Propedeutyka pedagogiki - Notatki - Współczesne kierunki pedagogiczne - Część 2, Notatki'z Współczesne kierunki pedagogiczne. University of Warsaw
Polanski_R
Polanski_R4 March 2013

Propedeutyka pedagogiki - Notatki - Współczesne kierunki pedagogiczne - Część 2, Notatki'z Współczesne kierunki pedagogiczne. University of Warsaw

PDF (542.9 KB)
8 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki odnoszące się do prepodetyki pedagogi, pojęcie behawioryzmu, przykłady literackie.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 8
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

indywidualny, tym bardziej jest wolny. Tak więc samowola jest wyborem między istniejącymi rozwiązaniami, a wolność jest stworzeniem nowej drogi. Nasze czyny nigdy nie są całkowicie wolne, a tylko do tej wolności mogą się zbliżać i stają się tym bardziej wolne im bardziej są zbieżne z cechującą nas linią naszej osobowości.

Wolność to autonomia od bezprawnej samowoli czyli anomii, jako posłuszeństwa względem prawa zewnętrznego tj. heteronomii. Bądź wolny – to bądź samym sobą, bądź wierny własnej drodze życia

Osobowość – jest procesem twórczym, w odróżnieniu od temperamentu nie jest wrodzona. Osobowość to prawo indywidualne. Jest to zespół czynów, ale nie oderwanych tylko konsekwentnych.

Indywidualność – nie może być przedmiotem starań, jest naturalnym owocem dążenia do czegoś indywidualnego. Właściwie indywidualne jest to co jest niezastąpione. Indywidualność występuje wyłącznie na tle całości zjednoczonej wspólnotą zadania. Czyn jest tym bardziej indywidualny im bardziej wyraża osobowość, czyli im bardziej jest wolny.

Moralność: jej stopień osiągnięty przez człowieka zależy od dwóch czynników:

 od stopnia natężenia jego woli (dośrodkowej siły osobowości)

 obszaru otaczających go treści kulturalnych (odśrodkowe siły kultury zewnętrznej)

Im większy promień kultury tym większą musimy mieć siłę dośrodkową, żeby osiągnąć ten sam poziom moralności.

Rozwój moralności to wzrost ludzkiej wolności i osobowości.

Zadaniem wychowania moralnego jest rozwinięcie w człowieku wolności

Hessen - „O pojęciu i celu wychowania moralnego

byt nazwyPojedynczy

człowiek/zbiorowośćNieśmiertelność

Wychowanie umysłowe

Wychowanie moralne

I Biologiczny Osobnik, organizm

psychofizyczny/gatun ek

Prokreacja Pielęgnacja Anomia

II Społeczny Jednostka/grupa

społeczna Nieśmiertelność

grupy Urobienie społeczne

Wychowanie w słusznym

postępowaniu

docsity.com

III Kultury

duchowej Osobowość/wspólnota

tradycji duchowej

Nieśmiertelność „ducha

obiektywnego”

Kształcenie osobowości,

samokształceni e

Następstwo wychowania

IV Doskonałej wspólnoty moralnej

Zmartwychwstanie

duszy

Nie ma innego niż moralne wychowanie

Zbawienie

Kolejne warstwy są coraz mniej zmechanizowane, żeby w 4 całkowicie wyzbyć się tej mechanizacji

Reich – „Zieleni się Ameryka” – Utracona tożsamość

Życie człowieka w państwie korporacyjnym – życie robota, w którym człowiek jest pozbawiony własnego „ja” staje się rolą, czynnością, funkcją.

Zinstytucjonalizowana nauka w szkole – przygotowanie do zawodu polega na nauczeniu osiągania celu, dyscypliny oraz tłumieniu dążeń i zainteresowań niezwiązanych z celem. Osiąganie celu jest zastąpieniem wewnętrznych dążeń przez cel narzucony zewnętrznie. W szkole odbywa się przygotowanie konsumenta, które polega na niedopuszczeniu do uformowania się własnego indywidualnego zdania w różnych kwestiach. Uczy się dziecko jak tworzyć zastępczą osobowość, która lepiej sobie poradzi w roli producenta i konsumenta we współczesnym świecie, niż jego prawdziwe ja. Życia nie traktuje się jako proces, tylko jako osiągniętą pozycję. Szkoła opiera się na posłuszeństwie. Jednym z głównych celów szkoły nie jest nauczanie tylko indoktrynacja. Nauczanie to dopomaganie uczniowi w samodzielnym myśleniu, indoktrynacja to zmuszanie ucznia do przyjęcia cudzych idei, czyjejś wersji faktów.

Wszystkie działania w zakresie edukacji i prawa mają na celu zmuszenie jednostki do dopasowania się do hierarchii, bo tak naprawdę nie ma wyboru. Proces hierarchizacji:

 dostarcza siły roboczej dla machiny państwowej

 dla wszystkich poza osobami na szczycie stwarza sytuację niższości

Człowiek postrzegany jest przez pozycję jaką zajmuje (prawnik, lekarz) i sam też zaczyna się tak postrzegać.

Kryzys tożsamości – człowiek nie wie, które ze swoich zainteresowań wybrać podczas podejmowania decyzji zawodowych – musi z czegoś zrezygnować – z części własnego „ja”

Ludzie są więźniami swoich ról – państwo chce narzucać w dość ścisłych granicach styl życia w zakresie seksu, kultury i świadomości, myśli i działalności politycznej.

Od dzieciństwa państwo każe ludziom uczyć się dopasowywać swoją indywidualność do

docsity.com

sztywnych reguł – zabija osobowość. – człowiek staje się „spięty” – radzi sobie z wymogami i frustracją państwa korporacyjnego, ale ma ograniczone człowieczeństwo.

Baumann – Etyka ponowoczesna

Bardziej potrzebujemy wiedzy i umiejętności z zakresu moralności, niż z zakresu praw natury i techniki.

Etyczny kryzys ponowoczesności:

1. niepewność etyczna

 nie widzimy dalekosiężnych skutków naszego działania

 nasz wkład pracy ginie w ogólnym dużym efekcie

 w każdym aspekcie pojawiamy się jako cząstkowa „rola” – jako indywidualności jesteśmy niezastąpieni, ale jako aktorzy odgrywający liczne role jesteśmy. To wytwarza w nas zwalanie poczucia winy na „rolę” a nie na nasze „ja” – w ten sposób uwalniamy się od niego (jak nie ja, to i tak ktoś inny wejdzie w tę rolę i to zrobi)

 kiedy jesteśmy „sobą” ponosimy pełną odpowiedzialność za swoje czyny – trudno nam samemu kierować sobą i brać tę odpowiedzialność, jeśli całe życie mieliśmy ją narzuconą.

 W dzisiejszych czasach istnieje wiele zbiorów zasad(pluralizm) – musimy wybrać najpierw, który chcemy przyjąć – na ogół postępując zgodnie z jednym, postępujemy niezgodnie z innym

 Szukamy autorytetów – ale żaden nie jest pewny – więc trudno nam zaufać, stajemy się podejrzliwi.

2. dylemat etyczny

 etyka to jeden z kodeksów moralnych, który próbuje zająć miejsce tego jedynego słusznego.

 Człowiek powinien sobie sam wyznaczać moralność – sam z siebie najlepiej wie jak postępować moralnie, nie potrzebuje zasad narzucanych z zewnątrz.

Braidotti – Podmiot w feminizmie

Wirginia Woolf, Simone de Beauvoir.

docsity.com

Świadomość feministyczna ujęta w kategoriach naukowych, jest jedynym źródłem świadomości, determinacji I profesjonalizacji kobiet.

Women’s Studies – Catherine Stimpson, Hester Eisenstein

Trzy etapy rozwoju Women’s Studies:

1. koncentracja na krytyce seksizmu jako społecznej i teoretycznej praktyki, która tworzy różnice i rozmieszcza je na skali wartości władzy

2. rekonstrukcja wiedzy na bazie doświadczeń kobiet i sposobów poznania i przedstawiania idei powstałych w obrębie kobiecych tradycji kulturowych

3. formułowanie nowych wartości dających się zastosować w społeczności pojmowanej jako całość.

KOBIETA – kategoria „zbiorowości” – pomimo indywidualnych różnic, kobiety jako kategoria są pokrzywdzone w wyniku powszechnych, kulturowo narzuconych założeń. Wszystkie kobiety są pozbawione dostępu do wyższego wykształcenia z powodu tradycyjnego ujęcia kobiety jako irracjonalnej, nadwrażliwej, przeznaczonej do bycia żoną i matką

KOBIETA ≠ MĘŻCZYZNA (jest „inna-niż”) i co za tym idzie „gorsza-niż”

Mizoginia – definiowanie kobiety przez mężczyznę i dodawanie że jej niższa rola wynika z uwarunkowań biologicznych.

Feminizm jest pytaniem, na które odpowiedzią jest upełnomocnienie podmiotu kobiecego, w sensie politycznym, epistemologicznym i empirycznym.

Feminizm postrzega kobietę, nie jako „inną-niż” ale jako „inną w taki sposób, by spowodować powstanie nowych wartości”

Nowoczesność – wymaga przedefiniowania definicji podmiotu. Zdefiniowania kobiecej podmiotowości, wprowadzenia projektu afirmacji różnicy płci, ale płci, które są równe.

Neill – Nowa Summerhill

w 1921 roku założyli w Wielkiej Brytanii szkołę, w której nie było zasad takich jak w normalnej szkole.

Szkoła była tak jakby z internatem, w sensie to wszystko, to był jakiś taki campus duży. Szkoła była dla

dzieci od 5 do mniej więcej 16 lat i przyjmowali zarówno dzieci, dla których to była pierwsza szkoła, ale też

takie, które przechodziły z innych szkół. Zasady były takie, że nie ma obowiązku chodzenia na lekcje, plan

zajęć jest tylko dla nauczycieli, a dzieciaki sobie wybierają, na co chcą chodzić i czy w ogóle chcą chodzić

na jakieś lekcje. Wszystkie decyzje były podejmowane na organizowanych od czasu do czasu zebraniach, na

których się głosowało, wszyscy mieli po jednym tak samo ważnym głosie (nauczyciele i dzieci). idea była

taka, że dzieci same wiedzą co dla nich najlepsze, co ich interesuje, że mają prawo do dzieciństwa, do

zabawy itp. właśnie sporo jest o tym, że dzieci się tam same z siebie dużo bawią, że nikt im nie narzuca jak i

kiedy i w co mają się bawić. Jedyne, czego nie można robić, to rzeczy niebezpiecznych (np. wchodzenie na

docsity.com

wysokie drabiny, itp.), konkluzja jest taka - że dzieci, które się wybawią w odpowiednim czasie, potem mogą

spokojnie przejść w fazę dorosłą. A co do lekcji - to nie były obowiązkowe, ale dzieciaki same, z własnej

woli na nie chodziły. Te, które przyszły do Summerhill jako pięciolatki od razu zaczynały uczestniczyć w

lekcjach, a te, które przychodziły z innych szkół, na początku olewały lekcje, bo nie były obowiązkowe, ale

potem zaczynały chodzić. Podobno, okres, przez jaki nie chciały uczestniczyć w lekcjach, był proporcjonalny

do krzywd, jakich zaznały w poprzedniej szkole (najdłużej na lekcje nie chodziła dziewczynka, która

przyszła do Summerhill ze szkoły klasztornej - 3 lata). Oczywiście nikt dzieciaków z tej szkoły nie wywalał

za to, że nie chodziły na lekcje.

Dewey – Demokracja i wychowanie – Wychowanie jako rozwój

Rozwój – kumulujący się postęp działania ku późniejszym rezultatom (młodzi będą tworzyć społeczeństwo

danej epoki nieco później w stosunku do współczesności).

Zdolność do rozwijania się zależy od potrzeby społecznej i od plastyczności. Oba te czynniki oddziałują

najbardziej w okresie dzieciństwa i młodości. Plastyczność, czyli zdolność uczenia się z doświadczenie,

oznacza kształtowanie nawyków. Nawyki dają kontrolę nad środowiskiem, zdolność użytkowania jej dla

ludzkich zamierzeń. Nawyki przyjmują formę zarówno przyzwyczajenia, jak ogólnej, trwałej równowagi

między działalnością organizmu a środowiskiem i formą czynnych zdolności przystosowania działań do

sprostania nowym warunkom. Pierwsza dostarcza podstawy rozwojowi, druga stanowi rozwijanie się.

Czynne nawyki wymagają myśli, inwencji i inicjatywy w zastosowaniu zdolności do nowych celów.

Przeciwstawiają się one rutynie, która oznacza hamowanie wzrostu. Ponieważ rozwój jest cechą

charakterystyczną życia, wychowanie jest tym samym, co wzrastanie, nie ma ono celu poza sobą. Kryterium

wartości wychowania szkolnego jest stopień, w jakim stwarza ono pragnienie ciągłego rozwoju i dostarcza

środków, które umożliwiają jego rzeczywistą realizację.

Dewey – Demokracja i wychowanie – Cele wychowania

Cel oznacza rezultat wszelkiego naturalnego procesu dochodzącego do świadomości i stającego się

czynnikiem w zdeterminowaniu obserwacji i wyboru dróg działania. Oznacza, że pewna działalność staje się

inteligentną działalnością. Oznacza szczególnie przewidywanie alternatywnych konsekwencji związanych z

działaniem w danej sytuacji w różny sposób i zużytkowanie tego, co się przewiduje, dla bezpośredniej

obserwacji i eksperymentu. Prawdziwy cel jest więc w ten sposób przeciwstawiony w każdym punkcie

celowi narzuconemu z zewnątrz w procesie działania. Ten ostatni jest stały i sztywny; nie jest bodźcem dla

inteligencji w danej sytuacji, ale jest rozkazem zrobienia tego a tego. Zamiast wiązać się bezpośrednio z

obecną działalnością, jest odległy, oderwany od środków, przy pomocy których ma być osiągnięty. Zamiast

podsuwać swobodniejszą i lepiej zrównoważoną działalność, jest kresem postawionym działaniu. W

wychowaniu konsekwencją powszechnego stosowania z zewnątrz narzuconych celów jest nacisk kładziony

na pojęcie przygotowania do odległej przyszłości, co czyni pracę zarówno nauczyciela, jak i ucznia

mechaniczną i niewolniczą.

Dewey – Demokracja i wychowanie – Doświadczenie i rozumowanie

docsity.com

Określając rolę procesów myślowych w doświadczeniu zwróciliśmy przede wszystkim uwagę na to, że

doświadczenie obejmuje połączony proces działania i próbowania wraz z doznawaniem konsekwencji tych

poczynań. Ścisła separacja tych dwu faz przekreśla istotny sens doświadczenia. Myślenie posiada w

doświadczeniu tę właśnie funkcję, że ustanawia powiązania pomiędzy działaniem i jego skutkami. Refleksja

nie tylko stwierdza te powiązania, lecz ustala ich szczegóły. Charakter poszczególnych powiązań wyraża w

formie pewnych relacji. Pragnienie ustalenia implikacji danego aktu, dokonanego lub zamierzonego, staje się

bodźcem do przeprowadzenia rozumowania. Czynimy wtedy przewidywania odnośnie do jego

konsekwencji. Zakłada to, że sytuacja, tak jak się przedstawia faktycznie lub subiektywnie dla nas, jest w

jakimś sensie nie zakończona, a więc nie rozstrzygnięta. Nasze supozycje odnośnie ewentualnych

konsekwencji są hipotetycznym rozwiązaniem tej sytuacji. Należy sumiennie prześledzić istniejące warunki

oraz implikacje wysuniętej hipotezy po to by uczynić ją możliwie najlepszą. Taką właśnie operację

nazywamy rozumowaniem. Następnie, proponowane rozwiązanie – idea lub teoria – musi się potwierdzić w

działaniu. Jeżeli wywoła ono określone skutki, określenie zmiany w otoczeniu, przyjmujemy naszą hipotezę

za słuszną. W innym wypadku dokonujemy jej modyfikacji i podejmujemy nowe próby. Myślenie obejmuje

wszystkie te kroki: ujęcie problemu, obserwację warunków, konstrukcję logicznie opracowanej wersji

przypuszczalnego rozstrzygnięcia, a wreszcie dokonanie właściwego sprawdzającego eksperymentu. Z

każdego rozumowania rodzi się wiedza, zarazem jednak wartość wiedzy zależy w ostatecznym rachunku od

stopnia jej udziału w naszym rozumowaniu. Żyjemy wszak w świecie, który się ustawicznie nadal rozwija,

dlatego też nasze główne zadania dotyczą przyszłości. Wartość natomiast retrospekcji – a ten właśnie aspekt

odróżnia wiedzę od procesu myślenia – polega na uzbrajaniu naszych poczynań, kierowanych ku przyszłości,

w rzetelność, pewność i płodność.

Rutkowiak – Dialogowość jako idea przewodnia wychowania

Dialog – forma wymiany myśli pomiędzy wychowankiem a pedagogiem sprzyja aktywnemu uczestnictwu

ucznia w procesie kształcenia.

Historycznie:

 tradycja dialogu greckiego

 tradycja judeochrześcijańska – np. wg Jana Pawła II Ewangelia to nieustanny dialog z człowiekiem.

Wychowanie:

Nauczyciele chcą ukształtować wychowanka zgodnie ze swoimi chęciami – ten sposób nie działa, bo np.

Seneka, największy moralista, wychował Nerona – największego zbrodniarza.

Dialog edukacyjny:

Podmioty:

1. układ diachroniczny – podmiotami są „autorzy zapisów przeszłości edukacyjnej”

2. układ synchroniczny (w skali makrokosmosu, określonego systemu społecznego i instytucji) – podmiotami są wszyscy, którzy organizują oświatę i ci dla których ona jest realizowana.

docsity.com

Przedmiot:

 informacje merytoryczne

 informacje rozbieżne

 wiedza, ale nie w formie zastanego zbioru informacji, a jako problematyczność

Cel:

1. uzyskiwanie brakujących informacji – spotkanie ludzi to spotkanie innych światów to stwarza możliwość zobaczenia odmiennego punktu widzenia, poszerzenia i przebudowania siebie. Pytania i

odpowiedzi – każde pytanie to w pewnym sensie odpowiedź, a każda odpowiedź to też pytanie. Pytać

może tylko ten co „nie wie”, ale jednocześnie musi „wiedzieć, że nie wie”

2. wypracowanie przez antagonistów wspólnego stanowiska w kwestii sprzecznej

3. wysiłek rozumienia

Dialog to zasada wychowania polegająca na ciągłej wymianie myśli – jest on przewodnią ideą wychowania

uwikłanego w relację człowiek – świat. Ponieważ ta relacja nie jest przejrzysta, to stanowi treść pytań ciągle

otwartych.

Buber – dialog

Mówienie do innych ludzi wcale nie musi być rozmową. Rozmawiać można bez słów, nawet bez żadnych

uchwytnych zmysłowo sygnałów. Jedynym nieodłącznym elementem dialogu jest WZAJEMNOŚĆ

WEWNĘTRZNEGO DZIAŁANIA

Trzy sposoby postrzegania człowieka:

 obserwowanie – skupianie się na „zapamiętaniu” obserwowanego. Chęć zapamiętania jak największej

ilości cech.

 Rozpatrywanie – skupienie się na istnieniu.

 Dostrzeganie – „coś mi mówi” o danym człowieku, niewerbalnie – odbieranie sygnałów.

Przedmiotem dostrzegania może być nie tylko człowiek, ale każda rzecz, zjawisko, zdarzenie.

Granice możliwości dialogiki są granicami uświadamiania siebie

Znaki – człowiek na co dzień żyje w pancerzu, który ochrania go przed znakami, tylko czasem jakiemuś uda

się przebić ten pancerz. Znaki to zagadywanie nas przez świat. Dialog może być tylko bezinteresowny

(przestaje być dialogiem w momencie kiedy zaczyna nam sprawiać przyjemność)

Kto do nas mówi – Bóg, Pan Głosu (ale nie Bóg w rozumieniu codziennym, raczej jako nowe doświadczenie

osobiste)

docsity.com

Kto chce mówić z ludźmi, nie mówiąc z Bogiem, tego słowo nie spełnia się, ale kto chce mówić z

Bogiem, nie rozmawiając z człowiekiem, tego słowo błądzi.

Odpowiedzialność – za to, co nam się przytrafia (np. dziecko złapało mnie za rękę – jestem odpowiedzialna

za jego dotknięcie)

Religia jest wyżej niż moralność, ponieważ nie jest postulatem, a zjawiskiem, lecz gdy istnieje tylko dla

potwierdzenia samej siebie, to jest jeszcze bardziej wątpliwa niż moralność.

Moralność może zniekształcać oblicze człowieka.

Religia może zniekształcać obraz Boga.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome