkoła prawnicza ukształtowana w II poł. XIX i I poł. XX w. Zespół norm, normy ustalone przez suwerena. Prawo dotyczy tylko zewnętrznych zachowań ludzi względem siebie. Normy są ustanowione przez autorytet zewnętrzny względem adresata. Przestrzeganie prawa jest zagwarantowane przez państwo. KIERUNEK PRAWNO-NATURALNY - prawo stanowione to prawo pozytywne ani wyłączne ani jedyne. Związani są ludzie prawem natury, niezależnie od natury ludzkiej. Prawo natury jest pierwotne wobec prawa, może być wzorem. Wynika ono z woli Bożej, z natury rzeczy, natury ludzkiej. Źródłem jest przyrodzona godność człowieka. KIERUNEK REALISTYCZNY – traktuje prawo jako coś co istnieje. FUNKCJONALIZM – grupa teorii I połowy XX wieku w Stanach, zajmowali się prawami jako czynnikiem, który kształtuje zachowanie ludzi. Jak te normy wpływają na zachowanie. PSYCHOLOGIZM - twórca profesor Leon Petrarzycki psycholog, koncepcja, zespół zjawisk psychicznych u człowieka na tle norm prawnych. Prawo to odzwierciedlenie prawa w głowie, w psychice człowieka.

CECHY PRAWA I OKREŚLENIA PRAWO - znaczenie tego sława ma szerokie pojęcie. W języku prawniczym ma znaczenia:

- pewien zespół uprawnień jednostki na gruncie norm prawnych - gałęzie prawa, np. prawo administracyjne, prawo karne, prawo cywilne, itd. - Najszersze znaczenie – ogół norm, które określają postępowanie ludzi a są ustanowione

przez państwo 2. PRAWO – to całokształt norm postępowania, których przestrzeganie jest zagwarantowane przez państwo. Związki prawa z państwem, funkcjonalny.

CECHY PRAWA I OKREŚLENIA PRAWO - znaczenie tego sława ma szerokie pojęcie. W języku prawniczym ma znaczenia:

- pewien zespół uprawnień jednostki na gruncie norm prawnych - gałęzie prawa, np. prawo administracyjne, prawo karne, prawo cywilne, itd. - Najszersze znaczenie – ogół norm, które określają postępowanie ludzi a są ustanowione

przez państwo Normy dotyczą postępowania ludzi. Norma, wzorzec postępowania charakteryzuje się: - wyznacza podmiot i adresata - wskazuje okoliczności zachowania podmiotu - wyznacza zachowanie NORMY DZIELIMY NA: 1. indywidualne – mają indywidualnego określonego adresata lub okoliczności 2. generalne – adresat lub okoliczności są określone grupowo

3. PRAWO A INNE ZESPOŁY NORM SPOŁECZNYCH Zachowania ludzkie wyznaczają oprócz norm prawnych, normy: moralne, obyczajowe, organizacji społecznych...

1. moralność- historyczne ukształtowanie zespołu norm postępowania ludzi, wg których ocenia się zachowanie ludzi wobec siebie, społeczeństwa, państwa, i in. Organizacji społecznych. U podłoża norm moralnych leży ocena co jest dobre, a co złe. Moralność ulega zmianom wraz z rozwojem ludzkości. Różnice między normami prawnymi a normami moralnymi:

a. przedmiot regulacji – prawo reguluje tylko zachowanie społeczne, a moralność przeżycia oraz relacje człowieka z Bogiem.

b. Funkcje i charakter regulacji – występuje wiele systemów moralnych przy jednym systemie prawnym

c. Geneza norm – norma prawna to nakaz państwowy a normy moralne wpajane są przez wychowanie i uznanie za własne

d. Sposób ogłoszenia – normy prawne są zazwyczaj ogłaszane i formalizowane, normy moralne - nie.

e. Sposób sankcjonowania – normy prawne mają zastosowanie przymusu państwa, normy moralne – potępienie i odrzucenie grupy społecznej.

Normy moralne są jednostronne – wskazują powinności, brak jest uprawnień. Normy prawne są dwustronne – regulują uprawnienia i obowiązki.

2. Normy obyczajowe – reguły postępowania ukształtowane w świadomości ludzi w wyniku społecznego nawyku. Kształtują się w procesie wielokrotnego powtarzania tych samych zachowań.

3. normy organizacji społecznych – zawarte są w statutach organizacji (partie polityczne, związki zawodowe).

4. PRAWORZĄDNOŚĆ – sytuacja, stan w państwie, w którym rządzi prawo. Zachowanie organów państwa zgodnie z prawem.

POJMOWANIE PRAWORZĄDNOŚCI Formalna koncepcja

praworządności

Materialna koncepcja

praworządności Określenie: organizowanie i wykonywanie działalności państwowej na podstawie przepisów prawa. Treść prawa nie jest w tej koncepcji przedmiotem zainteresowania.

Obejmuje następujące elementy:

. formalną koncepcję praworządności

. wymogi dotyczące treści prawa minimalne wymogi dotyczą treści prawa:

prawo jest równe dla wszystkich

prawo zapewnia podstawę wolności i prawa człowieka i obywatela

5. AKT PRAWNY/PRZEPIS PRAWNY//NORMA PRAWNA

AKT PRAWNY – odnosi się do dwóch zjawisk:

1. indywidualne akty prawne: - decyzje organów państwa, stosowanie prawa: orzeczenia sądowe, akty administracyjne - czynności prawne rodzące skutki prawne: jednostronne, dwustronne 2. normatywne akty prawne cechy: - są tworzone przez organy władzy publicznej zawierają przepisy stanowiące „materiał” do

budowy norm prawnych Mogą być to akty różne rodzajowo (konstytucja, ustawy, umowy międzynarodowe, rozporządzenia, zarządzenia)

ELEMENTY AKTU NORMATYWNEGO: - nazwa rodzajowa - data - tytuł - zespół przepisów - podpis

PRZEPISY PRAWNE – to wypowiedzi językowe, to jednostka zdaniowa aktu normatywnego. KLASYFIKACJA

- nakazujące – spośród różnych zachowań adresata, jedno uznaje za zgodne - zakazujące - zabrania jednego zachowania - uprawniające – pozwala na zachowanie takie lub inne, wyznacza wybór , sposób

zachowania Bezwzględnie obowiązujące – operatywne przepisy nakazujące są połączone z zakazującymi. Względnie obowiązujące – strony mogą czynić inaczej. Przepisy ogólne – powszechne zastosowanie Przepisy szczególne – znajdują zastosowanie NORMA PRAWNA Norma- z aktu normatywnego należy wydedukować, to treść przepisu. Ma strukturę trójczłonową: 1. Hipoteza – określa warunki, których zaistnienie powoduje możliwość przypisania adresatowi

normy obowiązku lub uprawnienia. Warunki mogą dotyczyć elementów podmiotowych (zawód, wiek, stan zdrowia), elementów przedmiotowych (czas, miejsce).

2. Dyspozycje – wyznacza, w jaki sposób adresat normy ma się zachować. Sposób zachowania: zachowanie będące obowiązkiem adresatów, zachowane będące uprawnieniami adresatów.

3. Sankcje – konsekwencje prawne zachowania adresatów, niezgodnego z obowiązkiem sformowanym w dyspozycji

Rodzaje sankcji: karna, egzekucyjna, sankcja nieważności. 6. ŹRÓDŁA PRAWA Pojecie jest wieloznaczne. Trzeba odróżnić źródła powstawania prawa od źródeł poznania prawa. 1. źródła powstawania prawa

- w znaczeniu materialnym - to rożne czynniki o różnych charakterach, wpływają na to, że prawo ma taką a nie inną treść.

- W znaczeniu formalnym – działanie organów praworządnych 2. zjawisko, które dostarcza nam wiedzy o prawie ŹRÓDŁA PRAWA - to decyzje organów państwowych tworzące prawo oraz formy, które przybierają te akty prawa. Wyrażone w formie aktu normatywnego. Stanowią system, są

uporządkowane. Motywem tej systematyzacji jest hierarchizacja. Ma swoje miejsce. Konstytucja na czele. Wszystkie źródła są powiązane ze sobą, cechy wspólne i różnice. Zależności formalne wyższej rangi, zawarte są upoważnienia aktu niższego rzędu. Powiązanie – źródła różnego rzędu, mogą być regulowane te same zagadnienia. Jaki organ ustanowił, taką zajmuje pozycję źródeł prawa. 7. FORMY TWORZENIA PRAWA

1. stanowienie – rodzaj działalności organów państwa, w wyniku której powstają nowe normy prawne.

Cechy: - akt sformalizowany – przepis prawa, tryb jak ma być tworzone prawo, normy

kompetencyjne, w jakim trybie, w jakich sprawach, w jakiej formie - akt prospektywny – zwrócone ku przyszłości, ustawa wstecz nie działa - akt konstytutywny – na mocy tego aktu wprowadza się lub wyprowadza normy prawne. 2. uznanie – istniej norma społeczna ale państwo jej nie chroni po czym państwo uznaje ją jako

normę prawna. Postać recepcja. Implementacja – norm prawnych – unia europejska stanowi dyrektywy a nasze państwo musi stosować się do ich norm prawnych.

8. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2.04.97R Konstytucja, rozdz. III „źródła prawa” – klasyfikacja źródeł prawa. 1. źródła powszechnie obowiązującego prawa – ich adresatami mogą być wszystkie podmioty na terenie RP (organy władzy publicznej, osoby prawne i fizyczne, in. Jednostki organizacyjne). Do tej grupy źródeł należą: a. Konstytucja (najważniejszy akt) b. Ustawy – akt normatywny pochodzący od parlamentu wg trybu ustawodawczego: inicjacje,

senat, sejm, podpis) c. Ratyfikowane umowy międzynarodowe.

Grupy ratyfikowanych umów międzynarodowych:  ratyfikowane – za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie,  których ratyfikacja nie wyraża zgody wyrażonej w ustawie

d. rozporządzenie – akty normatywne stanowione przez organy władzy wykonawczej: Rada Ministrów, Prezes RM, ministrów, Prezydenta RP.

e. Akty prawa miejscowego – upoważnione są organy samorządu terytorialnego (rady gmin, rady powiatów...) oraz terenowe organy administracji rządowej (wojewodowie i organy administracji niezespolonej). System ten ma charakter zamknięty!!!!

2.źródła prawa o charakterze wewnętrznym . mogą obowiązywać tylko jednostki organizacyjne podległe organowi władzy publicznej, który ustanowił taki akt.

Do grupy należą: a. uchwały Rady Ministrów b. zarządzenia Prezesa RM, ministrów i organów i in. równorzędnych oraz prezydenta.

System ten nie ma zamkniętego charakteru!!! 9. ogłaszanie aktów normatywnych Akt normatywny wchodzi w życie po upływie 1 4 dni od jego ogłoszenia chyba, że sejm stanowi inaczej (Vocatio Legis – Okres między uchwalaniem, a wejściem w życie). Przestrzegana jest zasada, ż e ustawa nie działa wstecz chyba, z e jej działanie wsteczne jest korzystniejsze dla obywateli.

10. OBOWIĄZYWANIE PRAWA Kryteria: 1.o charakterze aksjologicznym (psychologicznym) – takie normy, które są zgodne z

podstawowymi normami naturalnymi 2.behawiorystyczne 0socjologiczne, realistyczne) – normy stosowane w przeważającej liczbie

przypadków (skala masowa) 3.formalne (tetyczne) – uzasadnienie mocy obowiązującej normy prawnej Warunki: a. została ustanowiona przez kompetentny organ we właściwym trybie b.została właśnie ogłoszona

c. nie zawiera sprzeczności d. nie została uchylona w określonym trybie

ZAKRES OBOWIĄZYWANIA PRAWA Zakresy: 1. przestrzenny (terytorialny) – pochodzi od organów centralnych. Obowiązuje na terytorium

państwa (wyłączone są placówki dyplomatyczne), na statkach morskich, powietrznych, kosmicznych pod banderą tego państwa

2. czasowy (temporalny) – obowiązuje od: a. momentu początkowego ,wyznaczonego przez prawodawcę ale do dnia

opublikowania, jeśli nie ma innych wytycznych 14 dni po opublikowaniu b. do momentu końcowego (zazwyczaj akt prawny nie określa momentu końcowego.

Akty i zawarte w nim normy obowiązują dopóty nie zostaną uchylone mocą późniejszych aktów. Jeżeli reguły są kolizyjne obowiązuje późniejsze ustalenie).

Lex retro non agit – prawo wstecz nie działa Lex posterior derogat legi priori – późniejszy akt prawny uchyla moc wcześniejszego aktu

prawnego tej samej rangi. Lex superior derogatlegi inforiori – akt normatywny wyższy rangą uchyla moc obowiązującego

aktu niższego rzędu. 3. osobowy (personalny) – ustalenie podmiotów

Dwie reguły: a. prawo danego państwa obowiązuje wszystkie podmioty na terytorium tego państwa b. prawo danego państwa obowiązuje obywateli tego państwa niezależnie od miejsca ich pobytu

Ograniczenia osobowe obowiązywania prawa: immunitet dyplomatyczny immunitet parlamentarny immunitet sędziowski immunitet prokuratorski 11. STOSOWANIE PRAWA Uprawniony podmiot (organ państwowy) na podstawie norm określa skutki prawne jakiegoś faktu prawnego. To działanie polegające na władczym rozstrzygnięciu konkretnych spraw w odniesieniu do konkretnych podmiotów (np. decyzje, sankcje). Czyli ze stosowaniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy organ władzy publicznej na podstawie norm praw generalnych i abstrakcyjnych ustanawia normę indywidualną, konkretną dla określonej sytuacji lub określonego przypadku. PRZEBIEG PROCESU STOSOWANIA PRAWA 1. Ustalenie stanu faktycznego 2. Wybór przepisu prawnego (klasyfikacja prawna) 3. Wyprowadzenie normy prawnej z przepisów (wykładnia prawa)

4. Konfrontacja udowodnionego stanu faktycznego ze stanem prawnym, ustalonym w drodze wykładni przepisów (subsumcja)

5. Ustalenie konsekwencji prawnych udowodnionego stanu faktycznego (podjęcie władczego rozstrzygnięcia)

6. Wykonanie rozstrzygnięcia (wyroku, decyzji administracyjnej) o skutkach prawnych.

12. WYKŁADNIA PRAWA (INTERPRETACJA) Zespół czynności myślowych, poznawczych, zmierzających do ustalenia, że dany przepis/y ma takie to a takie znaczenie i zakres. Powinna prowadzić do jednego ustalenia przepisu prawa, dotyczy przepisów już istniejących. Teorie:  Statyczna - trzeba odzwierciedlić znaczenie przepisów przez organ wydający (stanowiący)  Dynamiczna (przeważa!) – nie ważna jest treść ale ważne jest co ten przepis stanowi dzisiaj,

jakie ma znaczenie Metody (sposoby) wykładni prawa:

1. Językowa – (językowo – logiczna, werbalna, gramatyczna) Ustalenie znaczenia i zakresu wyrażeń tekstu prawnego przy wykorzystaniu reguł:

a. języka naturalnego  semantycznych (znaczeniowych)  stylistycznych  syntaktycznych (składniowych)

b. logiki formalnej (poprawne myślenie) c. logiki prawniczej (quasi – logiczne)

2. Systemowa (systematyczna) Polega na ustaleniu znaczenia przepisu prawnego w drodze: a. ustalenia jego miejsca:  w strukturze wewnętrznej aktu normatywnego  w gałęzi prawa

b. odwołania się do:  zasad gałęzi prawa  zasad systemu prawa

3. Funkcjonalna (celowościowa) Polega na ustaleniu znaczenia przepisu prawnego przez odwołanie się do celu (ratio legis) Co może być pomocne w tej wykładni: a. wstęp do aktów normatywnych (preambuły) b. uzasadnienie aktów normatywnych c. debaty w procesie stanowienia aktów normatywnych 13. Moc obowiązująca wykładni Moc prawna, tzn. gdy tym co ustali interpretator będzie ktoś związany (kogo prawo obowiązuje). Rodzaje wykładni w punkcie widzenia: 1. Wykładnia o moc powszechnie wiążącej. Oznacza, że wszyscy adresaci interpretowanego

przepisu są związani jego rozumieniem ustalonym przez organ dokonujący takiej wykładni. Taką moc posiada:

a. wykładnia autentyczna ( dokonywana przez ten sam organ, który przepis ustanowił)

b. wykładnia legalna ( dokonywany przez organ państwa upoważniony do takiej wykładni przez przepisy prawne).

2. Wykładnia o ograniczonej mocy wiążącej. Oznacza, że rozumieniem interpretowanego przepisu są związane jedynie niektóre podmioty. Takie charaktery posiada:

a. wykładnia praktyczna dokonywana przez:  stosujący prawo organ I instancji  stosujący prawo organ II instancji  Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku kasacyjnego b. wykładnia Sądu Najwyższego  uchwały SN mające na celu wyjaśnienie znaczenia przepisów prawnych  wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej 3, Wykładnia niemająca mocy wiążącej (doktryna naukowa). Oznacza, że rozumieniem

interpretowanego przepisu nikt formalnie nie jest związany. Talki charakter posiada wykładnia dokonywana przez: a. teoretyków prawa b. wybitnych praktyków prawa Dlatego ma ona istotne znaczenie również dla procesu stanowienia prawa.

14. STOSUNKI PRAWNE Mają różną długość, np. zakupienie gazety, małżeństwo, wynajem mieszkania. Biorą udział co najmniej dwa podmioty, oddziałującą na siebie wzajemnie, powtarzają się w cyklach. Stosunek tetyczny – jeden z rodzajów tego stosunku to stosunek prawny. Rozstrzyga o tym norma prawna. Kiedy ustaje, kiedy się zmienia taka norma. Rodzaje stosunków prawa: 1. Cywilnoprawne (prawo cywilne, prawo rodzinne i opiekuńcze) a. na tle majątkowym (wyjątkowo niemajątkowym) b. pozycja stron – równoprawna c. nawiązanie – zazwyczaj dobrowolne d. przedmiot i treści – zazwyczaj mogą być określane przez strony e. sankcje – nieważności lub egzekucyjne 2. administracyjnoprawne (prawo administracyjne, prawo finansowe)

a. na tle niemajątkowym i majątkowym b. pozycja stron – nierównoprawna (jedna ze stron to organ administracji publicznej,

wyposażony we władztwo) c. nawiązanie – zazwyczaj niedobrowolne d. przedmiot i treść – zazwyczaj określa prawo e. sankcje – egzekucyjna lub karna

3. prawno karne ( prawo karne – prawo wykroczeń) a. maja charakter niemajątkowy b. pozycja stron – wyraźnie nierównoprawna (jedną stroną jest państwo działające przez

kompetentny organ ochrony prawa) c. przyczyna powstania – popełnienie czynu zabronionego d. przedmiot i treść – zawsze określa prawo e. sankcje – karne

Ustanie lub zmiany stosunku prawnego – to fakty prawne, zjawiska, które powodują zjawiska powstania, zmianę lub ustanie stosunku prawnego. 15. KLASYFIKACJA FAKTÓW PRAWNYCH I. Działania

1.Działania zmierzające do wywołania skutków prawnych: a. czynności prawne:

 jednostronne np. darowizna  dwustronne np. umowy pomiędzy stronami

b. akty stanowienia prawa c. akty stosowania prawa

 akty administracyjne  orzeczenia sadowe

2. Czyny: a. niedozwolone (np. kradzież) b. dozwolone (np. znalezienie dokumentów)

II. Zdarzenia – niezależne od zachowań ludzkich, np.. powódź 16.ELEMENTY STOSUNKU PRAWNEGO

1. Podmioty stosunku (strony) – a. co najmniej dwie strony i dwa podmioty b.stronami podmioty prawne  zdolność prawna  zdolność do działań  Zdolność do działań prawnych

c. rodzaje podmiotów:  osoby fizyczne  i inne podmioty:

- osoby prawne - organy władzy publicznej - inne jednostki organizacyjne

2.Treść stosunku. Na treść składa się: a. uprawnienie (przyzwolenie do pewnego zachowania się) b. obowiązek określonego zachowania się wynika z nakazu lub z zakazu c. nierozerwalny związek uprawnienia i obowiązku 3. Przedmiot stosunku

a. wszystko to, z powodu czego podmioty prawa wchodzą w stosunki prawne i co stanowi obiekt ich wzajemnych uprawnień i obowiązków

b. strony wchodzą w stosunki prawne z uwagi na:  pewne rzeczy  dobra niematerialne  określone działania

c. przedmiotem stosunku jest:  zawsze zachowanie podmiotów:

- czynienie - nieczynienie  czasem także dobro:

- materialne - niematerialne

17. System prawa, jego zasady i cechy System prawa – został stworzony przez państwo w celu ochrony jego interesów. Jest on systemem sztucznym składającym się z poszczególnych elementów. (ogół norm prawnych obowiązujących w państwie w określonym czasie. Dzieli się na działy. W Polsce obejmuje: prawo administracyjne, państwowe, finansowe, karne, cywilne, rodzinne, pracy, procesowe cywilne i karne). Organy wymiaru sprawiedliwości: A) sąd najwyższy B) sądy powszechne: -sądy rejonowe -sądy okręgowe -sądy apelacyjne C) sądy szczególne: -Naczelny Sąd Administracyjny -sądy wojskowe Sądy rejonowe-są podstawowym ogniwem w systemie sądownictwa powszechnego. Rozstrzygają one jako pierwsza instancja większość spraw z zakresu prawa karnego, cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych z wyjątkiem spraw przekazanych ustawami innym sądom. Sądy okręgowe-rozpoznają sprawy z powyższego zakresu, w których na mocy przepisów występuj jako sądy pierwszej instancji. Ponadto sądy okręgowe rozpatrują odwołania od orzeczeń sądów rejonowych. Sądy apelacyjne rozpoznają odwołania od orzeczeń sądów wojewódzkich. Zwykle obejmują one swa właściwością obszar kilku województw. 18. Prawo publiczne a prawo prywatne - prawo publiczne ma na uwadze interes państwa, zaś prawo prywatne ma na uwadze interes jednostki, - normy prawne regulujące stosunki między państwem i obywatelami oraz między organami państwowymi tworzą prawo publiczne, natomiast normy dotyczące stosunków między obywatelami to prawo prywatne,

- prawo publiczne to takie, w którym jedna strona ma jakieś uprawnienia władcze wobec drugiej, prawo publiczne to prawo odnoszące się do stosunków równorzędnych podmiotów,

- do prawa publicznego należą tylko te normy, których naruszenie powoduje automatyczną interwencję państwa, natomiast w skład prawa prywatnego wchodzą te normy, których naruszenie powoduje ściganie dopiero na wniosek zainteresowanego obywatela.

Prawo materialne a prawo formalne:

- do prawa materialnego należą te normy, które regulują zachowanie się ludzi i różnych instytucji w społeczeństwie,

- prawo formalne tworzą te wszystkie normy, które odnoszą się do organizacji aparatu dbającego o przestrzeganie prawa materialnego i egzekwowania obowiązków wyznaczonych przez prawo materialne.

20. Gałęzie prawa w RP prawo państwowe (konstytucyjne) · prawo cywilne · prawo rodzinne · prawo pracy · prawo administracyjne · prawo finansowe · prawo gospodarcze · prawo karne · prawo procesowe 1) Prawo państwowe (konstytucyjne)- podstawowym jego źródłem jest ustawa zasadnicza, czyli Konstytucja, oraz inne akty prawne z nią związane, np. ordynacje wyborcze do Sejmu i Senatu. Prawo to reguluje działania najważniejszych instytucji wymienionych w Konstytucji oraz podstawowe prawa i obowiązki obywateli. 2) Prawo cywilne - wprowadza ład w stosunki majątkowe między podmiotami prawa oraz w niektóre sprawy niemajątkowe, jak np. prawo do nazwiska, ochrony czci, praw autorskich i związane z nimi roszczenia majątkowe. 3) Prawo rodzinne - normuje stosunki osobiste i majątkowe między małżonkami, stosunki między rodzicami i dziećmi oraz wynikające z przysposobienia, opieki i kurateli. 4) Prawo pracy - zawiera normy prawne regulujące stosunki pracy i płacy. W jego zakresie znajdują się także zagadnienia dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy. 5) Prawo administracyjne - stanowi zbiór norm prawnych regulujących stosunki społeczne powstałe w wyniku działalności organów administracji publicznej. 6) Prawo finansowe - jest zbiorem norm dotyczących finansów publicznych i zajmujących się nimi instytucji. Dotyczy ono budżetów, podatków i opłat, działalności banków, zakładów ubezpieczeń i innych instytucji finansowych. 7) Prawo gospodarcze - stanowi swego rodzaju ujęcie w odrębnącałość zagadnień z dziedziny prawa cywilnego, administracyjnego i finansowego. Przedmiotem jego regulacji są przedsiębiorcy, ich działalność oraz środki służące realizacji tej działalności, jak umowy, weksle, czeki, akcje, obligacje, itp. 8) Prawo karne - jest zbiorem norm określających, co w świetle prawa jest przestępstwem i jaka kara grozi za jego popełnienie. Z prawem tym łączy się problematyka wykroczeń (ujęta w odrębnym kodeksie) oraz prawo karne wykonawcze. 9) Prawo procesowe - ( cywilne, karne ) - stanowi zespół norm regulujących postępowanie przed sądami w sprawach cywilnych i karnych. Odmiennym systemem regulującym tok postępowania przed organami administracji publicznej są normy zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego. Z prawem procesowym łączy się zbiór przepisów dotyczących organów ochrony prawnej, sądownictwa, prokuratury, adwokatów, radców prawnych, notariuszy oraz organów wykonawczych sądownictwa i organów ścigania. 21. PRAWO ADMINISTRACYJNE - zespół zarządzający, kierujący kimś, zarząd jakiejś instytucji, kierowanie, zarządzanie czymś, ogół czynności wykonanych przez organy państwowe lub samorządowe w zakresie władzy wykonawczej, a także organy tej władzy. Administracja publiczna - ogół czynności wykonywanych przez organy państwowe lub samorządowe w ramach specjalistycznych usług, świadczone na rzecz obywateli w oparciu o zasady prawa i sprawiedliwości społecznej, a także te organy. POSTACIE ADMINISTRACJI PUBLICZNE, w ujęciu: I. Podmiotowym (kto realizuje) 1. rządowa (ogólna lub zespolona lub specjalna)

2. samorządowa II. Przedmiotowym (co jest przedmiotem działania) 1. edukacji 2. obrony III. Charakteru stosowanych środków (za pomocą czego) 1. administracyjne poparte przymusem 2. świadcząca (niewładcza) – umowy cywilnoprawne i inne formy działań faktycznych np. pomoc

władza – akty społeczna IV. Sfer działań 1. zewnętrzna – reprezentuje państwo lub samorząd na zewnątrz 2. wewnętrzna – administracja krajowa ISTOTA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ AP 1. Ukierunkowanana na interes publiczny – ogólny (rządowa) lub lokalny (samorządowa). 2. Działa w imieniu i na rachunek państwa (rządowa) lub w imieniu i na rachunek własny

(samorządowa). 3. Działa z własnej inicjatywy lub zainteresowanych podmiotów. 4. Rozstrzyga sprawy jednostkowe. 5. Normy generalne przekształca w normy indywidualne. 6. Jest związana przepisami prawa (na podstawie, w ramach...) 7. Może stosować środki przymusu dla przeprowadzenia swoich zarządzeń. 8. Działa pod kontrolą instancyjną i sądową (skarga na opieszałość oraz międzynarodowa w

Strasgurgu) 9. Akty administracyjne korzystają z domniemania ważności, można je uchylić, nadzór

instancyjny lub sądowy. 10. administracyjnym, cywilnoprawnym oraz niewładczym. PRZEDMIOT PRAWA ADMINISTRACYJNEGO I JEGO ŹRÓDŁA I. Prawo o ustroju administracji publicznej (budowa). Kto wykonuje zadania ap? Organizacje, zasady funkcjonowania aparatu ap oraz podział terytorialny kraju. II. Prawo administracyjne materialne (co wykonuje) Wzajemne uprawnienia i obowiązki ap oraz zewnętrznych podmiotów, np. prawo budowlane, górnicze, morskie. III. Prawo proceduralne – jak ap wykonuje działania? Postępowanie organów ap w celu wykonania norm prawa materialnego ŹRÓDŁA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO I Źródła powszechnie obowiązującego prawa

1. Krajowe (konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia) 2. Miejscowe (uchwały, zarządzenia porządkowe organu samorządu terytorialnego)

II Wewnętrzne źródła prawa 1. uchwały 2. zarządzenia prezesa RM, ministrów, prezydenta 3. regulaminy, okólniki, instrukcje, wytyczne... III. Inne prawne formy działania np. zarządzenie Prezesa NPB, ZUS IV. Nieformalne źródła prawa Administracyjnego (zwyczaje, orzecznictwo sądów, poglądy doktryny). 22 STOSUNEK ADMINISTRACYJNOPRAWNY I JEGO RODZAJE Fakt prawny:

1. zdarzenie, np. urodzenie, pożar

2. czyn człowieka, np. zniszczenie mienia 3. czynność prawna, np. zawarcie umowy

działania organów państwa, np. wydanie decyzji aktu prawnego Stosunek prawny:

1. nabycie, np. obywatelstwa 2. zmiana, np. decyzji 3. zawieszenie, np. licencji 4. utrata (np. koncesji) praw lub obowiązków

RODZAJE STOSUNKÓW

1. Materialne – powstaje na podstawie ustawy (lub innego źródła) i materializuje się w decyzji administracyjnej (charakter trwały).

2. Proceduralny – powstaje w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego, a kończy się w chwili wydania decyzji administracyjnej (charakter czasowy).

3. Sporno – proceduralny – powstaje w chwili odwołania się od decyzji do organu nadrzędnego lub jej zaskarżenia do sądu administracyjnego i trwa do czasu rozstrzygnięcia sprawy (charakter czasowy).

4. Egzekucyjny – powstaje w przypadku uchylania się zobowiązanego decyzją od wykonania ciążących na nim obowiązków, postępowanie prowadzone jest przez organy egzekucyjne, które stosują środki przymusu służące do doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania tych obowiązków (charakter czasowy).

5. Nadzoru – występuje pomiędzy organem administracji publicznej sprawującym nadzór a organem nadzorowanym.

23. 24.26 ORGANY I PODMIOTY REALIZUJĄCE ZADANIA ADMINISTRACJI

PUBLICZNEJ – kto? 1. Prezydent 2. organy administracji rządowej (państwowej)

a. Naczelne organy adm. Rządowej  Rada Ministrów  Prezes RM  Ministrowie

b. Centralne Organy Adm. Rządowej (zwyczajowo) GUS, ABW, KGP... c. Terenowe organy Adm. Rządowej  wojewoda jako:

- przedstawiciel rządu - organ administracji ogólnej - zwierzchnik adm. Zespolonej (np. inspekcja sanitarna) - organ nadzoru nad samorządem terytorialnym\

* organy adm. Niezespolonej (specjalne) – istnieją na terenie województwa ale nie są podporządkowane urzędowi wojewody.

3. Korporacje prawa publicznego a. Organy samorządu terytorialnego

 stanowiące i kontrolne - Rada Gminy - Rada powiatu - Sejmik wojewódzki  wykonawcze – zarząd

- wójt (burmistrz, prezydent miasta), ich zastępcy i członkowie - starosta, wicestarosta i członkowie - marszałek województwa, wiceprzewodniczący i członkowie b. Organy samorządu zawodowego (np. notariusze) c. Organy samorządu gospodarczego 4. Zakłady prawa administracyjnego (szkoły, szpitale, biblioteki) 5. Podmioty prawa prywatnego wykonujące niektóre funkcje administracji publicznej

(fundacje, organizacje społeczne, przedsiębiorstwa, prywatne uczelnie....) 25. PODZIAŁ TERYTORIALNY PAŃSTWA

I. podział zasadniczy (podstawowy) tworzony dla organów terenowych o kompetencjach

ogólnych na mocy ustawy. 1. województwa - 16 2. powiaty 308 3. gminy 2489 II. Podział pomocniczy – tworzony dla organów pomocniczych w stosunku do organów o podstawowym znaczeniu w drodze uchwały rady gminy – bez odrębnej od gmin osobowości prawnej

1. sołectwa 2. dzielnice 3. osiedla

II. Podział dla celów specjalnych – tworzony dla wykorzystania niektórych zadań, które wykraczają poza ramy podziału zasadniczego na mocy ustawy., np. administracja górnicza, morska, kolejowa, żegluga śródlądowa.

28. PRAWNE FORMY DZIAŁANIA ADMINISTRACYJNEGO Sfery działania (klasyfikacja): 1. Pewna sfera wewnętrzna – stosunki organów administracji publicznej z jednostkami,

pracownikami, którzy pracują wewnątrz administracji , np. między wojewodą a RM 2. Pewna sfera zewnętrzna – działania między administracją publiczną a organami

niepodporządkowanymi, np.. wójt – obywatel, wojewoda – przedsiębiorca. Na podstawie ustawy, rozporządzenia jako aktu wykonawczego. Może korzystać z jednej prawdy wynikającej z przepisów prawa.

Formy prawne – to prawnie określony typ konkretnej czynności organu administracji publicznej (czynności administracyjnoprawne). Dzielą się na: 1. władcze – akty normatywne, akty administracyjne 2. niewładcze – porozumienia administracyjne, ugody administracyjne, czynności

cywilnoprawne 3. mieszane – czynności faktyczne WŁADCZE FORMY DZIAŁANIA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ 1. akty normatywne – była mowa przy źródłach prawa administracyjnego Cechy:  władcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej a.p.

 skierowanie do generalnie określonego adresata  zawiera generalne normy postępowania Podlegają:  ogłoszeniu (różne dzienniki)  kontroli

2. akty administracyjne – podstawowa prawna forma działania a.p. Cechy:  władcze, jednostronne rozstrzygnięcie organu a.p.  oparte na przepisach prawa administracyjnego (ustawa)  określające sytuację konkretnie wskazanego adresata Różne nazwy: Podstawowy rodzaj:  decyzja administracyjna podejmowana wg przepisów KPA (Kodeksu Postępowania

Administracyjnego) Klasyfikacja decyzji administracyjnych: I. 1. zależne od woli adresata 2. wydawane z urzędu II. 1. decyzje deklaratoryjne – organ stwierdza, że ten stan prawny powstał z mocy prawa, np. nabycie emerytury. Działa wstecz. 2. decyzje konstytutywne – tworzą nowe sytuacje prawne, mogą znosić, zmieniać. Działa od chwili wydania, np. zmiana imienia. Nowy stan prawny. Moc obowiązująca aktu (warunki ważności decyzji)

1. zgodny z przepisami prawa materialnego administracyjnego 2. wydany przez właściwy organ 3. wydany we właściwym postępowaniu – KPA

wydany we właściwej formie – KPA Jeżeli niespełnione są wszystkie w/w warunki mamy do czynienia z wadliwością. Rodzaje wadliwości:

1. nieistotna ( można ją poprawić, uzupełnić) 2. istotna (mimo, że decyzja lub akt został wydany po wykryciu wady unieważnia się go)

Istnieje domniemanie ważności aktu administracyjnego do momentu uchylenia lub unieważnienia go. Niewładcze formy działania administracji publicznej

1. porozumienie administracyjne (brak postawy prawnej) Cechy:  czynność dwu- lub wielostronna z zakresu prawa administracyjnego  dokonana przez podmioty wykonujące zadania a.p.  dochodzi do skutku na podstawie zgodnych oświadczeń woli tych podmiotów  podmioty zachowują równoprawną pozycje

2. ugody administracyjne (KPA) Cechy:  pisemne uzgodnienie co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy (ważne!)

 zawarte między mającymi sprzeczne interesy stronami postępowania administracyjnego toczonego przed organem a.p. I lub II instancji

 zatwierdzone przez ten organ po skontrolowaniu jego prawidłowości (konieczne) 3. Czynności cywilnoprawne – to czynności organów a.p. regulowane przez prawo cywilne.

Ich elementem jest oświadczenie woli. Często maja formę umów cywilnoprawnych. Mieszane formy działania administracji publicznej Czynności faktyczne – nie tworzą reguł postępowania. Mogą mieć charakter: a. .niewładczy, np. działania społeczno – organizacyjne b. władczy, np. czynności materialno – techniczne

29. POSTEPOWANIE ADMINISTRACYJE Tok czynności organu a.p. oraz stron postępowania zmierzających do wydania aktu administracyjnego. Musi być zastosowana odpowiednia forma pod rygorem nieważności. Grupy:

1. ogólne – stosowana dla trybu wydania decyzji. Podstawowe postępowanie organów administracji publicznej, w jej toku organy załatwiają różne sprawy. Reguluje je KPA z 1960r

2. szczególne postanowienia administracyjne, np. egzekucyjne Zasady postępowania administracyjnego

1. praworządność (w granicach prawa) 2. prawda obiektywna 3. udział stron w postępowaniu administracyjnym 4. uwzględnianie z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu stron

Ogólne postępowanie administracyjne Przebieg:

1. wszczęcie  na żądanie  z urzędu

2. stwierdzenie przez organ jego właściwości  rzeczowej  miejscowej  instancyjnej

3. podmioty postępowania  strony (każdy kto ma interes prawny)  ewentualnie prokurator (b. rzadko)

4. dowody  przeprowadza organ a.p.  dowody z dokumentów (środki dowodowe)  dowody inne

5. rozprawa – przeprowadza się raczej wyjątkowo 6. czas załatwienia

 bezzwłocznie (jeśli można)  do 2 m-cy (gdy rozprawa zawiła)  do 1 m-ca w postępowaniu odwoławczym

7. decyzja  podejmuje organ a.p.  rozstrzyga sprawę merytorycznie albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji  forma pisemna (osnowa decyzji, uzasadnienie) 7a. Postanowienie – załatwia poszczególne sprawy cząstkowe w toku

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome